ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/294139

รายงานพิเศษ : จับตา..แผนพัฒนาลุ่มน้ำพรมโหด แก้วิกฤติน้ำเขตเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว
คณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (กนพ.) ซึ่ง พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ได้เห็นชอบกำหนดพื้นที่ที่มีศักยภาพเหมาะสมในการจัดตั้งเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจำนวน 10 จังหวัด โดย 1 ใน 10 จังหวัดที่ถูกจับตามองเป็นพิเศษก็คือ จังหวัดสระแก้ว
รัฐบาลมุ่งหวังให้ เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว ซึ่งมีพื้นที่ครอบคลุมอำเภออรัญประเทศ และอำเภอวัฒนานคร จำนวน 207,500 ไร่ เป็นประตูสู่ประชาคมอาเซียน เพื่อจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ กระจายความเจริญสู่ภูมิภาค ลดความเหลื่อมล้ำ ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และส่งเสริมความมั่นคงของประเทศได้ โดยจะให้ความสำคัญกับ อุตสาหกรรมเกษตร อุตสาหกรรมแปรรูปทางการเกษตร เครื่องมือเกษตร อาหาร พลาสติก และโลจิสติกส์ ตลอดอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวเนืื่องเป็นหลัก
อย่างไรก็ตามหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้การเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษประสบผลสำเร็จ โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเกี่ยวกับการเกษตร คือ “น้ำ” ต้องมีอย่างพอเพียง และจะต้องไม่ประสบภัยจากน้ำ
กรมชลประทาน จึงได้จัดทำแผนหลักการพัฒนาแหล่งน้ำในลุ่มน้ำห้วยพรมโหดและพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว เพื่อรองรับการจัดตั้ง “เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว” ดังกล่าวขึ้นมา
ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า ในการศึกษาแผนหลักการพัฒนาแหล่งน้ำดังกล่าว พบว่า หากต้องการให้น้ำมีเพียงพอรองรับเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว และสามารถแก้ไขปัญหาภัยแล้ง และปัญหาอุทกภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน จะต้องดำเนินโครงการพัฒนาแหล่งน้ำให้เต็มศักยภาพทั้งการสร้างแหล่งเก็บกักน้ำแห่งใหม่ การปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพแหล่งน้ำเดิม การก่อสร้างอาคารควบคุมบังคับน้ำ ระบบกระจายน้ำ รวมถึงการผันน้ำมาจากลุ่มน้ำข้างเคียง และที่สำคัญจะต้องมีการกำหนดเป้าหมายปริมาณการจัดสรรน้ำแต่ละโครงการไว้อย่างชัดเจน เพื่อการเกษตรหรือการอุตสาหกรรมและอุปโภคบริโภค หรือเพื่อบรรเทาปัญหาอุทกภัย
สำหรับโครงการพัฒนาแหล่งน้ำที่ได้การศึกษาไว้มีโครงการสำคัญๆ 18 โครงการ จะสามารถกักเก็บน้ำได้เพิ่มขึ้นอีก 62 ล้าน ลบ.ม. และยังมีปริมาณน้ำที่ผันจากพื้นที่ลุ่มน้ำใกล้เคียงอีกประมาณ 35 ล้าน ลบ.ม./ปี มีพื้นที่รับประโยชน์ด้านการเกษตรรวม 68,500 ไร่ โดยแยกเป็นโครงการจัดหาน้ำเพื่ออุตสาหกรรมและอุปโภคบริโภคในเขตเศรษฐกิจพิเศษ 2 โครงการ ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการก่อสร้างคือ โครงการเพิ่มความจุอ่างเก็บน้ำคลองพระปรง ซึ่งจะได้น้ำใช้การเพิ่มขึ้น 10 ล้าน ลบ.ม. ต่อปี โดยกรมชลประทานดำเนินการก่อสร้าง และโครงการวางท่อผันน้ำจากอ่างเก็บน้ำคลองพระปรงสู่พื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ โดยการประปาส่วนภูมิภาคเป็นผู้ก่อสร้าง
นอกจากนี้ยังมีโครงการเพื่อบรรเทาอุทกภัยพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ 3 โครงการ ได้แก่ คลองผันน้ำหลากอ้อมเมืองอรัญประเทศ โครงการประตูระบายน้ำพร้อมสถานีสูบน้ำปลายคลองพรมโหด และโครงการพนังกั้นน้ำคลองพรมโหด ส่วนที่เหลือ 13 โครงการ เป็นการจัดหาแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรสำหรับพื้นที่บริเวณใกล้เคียงเขตเศรษฐกิจพิเศษ รองรับการเจริญเติบโตเพิ่มปริมาณและคุณภาพของผลผลิต แยกเป็นโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ 8 แห่ง ก่อสร้างฝาย 2 แห่ง เพิ่มความจุอ่างเก็บน้ำเดิม 1 แห่ง และขุดลอกอ่างเก็บน้ำ 2 แห่ง โดยมีโครงการที่พร้อมจะดำเนินการได้ทันที 1 แห่ง คือโครงการอ่างเก็บน้ำแซร์ออ อำเภอวัฒนานคร ความจุ 2.34 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งกรมชลประทานมีแผนก่อสร้างในปี พ.ศ.2561
ในส่วนของโครงการแก้ไขปัญหาภัยแล้งและจัดหาน้ำพื้นที่เกษตร ประกอบด้วย โครงการประตูระบายน้ำบ้านคลองยาง ตำบลผักขะ อำเภอวัฒนานคร จะสามารถกักเก็บน้ำในลำน้ำได้ 629,000 ลบ.ม. โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านหนองบัวเหนือ ปัจจุบันเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กของกรมชลประทานตั้งอยู่ที่ ตำบลหันทราย อำเภออรัญประเทศ มีความจุประมาณ 400,000 ลบ.ม. จะพัฒนาให้เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดกลางให้สามารถเก็บกักน้ำได้ 7.65 ล้าน ลบ.ม. โดยการจัดซื้อที่ดินหน้าอ่างฯประมาณ 1,000 ไร่ ขุดเป็นสระขนาดใหญ่ความลึกประมาณ 5 เมตร พร้อมทั้งปรับปรุงทางระบายน้ำล้นเดิม(spillway) ให้เป็นอาคารระบายน้ำล้นแบบประตูระบายน้ำ โดยจะดำเนินการพร้อมกันกับโครงการอ่างเก็บน้ำบ้านหนองบัวเหนือ เนื่องจากรอยู่ในลุ่มน้ำเดียวกันคือ ลุ่มน้ำพรมโหด สามารถบริหารจัดการน้ำร่วมกันได้
นอกจากนั้นยังมีโครงการเป็นโครงการแก้ไขปัญหาอุทกภัยพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ ประกอบด้วย โครงการคลองผันน้ำเลี่ยงเมืองอรัญประเทศ และ โครงการประตูระบายน้ำและสถานีสูบน้ำปลายห้วยพรมโหด พร้อมพนังป้องกันน้ำท่วม โดยทั้งสองโครงการจะช่วยบรรเทาปัญหาอุทกภัยในพื้นที่ตอนล่างของลุ่มน้ำห้วยพรมโหด โดยเฉพาะบริเวณชุมชนเมืองอรัญประเทศ และย่านการค้าชายแดนได้อย่างมีนัยสำคัญ
นายสุทธิ คำมุงคุณ ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 11 บ้านคลองยาง ตำบลผักขะ อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว กล่าวว่า คลองพรมโหดเป็นคลองที่ชาวบ้าน 2 หมู่บ้านใช้น้ำเพื่อการเกษตรและการอุปโภคบริโภค แต่ที่ผ่านเรามีปัญหาเรื่องน้ำโดยตลอด บางปีตกชุกน้ำเยอะมากทำให้อาคารบริเวณนี้เสียหายไม่สามารถเก็บกักน้ำไว้ได้ พอถึงฤดูแล้งน้ำก็จะขาดแคลน กรมชลประทานเข้ามาศึกษาก็มีความหวัง และเชื่อมั่นว่าจะสามารถแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำได้ อยากเห็นภาพในวันนั้นที่ชาวบ้านจะได้ใช้น้ำได้อย่างเต็มที่ได้ตลอดไป
นายวัลลภ วรนาม ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหนองบัว ซึ่งเป็นผู้นำชุมชนและอยู่ในพื้นที่มานานแล้ว กล่าวว่า ในเบื้องต้นหากการพัฒนาจะทำให้คนในชุมชนดีขึ้นก็เห็นด้วยในหลักการ แต่ต้องมาพิจารณารายละเอียดของโครงการอีกครั้งว่าจะมีผลกระทบและจะมีแนวทางในการดูแลชาวบ้านที่มีการถือครองที่ดินจำกัดอย่างไร เพื่อให้ทุกภาคส่วนการใช้น้ำจะได้รับประโยชน์จากการพัฒนาอย่างแท้จริง
“กรมชลประทานมั่นใจว่า หากแผนการพัฒนาแหล่งน้ำสามารถดำเนินการได้ทุกโครงการ ไม่ใช่แค่ เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว เท่านั้นที่จะมีน้ำอย่างพอเพียง แต่พื้นที่เกษตรกรรมที่อยู่ข้างเคียงก็จะมีน้ำความอุดมสมบูรณ์ ปัญหาภัยแล้ง น้ำท่วม จะเกิดขึ้นอีกอย่างแน่นอน” รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าวในตอนท้าย
