ท่านผู้รักสุนัขทราบหรือไม่ว่า สุนัขก็มีปัญหาโรคหัวใจเหมือนกับในคน วันนี้เรามารู้จักโรคหัวใจในสัตว์เลี้ยงกัน ผมมีข้อมูลจาก “ผศ.สพ.ญ.ดร.สิริลักษณ์ สุรเชษฐพงษ์” ครับ

โรคหัวใจในสัตว์เลี้ยงสามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆคือ กลุ่มที่เป็นมาแต่กำเนิดและกลุ่มที่เป็นภายหลังกำเนิด

● กลุ่มที่เป็นมาแต่กำเนิด คือสัตว์เลี้ยงที่เกิดมาพร้อมความผิดปกติของโครงสร้างหรือการทำงานของหัวใจ

● กลุ่มที่เป็นภายหลังกำเนิด กลุ่มนี้โดยมากจะเป็นความผิดปกติที่พบมากในสุนัขหรือแมวที่เริ่มมีอายุ

กลุ่มที่เป็นมาแต่กำเนิดนั้น ส่วนมากมักตรวจเจอโดยบังเอิญเมื่อเจ้าของพาลูกสุนัขหรือลูกแมวมาตรวจสุขภาพเพื่อฉีดวัคซีน บางตัวที่มีความผิดปกติรุนแรงอาจแสดงอาการป่วยให้เห็นซึ่งโดยมากมักมีอาการหายใจลำบากเนื่องจากภาวะหัวใจล้มเหลวมีน้ำท่วมปอด

ส่วนกลุ่มที่เป็นภายหลังกำเนิด อาจพบได้โดยบังเอิญเมื่อสุนัขหรือแมวเข้ารับการตรวจสุขภาพประจำปี หรือมาพบสัตวแพทย์เนื่องจากการป่วยด้วยโรคอื่นๆ  โดยสัตว์เลี้ยงกลุ่มนี้มักยังไม่มีอาการแสดงที่เกี่ยวเนื่องกับปัญหาหัวใจ อันได้แก่ ไอ หายใจลำบาก เหนื่อยง่าย

กลุ่มที่แสดงอาการ มักเป็นสัตว์เลี้ยงที่เข้าสู่ภาวะหัวใจล้มเหลวแล้ว กล่าวคือ มีภาวะน้ำท่วมปอด หรือมีการสะสมของของเหลวในช่องอก หรือช่องท้องที่เรียกว่า ภาวะท้องมาน บางตัวที่มีอาการรุนแรงอาจมีอาการอ่อนแรงหรือเป็นลม เนื่องจากเลือดสูบฉีดไปเลี้ยงร่างกายและสมองไม่เพียงพอ

กลุ่มของโรคหัวใจที่เป็นภายหลังกำเนิดที่พบได้มากในสุนัข คือ “โรคลิ้นหัวใจเสื่อม” ซึ่งทำให้เกิดภาวะลิ้นหัวใจรั่วโดยพบมากในสุนัขพันธุ์เล็ก เช่น คาวาเลียร์ คิง ชาลส์ สเปเนียลพุดเดิ้ล ชิสุ ชิวาวา และปอมเมอเรเนียน เป็นต้น

อีกโรคที่พบได้มากได้แก่ “โรคกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวผิดปกติ” ทำให้เกิดภาวะ “หัวใจโต” ตามมา โรคนี้พบมากในสุนัขพันธุ์ใหญ่ เช่น โกลเด้น รีทรีฟเวอร์ ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์โดเบอร์แมน พินเชอร์ และบ๊อกเซอร์ เป็นต้น

ในแมวมักพบโรค “กล้ามเนื้อหัวใจหนาตัวกว่าปกติ” ซึ่งสุนัขและแมวพันธุ์แท้ มีแนวโน้มที่จะเกิดโรคได้เร็วกว่าในสุนัข
และแมวพันธุ์ผสม นอกจากความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจดังที่กล่าวไปแล้วข้างต้น

สุนัขและแมวบางตัวอาจเกิดภาวะ “หัวใจเต้นผิดจังหวะ” ซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้สุนัขและแมวไม่มีแรง หรือมีอาการเป็นลมได้

“พยาธิหนอนหัวใจ” เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคหัวใจในสุนัข โดยสุนัขจะมีอาการไอ เนื่องจากภาวะปอดอักเสบ และอาจมีปัญหาหัวใจโต และท้องมาน จากการที่มีพยาธิไปอุดตันในหลอดเลือดภายในปอดและหัวใจ ในแมวก็สามารถติดพยาธิหนอนหัวใจได้เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตามโดยธรรมชาติ แมวไม่ใช่ที่อยู่อาศัยหลัก (โฮสต์แท้) ของพยาธิหนอนหัวใจ ด้วยเหตุนี้
พยาธิจึงมักไม่เจริญเป็นตัวเต็มวัยในแมว แต่ตัวอ่อนของพยาธิก็สามารถทำให้เกิดการอักเสบที่ปอดได้ บางตัวการอักเสบอาจรุนแรงจนทำให้เกิดการเสียชีวิตได้เช่นกัน

สัปดาห์หน้าเรามาคุยกันเรื่องการตรวจวินิจฉัยและการรักษากันครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร
ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร
คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย