ด้วยสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อัมพร มหาเถร) ในรัชกาลที่ ๑๐ เป็นชาวราชบุรี จึงมีแรงบันดาลใจให้คุณธีรภาพ โลหิตกุล นักเขียนสารคดีศิลปินแห่งชาติและผู้ที่เคารพนับถือมีความปรารถนาร่วมกันที่จะเผยแผ่พระสังฆคุณ และพระคติธรรมคำสอน ของเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช ให้เป็นธรรมบรรณาการสำหรับบุคคลผู้สนใจ ด้วยความสนับสนุนจากนายชัยวัฒน์ ชื่นโกสุม ผู้ว่าราชการจังหวัดราชบุรี จึงทำให้ “อัมพรธรรมอำไพ” เป็นหนังสือเผยแพร่และนำไปสู่แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของราชบุรี เช่นวัดสัตตนารถปริวัตรวรวิหาร วัดตรีญาติ วัดศรีสุริยวงศารามวัดมหาธาตุวิหาร วัดอรัญญิกาวาส วัดทุ่งหญ้าคมบาง วัดอมรินทราราม (วัดตาล) และวัดช่องลม โครงการพระราชดำริเขาชะงุ้ม เป็นต้น เป็นการผ่านมุมมองของคนเขียนหนังสือ กวี และนักถ่ายภาพ  ดังนั้นการตามรอยไปตามสถานที่สำคัญของเมืองราชบุรีจึงเต็มไปด้วยความรู้และการค้นพบความงดงามที่อุดมไปด้วยมิตรธรรมไมตรีแห่งความสุขความหวัง

เมืองราชบุรีนั้นเป็นเมืองโบราณที่มีบทบาทสำคัญอยู่ทางภาคตะวันตกมาแต่ครั้งสมัยทวารวดีถึงอยุธยา เป็นศูนย์กลางด้านการปกครอง เศรษฐกิจ และการคมนาคมในภูมิภาค โดยเชื่อมต่อถึงกาญจนบุรี เพชรบุรี สมุทรสาคร สมุทรสงคราม และนครปฐม ซึ่งด้านตะวันตกนั้นติดต่อประเทศเมียนมา นับเป็นดินแดนวัฒนธรรมของลุ่มน้ำแม่กลองและเทือกเขาตะนาวศรี ที่มีภูมิประเทศหลากหลายจากพื้นที่ที่ราบต่ำจากลุ่มแม่น้ำแม่กลองอุดมสมบูรณ์ จนเป็นแหล่งเพาะปลูกพืชผักผลไม้เศรษฐกิจนานาชนิด และมีพื้นที่สูงเทือกเขาตะนาวศรีทอดตัวยาวทางทิศตะวันตกจรดชายแดนไทย-เมียนมา ในปัจจุบันความเป็นศูนย์กลางการค้าแต่โบราณยังปรากฏอยู่และพัฒนาขึ้นโดยเฉพาะด้านอุตสาหกรรมแปรรูปสินค้าเกษตร เช่น มะพร้าว ชมพู่ ฝรั่ง มะม่วง และการปศุสัตว์ของประเทศนั้นถือเป็นอันดับที่ ๑๓ ของประเทศ จังหวัดราชบุรีมีการลงทุนทางอุตสาหกรรมมากกว่า ๑,๐๐๐ โครงการ คิดเป็นเงินลงทุนแล้วมากกว่า ๑๐๐,๐๐๐ ล้านบาทเป็น ๑ ใน ๑๔ จังหวัด ที่มีนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ของประเทศ มีศูนย์กลางตลาดผักผลไม้ในภูมิภาค เป็นหนึ่งในตลาดกลางสินค้าเกษตรที่ใหญ่ที่สุด แห่งหนึ่งของประเทศไทย มีอู่ต่อรถโดยสารมากกว่า ๕๐ แห่ง ที่มีชื่อเสียงมากเช่นเดียวกับการผลิตโอ่งมังกรในอดีตและยังเป็นศูนย์กลางในด้านพลังงานของประเทศด้วย

ธรรมาสน์วัดทุ่งหญ้าคมบาง

จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์และแหล่งโบราณคดีทำให้สันนิษฐานได้ว่า ราชบุรีเป็นหัวเมืองที่เจริญรุ่งเรืองมากแห่งหนึ่งของแคว้นสุวรรณภูมิมาตั้งแต่สมัยที่พระเจ้าอโศกมหาราชแห่งอินเดียได้เผยแพร่พุทธศาสนาเข้ามาในดินแดนแถบนี้เมื่อราวปี พ.ศ.๒๑๘ ประมาณว่าแคว้นสุวรรณภูมินี้มีศูนย์กลางการค้าอยู่ตามเมืองท่าโบราณที่อยู่ริมทะเลอ่าวไทยเดิม ซึ่งมีคำเรียกกันว่า “ทวารวดี” คือบริเวณเมืองนครปฐมหรือนครไชยศรี เมืองอู่ทอง และเมืองสุพรรณภูมิ จึงทำให้เมืองราชบุรีนั้นเป็นแหล่งพ่อค้าทางทะเลมาแต่ครั้งโบราณ ในสมัยอยุธยาจนถึงต้นรัตนโกสินทร์นั้นเป็นเมืองหน้าด่านที่ติดต่อกับพม่า ซึ่งมีเหตุการณ์สงครามที่รู้จักกันดีคือ สงครามเก้าทัพ ที่ใช้เมืองราชบุรีเป็นทางผ่านเข้าพระนคร การสงครามและการค้าขายจึงเป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้เมืองราชบุรีแห่งนี้เป็นดินแดนที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ที่สำคัญคือมีกลุ่มคนไทยพื้นถิ่นราชบุรีคนไทยเชื้อสายจีน ไท-ยวน มอญเขมรลาวเวียงกะเหรี่ยง ไทดำ หรือชาวโซ่ง ซึ่งต่างมีประเพณี วัฒนธรรม และความเชื่อสืบทอดกันมา โดยเฉพาะปราชญ์ทางธรรมนั้นเมืองราชบุรีได้บังเกิดพระเถระรูปสำคัญหลายรูปและสมเด็จพระสังฆราช๒ พระองค์ คือ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายี) พระองค์ที่ ๑๖ วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร และสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (อัมพร อมฺพโร)  พระองค์ที่ ๒๐ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร นับว่า เมืองราชบุรีนั้นเป็นดินแดนแห่งอัมพรธรรมอำไพ เช่นเดียวกับการเป็นแหล่งธรรมของ “ศรีทวารวดี” ที่สอนถึง-เย ธมมาในอดีต

ปูนปั้นพระนารายณ์ทรงครุฑ

อาคารเก่าในราชบุรี

ภาพเขียนอดีตพระพุทธเจ้า