ป็นสวนที่ร่มรื่นที่สุดแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานครทีเดียว สำหรับ สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ที่นอกจากร่มรื่นแล้ว ยังงดงามมากๆ ทางรายการ “ผู้หญิงแนวหน้ากับคุณแหน” ทุกวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทางสถานี TNN2 ช่อง 784 โดยพิธีกร “ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย” พาไปพูดคุยกับ “คุณหญิงปราณี เอื้อชูเกียรติ” กรรมการมูลนิธิสวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ถึงเรื่องราวของสวนพระราชทานแห่งนี้

คุณหญิงปราณี เอื้อชูเกียรติ เล่าว่า “สวนแห่งนี้เปิดมาตั้งแต่ปีที่มี สมเด็จพระนางเจ้าฯ ทรงมีพระชนมพรรษา 60 พรรษา ทางรัฐบาลขณะนั้นได้น้อมเกล้าฯ ถวายพื้นที่ของการรถไฟตรงนี้ เพื่อที่จะให้เป็นสวนสาธารณะที่จะพระราชทานให้กับชุมชน มูลนิธิสวนสมเด็จฯนี้ได้รับพระราโชบาย แล้วก็ได้มาปรับปรุงเมื่อปี 2538 เพื่อที่จะให้สวนแห่งนี้เป็นสวนป่าเล็กในเมืองใหญ่ เพราะว่าพระองค์ท่านทรงต้องการที่จะให้ ไม่ใช่เป็นแต่ปอด ไม่ใช่เป็นแต่ความร่มรื่นเท่านั้น แต่ต้องการให้มีระบบนิเวศน์สมบูรณ์ เช่นเดียวกับผืนป่า เพื่อจะให้ประชาชนได้เข้าใจ และเด็กๆ ได้เรียนรู้ว่าป่ามีความสำคัญอย่างไร

หลายๆ คนสงสัยว่าเข้าฟรีหรือไม่ ที่นี่เป็นสวนพระราชทาน เพราะฉะนั้นไม่ต้องเสียอะไรเลย แต่จะได้ความรู้กลับไปเต็มอิ่ม เพราะว่าพระราชทานพระราโชบายว่า นอกจากว่าเป็นป่าแล้ว ก็ให้มีพันธุ์ไม้ ซึ่งเป็นวัฒนธรรมไทย เด็กๆ จะได้เข้าใจ ได้ศึกษา เช่น กล้วย กล้วยนี่เราก็ได้เก็บเอาไว้ถึง 200 กว่าชนิด เพื่อที่จะให้เยาวชนได้รู้ว่ากล้วยนี้มีความสำคัญกับชีวิตของคนไทยอย่างไร

หลังหมดจากงาน “สีสันพรรณไม้ เทิดไท้บรมราชินีนาถ” ครั้งที่ 11 แล้ว ในสวนแห่งนี้ก็จะมีกิจกรรมอื่นๆ เราจะมีกิจกรรมเรื่อยๆ คือขณะนี้เราเปิดร่วมกับ 12 องค์กร ทำเรื่องของ ค่ายเยาวชน รักพงไพร ซึ่งก็จะได้อบรมเยาวชนเพื่อที่จะให้เขาได้ปฏิบัติจริงจากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านจาก 12 องค์กรนี้ กรมป่าไม้ให้ความรู้เรื่องของป่า กรมอุทยานให้ความรู้เรื่องสัตว์ กรมพัฒนาที่ดินให้ความรู้เรื่องของปุ๋ยหมักสูตรพระราชทานของสมเด็จพระเทพรัตนฯ แล้วเราก็มีรถกอล์ฟไว้บริการสำหรับผู้ที่เดินไม่สะดวก หากลูกหลานอยากพาปู่ย่าตายายมาเที่ยว ถ้ามาเป็นหมู่คณะ หรือว่าจะเป็นพิเศษอย่างไร สามารถติดต่อหัวหน้าสวนสิริกิติ์ได้เลย ที่นี่เราเปิดบริการทุกวัน ตั้งแต่เช้าถึงค่ำ

อีกอย่างที่สวยงามมาก สำหรับคนที่รักนก รักผีเสื้อ ที่นี่มีนกหลายสิบชนิดอยู่ มีถึงกว่า 80 ชนิด ผู้ที่สนใจเรื่องนกสามารถมาดูนกได้เดือนละ 1 ครั้ง โดยสมาคมอนุรักษ์นก จะมาจัดกิจกรรมที่จะพาดูนก สามารถมาร่วมกิจกรรมกับเขาได้

ส่วนผีเสื้อ ก็มีหลายสายพันธุ์มากเช่นกันอยู่ในนี้ ผีเสื้อนี้ยังไม่ได้นับกันอย่างจริงจัง แต่มีทั้งผีเสื้อกลางวันและผีเสื้อกลางคืน สำหรับพันธุ์ไม้ก็มีหลากหลายนับไม่ถ้วน ทั้งไม้ดอก ไม้ใบ ไม้น้ำ ไม้ผล แล้วเราก็ยังมีไผ่ถึง 50-60 ชนิด ที่จะสามารถศึกษาได้ เช่น ไผ่เรื้อยเคยได้ยินกันบ้างมั้ยคะ เป็นสิ่งที่ต้องมาดูเลย

สำหรับโครงการต่างๆ ที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานไว้กับแผ่นดินไทย ในเรื่องเกี่ยวกับป่าเขา ในเรื่องเกี่ยวกับต้นไม้ สายน้ำ ก็อยากจะให้มาชมในงาน เพราะว่านี่เป็นส่วนนิดเดียว แต่ก็มี 26 หน่วยงานแล้วที่รับสนองพระราชดำริ แล้วไปดำเนินการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม คือมีหลายเรื่อง ตั้งแต่เรื่องของป่าเขา เช่น กรมอุทยานฯ ก็ได้ทำเรื่องของโครงการพระราชดำริ ที่แม่ฮ่องสอน

ทั้งเรื่องของพื้นที่ที่ทรงให้อนุรักษ์ให้เป็นต้นน้ำแล้วมีพื้นที่ทรงงาน แล้วก็ให้อนุรักษ์ มีพันธุ์เต่า มีพันธุ์ปลาที่นำมาจากต่างชาติ โดยเฉพาะในยุโรปมาเลี้ยงบนภูเขา มาเลี้ยงที่ในโครงการ

สมเด็จพระนางเจ้าฯ ทรงนึกถึงชาวเขาชาวบ้านที่อยู่ที่นั่น เขาควรจะมีอาหาร โปรตีน ก็ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สอนเขาให้เลี้ยงเขียดแลว ซึ่งเป็นกบชนิดหนึ่ง เป็นกบภูเขา มีโปรตีนสูงมาก เพื่อให้เขาแข็งแรง เพราะเขาต้องเดินเขา คือแม้แต่สิ่งเล็กน้อย พะองค์ท่านก็ยังทรงนึกถึง

สำหรับคนที่เพิ่งเคยมาที่นี่เป็นครั้งแรกก็อยากจะชวนให้มาพักผ่อนแล้วเดินรอบบริเวณริมทางทุกจุดจะพบแต่สิ่งที่น่าเรียนรู้ทั้งนั้น ไม่ใช่มีแต่ต้นไม้ เช่น ถ้าจะเดินทางตรงนี้ไปทางขวามือ ก็จะพบพันธุ์ไม้หอม ทุกคนอาจจะเข้าใจว่าไม้หอมคือ ดอกหอม ก็จะพูดถึงแต่ดอกแก้ว ดอกมณฑา แต่จริงๆ แล้วไม้หอมหมายความถึงทั้งประเภทที่เป็นแก่นหอมก็มี เปลือกหอมก็มี แล้วก็ใบหอมก็มี ยางหอมนี่ก็พวกกำยาน ทุกอย่างให้เป็นที่ศึกษาเรียนรู้ของเยาวชนนี่แค่ส่วนหนึ่งเท่านั้น

จริงๆ แล้วยังมีบัวอีกสารพัดแบบ หรืออย่างกล้วย คนไทยอาจจะรู้จักแค่ กล้วยน้ำว้า กล้วยหอม แต่จริงมีอีกสารพัดกล้วย ซึ่งมีทั้งกล้วยที่ทานได้ แล้วก็กล้วยที่ประดับ แม้กระทั่งกล้วยน้ำว้า ก็มีถึง 15 ชนิด

อีกสิ่งหนึ่งที่หลายๆ คนถามมาว่า มาที่แล้วสามารถเอาจักรยานเข้ามาปั่นได้ไหม อันนี้ต้องขอนะคะ เรื่องจักรยานหรือสิ่งที่รวดเร็ว เนื่องจากว่ามีผู้ใหญ่ ผู้อาวุโส ที่นั่งเข็นรถก็มี แล้วก็มาออกกำลังกาย มาฝึกเดิน ซึ่งเดินยังไม่ค่อยสะดวกเพราะมีอายุแล้ว เพราะฉะนั้นการที่จะขี่จักรยาน ก็จะเป็นอันตรายต่อท่านเหล่านั้น ขอแนะนำว่าสถานที่ติดกันนี้คือ สวนรถไฟ เขาให้ขี่จักรยานอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นคุณสามารถไปขี่ทางโน้น จอดจักรยานไว้ และเดินข้ามสะพานมาซึมซับธรรมชาติที่นี่

มาดูดอกไม้ มาดูความเขียวขจี ที่นี่ร่มครึ้มทั้งปี ไม่ว่าจะหน้าร้อน หน้าแล้ง หน้าหนาวก็มีนกเยอะ เพราะว่านกหนีหนาวมาก็มี เราไม่ได้มีนกประเภทเดียวที่มาอยู่อาศัย แต่เป็นนกที่ผ่านแวะพักสัปดาห์เดียว หรือหนีหนาวมาจากไซบีเรียก็มี”

เรื่องราวดีๆ ที่ครบครันทั้งสาระและบันเทิงแบบนี้ มีให้ชมในรายการ “ผู้หญิงแนวหน้ากับคุณแหน” ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทาง TNN2 (และช่อง 784 ทางดิจิทัลทีวี) หรือ True Visions 8 ชมรายการย้อนหลังได้ที่ youtube ผู้หญิงแนวหน้า byคุณแหน

คุณหญิงปราณี เอื้อชูเกียรติ และพิธีกรรายการ ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย