อาหารที่นอกจากจะให้สารอาหารที่จำเป็นในการดำรงชีวิต สารอาหารเกือบทุกชนิดจะมีบทบาทต่อการรักษาสุขภาพร่างกายไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อม ในพืชนอกจากสารอาหารต่างๆ แล้ว ยังมีสารพฤกษเคมีจากธรรมชาติที่มีบทบาทส่งเสริมสุขภาพและช่วยป้องกันการเกิดโรคต่างๆ ได้อีกด้วย จากหลักฐานพบว่าการเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทาน โดยรับประทาน ผัก ผลไม้เพิ่มมากขึ้นจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ ได้ สารพฤกษเคมีหรือไฟโตนิวเทรียนท์ จัดเป็นสารสำคัญที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ พบเฉพาะในพืช สารกลุ่มนี้ทำให้พืชผักและผลไม้มีฤทธิ์ทางชีวภาพที่อาจช่วยต่อต้านหรือป้องกันโรคบางชนิดได้

ดร.สุภัจฉรา นพจินดา สมาคมนักกำหนดอาหารแห่งประเทศไทย ให้ข้อมูลว่า สารพฤกษเคมีที่ถูกค้นพบ และนำมาใช้ประโยชน์แล้วมีมากกว่า 5,000 ชนิด เช่น แคโรทีนอยด์ โพลีฟินอล ไฟโตสเตอรอลไบโอฟลาโวนอยด์ และอื่นๆ ซึ่งยังไม่มีการศึกษาค้นพบอีกเป็นจำนวนมาก สารพฤกษเคมี มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกัน และต้านการอักเสบตลอดจนมีฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญของเซลล์มะเร็ง ผลไม้ซึ่งเป็นที่รู้จักและนิยมรับประทานเพื่อเสริมประโยชน์ด้านการป้องกันโรค ได้แก่ กลุ่มเบอร์รี่ องุ่น พรุน ทับทิม เป็นต้น เพราะเป็นแหล่งของสารพฤกษเคมีที่หลากหลายและให้คุณประโยชน์มากต่อสุขภาพ

ทับทิม (Pomegranate) เป็นผลไม้เมืองร้อน มีกลิ่นหอม รสชาติอร่อย มีถิ่นกำเนิดจากประเทศอิหร่าน และแพร่กระจายในหลายประเทศ เช่น ทางตอนเหนือของอินเดีย แถบเมดิเตอร์เรเนียน จีน และประเทศไทย ทับทิมจะมีสายพันธุ์ที่แตกต่างกัน สีของเนื้อทับทิมจะ
แตกต่างกัน ตั้งแต่ สีขาว ชมพู จนถึงสีแดงเข้ม ปัจจุบันทับทิมได้รับความนิยมแพร่หลายไปทั่วโลกและจัดเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ ทับทิมเป็นผลไม้บำรุงสุขภาพที่ดี โดยถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม “ซูเปอร์ฟรุต (Super fruit)” เนื่องจากทับทิมมีวิตามินและแร่ธาตุที่สำคัญมากมาย เช่น วิตามินซี ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ วิตามินเอ ช่วยในการเจริญเติบโตของเซลล์บุผิวและพัฒนาการของเซลล์ รวมทั้งช่วยลดการอักเสบของเซลล์ วิตามินอี ป้องกันการเกิดอนุมูลอิสระ ชะลอความเสื่อมของผิว

นอกจากนี้ ทับทิมยังอุดมไปด้วยสารพฤกษเคมีต่างๆ ได้แก่ แทนนิน ฟลาโวนอยด์ แอนโทไซยานิน แคททีชิน กรดเอลลาจิก และ
เอลลาจิแทนนิน (ellagitannins) โดยเฉพาะสารพูนิคาลาจิน (punicalagins) พูนิคาลิน (punicalins) และกรดกัลป์ลาจิก (gallagic acid) จากการศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ พบว่า สารพฤกษเคมีในทับทิมเหล่านี้มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง จึงช่วยลดริ้วรอยแห่งวัยและทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่ง กระจ่างใสได้ อีกทั้งยังมีงานวิจัยชี้ว่า น้ำทับทิมสกัดมีประโยชน์ต่อสุขภาพของหัวใจ โดยสามารถช่วยลดแอลดีแอลคอเลสเทอรอล ซึ่งเป็นคอเลสเทอรอลไม่ดี ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงหัวใจและส่วนต่างๆ ได้ดีขึ้น และยังพบว่าทับทิมมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ยับยั้งการเกิดเซลล์กลายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดเซลล์มะเร็งตามมา และช่วยยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งได้ จึงอาจใช้เพื่อป้องกันและรักษาโรคมะเร็งบางชนิดได้

อย่างไรก็ตาม การจะมีสุขภาพที่ดีเราควรต้องใส่ใจในเรื่องพฤติกรรมการรับประทานอาหาร ให้มีชนิดของอาหารที่มีคุณภาพหลากหลาย โดยมีสารต้านอนุมูลอิสระสูงใน ผัก ผลไม้ หรือธัญพืชที่ไม่ขัดสี ดื่มน้ำให้เพียงพออย่างน้อย 8 แก้วต่อวัน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ปล่อยวางความเครียด และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสารเสพติดต่างๆ หากปฏิบัติได้ดังนี้ก็จะช่วยให้เรามีสุขภาพดีแข็งแรงต่อไปได้นาน