เจ้าของสุนัขหลายท่านคงจะทราบดีว่า ในขณะที่สุนัขเป็นสัด จะมีของเหลวสีแดง ซึ่งอาจเป็นน้ำใสๆ หรืออาจข้นคล้ายเลือดไหลออกมาจากช่องคลอด ซึ่งเป็นอาการที่สำคัญของสุนัขที่อยู่ในระยะ “เป็นสัด” โดยสิ่งนี้เป็นอาการที่ “เจ้าของสุนัขไม่พึงประสงค์“ เพราะนอกจากจะทำให้พื้นบ้าน ผนัง และอุปกรณ์ต่างๆ ในบ้านเลอะเทอะเปรอะเปื้อนแล้ว ยังเป็นการดึงดูดสุนัขตัวผู้ให้มาเห่าหอนอยู่รอบๆ บ้าน สร้างความรำคาญให้กับเพื่อนบ้าน

สิ่งเหล่านี้เป็นเหตุให้เจ้าของต้องพาสุนัขไปผ่าตัดทำหมันเพื่อลดปัญหาดังกล่าว แต่ในบางรายก็อาจเกิดปัญหาว่า ทำหมันไปตั้งเกือบปีแล้ว ทำไมเจ้าตูบของเรายังมี “เมนส์” อยู่อีกล่ะ???

วันนี้เรามาคุยกับผู้รู้กันครับ ผมมีเรื่องราวที่น่าสนใจจาก ศ.สพ.ญ.ดร.เกวลี ฉัตรดรงค์ จากภาควิชาสูติศาสตร์เธนุเวชวิทยา และวิทยาการสืบพันธุ์ มาฝากกันครับ

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า  “วงรอบการเป็นสัดของสุนัข” ไม่เหมือน “วงรอบประจำเดือนของคน” นะครับ

สิ่งที่เรียกว่า “เมนส์” ของคนนั้น เกิดจากการลอกหลุดของผนังมดลูกที่ไม่มีการตั้งท้อง ที่เกิดขึ้นหลังไข่ตกไปแล้ว ดังนั้น การที่ผู้หญิงมี “เมนส์” จึงเป็นการบ่งบอกว่า “ไม่ท้อง” ซึ่งในหนึ่งเดือนจะมีเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น 1 ครั้งเราจึงเรียกว่า “ประจำเดือน”

ส่วนในสุนัขนั้น แม้ว่าการมีเลือดจากช่องคลอดของสุนัข ซึ่งบ่งบอกว่าสุนัขอยู่ในช่วงเป็นสัดก็ตาม แต่เราไม่สามารถเรียกว่าประจำเดือนได้ เนื่องจากสุนัขมีวงรอบการเป็นสัดและตกไข่เพียง “2-3 ครั้งต่อปี”

การมีเลือดจากช่องคลอดของสุนัขนั้น เป็นระยะก่อนไข่ตก ซึ่งบ่งว่าอยู่ในช่วงการเป็นสัด สุนัขจะแสดงอาการ “ยอมรับการผสมพันธุ์” การมีเลือดและการแสดงอาการผสมพันธุ์ของสุนัขนั้น เป็นอิทธิพลของฮอร์โมนเอสโตรเจนซึ่งสร้างจากรังไข่ ดังนั้นการตัดที่ต้นตอของปัญหาโดยการผ่าตัดทำหมัน (ซึ่งสัตวแพทย์จะใช้วิธีตัดมดลูกและรังไข่ออกทั้งหมด ที่เรียกว่า Ovariohysterectomy) จะทำให้สุนัขไม่มีการสร้างไข่ได้และไม่มีการสร้างฮอร์โมนเอสโตรเจน ดังนั้นสุนัขก็จะไม่มี “เมนส์” รวมทั้งไม่ควรมีการแสดงอาการเป็นสัดได้อีก

ในสัปดาห์หน้า เราจะมีพูดถึงอาการผิดปกติของสุนัขหลังการผ่าตัดทำหมันกันนะครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย