พิธีกรรายการ ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย และ คุณหญิง ดร.กัลยา โสภณพนิช

รายการ “แนวหน้าวาไรตี้” ทุกวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทางสถานี TNN2 ช่อง 784 สัปดาห์นี้มีเรื่องราวที่น่าสนใจมาให้ได้ชมกันอีกแล้ว เกี่ยวกับเรื่องราวของ สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ใน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชบรมนาถบพิตร โดยพิธีกร “ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย” จะพาไปพูดคุยกับ “คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช” อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งมีส่วนสำคัญอย่างมากในการทำหนังสือเล่มนี้

คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช เล่าว่า “หนังสือสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนนี้ถามว่าเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ก่อนอื่นจะต้องขอพูดว่ามีประโยชน์กับชีวิต ที่ได้ซึมซับแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร พระองค์ท่านทรงสนพระราชหฤทัยพสกนิกรของพระองค์ในทุกๆ ด้าน แต่ว่าทางด้านการศึกษาเป็นเรื่องสำคัญ คืออาหารสมอง แล้วพระองค์ท่านทรงมีรับสั่งว่า อยากให้คนไทยมีโอกาสเฉกเช่นพระองค์ท่าน ที่ทรงมีหนังสือฝรั่งที่สมเด็จย่า ได้จัดหาให้พระองค์ท่านได้ทรงศึกษาสมัยทรงพระเยาว์ ซึ่งเป็นรากฐานพื้นฐานของการคิดค้นโครงการในพระราชดำริในเวลาต่อมา

ถ้าย้อนไปปี 2520 ก็ 40 ปีมาแล้ว โรงเรียนในประเทศไทยมีไม่เพียงพอกับความต้องการของประชาชน จึงมีพระราชดำริอยากให้สร้างหนังสือชุดนี้ขึ้นมา เพื่อเป็นโรงเรียนประจำบ้าน ให้กับทุกครอบครัวที่ไปโรงเรียนไม่ได้หรือด้วยเหตุผลใดๆ สามารถที่จะค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองได้ โดยได้มีพระราชปณิธานว่า หนังสือเล่มนี้ ชุดนี้ จะต้องใช้ได้ทุกเพศทุกวัย จึงกำหนดให้มี 3 ระดับความรู้ในแต่ละเรื่อง ไม่ใช่ ก ข เหมือนเอนไซโคลพีเดียทั่วไป เราจึงบอกว่าหนังสือสารานุกรมไทย เป็นเอนไซโคลพีเดียที่ไม่มีใครเหมือน และไม่เหมือนใครในโลกนี้

เพราะว่าเป็นพระราชปณิธานและพระราชอัจฉริยภาพของพระองค์ท่าน จึงกำหนดให้มี 3 ระดับความรู้ ครอบคลุมเนื้อเรื่อง 7 สาขาวิชา วิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ เกษตรศาสตร์ แพทยศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี มนุษยศาสตร์ ก็ทำเป็นเรื่องๆ ไป

อีกทั้ง ยังทรงมีรับสั่งว่าเรื่องที่นำมาเขียนในนี้ จะเป็นเรื่องวิทยาศาสตร์ เรื่องสากลอะไรก็ตาม แต่ต้องใกล้ชิดกับคนไทย ภาพประกอบก็ต้องเป็นภาพประกอบที่ประยุกต์ใช้กับคนไทยได้ แม้จะเป็นเรื่องสากล อย่างเรื่อง คอมพิวเตอร์ หรือเรื่องอะไรก็เช่นเดียวกัน เพราะฉะนั้นก็จะมี 3 ระดับความรู้ที่เหมาะกับทุกเพศทุกวัย

ส่วนเด็กเล็กก็ 7-8 ขวบ ถึง 10 ขวบเด็กกลางก็ 10-14 ปี ส่วนเด็กโตก็จะเป็น 14 จนถึง 80 ปี ผู้ที่เกษียณแล้วเอามาอ่านชอบมาก เรื่องปลาก็ไม่เคยรู้จัก แล้วเด็กอนุบาลลอกรูปไปส่งการบ้านได้ เช่น ปิดเทอมลูกตัวเองนี่แหละ ให้เขียนรูปนก 15 ชนิด คุณเป็นพ่อแม่คุณจะไปหารูปนก 15 ชนิด มาจากไหน

ในสารานุกรมไทยฯ มีเรื่องนก แล้วก็มีภาพประกอบ นกแต่ละประเภทมีลักษณะอย่างไร แม้อ่านหนังสือไม่ออกก็ยังใช้ประโยชน์ได้ ก็จะมีทั้งเรื่องดอกไม้ เรื่องของนก เรื่องของสัตว์ต่างๆ ทุกอย่างเลยค่ะ เรื่องวัว ควาย เรื่องข้าว เรื่องวัดวาอาราม และ 4 สีตลอดเล่ม

สำหรับเด็กต่างจังหวัด เมื่อพิมพ์เสร็จแต่ละฉบับแล้ว ก็จะมีหนังสือพระราชทาน จะมีตราติดไว้ที่หน้าปก แล้วก็พระราชทานให้โรงเรียนที่ห่างไกล ให้โรงเรียนที่ไกลที่สุดเอาไปก่อน ฉบับละประมาณ 7,000 โรงเรียน แล้วอาจารย์ที่รับไป ของพระราชทานก็ใส่พาน เอาไว้บูชา เพราะฉะนั้นเด็กก็จะไม่ได้อ่าน พอทางโครงการทราบก็เลยแจ้งไปว่าให้เด็กอ่าน ถ้าฉีกขาดเอามาเปลี่ยนได้ ไม่ต้องเสียเงิน เป็นหนังสือพระราชทาน แล้วได้มาเล่มเดียว กว่าจะวนครบทุกโรงเรียน อันนี้ก็เป็นเรื่องเล่าที่ว่าใส่พานไว้

ที่สำคัญราคาถูกอย่างน่าอัศจรรย์ เพราะว่ากรรมการทุกท่านและก็วิทยากรทุกคนทำให้ฟรี ทำถวายพระองค์ท่าน อาจจะด้วยเหตุผลอย่างนี้จึงทำให้ไม่ออกตรงตามเวลา เนื่องจากว่าแต่ละเล่มนี้มีประมาณ 10 เรื่อง แต่ละเรื่องมี 3 ระดับความรู้ เพราะฉะนั้นเท่ากับ 30 เรื่อง ในเล่มเดียวกัน จึงทำให้ช้า แล้วก็ส่วนเด็กเล็กก็ต้องเหมาะกับเด็กในวัยนั้น เด็กกลางก็ต้องเหมาะ เพราะฉะนั้นการหาภาพประกอบ ภาษาที่ใช้ จึงเป็นการไม่ง่ายนัก ต้องเฉพาะกลุ่ม ภาษาจะต้องถูกต้อง ความหมายอะไรต่างๆ ต้องถูกต้องเช่นกัน

แล้วก็มีรับสั่งอีกว่า แม้จะเป็นวิชาสากล เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ คอมพิวเตอร์ แต่รูปประกอบที่ใช้จะต้องใกล้ชิดกับการประยุกต์ใช้กับชีวิตของคนไทยให้มากที่สุด รับสั่งทุกอย่าง และก็ทรงกำหนดไว้ทุกอย่างให้ว่าต้องเริ่มหน้าซ้าย จะต้องรูปใหญ่ๆ ทรงละเอียดมากที่จะดูแลทุกอย่าง แล้วก็ถูกมาก เพราะว่าขายขาดทุน มีสโมสรไลออนส์ พอทราบเรื่องนี้ก็ระดมทุนถวายเพื่อการนี้โดยเฉพาะ เพื่อให้สามารถพิมพ์หนังสือฉบับพระราชทาน พระราชทานฟรีให้โรงเรียนต่างๆ 7,000-8,000 เล่ม ทุกฉบับที่ออก ขณะนี้มี 42 เล่มแล้ว

สำหรับเล่มเล็กนี้ เนื่องจากว่าสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ที่ปรึกษาของโครงการสารานุกรมไทย ก็รับสั่งว่ามี คนมาทูลกล้าฯ ถวายเงิน 5,000 บาท ไม่ทราบจะไปซื้อหนังสืออะไรไปให้เด็ก ก็เลยมีพระราชดำริว่าอยากให้ทำหนังสือที่เด็กๆ ถือไปไหนได้สะดวก พกพาสะดวก สีสวย ราคาถูก เพราะฉะนั้นจึงทำฉบับเสริมความรู้ขึ้นมา โดยนำเนื้อหาจากเล่มใหญ่ มาลงในหนังสือเล่มเล็ก เล่มละ 3 เรื่อง ที่เรื่องใกล้เคียงกัน เช่น เรื่อง ดอกไม้ ผลไม้ ถ้าคนที่ชอบ อาจจะมีเครื่องยนต์กลไก มีเครื่องบิน อะไรอย่างนี้ เป็นต้น เล่มละ 80 บาท สี่สี ทั้งหมดประมาณ 210 หน้า หน้าละไม่ถึง 2.50 สตางค์ ส่วนเล่มใหญ่ 250 บาท ประมาณ 300 หน้า หน้าละไม่ถึง 1 บาท แล้วใช้กระดาษดีมาก

สำหรับใครที่มีความประสงค์จะร่วมซื้อหนังสือเล่มนี้เพื่อจะไปแจกตามโรงเรียนต่างๆ หรือห้องสมุดประจำตำบล ประจำหมู่บ้าน สามารถหาซื้อได้ แต่เล่ม 1-12 ไม่มีแล้วค่ะ ไม่พิมพ์แล้ว ขาดตลาดไปเลย แต่ว่าเรามีซีดีรอม แล้วก็มีอยู่ในเว็บไซต์ต่างๆ สำหรับคนที่ไม่ได้ซื้อหนังสือ ก็สามารถเปิดเข้าไปดูในเว็บไซต์ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนได้ ทั้งหมดจะบรรจุไว้ในเว็บไซต์

ตอนนี้มีทั้งหมด 42 เล่ม แล้วก็ยังจะมีต่อไป พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงมีรับสั่งว่า ความรู้ไม่มีที่สิ้นสุด ยังมีคนทำ มีเงินทำ ให้ทำต่อไปเรื่อยๆ เนื่องจากความรู้ใหม่ๆ เกิดขึ้นเรื่อยๆ แล้วก็อยากจะเรียนว่า ที่สำคัญที่สุดเล่ม 42 ที่กำลังจะออกนี้ เป็นฉบับที่เนื้อหาทั้งหมดเกี่ยวกับผู้สูงวัย เกี่ยวกับทุกสังคมที่จะต้องเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุของประเทศไทย ตั้งแต่ครอบครัว การดูแลสุขภาพ การเงิน ความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว เทคโนโลยี อุปกรณ์ เครื่องใช้เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ มีทั้งหมด 7 หมวด 33 เรื่อง จริงๆ แล้วกรรมการต้องเรียนว่าเรานี่เศร้ามาก เนื่องจากตั้งใจไว้ว่าจะทำถวายพระองค์ท่าน เมื่อทรงมีพระชนมพรรษา 90 พรรษา แต่โครงการนี้ก็ยังทำไปเรื่อยๆ จนกว่าจะไม่มีคนทำ ไม่มีเงินทำ

สำหรับใครที่มีความประสงค์จะร่วมให้โครงการนี้ยั่งยืนสืบต่อไป ติดต่อมาได้ที่ สารานุกรมไทยหรือดูข้อมูลได้ที่เว็ปไซต์ www.saranukromthai.or.th ก็บริจาคเงินได้ ซื้อหนังสือให้โรงเรียนเก่าของเราได้ ซื้อบริจาคชุมชน ซื้อบริจาคให้กับผู้เกษียณอายุ ซึ่งแปลกมากผู้เกษียณอายุจะชอบมาก เนื่องจากเรื่องราวต่างๆ นี้ไม่เคยรู้ในชีวิตทำงาน เพราะว่าชีวิตทำงานหมกมุ่นอยู่ด้านเดียว ทำแต่งานที่ประจำ เพราะฉะนั้นข้างนอกมันนอนอย่างไร หรือมันยืนหลับ อะไรอย่างนี้ เป็นต้น ปลา นก อยู่อย่างไร กินอย่างไร นอนอย่างไร หาอ่านได้ในสารานุกรมไทย”

เรื่องราวดีๆ ที่ครบครันทั้งสาระและบันเทิงแบบนี้ มีให้ชมในรายการ “ผู้หญิงแนวหน้ากับคุณแหน” ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทาง TNN2 (และช่อง 784 ทางดิจิตัลทีวี) หรือ True Visions 8 ชมรายการย้อนหลังได้ที่ youtube ผู้หญิงแนวหน้า byคุณแหน