นพ.สมเกียรติ ลีละศิธร

โครงการ “พัฒนาต้นแบบโรงพยาบาลสร้างเสริมสุขภาพในด้านการจัดบริการอาหารสุขภาพ ลด หวาน มัน เค็ม” โดย สำนักส่งเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ หรือสสส. ได้ถูกบูรณาการขึ้นเพื่อต้องการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในโรงพยาบาล ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง เน้นกลุ่มเป้าหมายทั้งประชาชนที่มารับบริการในโรงพยาบาลและบุคลากรโรงพยาบาล เพื่อสร้างเสริมสุขภาพต้นแบบในการลดหวาน มัน เค็ม ที่เกิดจากการสร้างพลังและการมีส่วนร่วมของบุคลากรในโรงพยาบาลและชุมชน

ปีนี้เป็นการนำร่องของโรงพยาบาลต้นแบบ จำนวน 4 แห่ง แบ่งเป็น 4 ภาค ได้แก่ โรงพยาบาลรามาธิบดี (ภาคกลาง) โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี (ภาคใต้) โรงพยาบาลพะเยา (ภาคเหนือ) และโรงพยาบาลสุรินทร์ (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) เพื่อกำหนดเป็นเป้าหมายหลักในการพัฒนาลดปัญหาโรควิถีชีวิตที่สำคัญ ได้แก่ ความดันโลหิตสูง หัวใจ หลอดเลือดสมองและไตเรื้อรัง ใน 4 ด้าน คือ ลดการเกิดโรค ลดภาวะแทรกซ้อน ลดการตาย ลดภาระค่าใช้จ่าย

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ สสส. กล่าวว่า โครงการนี้เป็นนโยบายที่จะบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาพ เพื่อให้เกิดนโยบายและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาพ ทั้งในโรงพยาบาลและสังคม เพื่อให้บุคลากร นักศึกษา ผู้รับบริการและญาติ รวมถึงประชาชนทั่วไป มีสุขภาพที่ดีและเกิดสังคมสุขภาวะ ถือเป็นการเพิ่มทางเลือกอาหารสุขภาพที่เข้าถึงง่าย การสร้างความมีส่วนร่วมทั้งในระดับหน่วยงานและบุคคล เพื่อให้เกิดความตระหนักและเพิ่มทักษะในการเลือกอาหารสุขภาพ จึงเป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายจะต้องร่วมช่วยกัน นำไปสู่การเรียนรู้เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและการจัดสภาพแวดล้อมเพื่อให้เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพ

อีกทั้ง เป็นการรณรงค์เพื่อสร้างกระแสให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และยกระดับคุณภาพของแต่ละโรงพยาบาลและชุมชน ส่งผลให้คนไทยลดการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม เพิ่มการออกกำลังกาย ลดภาวะเครียด ซึ่งคาดว่าทำให้เกิดการจัดการอาหารที่ปลอดภัย เกิดมาตรการทางสังคม มีปัจจัยแวดล้อมที่เหมาะสมให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อให้เป็นโรงพยาบาลสร้างเสริมสุขภาพต้นแบบในการลดหวานมันเค็ม ที่เกิดจากการมีส่วนร่วมของบุคลากรในโรงพยาบาลและชุมชน

นท.พญ.วรวรรณ ชัยลิมปมนตรี ประธานโครงการโรงพยาบาลต้นแบบสร้างเสริมสุขภาพด้านการจัดบริการสุขภาพลดหวาน มัน เค็ม กล่าวว่าในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา พบว่า มีผู้ป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูงในประชากรอายุ 15 ปี ขึ้นไปสูงขึ้นมาก ทั้งยังพบว่ามีอัตราการเข้าพักรักษาตัวในโรงพยาบาลด้วยโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมองและโรคไตวายเพิ่มขึ้นอย่างมาก โครงการ “พัฒนาต้นแบบโรงพยาบาลสร้างเสริมสุขภาพในด้านการจัดบริการอาหารสุขภาพ ลดหวาน มัน เค็ม” ได้เข้ามามีส่วนสร้างระบบการจัดการบริการอาหารสุขภาพ ลดหวาน มัน เค็ม สร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเลือกบริโภคอาหารสุขภาพ รณรงค์สร้างกระแสให้ประชาชนรับรู้ ให้หันมาเลือกบริโภคอาหารสุขภาพลดหวาน มัน เค็ม เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถเข้าถึงอาหารสุขภาพ และสามารถเป็นแบบอย่างให้กับโรงพยาบาลและสถานบริการของรัฐอื่นๆ ต่อไป

นพ.สมเกียรติ ลีละศิธร รองคณบดีฝ่ายสร้างเสริมสุขภาพ โรงพยาบาลรามาธิบดี กล่าวว่า โรงพยาบาลรามาธิบดีได้จัดโครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “ลดเค็ม เพื่อสุขภาพ” มีจำนวนผู้เข้าร่วมอบรมถึง 3 รุ่น มีการจัดประกวดคำขวัญ ประกวดอาหารลดเค็มเพื่อสุขภาพ มีร้านค้าที่เข้าร่วมกิจกรรมลดหวานมันเค็ม จำนวน 46 ร้าน ประกอบด้วยร้านค้าอาคารวิจัย 24 ร้าน, ร้านค้าอาคารสมเด็จเทพรัตน์ 16 ร้าน, ร้านค้าบริเวณพาวิลเลียน 4 ร้านและอาหารฝ่ายโภชนาการ 2 เมนู นอกจากนี้ยังจัดกิจกรรมต่างๆ มากมาย มีการคิดสูตรเมนูอาหารลดหวาน มัน เค็ม เช่น ยำมะระกุ้งสด, แกงเห็ดเพื่อสุขภาพ พลอยชมพูหรือทับทิมกรอบ เป็นต้น

ทั้งนี้ โครงการ “พัฒนาต้นแบบโรงพยาบาลสร้างเสริมสุขภาพในด้านการจัดบริการอาหารสุขภาพ ลดหวาน มัน เค็ม” แม้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเล็กๆ เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในโรงพยาบาล แต่จะสะท้อนกลับไปยังสังคมครอบครัวทั้งที่บ้าน ต่อเนื่องไปยังโรงเรียนและสังคมอื่นๆ ต่อไป และหากดำเนินโครงการนี้ได้อย่างต่อเนื่อง โรคไม่ติดต่อเรื้อรังหรือ NCDs ก็น่าจะลดน้อยลงไปจากสังคมไทยในที่สุด