ไม่ว่าจะในแวดวงการแพทย์หรือการรับรู้ของคนทั่วไป เราต่างเคยได้ยินถึงสาเหตุมากมายที่ทำให้เกิดการแพร่ระบาดของโรคอ้วนในปัจจุบัน ทั้งปัจจัยด้านพันธุกรรม การอพยพหลั่งไหลของผู้คนเข้ามาในเมืองใหญ่ที่สามารถเข้าถึงร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดที่ตั้งเรียงรายนับไม่ถ้วน รวมถึงเมนูอาหารราคาถูกแต่ทำร้ายสุขภาพและมีแคลอรี่สูง ที่วางขายกันทั่วไป ไหนจะพฤติกรรมในชีวิตประจำวันกับการนั่งแช่อยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานๆ และการเสพติดอุปกรณ์สื่อสารมิหนำซ้ำเด็กยุคใหม่ยังใช้เวลาทำกิจกรรมนอกบ้านน้อยลงเรื่อยๆ และจมอยู่กับโลกออนไลน์แทบจะตลอดเวลาที่ลืมตาตื่นขึ้นมา

ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้เป็นความจริงอยู่ไม่มากก็น้อย ทว่ายังมีสาเหตุอีกประการของโรคอ้วนที่ไม่ค่อยได้รับการพูดถึงมากนัก แต่เป็นสิ่งที่เราทุกคนต่างสร้างขึ้นมาในระบบร่างกายของตนเอง นั่นคือ “ปุ่มประสาทรับรสที่อยู่บริเวณลิ้น” มีผลการวิจัยจากหลายแห่ง ยืนยันว่า คนที่มีต่อมรับรสที่ด้านหรือไม่ไวมักจะมองหาอาหารที่มีปริมาณน้ำตาล เกลือ และไขมันสูงกว่าปกติ หรือบริโภคอาหารที่มีแคลอรี่มากขึ้น เพื่อจะได้รับรู้รสชาติเท่ากับคนทั่วๆ ไป อาจทำให้บริโภคพลังงานมากเกินความต้องการและนำไปสู่โรคอ้วนได้ในที่สุด

นพ.ดร.เดวิด ฮีเบอร์ ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านโภชนาการของเฮอร์บาไลฟ์และประธานสถาบันโภชนาการเฮอร์บาไลฟ์ ให้ข้อมูลว่า เนื่องจากปุ่มรับรส มีความสัมพันธ์กับอาหารที่เรารับประทานเข้าไปอยู่แล้ว โดยปุ่มรับรสเหล่านี้มีหน้าที่รับรู้และแยกแยะความแตกต่างของรสชาติอาหารนานาชนิด ทั้งเค็ม หวาน เปรี้ยว ขม หรือแม้กระทั่งรสอร่อยกลมกล่อม หรือรสอุมะมิ ปุ่มรับรสจะทำงานกันเป็นระบบ ที่เรียกว่าระบบการรับรู้สารอาหาร (Nutrient Sensing System) และช่วยบ่งบอกว่าอาหารใดดูปลอดภัย หรือมีคุณค่าสารอาหารเหมาะสมเพียงพอที่จะบริโภคเข้าไปในร่างกาย ทั้งหมดนี้เป็นความเชื่อมโยงที่เราสามารถเห็นภาพได้อย่างชัดเจน แต่เพียงเพราะรสชาติอาหารที่เรารับรู้จากต่อมรับรส ซึ่งบอกให้เรารู้ว่าเราชอบหรือไม่ชอบรสชาติหรืออาหารบางอย่างนั้นจะมีผลทำให้น้ำหนักตัวของบางคนเกินพิกัดจริงหรือไม่ หรือใครจะไม่ได้รับผลกระทบนี้

มีนักวิจัยหลายคนพบว่า ผู้ป่วยโรคอ้วน อาจประสบปัญหาการรับรู้รสชาติได้น้อยลง ซึ่งการค้นพบของพวกเขาได้สะท้อนให้เห็นว่า คนที่มีต่อมรับรสที่ด้านหรือไม่ไว มักจะมองหาอาหารที่มีปริมาณน้ำตาล เกลือ และไขมันสูงกว่าปกติ หรือบริโภคอาหารที่มีแคลอรี่มากขึ้นเพื่อจะได้รับรู้รสชาติเท่ากับคนทั่วๆ ไป นอกจากนี้ ยังมีงานวิจัยอื่นๆ ที่ยืนยันข้อสันนิษฐานที่ว่าความผิดปกติของปุ่มประสาทรับรสที่ลิ้น อาจทำให้เราบริโภคพลังงานมากเกินความต้องการและนำไปสู่โรคอ้วนได้ในที่สุด ยิ่งไปกว่านั้นระบบการรับความรู้สึก เช่น การรับรู้รสชาติ ก็มีบทบาทสำคัญในการควบคุมและทำให้รู้สึกเพลิดเพลินกับการรับประทานอาหารด้วย ซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับปริมาณการรับประทานที่เพิ่มขึ้น การรับรู้รสชาติได้น้อยลง และการเกิดโรคอ้วน

แล้วอย่างนี้ คนที่มีภาวะน้ำหนักเกินและมีปุ่มรับรสชาติเสื่อมจะหมดหวังเลยหรือไม่ คำตอบคือ ไม่หมดหวังแน่นอน เนื่องจากมีหลักฐานระบุว่า การรับรู้รสชาติจะเปลี่ยนแปลงไปหากเราปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารให้ดีขึ้น โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงการรับประทานเกลือและไขมัน

สำหรับผู้ที่มีหน้าที่คอยให้คำปรึกษาแก่ผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วน การเข้าใจความแตกต่างของรสชาติจะช่วยให้เราเข้าใจสาเหตุของการที่น้ำหนักตัวเพิ่มได้ดียิ่งขึ้น และช่วยให้มองเห็นและเข้าใจภาพรวมของกระบวนการทำงานในร่างกายมนุษย์ รวมไปถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของแต่ละคนด้วย ความรู้เหล่านี้จำเป็นสำหรับการทำความเข้าใจภาวะวิกฤติโรคอ้วนของเรา รวมทั้งสาเหตุที่ทำให้คนยังเป็นโรคอ้วนไปจนถึงวิธีการจัดการ ซึ่งเราต้องนำข้อมูลที่ได้มาใช้ประโยชน์ในการช่วยสร้างเสริมสุขภาพให้แข็งแรง และพัฒนาความเป็นอยู่และชีวิตของผู้คนในปัจจุบันให้ดีขึ้นไปพร้อมกัน

ติดตามอีกหลากหลายเคล็ดลับดีๆ เพื่อสุขภาพที่ดีและไลฟ์สไตล์ที่กระฉับกระเฉง ได้ที่ www.facebook.com/Herbalife ThailandOfficial และค้นหาแรงบันดาลใจใหม่ๆ ในการดูแลตัวเอง ได้ที่www.instagram.com/HerbalifeThailandOfficial