ปฏิเสธไม่ได้ว่าการไม่มีโรคย่อมเป็นลาภอันประเสริฐ และหากกล่าวถึง “โรคมะเร็ง”แล้ว เราต่างทราบกันดีว่า เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของประชากรโลกและเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศไทยด้วยเช่นกัน และยังคงพบอัตราการเกิดโรคมะเร็งเพิ่มขึ้นทุกปี

นายแพทย์อิศรา อนงค์จรรยา อายุรแพทย์ โลหิตวิทยาและมะเร็งทางโลหิตวิทยา โรงพยาบาลเวชธานี ให้ข้อมูลว่า มะเร็งต่อมน้ำเหลืองเป็นมะเร็งอีกชนิดที่พบได้มากในทุกเพศทุกวัย เกิดขึ้นกับระบบน้ำเหลือง และแม้ว่าจะได้รับการวินิจฉัยว่าอยู่ในระยะที่ 4 แล้ว แต่การรักษามาตรฐานก็ยังคงมีโอกาสหายขาดจากโรคได้

มะเร็งต่อมน้ำเหลืองคืออะไร? คือมะเร็งที่เกิดขึ้นกับระบบน้ำเหลือง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกัน และกระจายอยู่ทั่วร่างกาย ประกอบด้วยน้ำเหลือง ท่อน้ำเหลือง และต่อมน้ำเหลือง โดยระบบน้ำเหลืองนี้ ทำหน้าที่ป้องกันร่างกายจากสิ่งแปลกปลอม เช่น เชื้อโรค เชื้อไวรัส และแบคทีเรีย อาการสำคัญที่บ่งชี้ว่าเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลือง คือ ต่อมน้ำเหลืองตำแหน่งใดก็ได้บวมโต ซึ่งมักพบบริเวณลำคอ รักแร้ ขาหนีบ เมื่อคลำจะไม่มีอาการเจ็บแต่อย่างใด

นายแพทย์อิศรา อนงค์จรรยา

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งต่อมน้ำเหลือง นั้นยังไม่มีสาเหตุที่แน่ชัด แต่ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ คือ ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น การติดเชื้อ HIV การทานยากดภูมิคุ้มกันเป็นเวลานาน การปลูกถ่ายอวัยวะ การติดเชื้อบางชนิด เช่น ติดเชื้อแบคทีเรียส่งผลให้กระเพาะอาหารอักเสบ รวมถึงสภาวะแวดล้อม เช่น การได้รับสารเคมีติดต่อกันนานๆ หรืออยู่ในบริเวณที่มีธาตุกัมมันตรังสี เป็นต้น

อาการและการวินิจฉัย ในระยะเริ่มแรก ผู้ป่วยมักมีไข้ ไอเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก เหงื่อออกช่วงกลางคืน เบื่ออาหาร น้ำหนักลดคันทั่วร่างกาย ส่วนอาการหลัก คือ ต่อมน้ำเหลืองโตขึ้น โดยเป็นตำแหน่งใดก็ได้ เช่น ลำคอ รักแร้ ข้อพับ ช่องอก และช่องท้อง เป็นต้น เมื่อมาพบแพทย์ แพทย์จะซักประวัติ อาการ และตรวจร่างกาย หากเข้าข่ายต้องสงสัยว่าเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลือง จะตัดชิ้นเนื้อมาตรวจทางพยาธิวิทยา และภูมิคุ้มกันวิทยา

การรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งต่อมน้ำเหลืองเป็นกลุ่มโรค ซึ่งมีโรคย่อยๆ อีกกว่า 30ชนิด บางชนิดมีวิธีรักษาแตกต่างกันออกไป แต่การรักษาหลักคือการให้ยาเคมีบำบัด ในบางชนิดอาจให้ร่วมกับยาทางภูมิคุ้มกันหรือการฉายแสง ส่วนบางชนิดอาจมีการปลูกถ่ายไขกระดูก เพื่อเพิ่มโอกาสการหายขาดจากโรค อย่างไรก็ตาม หมั่นสังเกตร่างกายตนเองเสมอ หากพบความผิดปกติควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย และตรวจเช็คโดยละเอียด เพราะการรักษามะเร็งในระยะต้น ย่อมมีประสิทธิภาพในการรักษามากกว่าในระยะลุกลาม