รายการคนค้นฅน  คืนวันอังคารที่ 24 กรกฎาคม 61 เวลา 20.45 น. ทาว ช่อง 9 Mcot HD หมายเลข 30

โรงเรียนเพียงหลวงใน ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เกิดขึ้นเนื่องจากพระองค์ท่าน ได้ทรงสัมผัสกับชีวิตความเป็นอยู่ของเด็กๆ และครูในโรงเรียนตามชายขอบด้วยพระองค์เอง จึงทรงห่วงใยต่อปัญหาการศึกษาที่เหลี่ยมล้ำและการขาดโอกาสของเด็กๆ ในพื้นที่ห่างไกล จึงมีพระราชดำริที่จะให้การช่วยเหลือเด็กๆ และชุมชนเหล่านั้น ทางกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์  ได้มอบหมายให้กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ  เริ่มต้น“โครงการโรงเรียนเพียงหลวง” ขึ้น เมื่อปีงบประมาณ 2553 โดยคัดเลือกโรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดารตามแนวชายแดนจากทั่วทุกภาคของประเทศ

ปัจจุบันนี้โรงเรียนเพียงหลวงได้กระจายตามภูมิภาคต่างทั่วประเทศรวม 18 แห่ง หนึ่งในนั้นคือโรงเรียนเพียงหลวง 3 บ้านเหมืองแร่อีต่อง  ต.ปิล๊อก อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี ด้วยความห่างไกลของพื้นที่  จึงมีห้องเรียนสาขาขึ้นในเขื่อนเขาแหลม 2 แห่งคือ ห้องเรียนสาขาพระธาตุโบอ่องและบ้านใหม่ไร่ป้า พื้นที่โรงเรียนเป็นเกาะเด็กบางส่วนต้องขับเรือไปโรงเรียน เมื่อถึงฤดูฝนจะมีทั้งลมและพายุ เป็นอุปสรรคในการเดินทางของเด็กๆ แต่ก็ไม่ทำให้ครอบครัวของ แอร์และอาร์ม ย่อท้อต่อความยากลำบากที่จะไปเรียนหนังสือ สองพี่น้องมีความฝันที่จะเรียนหนังสือให้สูงๆ เพื่อจะได้มีโอกาสในชีวิตที่มากขึ้น

ส่วน ครูธีรยุทธ วุฒิกรรมฐาน เป็นครูที่ได้รับโอกาสจากโครงการเพียงหลวง ให้ได้เข้ามาทำตามฝันที่อยากเป็นครูในชนบทบ้านเกิด ที่ห้องเรียนสาขาบ้านใหม่ไร่ป้า ครูธี พยายามฟื้นฟูวิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวบ้านโดยนำปราชญ์ที่มีภูมิปัญญาต่างๆ มาร่วมกันสอนเด็กๆ เกิดการต่อยอดสู่ชุมชน ไม่ต่างจากโรงเรียนเพียงหลาง 13 อ.เฝ้าไร่ จ.หนองคาย ที่ได้นำหลักการดังกล่ามาพัฒนา ส่งต่อความรู้สู่ชุมชน เกิดเป็นชุมชนที่เข้มแข็งและยั่งยืน  โรงเรียนเพียงหลวง จึงเป็นทั้งสถานศึกษา และเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนก่อเกิดประโยชน์สูงสุดทั้งต่อเด็กและชุมชนในพื้นที่อย่างแท้จริง