“ทำไมผู้ชายฆ่าตัวตายกันมากแต่ผู้หญิงไม่ฆ่าตัวตาย ผู้ชายทนแรงกดดันไมได้หรือ? อันนี้เป็นคำถามที่เราคิด คำตอบหนึ่งที่เราได้จากการสัมภาษณ์ เขาบอกว่าผู้ชายจะมีความรู้สึกผิดในเรื่องความรับผิดชอบมากกว่าผู้หญิง โดยเฉพาะในสังคมไทยที่เรารู้สึกว่าผู้ชายเป็นช้างเท้าหน้า พอเกิดเหตุการณ์ที่มันผิดพลาด เกิดวิกฤติขึ้นมา มันจึงทำให้ผู้ชายต้องลงโทษตัวเองด้วยอะไรบางอย่างเพื่อที่อาจจะทำให้หายรู้สึกผิด เราเกิดเป็นผู้หญิงและในฐานะเฟมินิสต์ เรารู้สึกว่าถูกผู้ชายกระทำมาตลอด แต่ผู้ชายก็จะมีโครงสร้างสังคมบางอย่างคาดหวังกดทับ” น.ส.ชนน์ชนก กล่าว

น.ส.ชนน์ชนก กล่าวต่อไปว่า ประเด็นเพศกับมุมมองและความคาดหวังของสังคม ไม่ว่าชาย หญิง หรือเพศทางเลือกอื่นๆ เราจะไม่สามารถเข้าใจได้เลยหากไม่ได้เป็นคนคนนั้น จึงเลือกเรื่องนี้มาทำเป็นนิทรรศการ โดยขั้นตอนแรกคือการเปิดให้ผู้สนใจส่งสิ่งของที่มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเพศทางเลือกของตนเองเข้ามาเพื่อนำไปจัดแสดงในนิทรรศการ ซึ่งหลายชิ้นก็น่าสนใจ อาทิ มีคนส่งหน้าสมุดพกสมัยเรียนอยู่ชั้น ป.6 เข้ามา โดยมีข้อความที่ครูประจำชั้นเขียนว่า “เรียบร้อยเหมือนผู้หญิง” ซึ่งแม้ว่าครูจะไม่ได้มีเจตนาไม่ดีกับเด็กแต่ก็เป็นเรื่องละเอียดอ่อน

พร้อมกับเปิดประเด็นชวนคิดว่า “เพศชายจำเป็นเสมอไปหรือไม่ที่ต้องวางท่าแมนๆ แต่สามารถทำตัวนิ่งๆ นิ่มๆ ก็ได้หรือเปล่า” ทั้งนี้เจ้าของหน้าสมุดพกดังกล่าวเล่าว่าหลังได้อ่านข้อความนี้ก็ต้องพยายามแสดงออกว่าตนเองเป็นชายเต็มตัวตลอดเวลา เช่น ป่าวประกาศว่าชอบผู้หญิงคนนั้นคนนี้ เพื่อไม่ให้สังคมมองว่าตนเองไม่ใช่ชายแท้ ทั้งนี้ต้องย้ำว่าช่วงวัยประถม-มัธยม ครูจะมีอิทธิพลกับเด็กยิ่งกว่าพ่อแม่

หรืออีกกรณีหนึ่ง มีผู้ส่งวิกผมมาให้โดยตั้งชื่อว่า “วิกผมรักษากฎ” เรื่องเล่าของวิกผมนี้คือเจ้าของเป็นหญิงที่มีบุคลิกห้าวๆ และเป็นนักฟุตบอลของโรงเรียน มีครั้งหนึ่งเธอไปตัดผมสั้นมากซึ่งผิดกฎของโรงเรียน เรื่องบุคลิกที่ไม่เหมือนเพศหญิงอย่างที่สังคมคาดหวังนั้นไม่ใช่ปัญหาของครอบครัวรวมถึงครูประจำชั้น แต่ปัญหาคือการตัดผมสั้นแบบนี้ผิดกฎของโรงเรียน และแม่ของนักเรียนหญิงก็ไม่สบายใจที่ลูกทำแบบนี้ ทำให้ครูแก้ปัญหาด้วยการไปหาวิกผมมาให้ใส่จนกว่าผมของนักเรียนหญิงคนนี้จะยาวได้ตามกฎของโรงเรียน

“ทางบ้านเขาค่อนข้างชื่นชมครูเพราะครูสามารถแก้ปัญหาได้ เรารู้จักครูก็ถามครูว่าการที่เด็กคนหนึ่งตัดผมสั้นมามันผิดมากเลยหรือ แต่อีกส่วนมันก็สำคัญคือมันจะทำให้กฎไม่ศักดิ์สิทธิ์ แล้วครูก็จะไม่สามารถดูแลเด็กอีก 300 – 400 คนในโรงเรียนได้ จะเห็นว่าครูพยายามหาทางออก เราเห็นกรณีนี้ก็รู้สึกว่าการสื่อสารนั้นสำคัญมาก มันทำให้เรื่องที่เข้าใจได้ยากเข้าใจง่าย ครูไม่ได้มีปัญหาเรื่องเพศกับเด็ก แต่ครูอยากให้ทุกคนทำในกฎของโรงเรียน” น.ส.ชนน์ชนก ระบุ

สำหรับนิทรรศการ “ชาย หญิง สิ่งสมมุติ” จะจัดแสดงถึงวันที่ 30 ก.ย.61 โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ทุกวันอังคาร – วันอาทิตย์ (ปิดวันจันทร์) เวลา 10.00 – 18.00 น.ณ มิวเซียมสยาม ท่าเตียน กรุงเทพฯ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม ติดต่อหมายเลขโทรศัพท์ 02-225-2777 หรือ http://www.museumsiam.org

ข่าวที่เกี่ยวข้อง : นิทรรศการ ‘ชาย หญิง สิ่งสมมุติ : Gender Illumination’