ตลาดค้าสัตว์ป่าจีนเป็นที่จับตามองอีกครั้งจากการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วอย่างน้อย 41 ศพ เพราะมีการคาดการณ์ว่าแหล่งกำเนิดของเชื้อนั้นมาจากตลาดขายส่งอาหารทะเลในเมืองอู่ฮั่น ทำไมตลาดค้าสัตว์จึงเป็นแหล่งเพาะเชื้ออันตรายนี้ได้

ผู้ป่วยรายแรกๆที่ติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่คือ บรรดาคนงานที่ทำงานในตลาดค้าส่งสัตว์ทะเลหัวหนานในเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย์ ซึ่งเป็นตลาดที่ขายทั้งอาหารทะเล สัตว์ต่างๆ ในป่า ทั้งหมูป่า งู นก เก้ง กวาง แม้แต่นาก ซึ่งไม่น่าแปลกใจ เพราะตลาดค้าสัตว์อยู่คู่กับสังคมและวัฒนธรรมการกินของชาวจีนมานาน ตามคำเล่าขานว่าชาวจีนนั้นกินได้ทุกอย่างที่มีสี่ขา ยกเว้นก็เพียงโต๊ะและกินทุกอย่างที่มีปีก ยกเว้นเพียงปีกเครื่องบิน และนิยมบริโภคสัตว์หายากเพื่อบำรุงสุขภาพ

โดยปกติแล้ว ตลาดค้าขายสัตว์ในจีน มักจะมีสัตว์ป่านานาชนิดโชว์ขายด้วย ตั้งแต่ หมาป่า จระเข้ งู หนู นกยูง โคอาลา เม่น กิ้งก่า เป็นต้น ตลาดเหล่านี้
นอกจากจะเป็นแหล่งซื้อขายสัตว์แล้ว ยังใช้เป็นที่ฆ่าและชำแหละสัตว์ด้วย ซึ่งเราอาจเห็นภาพเหล่านี้เป็นภาพปกติเช่น การถลกหนังสุนัขและแมว แล้วนำไปต้มหรือย่าง / แผงขายเม่น รวมถึงขนเม่นที่ยังมีเลือดติดตามพื้นตลาด ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้ผู้ขายและคนงานที่ทำงานในตลาดที่สัมผัสสัตว์ ชำแหละ และทำอาหารเป็นประจำ และทำให้พวกเขาเสี่ยงที่จะได้รับเชื้อต่างๆ จากสัตว์เข้าสู่คนได้

ที่ผ่านมา เคยมีกรณีตัวอย่างจากการระบาดของโรคซาร์ส หรือโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันร้ายแรงที่มณฑลกวางตุ้ง เมื่อคนไข้รายแรกเป็นเชฟที่ปรุงเมนูชะมด และนำไปสู่การระบาดของโรคซาร์สจนมีผู้เสียชีวิตเกือบ 800 ศพ ทำให้รัฐบาลจีนได้สั่งกำจัดชะมดหลายพันตัวทั่วประเทศ และห้ามการขายและบริโภคชะมดหลังองค์การอนามัยโลกเผยว่า พบเชื้อไวรัสซาร์สที่กรงสัตว์ของร้านอาหารที่มีการเสิร์ฟเมนูชะมด และในเวลาต่อมานักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าไวรัสดังกล่าวมาจากค้างคาว ทำให้เกิดทฤษฎีที่ว่า เชื้อไวรัสอาจแพร่จากค้างคาวมาสู่ชะมด และต่อด้วยมนุษย์นั่นเอง

อย่างไรก็ตาม แม้รัฐบาลจีนพยายามจัดระเบียบการค้าสัตว์ป่าหลังการระบาดของโรคซาร์ส แต่ความนิยมในการบริโภคสัตว์หายาก หรือใช้สัตว์เหล่านั้นในการแพทย์แผนจีน ยังคงเป็นที่นิยมมากอยู่

เอียน โจนส์ นักไวรัสวิทยาจากมหาวิทยาลัยเรดดิ้งในอังกฤษ ระบุกับหนังสือพิมพ์เดอะ การ์เดี้ยน ว่า ไวรัสโคโรนาดูเหมือนจะมีถ่ายติดต่อในลักษณะคล้ายกันกับโรคซาร์ส คือ มาจากค้างคาวสู่คน โดยผ่านสัตว์ตัวกลาง และสัตว์ตัวนั้นน่าจะติดไวรัสตัวนี้ และถูกนำมาวางขายที่ตลาดในเมืองอู่ฮั่น

ขณะที่สื่อหลายสำนักรายงานว่า มีการพบสัตว์ป่าหายากราว 50 ตัว ที่ถูกนำมาขายที่ตลาดต้นตอของเชื้อที่เมืองอู่ฮั่นก่อนที่ตลาดจะถูกทางการจีนสั่งปิด โดยมีภาพถ่ายที่แสดงให้เห็นว่ามีทั้งงูเห่า เม่น และหมาป่า อัดแน่นอยู่ในกรงในตลาด

คริสเตียน วัลเซอร์ จาก Wildlife Conservation Society ตั้งข้อสังเกตว่า สวัสดิภาพของสัตว์ที่ตลาดแห่งนี้ก็ชัดเจนอยู่แล้ว และสิ่งที่ซ่อนลึกลงไปอีกคือการนำสัตว์นานาชนิดมาอยู่รวมกันในพื้นที่เล็กๆ จนทำให้ทั้งปัสสาวะและมูลสัตว์ปนกันไปอีก เป็นการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะต่อการแพร่เชื้อไวรัสได้สมบูรณ์แบบที่สุดนั่นเอง

อย่างไรก็ดี การจะตรวจสอบหาข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อยืนยันถึงต้นกำเนิดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ให้แน่นอนกว่านี้อาจจะทำได้ยาก เพราะตลาดสดที่คาดว่าเป็นแหล่งแพร่เชื้อในตอนแรกนั้นถูกปิดและล้างทำความสะอาดเรียบร้อยแล้ว

@koopnot01