ปัจจุบันการล้างมือนับเป็นหนึ่งในมาตรการการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อที่มีประสิทธิภาพ ประหยัด และมีความสำคัญมาก เนื่องจากพบว่ามีโรคต่างๆ มากมายที่แพร่กระจายได้จากการไม่ล้างมือตัวอย่างเช่นโรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ เช่น หวัด ไข้หวัดใหญ่ วัณโรค ฯลฯ ติดต่อโดยการหายใจเอาเชื้อเข้าไป และติดต่อจากการสัมผัสสิ่งของสิ่งคัดหลั่ง (น้ำมูก น้ำลาย เสมหะ) ของผู้ป่วย โรคติดต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องร่วง อหิวาตกโรค ไวรัสตับอักเสบชนิดเอ พยาธิชนิดต่างๆ ฯลฯ ติดต่อโดยมือปนเปื้อนเชื้อแล้วหยิบอาหารใส่ปาก และ โรคติดต่อจากการสัมผัสโดยตรง เช่น โรคตาแดงเชื้อรา หิด ฯลฯ ติดต่อโดยมือไปสัมผัสแผล สารคัดหลั่งแล้วมาสัมผัสกับส่วนต่างๆ ของร่างกาย

พญ.สกุณี ภารกูลสุขสถิตย์ แห่ง รพ.จุฬาฯ แนะนำเกร็ดความรู้สุขภาพ ว่า

เมื่อไหร่ที่เราควรล้างมือ 1.ก่อน, ขณะ, และหลังเตรียมอาหาร 2.ก่อนรับประทานอาหาร 3.ก่อนและหลังการดูแลผู้ป่วย 4.ก่อนและหลังการทำแผล 5.ภายหลังจากเข้าห้องน้ำ 6.ภายหลังการเปลี่ยนผ้าอ้อมเด็ก ผู้ป่วย ผู้สูงอายุ 7.ภายหลังการไอ จาม สั่งน้ำมูก 8.ภายหลังการสัมผัสสัตว์ การให้อาหารสัตว์ และการเก็บมูลสัตว์ 9.ภายหลังการสัมผัสขยะ

ส่วนขั้นตอนการล้างมือ แบ่งเป็น 5 ขั้นตอนดังนี้

1.ล้างมือด้วยน้ำสะอาด (ควรเป็นน้ำไหลผ่าน เช่น น้ำก๊อก)

2.ฟอกมือด้วยสบู่ โดยฟอกสบู่ให้ทั่วทั้งฝ่ามือ หลังมือ ง่ามนิ้วมือ ซอกเล็บ และข้อมือทั้งสองข้าง

3.ควรใช้เวลาในการฟอกมือด้วยสบู่ ไม่ต่ำกว่า20 วินาที

4.ล้างมือด้วยน้ำสะอาด

5.เช็ดมือให้แห้งด้วยผ้าสะอาด

ในกรณีที่ไม่สามารถล้างมือด้วยสบู่กับน้ำได้ควรทำอย่างไร

เป็นที่ยอมรับว่าการล้างมือด้วยสบู่กับน้ำยังคงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการลดปริมาณเชื้อโรค แต่ในกรณีที่ไม่สามารถล้างมือด้วยสบู่กับน้ำได้ การเลือกใช้เจลแอลกอฮอล์ล้างมือแทนถือเป็นอีกวิธีที่สะดวกรวดเร็ว ใช้ได้ทุกที่ทุกเวลา โดยควรเลือกเจลแอลกอฮอล์ล้างมือที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ไม่ต่ำกว่า 60% อย่างไรก็ดี ควรระลึกว่าการล้างมือด้วยแอลกอฮอล์เจลนั้นไม่สามารถกำจัดเชื้อโรคได้ทั้งหมด รวมถึงไม่สามารถล้างสารเคมีบางอย่างได้

วิธีการใช้เจลแอลกอฮอล์ล้างมือ

1.เทเจลแอลกอฮอล์ล้างมือไว้บนฝ่ามือข้างหนึ่ง (ปริมาณการใช้ขึ้นกับคำแนะนำของผู้ผลิต)

2.ถูมือทั้งสองข้างเข้าด้วยกัน

3.ถูให้เจลแอลกอฮอล์ล้างมือกระจายไปทุกพื้นผิวสัมผัสของมือทั้งสองข้างและนิ้วทุกนิ้วจนรู้สึกว่ามือแห้ง