กรมชลประทานปรับแผนรับมือภัยแล้งลุ่มน้ำเจ้าพระยา เพิ่มปริมาณผันน้ำจากลุ่มแม่กลองช่วยเสริมเป็น 1,000 ล้านลบ.ม. จนถึงสิ้นเม.ย. หวังเพิ่มเสถียรภาพให้คุณภาพน้ำบริเวณลุ่มเจ้าพระยาตอนล่างนำไปผลิตน้ำประปาให้ประชาชนใน กทม. และปริมณฑล ไล่ลิ่มความเค็ม รวมทั้งรักษาคุณภาพน้ำให้เหมาะสมกับไม้ผล ไม้ยืนต้น

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทานเปิดเผยว่า ตามที่กรมวางแผนจัดสรรน้ำให้ลุ่มน้ำเจ้าพระยาโดยผันน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองมาเสริม 500 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2562 – 30 เมษายน 2563 แต่เนื่องจากน้ำต้นทุนจาก 4 เขื่อนหลักของลุ่มน้ำเจ้าพระยาในฤดูแล้ง 2562/2563 มีจำกัด ประกอบกับน้ำเค็มรุกล้ำเข้ามาไกลจากปากอ่าวไทยถึงสถานีสูบน้ำสำแล ขณะที่ปริมาณน้ำจืดบริเวณปากอ่าวมีไม่มากพอจะหน่วงน้ำเค็ม บางจังหวะวัดค่าความเค็มได้เกิน 0.25 กรัมต่อลิตร ทำให้การประปานครหลวงต้องหยุดสูบน้ำบางช่วงเวลา นอกจากนี้ มวลน้ำที่ส่งมาจำนวนหนึ่งสูญหายไประหว่างทาง ลดทอนประสิทธิภาพในการควบคุมคุณภาพน้ำ ดังนั้น คณะทำงานด้านการบริหารจัดการน้ำ จึงมีมติเห็นชอบแผนการจัดการน้ำให้กรมชลประทานเพิ่มปริมาณน้ำที่ผันมาจากลุ่มน้ำแม่กลองอีก 500 ล้านลบ.ม.รวมเป็น 1,000 ล้านลบ.ม. เมื่อ 30 มกราคมที่ผ่านมา

“การเพิ่มปริมาณน้ำที่ผันจากลุ่มน้ำแม่กลองอีก 500 ล้านลบ.ม. ผ่านแม่น้ำท่าจีนโดยคลองท่าสาร-บางปลา และคลองจระเข้สามพัน จะเพิ่มความเชื่อมโยงและต่อเนื่องในการควบคุมคุณภาพน้ำและค่าความเค็มตั้งแต่ลุ่มน้ำท่าจีน คลองพระพิมล คลองพระยาบันลือ คลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน คลองภาษีเจริญ ช่วยให้ประชาชนทั้งในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีแหล่งน้ำต้นทุนคุณภาพดีนำไปใช้ผลิตเพื่ออุปโภคบริโภค ช่วยรักษาระบบนิเวศน์ตลอดสายน้ำที่กรมชลประทานได้ส่งผ่านมา และไล่ลิ่มความเค็มที่ค้างอยู่ในแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อให้เกษตรกรสวนผลไม้ กล้วยไม้ ไม้ยืนต้นนำน้ำไปรดแปลงได้ เกิดเสถียรภาพต่อผู้ใช้น้ำในเขต กทม.และปริมณฑล ปัจจุบันกรมชลประทานควบคุมคุณภาพน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาโดยเฉพาะลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างได้ดี และช่วงน้ำทะเลหนุนสูงควบคุมน้ำไม่ให้มีค่าความเค็มเกินค่าวิกฤต หรือเป็นเพียงช่วงระยะเวลาสั้นที่สุด” ดร.ทองเปลว กล่าว

ทั้งนี้ ในการผันน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองดังกล่าว จะไม่กระทบการใช้น้ำภายในลุ่มน้ำแม่กลอง เนื่องจากปีนี้ลุ่มน้ำแม่กลองมีปริมาณน้ำค่อนข้างสมบูรณ์เพาะปลูกพืชฤดูแล้งได้ โดยใช้น้ำต้นทุนจากเขื่อนศรีนครินทร์ และเขื่อนวชิราลงกรณ์ ซึ่งวางแผนใช้น้ำจากทั้ง 2 เขื่อนรวมกัน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 -30 มิถุนายน 2563 ไว้ 6,100 ล้าน ลบ.ม. ขณะที่วันที่ 1 มกราคม มีปริมาณน้ำต้นทุนอยู่ประมาณ 8,800 ล้าน ลบ.ม. ดังนั้น ลุ่มน้ำแม่กลองใช้น้ำได้ตามปกติ แม้จะแบ่งปันน้ำไปช่วยลุ่มน้ำเจ้าพระยาก็ตาม

“การลำเลียงน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองมาเพิ่มให้ลุ่มเจ้าพระยา เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการควบคุมการผลิตน้ำประปาให้ประชาชนในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล จึงขอความร่วมมือเกษตรกรที่อยู่ริมคลองที่ชลประทานใช้ผันน้ำมางดนำน้ำไปเพาะปลูก โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงเดือนมีนาคม 2563 – เมษายน 2563 ที่นอกจากน้ำทะเลจะหนุนสูง 2 ครั้งต่อเดือนแล้ว สภาพอากาศที่ร้อนยิ่งเพิ่มอัตราสูญเสียน้ำระหว่างลำเลียง หากดึงน้ำไปใช้การเกษตรที่ต้องใช้น้ำเยอะจะก่อให้เกิดความเสี่ยงในการควบคุมคุณภาพน้ำเพื่อผลิตน้ำประปา ส่งผลกระทบในวงกว้าง” อธิบดีกรมชลประทานกล่าว