ศิลปะการปั้นสำหรับคนทั่วไปนับว่ายากแล้ว การปั้นเพื่อสร้างสรรค์งานศิลปะสำหรับผู้พิการทางสายตายิ่งเป็นสิ่งที่ยากกว่าเนื่องจากพวกเขาไม่สามารถมองเห็นชิ้นงาน รายละเอียดต่างๆ รวมถึงรูปร่างของงานที่ออกมาว่าเป็นอย่างไร จึงทำให้การถ่ายทอดภาพในจินตนาการออกมาเป็นชิ้นงานไม่ใช่เรื่องง่าย

แต่ภายใต้เงื่อนไขข้อจำกัดของความยากเหล่านั้น ธนาคารยูโอบี (ไทย) มองว่าศิลปะการปั้นสามารถสร้างสรรค์ให้ออกมาในมุมมองต่างๆ ได้ แม้จะมีความบกพร่องทางสายตา ก็สามารถเรียนรู้และปั้นชิ้นงานได้เหมือนคนทั่วไปผ่านการสัมผัส จึงได้เพิ่มทักษะการปั้นให้กับน้องๆ ผู้พิการทางสายตาผ่านโครงการ UOB Please Touch หรือ “โครงการกรุณาสัมผัส โดยธนาคารยูโอบี” ที่จัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 แล้ว

สัญชัย อภิศักดิ์ศิริกุล กรรมการรองกรรมการผู้จัดการใหญ่ การเงินและสนับสนุนธุรกิจธนาคาร ธนาคารยูโอบี (ไทย) บอกว่า ทางธนาคารยูโอบี ได้มีแนวทางที่ชัดเจนในเรื่องของการสนับสนุนโครงการทางด้านศิลปะ การศึกษา และเยาวชน ในทุกประเทศที่ธนาคารดำเนินธุรกิจ ซึ่งในประเทศไทยได้ทำงานร่วมกับพาร์ทเนอร์ที่ดีอย่าง บริษัท กล่องดินสอ จำกัด หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร และอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะเพื่อผู้พิการทางสายตา เพื่อออกแบบหลักสูตรด้านทฤษฎีและกิจกรรมทางศิลปะแขนงต่างๆ ที่ผู้พิการทางสายตาสามารถนำไปต่อยอดได้ โดยเวิร์กช็อป “ศิลปะสัมผัสได้” ถือเป็นการเติมเต็มจินตนาการผ่านเทคนิคทางศิลปะที่ใช้การสัมผัสพื้นผิวหรือรูปทรงที่มีความแตกต่างด้วยมือให้กับผู้พิการทางสายตา ซึ่งจะได้เรียนรู้วิธีการในการสร้างสรรค์งานศิลปะ จนสามารถพัฒนาออกมาเป็นชิ้นงานศิลปะหรืองานฝีมือได้ โดยมีอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะเพื่อผู้พิการทางสายตา พร้อมด้วยอาสาสมัครพนักงานธนาคารยูโอบีที่เข้าร่วมเป็นพี่เลี้ยงให้กับกลุ่มผู้พิการทางสายตา ตลอดจนช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้พิการทางสายตาในการสร้างงานศิลปะ

รศ.ทักษิณา พิพิธกุล อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะเพื่อผู้พิการทางสายตา ผู้ออกแบบหลักสูตรและเป็นวิทยากรหลักในการให้ความรู้ด้านทฤษฎีทางศิลปะ กล่าวว่า เราจะออกแบบกิจกรรมผ่านศิลปะแขนงต่างๆ ที่ผู้พิการทางสายตาสามารถนำไปต่อยอดได้ทั้งด้านทักษะศิลปะและด้านอาชีพ โดยในครั้งนี้มีทั้งหมด 5 ทักษะ ได้แก่ ศิลปะการทอผ้าด้วยกี่มือ ศิลปะการถักเชือกเมคราเม่ทำกระเป๋า ศิลปะการปักไหมพรม ศิลปะการปั้นดินทำเซรามิก และศิลปะการปั้นสบู่จากธรรมชาติ ซึ่งการปั้นเป็นศิลปะแขนงใหม่ที่นำมาให้ทุกคนได้ฝึกและเรียนรู้เป็นครั้งแรก

“ผู้พิการทางสายตาจะเปิดจินตนาการและรับรู้ความสวยงามได้จากการสัมผัส ครั้งนี้เราจึงลองนำงานปั้นเข้ามาเพื่อให้ได้สัมผัสพื้นผิวที่เยอะขึ้น เขาจะได้รู้สึกและเห็นภาพผลงานของตัวเองได้ผ่านการสัมผัสรูปทรงตรงหน้า โดยการปั้นดินไม่ได้ปั้นเป็นวัตถุใช้สอย แต่เราให้น้องๆ ปั้นใบหน้าของพี่ๆ จิตอาสา เพื่อให้เขามีกระบวนการทำงานเชื่อมโยงกัน โดยมีการสัมผัสว่า ตา จมูก ปาก หู อยู่ตำแหน่งไหนรูปลักษณ์เป็นอย่างไร แล้วน้องๆ ก็จะปั้นตามจินตนาการที่ได้สัมผัส โดยมีพี่ๆ จิตอาสาคอยช่วยเหลือและแนะนำตำแหน่งของอวัยวะต่างๆ บนใบหน้า ซึ่งในกระบวนการทำงานร่วมกันนั้นเต็มไปด้วยความอบอุ่นและรอยยิ้มระหว่างพี่อาสาและผู้พิการทางสายตา”

น้องนุช ผู้พิการทางสายตา จากโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ เผยว่า เข้าร่วมกิจรรมเวิร์กช็อปศิลปะสัมผัสได้กับธนาคารยูโอบีทุกปี ได้เรียนรู้ทักษะต่างๆ เกี่ยวกับงานศิลปะมากมาย จนตอนนี้สามารถถักผ้าทอผ้าได้อย่างคล่องแคล่ว และสนุกทุกครั้งที่ได้เข้าร่วมกิจกรรม รู้สึกว่าตนเองสามารถพัฒนาฝีมือและทักษะศิลปะในด้านต่างๆ มีความกล้า และสามารถคิดสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างอิสระ และถ้ามีโอกาสก็จะเข้าร่วมเพื่อพัฒนาฝึกฝนเรียนรู้ทักษะอื่นๆ เพิ่มเติม เพราะศิลปะทำให้จิตใจสงบ มีสมาธิ และยังได้วิชาเพื่อนำไปต่อยอดด้วย

ด้าน น้องติน-ฉัตริน สินธุสาร เดินทางมาจากอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี มาร่วมกิจกรรมเวิร์กช็อปการปั้นดิน เล่าว่า ตอนเป็นเด็ก ข้างบ้านเป็นร้านขายกระถาง ตุ๊กตา และเครื่องปั้นดินเผาตนก็จะไปนั่งดูเขาปั้นบ่อยๆ และมีโอกาสได้ปั้น จนชอบงานปั้น พอเริ่มมีปัญหาในการมองเห็นทำให้ไม่สามารถปั้นต่อได้ แต่ก็ยังชื่นชอบการปั้นอยู่ พอมีกิจกรรมเวิร์กช็อปศิลปะสัมผัสได้ของธนาคารยูโอบีก็มาเข้าร่วม และดีใจที่มีการสอนปั้น ทำให้จุดประกายเรื่องการปั้นขึ้นมาอีกครั้ง

ส่วน น้องมินท์-เมธาวี ขุนพลเอี่ยม เดินทางมาจากบางปะกอก กรุงเทพฯ เล่าว่า ก่อนจะเริ่มปั้น พี่ๆ ได้สอนเกี่ยวกับทฤษฎีศิลปะการปั้นว่าการปั้นคืออะไร การปั้นเกิดจากยุคสมัยไหน ทำให้ได้ความรู้เพิ่มเติมจากที่ไม่เคยรู้มาก่อน สนุกดี เหมือนได้ย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ หลังจากเรียนรู้ทฤษฎีเสร็จแล้วก็ได้ลงมือปฏิบัติจริงวันนี้ได้ปั้นเป็นรูปใบหน้าของชายหนุ่มที่จินตนาการขึ้นมา โดยมีพี่ๆจิตอาสาจากธนาคารยูโอบี คอยให้คำแนะนำและช่วยชี้แนะ ทำให้การปั้นในวันนี้สนุกและเป็นกันเองมาก ตอนแรกคิดว่าเราจะปั้นได้เหรอมันยากนะ เรามองไม่เห็นจะสามารถปั้นได้อย่างไร แต่เมื่อพี่ๆ วิทยากรให้คำแนะนำในการปั้น ก็ทำให้สามารถปั้นเป็นชิ้นงานได้อย่างง่ายดาย ซึ่งในแง่ของศิลปะแล้ว ออกมาสวยหรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับมุมมองของคนดู

แม้สิ่งที่อาจมองว่ายาก แต่ถ้าได้เรียนรู้ ฝึกฝน และเพิ่มทักษะลงไปทุกอย่างก็สามารถเป็นไปได้ ธนาคารยูโอบียังคงมุ่งมั่นที่จะเปิดโอกาสให้ผู้พิการทางสายตามีโอกาสเข้าถึงงานศิลปะ ทั้งในฐานะผู้สร้างสรรค์เพื่อถ่ายทอดจินตนาการ และโอกาสในการสัมผัสความงามของผลงานผู้อื่น ธนาคารยูโอบีเชื่อว่าจุดเริ่มต้นเล็กๆ จะสามารถจุดประกายและสร้างแรงบันดาลใจให้กับพวกเขา ให้สามารถต่อยอดได้ทั้งทางด้านศิลปะและอาชีพได้ต่อไป