อุษณี กังวารจิตต์

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว ในฐานะที่กำกับดูแลและขับเคลื่อน พ.ร.บ. ส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ.2558 ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาการล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศ และขอเชิญชวนให้ทุกภาคส่วนในสังคม ไม่ยอมรับไม่กระทำ และไม่นิ่งเฉยต่อปัญหาการล่วงละเมิดและคุกคามทางเพศในสังคม หากพบเห็นปัญหาหรือต้องการความช่วยเหลือสามารถโทร.มาขอรับคำปรึกษาได้ที่สายด่วนศูนย์ช่วยเหลือสังคม1300 ตลอด 24 ชั่วโมง

นางสาวอุษณี กังวารจิตต์ อธิบดีกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว (สค.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เปิดเผยว่า การล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศเป็นรูปแบบหนึ่งของความรุนแรงในสังคม ประกอบกับการนำเสนอภาพข้อมูล ข่าวสาร และเหตุการณ์ที่มีลักษณะการล่วงละเมิด หรือคุกคามทางเพศเป็นการกระทำซ้ำ ทั้งยังสามารถลุกลามไปสู่การข่มขืนได้

ในปัจจุบันข้อมูลข่าวสารการกระทำความรุนแรง การคุกคามทางเพศ รวมไปถึงคดีการข่มขืนต่างๆ ถูกนำเสนอในสังคมเป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น สถิติความรุนแรงในครอบครัวเดือนพฤษภาคม 2563 มีจำนวนความรุนแรงในครอบครัวเกิดขึ้น 184 ราย ผู้กระทำความรุนแรง 85.3% เป็นเพศชาย สถานที่เกิดเหตุ78.3% เกิดที่บ้านตนเอง และ 87%เป็นการทำร้ายร่างกาย (ข้อมูลจากศูนย์ปฏิบัติการ สค.)

ทั้งนี้ สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากความเชื่อว่าผู้ที่มีอำนาจมากกว่ามีสิทธิที่จะทำความรุนแรงต่อผู้ด้อยกว่าได้ หรือที่เรียกว่า แนวคิดชายเป็นใหญ่ การจะป้องกันแก้ไขปัญหาดังกล่าว ต้องสร้างความตระหนัก การสร้างความรู้ความเข้าใจ การกำหนดมาตรการป้องกันและจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น

นางสาวอุษณีกล่าวต่อไปว่า การล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศ หมายถึง การกระทำหรือพฤติกรรมที่ส่อไปในทางที่เป็นการบังคับ การใช้อำนาจด้วยวาจา ข้อความ ท่าทาง เสียง รูปภาพ เอกสาร หรือข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่ส่งผลให้ผู้อื่นได้รับความเดือดร้อนรำคาญได้รับความอับอาย หรือรู้สึกว่าถูกเหยียดหยาม รวมถึงการติดตามรังควานหรือการกระทำใดที่ก่อให้เกิดบรรยากาศไม่ปลอดภัยทางเพศ ทางการล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศเป็นเรื่องที่มีขอบเขตกว้างขวาง ซึ่งไม่สามารถระบุพฤติกรรมได้อย่างครอบคลุมทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม ให้ตระหนักว่าการกระทำเกี่ยวกับเพศ ซึ่งผู้ถูกกระทำไม่ต้องการและมีความเดือดร้อนรำคาญ อึดอัด อับอาย ดูถูกเหยียดหยาม ถือว่าเข้าข่ายการล่วงละเมิด หรือคุกคามทางเพศอาทิ 1.การกระทำทางสายตา เช่นการจ้องมองร่างกายที่ส่อไปในทางเพศ มองหน้าอกหรือจ้องลงไปที่คอเสื้อ จนทำให้ผู้ถูกมองรู้สึกอึดอัด อับอาย หรือไม่สบายใจเป็นต้น 2.การกระทำด้วยวาจา เช่น การวิพากษ์วิจารณ์รูปร่าง ทรวดทรง การแต่งกายที่ส่อไปทางเพศ ซึ่งผู้ถูกกระทำ ไม่พึงประสงค์และไม่ต้องการการพูดเรื่องตลกเกี่ยวกับเพศ การพูดจาแทะโลม การพูดจาลามก รวมถึงการโทรศัพท์ลามก 3.การกระทำทางกาย เช่น การสัมผัสร่างกายของผู้อื่น การลูบคลำ การฉวยโอกาสกอดรัด จูบ การหยอกล้อโดยแตะเนื้อต้องตัว การสัมผัสทางกายอื่นใดที่ไม่น่าพึงประสงค์ รวมถึงการตามตื๊อโดยที่อีกฝ่ายหนึ่งไม่เล่นด้วย 4.การกระทำที่มีการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ เช่นผลการเรียน การเลื่อนตำแหน่ง หากผู้ถูกล่วงละเมิด หรือผู้ถูกคุกคามยอมมีเพศสัมพันธ์ หรือการข่มขู่ให้เกิดผลลบต่อการจ้างงาน5.การกระทำอื่นๆ เช่น การแสดงรูปภาพ วัตถุ และข้อความที่เกี่ยวข้องกับเพศ ในที่ทำงานและในคอมพิวเตอร์ของตน หรือการโชว์ปฏิทินโป๊ การเขียนหรือวาดภาพทางเพศในที่สาธารณะ สัญลักษณ์ที่แสดงถึงเรื่องเพศทางอินเตอร์เนต เช่น facebook Line ฯลฯ เป็นต้น

ทั้งนี้ สิ่งที่ควรกระทำเมื่อถูกล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศให้แสดงออกทันทีว่าไม่พอใจ และถอยห่างจากการล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศนั้น ส่งเสียงร้องเพื่อให้ผู้กระทำหยุดการกระทำ และเรียกผู้อื่นให้ช่วย หรือหากทำได้ให้บันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นด้วยการบันทึกเสียง หรือถ่าย Video Clip หรือ บันทึกเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องเป็นลายลักษณ์อักษรทันทีที่เหตุการณ์เกิดขึ้น โดยจดบันทึกวัน เวลา และสถานที่เกิดเหตุคำบรรยายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ชื่อของพยานและ/หรือบุคคลที่สามซึ่งถูกกล่าวถึง หรืออยู่ในเหตุการณ์แจ้งปัญหาที่เกิดขึ้นให้บุคคลที่ไว้ใจทราบทันที และในกรณีผู้ถูกกระทำอาย/กลัว อาจให้เพื่อนมาแจ้งแทน แต่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ถูกกระทำ