#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

ภูมิบ้าน ภูมิเมือง : ‘ถนนข้าวสาร’ภูมิสนุกวันสงกรานต์ของคนต่างชาติ

วันอาทิตย์ ที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2566, 06.00 น.

เดือนเมษายนทั้งเดือน มีงานสำคัญต่อเนื่องที่ทำให้เรียนรู้มากมาย ตั้งแต่วันเกิดของกระทรวงต่างๆ ในวันที่ ๑ เมษายน วันจักรี และวันที่ระลึกของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชพระปฐมกษัตริย์ราชวงศ์จักรี วันที่ ๖ เมษายนวันตรุษสงกรานต์ และวันผู้สูงอายุแห่งชาติ วันที่ ๑๓ เมษายนวันครอบครัว วันที่ ๑๔ เมษายน วันสถาปนากรุงเทพ-มหานคร และวันสถาปนาเสาหลักเมืองของกรุงรัตนโกสินทร์ วันที่ ๒๑ เมษายน ซึ่งล้วนแล้วแต่เกี่ยวข้องกับสถานที่สำคัญในเขตพระนคร คือ พระบรมมหาราชวัง วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร วัดสุทัศนเทพวราราม และอื่นๆ เป็นต้น ซึ่งต่างมีการจัดงานในวาระสำคัญดังกล่าว โดยสร้างกิจกรรมการเรียนรู้และสืบสานประเพณีที่ดีงามทั่วกัน

โดยเฉพาะวันสงกรานต์ทุกปีนั้น ถนนข้าวสาร ถูกพูดถึงมากที่สุด ด้วยเป็นสถานที่ชาวต่างชาติรู้จักกันดีจนรับรู้กันว่า วันสงกรานต์นั้นต้องพากันมาสนุกสนานที่นี่ ถนนข้าวสารแห่งนี้เป็นถนนในพื้นที่ของแขวงตลาดยอด เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร มีระยะทางเริ่มตั้งแต่ถนนจักรพงษ์ หน้าวัดชนะสงคราม ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ จนถึงถนนตะนาว ใกล้สี่แยกคอกวัว ประวัติของถนนข้าวสารนี้ระบุว่า สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๔๓๕ ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในรัชกาลที่ ๕โดยกรมโยธาธิการได้กราบบังคมทูลขอตัดถนนตรอกข้าวสาร เริ่มตั้งแต่ถนนหน้าวัดชนะสงคราม ตัดมาทางตะวันออกตามตรอกข้าวสารแล้วสร้างสะพานข้ามคลองมาบรรจบกับ ถนนเฟื่องนคร ตอนหน้าสวนหลวงตึกดิน และพระราชทานนามถนนนี้ตามเดิมว่า “ถนนข้าวสาร” ด้วยเป็นย่านเก่าของตรอกขายข้าวสาร ที่เป็นแหล่งขายข้าวสารที่ใหญ่ที่สุดของพระนคร โดยมีข้าวสารจำนวนมากขนส่งมาจากฉางข้าวหลวง ตรงสะพานช้างโรงสีริมคลองคูเมืองเดิม (คลองหลอด) เลียบมาตามแม่น้ำเจ้าพระยา มาขึ้นท่าเรือของบางลำพู เพื่อนำข้าวนั้นมาขายให้แก่ชาวบ้านในชุมชนต่างๆ บริเวณย่านนี้

ถนนข้าวสารย่านบางลำภู

นอกจากนี้ ยังเป็นแหล่งขายถ่านหุงข้าว ของชำด้วย จากตรอกข้าวสาร เดิมเป็นถนนแคบ ต่อมาได้ขยายเป็นถนนข้าวสาร และเริ่มมีร้านขายของมากขึ้น จนทำให้เป็นตลาดอยู่ใกล้เคียงกันคือ ตลาดยอด ตลาดนานา ย่านบางลำพู เป็นต้นจนถึง พ.ศ.๒๕๒๕ ปีแห่งการเข้ามาเช่าห้องพักอาศัยเพื่อเที่ยวชมเมืองหลวงของไทยในช่วงเทศกาลสำคัญขึ้น และเริ่มมีการถ่ายภาพยนตร์ฮอลลีวู้ด ซึ่งมีทีมงานกองถ่ายมาทำงานกันจำนวนมาก กิจการการเช่ามาเป็นที่พักแบบเกสต์เฮ้าส์ ทำให้มีชาวต่างชาตินิยมเดินทางมาเที่ยวและพักมากขึ้นตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๒๘-๒๕๒๙ และกลายเป็นศูนย์รวมของนักเดินทางกลุ่มแบ๊กแพ็กเกอร์ ในที่สุดจนโด่งดังมาจนวันนี้ กิจการจากร้านขายข้าวสาร ขายของกิน โรงพิมพ์ ได้ปรับเป็นย่านบันเทิงยามราตรี โดยเฉพาะงานวันสงกรานต์ นักท่องเที่ยวต่างชาติจากทั่วทุกมุมโลกพากันมาเล่นสงกรานต์บนถนนข้าวสารที่เริ่มขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ.๒๕๓๓ จากการเล่นสาดน้ำกันธรรมดาทั่วไปเหมือนย่านอื่นๆ ก็กลายเป็นงานเทศกาลสงกรานต์ถนนข้าวสารยอดนิยมใน พ.ศ. ๒๕๔๒-๒๕๔๓ ที่มีการสร้างกิจกรรม เวทีการแสดงและการสนับสนุนมากขึ้น จนช่วงวิกฤตการระบาดของไวรัสโควิด-๑๙ ในพ.ศ.๒๕๖๓ งานวันสงกรานต์บนถนนข้าวสารที่เป็นยอดนิยมระดับโลกก็ต้องยกเลิกการจัดไปตามสถานการณ์ และได้กลับมาเริ่มใหม่ในวันที่ ๑๓ เมษายน ๒๕๖๖ นี้ ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่คาดไม่ถึงว่าผู้คนทั้งชาวไทยและนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศจะพากันมาสนุกสนานกันจนทำให้ถนนข้าวสาร ขยายบริเวณไปในย่านบางลำพู ถนนราชดำเนินกลาง ย่านบางขุนพรหม ย่านภูเขาทอง ลานคนเมืองของกรุงเทพมหานครนั้นมีผู้คนหลั่งไหลเข้าไปยังถนนข้าวสารอย่างแน่นขนัด จนต้องปิดงาน เวลา ๒๐.๐๐ น. เพื่อคลี่คลายปัญหาจราจรและความแออัดที่ทำให้ถนนทั้งสายจากสี่แยกบางลำพูถึงสี่แยกคอกวัว รถไม่สามารถแล่นไปมาได้

นับเป็นความสำเร็จที่เป็น Soft Power จากถนนเล็กๆ สายเดียวแห่งนี้ที่ทำให้คนรู้จักประเทศไทยมากขึ้นจากถนนข้าวสารธรรมดา แต่เรียนรู้ในการพัฒนาตนเองตามวิถีวัฒนธรรมประเพณี เช่นเดียวกับถนนคนเดินอีกหลายสายที่ให้ความสำคัญกับงานประเพณีและท้องถิ่นของตน

ท่าเรือบางลำพู สมัย ร.๕