เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 29 กุมภาพันธ์ พล.อ.ปัฐมพงศ์ ประถมภัฏ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงเกษตร และสหกรณ์ เป็นประธานเปิดปฏิบัติการฝนหลวงสู้ภัยแล้งประจำปี 2559 ที่สนามบินนครสวรรค์ จ.นครสวรรค์ เพื่อเป็นปฐมฤกษ์การป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยแล้ง

ทำฝนหลวง25ลุ่มน้ำ77จว.

พล.อ.ปัฐมพงศ์ กล่าวว่า กรมฝนหลวงฯได้จัดทำแผนปฏิบัติการฝนหลวงโดยใช้อากาศยานเพื่อปฏิบัติการฝนหลวงทั้งสิ้น 30 ลำ จากกรมฝนหลวง 22 ลำ และ กองทัพอากาศ 8 ลำ โดยศูนย์ปฏิบัติการฝนหลวงประจำภาคทั้ง 5 ศูนย์ มีแผนการดำเนินการจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการฝนหลวง 12 หน่วยปฏิบัติการทั่วประเทศ เพื่อช่วยเหลือพื้นที่ประสบภัยแล้งและภัยพิบัติครอบคลุม 25 ลุ่มน้ำหลัก ใน 77 จังหวัด ตามแผนปฏิบัติการจะเริ่มตามแผนปฏิบัติการ ตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคมเป็นต้นไป

กรมชลยันน้ำ4เขื่อนยังพอใช้

วันเดียวกัน ที่กรมชลประทาน มีการประชุมคณะอนุกรรมการติดตามวิเคราะห์สถานการณ์น้ำ โดย นายณรงค์ ลีลานนท์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยหลังการประชุมว่า สถานการณ์น้ำในเขื่อนหลัก 4 แห่ง ยังมีน้ำใช้การได้ปริมาณ 2,980 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ระบายวันละ 17.8 ล้าน ลบ.ม. แบ่งเป็นเขื่อนภูมิพล 5 ล้านลบ.ม. เขื่อนสิริกิติ์ 10 ล้านลบ.ม. เขื่อนแควน้อยฯ 1 ล้านลบ.ม. และเขื่อนป่าสักฯ 1.7 ล้านลบ.ม. ซึ่งจะคงอัตรการระบายนี้จนถึงเดือนพฤษภาคม ขณะที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิต (กฟผ.) ที่ดูแลเขื่อนภูมิพลและเขื่อนสิริกิติ์ยืนยันยังมีระดับน้ำสามารถผลิตไฟฟ้าได้

จับตาฝนตกล่าช้าซ้ำร้อยปี’58

นอกจากนี้ได้เตรียมปริมาณน้ำสำรองไว้อีก 1,500 ล้านลบ.ม. ในกรณีฝนมาล่าช้าช่วงเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม เนื่องจากกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่า ปริมาณฝนเฉลี่ยปี 2559 อยู่ในเกณฑ์น้อยเท่ากับปี 2558 หลังจากภาวะฝนน้อยต่อเนื่องตั้งแต่ปี2557 และในช่วงต้นฤดูฝนเดือนพฤษภาคม จะมีฝนตกเท่ากับปีที่แล้ว โดยมีน้ำไหลเข้าเขื่อน 4 แห่งตอนต้นฤดู ประมาณ 150 ล้าน ลบ.ม. ก็ถือว่าเป็นผลดีกับภาคเกษตร สามารถเริ่มฤดูปลูกข้าวนาปีได้ และให้เกษตรกรติตตามสภาพอากาศอย่างใกล้ชิดก่อนลงมือปลูกข้าว เพราะคาดว่าสภาพฝนจะเหมือนกับปี 2558 กว่า 2 เดือน เข้าฤดูฝนเต็มตัวนับว่าเป็นปีฝนน้อยอีกปี

ชี้มีค.-เมย.แล้งจัด-หวั่นแย่งน้ำ

นายณรงค์ กล่าวด้วยว่า ขอวิงวอนทุกคนช่วยกันประหยัดน้ำอย่างจริงจัง โดยเฉพาะช่วงเดือนมีนาคมและเมษายนจะแล้งจัด ร้อนมาก การระเหยของน้ำมีมาก ชาวนาจะกลัวข้าวตายอาจแย่งสูบน้ำกันเข้านากันในช่วงนั้น จึงได้ให้ผู้ว่าฯและท้องถิ่นต้องเฝ้าระวัง เพราะจะส่งผลกระทบการทำประปาในพื้นที่ด้วย

พบกปภ.เสี่ยงขาดน้ำ11 สาขา

นายณรงค์ กล่าวอีกว่าโดยการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) ได้ลดแรงดันน้ำ ปล่อยน้ำสลับเวลา ซึ่งการประปาฯรายงานว่า มีพื้นที่เสี่ยงขาดแคลนน้ำประปา 11 สาขา เป็นพื้นที่ ภาคเหนือ 5 จังหวัด ภาคอีสาน 4 จังหวัด ภาคกลาง 4 จังหวัดและภาคตะวันออก 3 จังหวัด รวมทั้งมีพื้นที่เฝ้าระวัง ขาดแคลนน้ำประปา 51 สาขา ทุกจังหวัดทั่วประเทศ มี ผู้ว่าฯ เป็นประธานบูรณาร่วมกับทุกหน่วยงาน ลงพื้นที่แก้ไขอย่างรวดเร็ว ทำให้ยังไม่วิฤกติ ใช้รถบรรทุกน้ำ ขุดบ่อบาดาล ขุดลอกคลอง เชื่อมแหล่งน้ำใกล้เคียง โดยกรมชลฯมีรถบรรทุกน้ำ271 คัน เครื่องสูบน้ำ1,500 เครื่อง นำลงไปช่วยประชาชนได้ทันที ส่วน กปภ.สาขาที่มีความเสี่ยงสูง 11 สาขา สำหรับ กปภ.สาขาที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด 51 สาขา ครอบคลุมทั่วประเทศ

ลำตะคองวิกฤติใช้ได้ร้อยละ25

นายสุทธิโรจน์ กองแก้ว ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาลำตะคอง จ.นครราชสีมา เปิดเผยว่า ปริมาณน้ำในเขื่อนลำตะคองเหลือน้ำใช้การได้อยู่ที่ 81.46 ล้าน ลบ.ม. จึงได้ออกหนังสือแจ้งไปยังผู้บริหารการประปาและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใช้น้ำ จากเขื่อนลำตะคองทั้งหมด ดำเนินการแจกจ่ายน้ำด้วยความประหยัด พร้อมกับให้ซ่อมแซมระบบท่อจ่ายน้ำที่ชำรุด อย่าให้มีน้ำรั่วไหล เพื่อช่วยกันรักษาปริมาณน้ำที่เหลืออยู่ให้มีเพียงพอใช้งานไปได้จนถึงฤดูฝน

ชี้ไร้ฝนเติมอ้าจแห้งหมดเขื่อน

นายสุทธิโรจน์ กล่าวอีกว่า ช่วงนี้เป็นช่วงฤดูแล้งไม่มีฝนตกลงมา จึงไม่มีน้ำไหลเข้าเขื่อน แต่ยังต้องปล่อยน้ำออกจากเขื่อนทุกวันๆละประมาณ 350,000-450,000 ลบ.ม. เพื่อผลิตน้ำประปาและการอุปโภคบริโภคของประชาชน 5 อำเภอ ของ จ.นครราชสีมา เขตตัวเมืองนครราชสีมา หากปีนี้ต้องประสบกับปัญหาแล้งยาวนาน ก็อาจเกิดปัญหาวิกฤติน้ำหมดเขื่อนได้

อ่างประปานางรองแห้งขอด

สถานการณ์ภัยแล้งใน จ.บุรีรัมย์ ยังคงน่าห่วง โดยเฉพาะอ่างเก็บน้ำหนองทะลอก ต.นางรอง อ.นางรอง เป็นแหล่งน้ำดิบสำรองผลิตประปา ของการประปาส่วนภูมิภาค สาขานางรอง เพื่อบริการประชาชนและพื้นที่เศรษฐกิจในเขตเทศบาลเมืองนางรองกว่า 6,800 ครัวเรือน ทั้งยังใช้เพื่อการเกษตรในพื้นที่ใกล้เคียงอีกกว่า 3,000 ไร่ ปัจจุบันมีสภาพตื้นเขินบางจุดแห้งขอดจนกลายสภาพเป็นทุ่งหญ้าไม่สามารถสูบน้ำขึ้นไปผลิตประปาและทำการเกษตรทุกชนิดได้ ขณะที่ปริมาณน้ำในลำน้ำมาศ ที่เป็นแหล่งน้ำดิบหลักที่ใช้ในการผลิตประปาบริการประชาชนเขตเทศบาลเมืองนางรองลดลงอย่างต่อเนื่องเช่นกัน คาดจะสามารถสูบขึ้นมาผลิตประปาได้อีกเพียงไม่กี่เดือน

ชัยนาทแล้งขุดบาดาลเลี้ยงข้าว

เช่นเดียวกับ จ.ชัยนาท ที่วิกฤติภัยแล้งกำลังขยายวง โดยในพื้นที่ อ.สรรคบุรี น้ำบาดาลที่ชาวนาสูบขึ้นมาเลี้ยงต้นข้าว เริ่มแห้งและลดระดับต่ำลง ชาวนาต้องทำการขุดบ่อตามลงไปสูบน้ำขึ้นมาเลี้ยงต้นข้าวให้รอดถึงเก็บเกี่ยว โดยพื้นที่ ต.ห้วยกรด อ.สรรคบุรี จ.ชัยนาท ภัยแล้งได้เปลี่ยนพื้นที่เขียวขจีของต้นข้าวเป็นสีน้ำตาล ตอซังข้าว แห้งกรอบในพื้นที่หลายพันไร่ จำเป็นต้องขุดบ่อหรือขุดสวมท่อซีเมนต์เพื่อนำปั๊มน้ำลงไปติดตั้งที่ก้นบ่อ ลึกลงจากผิวดิน 7-8 เมตร เพิ่มแรงสูบน้ำ จะต้องเสียค่าใช้จ่ายขุดบ่อละ7,000-10,000บาท เพื่อนำน้ำขึ้นมาเลี้ยงต้นข้าวให้อยู่รอด

เลยร่วมทำฝายชะลอน้ำรับแล้ง

ด้าน นายวิโรจน์ จิวะรังสรรค์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเลย พร้อม พล.ต.ชัยวิน ผูกพันธุ์ ผบ.มทบ.28 นายณรง จีนอ่ำ นายอำเภอเมืองเลย ร่วมกิจกรรมรณรงค์ป้องกันและแก้ปัญหาภัยแล้งจังหวัดเลยปี2559 โดยสำนักงานป้องกันบรรเทาสาธารณะภัยจังหวัดเลย พร้อมทุกส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชาวบ้านท่าบุ่ง กว่า200คนที่บริเวณ ริมแม่น้ำเลย(ใกล้สถานีสูบน้ำ)บ้านท่าบุ่ง ม.5 ต.ศรีสองรัก อ.เมือง จ.เลย ได้ร่วมกันทำฝายกระสอบทรายชะลอน้ำ เพื่อเพิ่มแหล่งน้ำต้นทุนให้เกษตรกรสูบน้ำไปไว้ใช้ในงานเกษตรที่จะต้องใช้น้ำกว่า 2000 ไร่

สคช.ภัยแล้งดันหนี้ภาคเกษตรพุ่ง

ด้าน นายปรเมธี วิมลศิริ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)กล่าวถึงภาวะสังคมไทยไตรมาส4/58และภาพรวมทั้งปีว่าจากสถานการณ์ภัยแล้ง ที่เกิดขึ้นในปี2558 ส่งผลกระทบให้การจ้างงาน ในภาคเกษตร ลดลงมากกว่า460,000คน เหลือเพียง12.27ล้านคน ยังส่งผลกระทบรายได้ลดลงโดยเฉพาะช่วงต้นปีจนถึงกลางปี 2559 ช่วงนี้เกษตรกรจะต้องเจอปัญหาภัยแล้ง แม้เกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้ง บางส่วนจะเปลี่ยนไปทำอาชีพเสริมหรือเปลี่ยนไปทำสาขาอื่นแทนแต่เมื่อรายได้ลดลง อาจทำให้เกษตรก่อหนี้เพิ่มขึ้นโดยในปี 2558 พบเกษตรกรที่เป็นหนี้ ทั้งสิ้น 8.28 ล้านคน คิดเป็น ร้อยละ 67.6ของเกษตรกรทั้งหมด เฉลี่ยมีหนี้สินคนละ193,872บาท ดังนั้นรัฐต้องเข้ามาช่วยเหลือดูแลไม่ให้กลุ่มเกษตรกรกลุ่มนี้ไปกู้หนี้นอกระบบ เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบตามมาในภายหลัง