ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/224175

วันพุธ ที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

ช่วงนี้คณะผู้แทนสหภาพยุโรป(อียู)กำลังอยู่ในประเทศไทยเพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าการแก้ปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงานและไร้การควบคุม หรือ IUU ซึ่งอียูได้ให้“ใบเหลือง”ไทยมาปีกว่าแล้ว เป็นปมปัญหาใหญ่เรื่องหนึ่งที่ส่งผลกระทบมากต่อธุรกิจประมงและการส่งออกสินค้าประมงไทย ทั้งเป็นหนึ่งในปัญหาหมักหมมเรื้อรังที่ คสช.ต้องเข้ามาสะสาง

เท้าความสักนิด…อียูให้“ใบเหลือง”เตือนไทยอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปลายเม.ย.2558 ด้วยเห็นว่า ที่ผ่านมาไทยไม่ได้แก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรมเรื่องการทำประมงผิดกฎหมาย IUU Fishingที่สอดคล้องกับหลักกฎหมายสากล ตามที่เคยเตือนแบบไม่เป็นทางการมาหลายครั้ง โดยที่ถูกจับตามากเป็นพิเศษคือการทำประมงเถื่อนโดยไม่ได้รับอนุญาต,ใช้เครื่องมือจับปลาผิดกฎหมายและปัญหาการใช้แรงงานทาส

การโดน “ใบเหลือง”ครั้งนี้ กระตุ้นให้ไทยต้องเร่งแก้ปัญหา มิฉะนั้นจะโดน “ใบแดง”ตามมาซึ่งจะถูกอียู“คว่ำบาตร”ระงับการนำเข้าอาหารทะเลไทยได้ ทำให้อุตสาหกรรมประมงไทยมีสิทธิสูญเสียรายได้จากการส่งออกไปอียูเป็นมูลค่านับหมื่นล้านบาท

หลังแจก “ใบเหลือง” อียูได้ให้เวลาไทย 6 เดือนซึ่งรัฐบาล คสช.แสดงออกว่า พยายามเร่งแก้ไขเต็มที่ แต่ปัญหาหมักหมมมานาน ทั้งมีเรื่องต้องแก้ไขมากมายหลายสิบประเด็น หลายเรื่องก็เป็นปัญหาทางเทคนิคที่ต้องใช้เวลานาน ทางอียูก็ยอมต่ออายุ“ใบเหลือง”ให้ 2 ครั้งแล้ว เพื่อให้แก้ไขต่อไปล่าสุดที่เข้ามาตรวจสอบหนนี้ จะรวบรวมข้อมูลประเมินผลเพื่อใช้ตัดสินใจช่วงปลายปี 2559 นี้อีกครั้งหนึ่ง

กว่า 1 ปีที่โดน“ใบเหลือง”นี้ ต้องถือว่า รัฐบาล คสช.เอาจริงเอาจังมากในการแก้ไขการทำประมงผิดกฎหมาย ไล่ไปตามประเด็นต่างๆร่วม 30 เรื่องที่อียูยกเป็นปัญหา ขนาดใช้อำนาจพิเศษที่เบ็ดเสร็จเด็ดขาดตาม“มาตรา 44”ออกคำสั่งหัวหน้า คสช.มาจัดการสะสางอย่างเฉียบขาด เพื่อทะลวงอุปสรรคต่างๆให้สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น

ดังนั้น ว่ากันตามเนื้อผ้าแล้ว การ“ตรวจการบ้าน”ของอียูเที่ยวนี้ โดยส่วนตัว ผมจึงเชื่อว่า ผลประเมินน่าจะออกมาเป็นบวก ความหวังสูงสุดก็อยากเห็นการยกเลิก“ใบเหลือง”เสียที แต่ถ้ามีอะไรค้างคาใจอียูอยู่อีก อย่างเลวร้ายสุดก็อาจจะคง“ใบเหลือง”ต่อไป ที่จะเพิ่มดีกรีแจก“ใบแดง”นั้น คงไปไม่ได้

ยิ่งเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯได้ออกรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ (TIP Report 2016) โดยปรับเพิ่มสถานะประเทศไทยจากระดับต่ำสุดเทียร์ 3 มาเป็นเทียร์ 2(เฝ้าระวัง) อันเป็นเครื่องยืนยันได้ดีว่า ไทยแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ได้คืบหน้า ซึ่งแน่นอนว่า ส่วนหนึ่งเกี่ยวพันถึง“ปัญหาการใช้แรงงานทาสในธุรกิจประมง”ด้วย ย่อมเป็นสัญญาณเชิงบวกถึงการพิจารณา IUU ไม่มากก็น้อย

ขณะที่พล.ร.ท.จุมพล ลุมพิกานนท์ ผอ.ฝ่ายประชาสัมพันธ์ของศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหาการทำการประมงผิดกฎหมาย(ศปมผ.)ที่ตั้งขึ้นเพื่อแก้ปัญหา IUU โดยเฉพาะ ยังลิงโลด ขนาดเชื่อว่า เมื่อไทยได้เทียร์ 2 นับเป็นสัญญาณดีที่จะส่งผลต่อไปถึงเรื่อง IUU ซึ่งไทยอาจได้“ใบเขียว”ก็เป็นได้

ส่วนศูนย์วิจัยกสิกรไทยก็ประเมินว่า ผลการปรับสถานะไทยเป็นเทียร์ 2 จากการแก้ปัญหาแรงงานทาสที่เริ่มเห็นเป็นรูปธรรมนี้ จะส่งผลต่อภาพรวมสินค้าประมงส่งออกของไทยไปยังสหรัฐในปี 2559 ให้มีทิศทางดีขึ้น จนคาดว่าจะกลับมาขยายตัวเป็นบวกครั้งแรกในรอบ 4 ปี หรือมีการส่งออกไปสหรัฐเพิ่ม 3-5% หรือมีมูลค่า 1,320 -1,350 ล้านเหรียญสหรัฐ…แน่นอน แม้เป็นการส่งออกสินค้าประมงไปสหรัฐ แต่ก็น่าจะมีผลทางจิตวิทยาและความเชื่อมั่นถึงเรื่อง IUU และการส่งออกสินค้าประมงไปอียูด้วย

เพิ่มเติมข้อมูลการแก้ปัญหา IUU ให้อีกนิด ล่าสุดพล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ บอกว่า ภายในเดือนนี้ จะเสนอครม.ให้แก้ไข พ.ร.ก.การประมง พ.ศ. 2558 อีกครั้ง เพื่อให้ครอบคลุมข้อสังเกตของอียู 13 ประเด็น อาทิ การกำหนดให้ติดตั้งเครื่อง VMS รวมถึงเรือที่ใช้ขนถ่ายสินค้ากลางทะเลซึ่งมีประมาณ 200 กว่าลำ ที่อียูมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตสินค้าที่ต้องควบคุม,การจัดการเรือผิดกฎหมาย,ระบบตรวจสอบย้อนกลับ เป็นต้น หากแก้ พ.ร.ก.แล้ว อาจเสนอให้ยกเลิกมาตรา 44 เรื่องกำหนดให้เรือประมงทุกลำต้องติด VMS เพราะจะปรับมาอยู่ในกฎหมายแทน ซึ่งปัจจุบันก็ติดตั้ง VMS กว่า 90% ของเรือประมงขนาด 30 ตันกรอสทั้งหมดแล้ว

ก็ต้องรอดูผลเรื่อง IUU ต่อไป ภายในปลายปีนี้ แต่เชื่อแน่ว่า น่าจะออกมาในทางที่น่าชื่นใจ

สาโรช บุญแสง