…ดัชนีความเสี่ยงพิบัติภัย “World Risk Index 2016” สำรวจทั่วโลก 171 ประเทศหรือดินแดน ระบุกลุ่มชาติเสี่ยงเกิดภัยพิบัติมากที่สุดของโลกคือ สาธารณรัฐวานูอาตู ชาติหมู่เกาะมหาสมุทรแปซิฟิกใต้ อยู่ห่างทางตะวันออกเฉียงเหนือออสเตรเลียราว 540 กม. ตามด้วยตองกา ฟิลิปปินส์ กัวเตมาลาและบังกลาเทศ ส่วนกลุ่มชาติเผชิญความเสี่ยงพิบัติภัยน้อยที่สุด คือ กาตาร์ มอลตา ซาอุดีอาระเบีย บาร์บาโดสและเกรนาดา

ถ้าวัดค่าเฉลี่ยทวีปเสี่ยงเกิดภัยพิบัติมากที่สุดคือ แอฟริกา ความเสี่ยงสูงสุดอยู่ที่ 13 ใน 15 ประเทศ ยกเว้นไลบีเรีย แซมเบียและสาธารณรัฐ แอฟริกากลางอยู่ในกลุ่มความเสี่ยงปานกลางค่อนลงต่ำ

กลุ่มชาติมหาสมุทรแปซิฟิกอื่นๆ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อเมริกากลาง ทวีปแอฟริกาตอนใต้ และชาติแถบทะเลทรายซาฮาราอยู่ในกลุ่มความเสี่ยงปานกลางค่อนทางสูง

พิบัติภัยในที่นี้หมายความรวมถึงภัยธรรมชาติแผ่นดินไหว น้ำท่วม ดินถล่ม พายุฝนรุนแรงและความแห้งแล้ง

ปัญหาคือ แต่ละประเทศแว่นแคว้นดินแดน พร้อมเผชิญและรับมือสถานการณ์พิบัติภัยมากน้อยแค่ไหน…

ตัวอย่างเช่น ญี่ปุ่นเสี่ยงเผชิญพิบัติภัยธรรมชาติสูงอันดับ 17 จากแผ่นดินไหว สึนามิ พายุรุนแรงและน้ำท่วม ดินถล่ม แต่มาตรการเฝ้าระวังป้องกันภัยและรับมือกับสถานการณ์เลวร้ายของญี่ปุ่นสูงติดอันดับแถวหน้าของโลก

ออสเตรเลียก็เสี่ยงเผชิญพิบัติภัยธรรมชาติอยู่ในกลุ่มปานกลางค่อนทางสูงเหมือนกลุ่มชาติแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัญหาใหญ่ของออสเตรเลียคือ ความแห้งแล้ง แผ่นดินไหวและระดับน้ำทะเลเพิ่มสูง

ทวีปแอฟริกามีเพียงซิมบับเวได้รับเลื่อนอันดับดีขึ้น หรือความเสี่ยงลดลง เพราะยกระดับเตรียมความพร้อมป้องกันรับมือพิบัติภัยดีขึ้น โดยเฉพาะแผนเตรียมพร้อมเข้าถึงแหล่งน้ำดื่มน้ำใช้และระบบงานด้านสาธารณสุข

ชาติยุโรปส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ความเสี่ยงเผชิญพิบัติภัยธรรมชาติต่ำ ยกเว้นเนเธอร์แลนด์ อยู่อันดับ 49 เสี่ยงน้ำท่วมเพราะต้องต่อสู้กับสถานการณ์ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นเรื่อยๆ

เปรียบเทียบกับบังกลาเทศ แม้เผชิญความเสี่ยงภัยธรรมชาติสูง โดยเฉพาะภัยน้ำท่วม ความแห้งแล้งและพายุรุนแรง แต่การเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติของภาครัฐยังไม่ถึงเกณฑ์มาตรฐาน สหประชาชาติแนะนำรัฐบาลบังกลาเทศให้เพิ่มการสำรองใช้พื้นที่อาคารสาธารณะ เช่นโรงเรียนเป็นสถานที่พักพิงชั่วคราวแก่ผู้ประสบภัยมากขึ้น

แม้ภัยพิบัติทั้งหลายแหล่ยากหลีกเลี่ยงเกิดขึ้นได้อย่างเด็ดขาดในทุกพื้นที่ แต่ปัญหาคือสภาพเศรษฐกิจ สภาพสังคม กฎระเบียบข้อจำกัดการเข้าถึงในเรื่องต่างๆ รวมถึงการแพทย์ แหล่งน้ำและระบบสาธารณูปโภคพื้นฐาน กับปัญหาทุจริตคอร์รัปชันและความหย่อนยานบังคับใช้กฎหมาย ยิ่งจะทำให้สถานการณ์เลวร้ายแย่ลงอีก…

อานุภาพ เงินกระแชง