นางสาวรังษิต ภู่ศิริภิญโญ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยถึงผลการติดตามโครงการส่งเสริมสนับสนุนการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวหอมมะลิคุณภาพดี ปี 2559/60 ซึ่งเป็นโครงการภายใต้แผนการผลิตและการตลาดข้าวครบวงจร ปี 2559/60 ที่คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2559 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวหอมมะลิในเขตพื้นที่ปลูกข้าวหอมมะลิคุณภาพ ส่งเสริมให้ชาวนามีความรู้และสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมมะลิคุณภาพดีไว้ใช้เองในพื้นที่ 21 จังหวัด ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นส่วนใหญ่ มีระยะเวลาโครงการตั้งแต่เมษายน 2559-มกราคม 2560 ใช้งบประมาณโครงการ 204 ล้านบาท

จากการติดตามประเมินผลเมื่อสิ้นสุดโครงการ พบว่า มีการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 จำนวน 7,857 ตัน เกษตรกร 71,727 ราย ได้ผลผลิตเฉลี่ย372 กก.ต่อไร่ สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโครงการเฉลี่ย5 กก.ต่อไร่ (ปีการผลิต 2558/59 ได้ผลผลิต 367 กก.ต่อไร่) นอกจากนี้ เกษตรกรยังได้ข้าวที่มีคุณภาพที่ดีกว่า โดย 33% ของปริมาณผลผลิต นำไปจำหน่ายได้ราคาเฉลี่ย 10,700 บาทต่อตัน สูงกว่านอกโครงการซึ่งได้ราคาเฉลี่ย 9,242 บาทต่อตัน และเกษตรกร 95% ของผู้ร่วมโครงการ เก็บผลผลิตไว้เป็นเมล็ดพันธุ์ใช้ในฤดูกาลถัดไปประมาณ 409 กก.ต่อครัวเรือน ปริมาณเมล็ดพันธุ์ 27,729 ตัน คิดเป็นมูลค่า 623.90 ล้านบาท ส่งผลให้เกษตรกรไม่ต้องจ่ายเงินซื้อเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพสำหรับปลูกข้าวในฤดูกาลต่อไป

โครงการดังกล่าวได้ก่อให้เกิดผลทางเศรษฐกิจ คิดเป็นมูลค่ารวมทั้งสิ้น 278.17 ล้านบาท จากมูลค่าของผลผลิตที่เพิ่มขึ้นจากก่อนมีโครงการ เพราะมีการลดการใช้เมล็ดพันธุ์ลง รวมทั้งจากส่วนเพิ่มราคาเมล็ดพันธุ์ดี และส่วนเพิ่มราคาข้าวคุณภาพดีทั้งนี้ เกษตรกร 96% มีความพึงพอใจต่อคุณภาพเมล็ดพันธุ์ที่ได้รับในระดับมาก เพราะเห็นว่า คุณภาพดีมาก อัตราการงอกสูง ต้นข้าวเจริญเติบโตดี สม่ำเสมออย่างไรก็ตาม ในปีการผลิต 2560/61 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าว ได้เสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้การสนับสนุนโครงการเพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรใช้เมล็ดพันธุ์ดีมีคุณภาพต่อเนื่องและกระจายให้ทั่วถึงทุกชุมชนต่อไปอีก