อีกไม่นานก็จะถึงวันหยุดยาวรับหน้าร้อนนี้ หลายคนคงจะวางแผนไปเล่นสงกรานต์ แต่อาจกังวลกลัวว่าผิวเสีย กลัวแดดร้อน กลัวแพ้น้ำ หรือกลัวแพ้แป้ง แม้ว่าบางคนเลือกที่จะไปเที่ยวทะเลแทนการไปร่วมเทศกาลสงกรานต์ ก็จะเจอปัญหาผิวเสียได้เช่นกัน

ผศ.พญ.สุวิรากร โอภาสวงศ์ สำหรับปัญหาผิวพรรณหลังสงกรานต์ส่วนใหญ่ที่หนุ่ม-สาวกังวลใจมาก คือ ผิวไหม้ ผิวคล้ำเพราะสิ่งที่จะเกิดขึ้นกับผิวหนังเกิดจากการอยู่กลางแจ้งตลอดวัน ต้องโดนแสงแดดตลอด แม้ว่าจะเป็นวันที่อากาศดูครึ้มฟ้าครึ้มฝน ก็ยังมีรังสีอัลตราไวโอเลต ชึ่งเป็นตัวการทำให้ผิวเสียอยู่ เพราะแสงแดดประกอบด้วยแสงที่เรามองเห็นในช่วงความยาวคลื่น 400-700 นาโนเมตร คือ สีรุ้ง 7 สีที่เรารู้จักดี ยิ่งไปกว่านั้นยังมีรังสีอินฟราเรด ที่เป็นคลื่นที่ทำให้เรารู้สึกร้อนและที่สำคัญสุดคือ รังสีอัลตราไวโอเลต (UV) ซึ่งประกอบด้วย UV A และ UV B ตัวการสำคัญที่ทำให้ผิวเราไหม้และหมองได้แก่ UV B ส่วน UV A จะทำให้ผิวคล้ำ ดำ และเกิดริ้วรอยและฝ้าตามมาได้

เคล็ดลับการเตรียมตัวก่อนไปเล่นสงกรานต์ คือ

-ควรเลือกเล่นสงกรานต์ช่วงเวลาบ่ายไปแล้ว เพื่อหลีกเลี่ยงรังสี UV สูง โดยเฉพาะช่วงเวลาประมาณ 10.00-15.00 น. จะมีรังสี UV มากที่สุด

-ก่อนออกไปเล่นสงกรานต์ควรเลือกยากันแดดที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันได้ทั้งรังสี UVA และ UVB (broad-spectrum coverage) โดยดูที่ค่า SPF และ PA สำหรับ SPF เป็นค่าที่บอกความสามารถในการป้องกัน UVB ที่ทำให้ผิวไหม้ขึ้นไป ส่วน PA หรือ UVA protection factor (UVA-PF) เป็นตัวเลขที่บอกถึงประสิทธิภาพการปกป้องผิวคล้ำผิวไหม้จากแสง UVA ควรเลือกใช้ยากันแดดที่มีค่า PA ++ ถึง PA +++ ไม่ว่าจะอยู่ในที่กลางแจ้งหรือที่ร่มเพราะแสง UVA สามารถทะลุผ่านกระจกรถ กระจกตามอาคารบ้านเรือนได้ด้วย

-ควรเลือกยากันแดดที่ทนน้ำ ทนเหงื่อได้ (water resistant) โดยเฉพาะผู้ที่จะไปเล่นน้ำสงกรานต์ และควรต้องทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง เพื่อให้มีประสิทธิภาพกันแดดสูงสุด

-ควรสวมเสื้อผ้าให้มิดชิด สวมหมวกแว่นกันแดด นอกจากจะกันรังสี UV แล้ว ยังช่วยป้องกัน คนฉวยโอกาสแตะเนื้อต้องตัว รวมทั้งยังช่วยป้องกันแป้งหรือสิ่งที่ผสมในน้ำอื่นๆ ไม่ให้สัมผัสผิวโดยตรงได้อีกด้วย

-ควรมีเสื้อผ้าแห้งไปเปลี่ยนหลังเล่นสงกรานต์เสร็จ เมื่อเลิกเล่นควรอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าทันที ไม่ควรปล่อยให้เสื้อผ้าแห้งเอง เพื่อสุขภาพร่างกายทั่วไป และการป้องกันโรคผิวหนังที่เกิดจากการอับชื้น เช่น ติดเชื้อเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย

-ควรดื่มน้ำสะอาดให้มากพอ เพื่อทดแทนการเสียเหงื่อจากความร้อนช่วงนี้

-ควรรับประทานผักและผลไม้ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระมากๆ

รู้จักวิธีทายากันแดดที่ถูกต้อง

ก่อนออกไปเผชิญกับแสงแดดควรศึกษาวิธีทายากันแดดที่ถูกต้อง เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพตามที่ระบุไว้ข้างหลอดหรือขวด ควรทายากันแดดในปริมาณที่ถูกต้องและตามระยะเวลาที่เหมาะสม ดังนี้

-ระยะเวลาที่เหมาะสม คือ ควรทาก่อนออกแดด 30 นาที อีกทั้งต้องทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง ในขณะที่ยังคงอยู่กลางแจ้ง หรือทาซ้ำทันทีหลังจากที่เหงื่อออกหรือขึ้นจากสระว่ายน้ำ เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพในการป้องกันแสงแดดตามที่ระบุไว้ข้างหลอด

-ควรทายากันแดดให้ครอบคลุมบริเวณคอ หน้า ใบหู แขน ขา หลังเท้า ซึ่งเป็นบริเวณที่มักไม่มีเสื้อผ้าปกคลุม ถ้าเป็นคนที่มีผมบาง ศีรษะล้าน ควรทายากันแดดที่ศีรษะด้วย

-ปริมาณที่แนะนำ สำหรับการทาทั่วร่างกาย คือปริมาณ 1 ออนซ์ เทียบเท่า 30 ซีซี 30 กรัม 6 ช้อนชา หรือ 2 ช้อนโต๊ะ สำหรับการทาทั่วใบหน้ารวมทั้งใบหูทั้ง 2 ข้าง คือ ประมาณ 1.3 ซีซี 1.3 กรัม หรือ ประมาณบีบยากันแดดมาปริมาณเต็มส่วนปลายข้อนิ้วมือ

เคล็ดลับการฟื้นฟูผิวพรรณหลังตากแดด มีดังนี้

-ถ้าตากแดดเป็นเวลานานและมีอาการปวดแสบปวดร้อนที่ผิว โดยเฉพาะที่บริเวณแผ่นหลัง หัวไหล่ และใบหน้า ควรลดอุณหภูมิผิวหนังด้วยการประคบน้ำแข็งบริเวณที่แสบร้อนหรือใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำเย็นประคบบริเวณที่แสบทันที

-ถ้ามีว่านหางจระเข้สดให้ใช้ส่วนที่เป็นวุ้นใสๆโดยปอกเปลือกเขียวออก ล้างเอายางออกให้หมดแล้วเอาส่วนวุ้นมาประคบบริเวณผิวหนังที่แสบร้อน

-ให้ทาโลชั่นให้ผิวชุ่มชื้น และใช้ยากันแดด ปกป้องผิวไหม้แดดต่อไป

-ให้อาบน้ำเย็น และงดการขัดหรือลอกผิว

-ให้ดื่มน้ำสะอาดมากๆ เพื่อลดความร้อน

รับประทานวิตามิน ซี หรือ สารต้านอนุมูลอิสระอื่นจากผัก น้ำผลไม้หรือผลไม้สดมากๆ

-หากมีผื่น หรืออาการแสบร้อน ให้รีบไปพบแพทย์ เพื่อได้รับการรักษาที่เหมาะสม

ถ้าเพียงคุณมีการเตรียมตัวที่เหมาะสมก่อนเล่นสงกรานต์หรือไปทะเลหน้าร้อนนี้ คุณก็สามารถลดการเกิดปัญหาผิวพรรณต่างๆ ที่จะตามมาได้ไม่ยาก การป้องกันย่อมดีกว่ามารักษาภายหลัง เที่ยวให้สนุกกับวันหยุดสงกรานต์วันปีใหม่ไทยปีนี้ ที่สำคัญพึงระลึกว่า ง่วงหรือเมา ต้องไม่ขับ ขอให้เดินทางปลอดภัยกันทุกคน

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานมูลนิธิคุณแม่คุณภาพ