เด็กๆ ได้รับการปลูกฝังให้มีจิตสาธารณะส่วนหนึ่งซึมซับจากสิ่งที่เห็นผู้ปกครองทำ นอกจากนี้ได้รับการฝึกอบรมในโครงการมัคคุเทศก์น้อย ช่วยให้เด็กกล้าแสดงออก มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตัวเอง กระตือรือร้นอยากช่วยงานของชุมชนและกิจกรรมต่างๆ ของโรงเรียน “วันดี คำพันธ์”ผู้ปกครองของ ด.ญ.ศุภาวรรณ มาลากรณ์ วัย 13 ปีหรือ “น้องห้า” นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของโรงเรียนชุมชนวัดตะเคียนงาม อ.แกลง จ.ระยองเล่าด้วยความภาคภูมิใจ หลังจากที่ลูกสาวของเธอนำประสบการณ์จากการฝึกอบรมในโครงการมัคคุเทศก์น้อย มาใช้ได้จริงในการทำหน้าที่แนะนำแหล่งท่องเที่ยวของชุมชน

ไม่เพียงประสบการณ์การเป็นมัคคุเทศก์เพื่อแนะนำแหล่งท่องเที่ยวของชุมชนเท่านั้น แต่น้องห้าและเพื่อนๆในกลุ่มมัคคุเทศก์น้อย ยังมีจิตอาสาช่วยกิจกรรมต่างๆ ของชุมชน อาทิ ปลูกป่าชายเลน เก็บขยะบริเวณสถานที่ท่องเที่ยว และในพื้นที่ปาชายเลน ปลูกฝังให้เด็กๆ มีส่วนร่วมอนุรักษ์และดูแลทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่บ้านเกิดของตัวเอง

มัคคุเทศก์น้อยแห่งโรงเรียนชุมชนวัดตะเคียนงาม เป็นเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 4 จนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่ได้รับการฝึก ทั้งด้านบุคลิกภาพ การพูดและข้อมูล จนพร้อมทำหน้าที่แนะนำแหล่งท่องเที่ยวของชุมชน อาทิ อนุสรณ์สถานเรือหลวงประแส  412 เรือหลวงที่เคยประจำการในน่านน้้ำนานเกือบ 5 ทศวรรษก่อนที่จะปลดระวาง ศูนย์การเรียนรู้ ซีพีเอฟ ปลูกปัน ป้อง ป่าชายเลน ปากน้ำประแส แหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและเป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับการปลูกป่าชายเลนซึ่งในศูนย์การเรียนรู้ฯ แห่งนี้ ประกอบด้วย9 ฐาน คือ ฐานต้นแสม 100 ปี, ทักทายพี่ลำพูทะเล, หอย ห่วงโซ่อาหาร, กุ้งดีดขัน นักดนตรีแห่งธรรมชาติ, วังมัจฉา เริงร่าวารี, ยลโกงกางสร้างสายใยรัก, ปูแสมจอมยุ่ง, สไลเดอร์ปลาตีนและ แลดูบ้านปูก้ามดาบ เป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ต่อยอดจากความร่วมมือเพิ่มพื้นที่ป่าชายเลนที่ ต.ปากน้ำประแส อ.แกลง จ.ระยอง ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง(ทช.) สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) เครือข่ายภาคประชาสังคมชุมชน ต.ปากน้ำประแส และบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ

“น้องห้า” เล่าว่า  คุณครูรับสมัครนักเรียนที่สนใจจะฝึกอบรมเป็นมัคคุเทศก์น้อย ตอนนั้นหนูยังเรียนอยู่ชั้น ป. 4 มีพี่ๆ ซีพีเอฟเข้ามาอบรมให้ทั้งการพูด การแสดงออก และข้อมูลที่จะแนะนำนักท่องเที่ยว จากนั้นจึงเริ่มฝึกแนะนำแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ เช่น อนุสรณ์สถานเรือหลวงประแสและที่ศูนย์การเรียนรู้ซีพีเอฟ ปลูก ปัน ป้อง ป่าชายเลนซึ่งหนูได้รับมอบหมายให้ประจำฐาน “ปูแสมจอมยุ่ง”เพื่อให้ข้อมูลกับนักท่องเที่ยวถึงลักษณะของปูแสม ช่วงเวลาที่ปูแสมออกหากิน กลไกในการป้องกันตัวเองของปูแสม เพื่อนๆในกลุ่มมัคคุเทศก์น้อยยังมีอีกหลายคน  ทั้งกิ๊ก เยา และวิทย์  ซึ่งในวันหยุดหนูและเพื่อนๆ ไม่ได้ไปทำหน้าที่มัคคุเทศก์น้อย ก็จะนัดเพื่อนๆ ในกลุ่มไปช่วยกิจกรรมของชุมชน เช่น กวาดถนน รดน้ำต้นไม้ในหมู่บ้าน เป็นต้น เช่นเดียวกับ “น้องกิ๊ก” หรือ ด.ญ.ณัฐยมล อภิญ วัย 13 ปีนักเรียนชั้น ม.1 เพื่อนร่วมชั้นของน้องห้าเล่าอย่างมีความสุขในการทำหน้าที่มัคคุเทศก์น้อยว่า หนูเป็นคนพูดเก่ง คุณครูเลยคัดเลือกให้มาเป็นมัคคุเทศก์น้อยตอนแรกๆ มีพี่ๆ ซีพีเอฟเข้ามาอบรมให้ เริ่มจากพาไปเรียนรู้เกี่ยวกับป่าชายเลน ให้ความรู้เรื่องพันธุ์พืช สัตว์น้ำต่างๆ จากนั้นจึงจะลงพื้นที่ตามฐานต่างๆ ในศูนย์การเรียนรู้ซีพีเอฟ ปลูก ปัน ป้องป่าชายเลน ปากน้ำประแส หนูได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ให้ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยวที่ฐาน “วังมัจฉาเริงร่าวารี” มาตลอด ทำให้สามารถให้ข้อมูลกับนักท่องเที่่ยวได้อย่างแม่นยำ ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลปลากะพง ปลาเก๋าตุ๊กแก ปลาดุกทะเล ปลานวลจันทร์นอกจากนี้ น้องกิ๊กบอกด้วยว่า คุณพ่อของเธอซึ่งเป็นคนในพื้นที่และมีอาชีพประมง ช่วยให้ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องปลาชนิดต่างๆ เธอจึงสามารถนำไปถ่ายทอดและให้ความรู้กับคนอื่นต่อได้เป็นอย่างดี

มัคคุเทศก์น้อยแห่ง ต.ปากน้ำประแส สั่งสมประสบการณ์เรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติจริง และมีส่วนร่วมประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวในชุมชนพร้อมแล้วที่จะรับช่วงต่อพัฒนาชุมชนบ้านเกิดของตัวเองต่อไป