ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย ผู้ดำเนินรายการ

ตามปกติเมื่อวัวและควายเนื้อต้องเผชิญกับปัญหาใดๆ ก็ตาม จนเขาต้องบาดเจ็บและพิการ เขาเหล่านั้นมักจะถูกฆ่าในเวลาไม่นานนัก ด้วยข้ออ้างที่ว่าเพราะเขาคือสัตว์ที่เกิดมาเป็นอาหารของคน ดังนั้นจึงไม่คุ้มค่ากับการรักษาพยาบาล เพราะนอกจากจะต้องใช้เงินจำนวนมากแล้ว ยังอาจไม่ประสบผลสำเร็จในการรักษาอีกด้วย ดังนั้นคำตอบจึงจบลงด้วยความตาย

แต่สำหรับวัวแม่ลูกอ่อนตัวนี้ เขาไม่ได้ถูกมองว่าเขาคือสัตว์ที่เกิดมาเพื่อเป็นอาหารของคน เพราะผู้อ่านแนวหน้ากลุ่มหนึ่งได้ร่วมกันไถ่ชีวิตของเขามาจากโรงฆ่าสัตว์เมื่อเกือบ 3 ปีที่ผ่านมา แล้วนำไปมอบให้ชาวนารายหนึ่งในอำเภอเดิมบางนางบวช สุพรรณบุรี (หมายเหตุ แนวหน้าและผู้อ่านร่วมทำโครงการไถ่ชีวิตวัวควายจากโรงฆ่าสัตว์ แล้วมอบให้เกษตรกรที่มีความเหมาะสมกับการรับเขาไปเลี้ยงดูจนกว่าเขาจะสิ้นอายุขัย โดยมีเงื่อนไขทางกฎหมายกำกับว่า ห้ามฆ่า-ห้ามขาย เป็นอันขาด โครงการนี้ไถ่ชีวิตวัวควายไปแล้วประมาณ 50 ตัว) แล้วเมื่อเดือนตุลาคม 2561 หลังจากแม่วัวตัวนี้ตกลูกออกมาได้ประมาณ 2 สัปดาห์ เขาถูกวัวอีกตัวหนึ่งเหยียบขาหลังข้างซ้ายหัก กระดูกแตกแทงออกมานอกผิวหนัง  ซึ่งแม่วัวถูกนำไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลปศุสัตว์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม

ครั้งแรกเมื่อได้รับทราบข่าวนี้ผู้ทำโครงการจึงประสานไปยังคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อขอความช่วยเหลือในการรักษาวัว ซึ่งก็ได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่งจากคณบดี คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ คือศ.นสพ.ดร.รุ่งโรจน์ ธนาวงษ์นุเวช และอาจารย์ในคณะฯ อีกหลายราย จนนำไปสู่การผ่าตัดดามแผ่นไททาเนียมเพื่อช่วยให้วัวตัวนี้สามารถมีชีวิตอยู่ได้ต่อไป และที่ต้องขอบคุณมากที่สุดก็คือกลุ่มผู้ใจบุญที่ช่วยบริจาคเพื่อการนี้ซึ่งมีผู้ใหญ่มากมายหลายท่าน อาทิ อดีต ผบ.ทร. ท่านผู้หญิงคุณหญิง(ทุกท่านกำชับว่าห้ามประกาศรายชื่อ) และที่สำคัญคือมีผู้ใจบุญอีกมากมายกว่าร้อยคนช่วยกันบริจาคเพื่อช่วยชีวิตวัว

แนวหน้าวาไรตี้ โดย เฉลิมชัยยอดมาลัย พาคุณไปคุยกับ ผศ.นสพ.ดร.กัมปนาท สุนทรวิภาต จากคณะสัตวแพทยศาสตร์ และผศ.ดร.ไพรัช ตั้งพรประเสริฐ จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แกนนำหลักของคณะทำงานเพื่อช่วยชีวิตวัว ซึ่งต้องถือว่าโครงการนี้เป็นความร่วมมือจากคณะวิชาทั้งสองเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การศึกษาและการทำวิจัยของประเทศไทย และอาจจะกล่าวได้ว่าน่าจะเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์โลกด้วยก็ได้

“คุณหมอกัมปนาท” บอกว่าครั้งแรกที่ตัดสินใจช่วย เพราะเมื่อดูจากแววตาของเขาแล้ว เรารู้ได้ทันทีว่าเขาเสมือนขอร้องให้ช่วยชีวิต และจากการที่เขาพยายามจะยืนให้นมกับลูก แม้การยืนของเขาจะทำให้เขาเจ็บปวดมากก็ตาม แต่เขาก็พยายามจะยืนให้ได้ เมื่อเห็นเพียงเท่านี้ผมก็ตัดสินใจว่า ต้องช่วยเขาให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ และนับได้ว่าการผ่าตัดเพื่อดามแผ่นไททาเนียมกับวัวครั้งนี้นับเป็นครั้งแรกของวงการสัตวแพทย์ไทย ซึ่งเป็นความร่วมมือกับคณะวิศวกรรมศาสตร์ ก่อนจะใช้วิธีนี้ เราพยายามคิดว่าจะช่วยเขาให้ดีที่สุด เพราะเขาน้ำหนักเกือบ 400 กิโลกรัม การรักษาและการผ่าตัดสัตว์ใหญ่ขนาดนี้เป็นเรื่องยากค่อนข้างมาก แต่เมื่อตั้งใจแล้ว ก็ต้องลงมือทำ บวกกับผู้ใจบุญทุกคนบอกว่าค่าใช้จ่ายเท่าไร คุณหมอไม่ต้องห่วงขอให้ช่วยเขาจนถึงที่สุดก็พอ ก่อนที่จะลงเอ่ยด้วยการดามแผ่นไททาเนียมนั้นผมคิดว่าใช้อุปกรณ์ดามกระดูกของคนกับเขา แต่พอมาดูน้ำหนักของเขาแล้วก็รู้ว่าไม่สำเร็จแน่ จนกระทั่งได้หารือกับดร.ไพรัช จึงได้ทางออกที่เหมาะสมและลงตัวมากที่สุด ปัญหาอีกอย่างหนึ่งคือแผลของวัวเป็นแผลเปิดที่ต้องดูแลรักษาให้ดี มิฉะนั้นจะติดเชื้อ แล้วก็อาจจะตายได้โดยเร็ว สุดท้ายเราก็ตัดสินใจใช้วิธี locking plate ซึ่งติดแผ่นไททาเนียมไว้ภายนอก แล้วขันน็อตติดกับกระดูกของเขา เพราะเป็นวิธีที่รักษาความสะอาดของแผลได้ดีที่สุด และช่วยให้กระดูกประสานกันได้เร็วขึ้น ส่วนคำถามที่ว่ากระดูกจะประสานได้ร้อยเปอร์เซ็นต์เมื่อไร ก็ตอบว่าระบุได้ยากมาก แต่เท่าที่ดูหลังการผ่าตัดแล้วเห็นว่าน่าพอใจมากในระดับหนึ่ง และมั่นใจว่ากระดูกจะค่อยๆ ประสานกันเรื่อยๆ เมื่อกระดูกประสานกันแล้ว ค่อยมาดูว่าจะรักษาเขาต่อไปอย่างไร แต่ต้องขอบคุณอาจารย์ไพรัชที่ช่วยเรื่องวิจัยและคำนวณ Machatronics และช่วยผลิตแผ่นไททาเนียมให้ ซึ่งรับน้ำหนักวัวได้ดีมาก หากการช่วยชีวิตวัวตัวนี้สำเร็จเป็นอย่างดี ก็หมายความว่าเราได้เริ่มนับหนึ่งการช่วยเหลือสัตว์ใหญ่แล้ว และจะมีการพัฒนาการช่วยเหลือชีวิตสัตว์ใหญ่อื่นๆ ได้ต่อไป ซึ่งก็น่าจะช่วยให้คุณภาพชีวิตของสัตว์ที่ประสบปัญหาดีขึ้นกว่าเดิม ส่วนที่หลายคนอาจจะวิจารณ์ว่าไม่คุ้มค่ากับการลงทุน แต่สำหรับผม ผมคิดว่าหากเรามีใจให้กับเขาจริงๆ แล้วคิดว่าเขาคือเพื่อนคนหนึ่งของเรา การช่วยชีวิตเพื่อนคือสิ่งที่คุ้มค่าที่สุดครับ

“อาจารย์ไพรัช” บอกว่า เมื่อได้รับโจทย์เรื่องนี้ ก็พยายามคิดคำนวณน้ำหนักวัวว่าจะเหมาะสมกับโลหะชนิดใดมากที่สุด แล้วก็ไปจบที่เพลทไทเทเนียม ปัญหานี้คือปัญหาใหม่ของประเทศไทย เพราะยังไม่มีการออกแบบเพลทเพื่อนำมาใช้ดามกระดูกของสัตว์ใหญ่ ที่มีน้ำหนักมากๆ ตามปกติคณะวิศวกรรม จุฬาฯ มีงานร่วมกับคณะแพทยศาสตร์  จุฬาฯ ในการผลิตอุปกรณ์เพื่อช่วยเหลือคนป่วยอยู่แล้ว แต่เมื่อมาเจอโจทย์สำหรับวัว ก็เลยคิดว่าเมื่อช่วยคนได้ก็ต้องช่วยวัวได้ แต่อุปกรณ์ช่วยคนคงไม่สามารถใช้กับวัวที่มีน้ำหนักมากๆ ได้ แต่เมื่อคิดคำนวณทางเชิงวิศวกรรมโดยใช้ software หลายตัวช่วยกัน ก็พบทางออกว่าต้องใช้แผ่นไททาเนียมความหนากี่เซนติเมตร ต้องใช้สกรูขนาดเท่าไร จนนำมาสู่การผ่าตัดในวันนี้  แต่ที่สำคัญคือการคิดค้นของเราช่วยประหยัดเงินได้มาก เพราะหากต้องซื้อสินค้าชนิดนี้จากต่างประเทศแล้ว ต้องใช้เงินหลายแสนบาท แต่เราผลิตได้เอง เราประหยัดเงินได้มาก

อุปกรณ์ทั้งหมดนี้ผลิตได้เองในคณะวิศวะ เรามีห้อง lab คล้ายโรงงานนำร่อง ห้อง lab มีเครื่องจักรCNC machine คือเครื่องตัดและคำนวณสำหรับผลิตวัสดุ เราจึงสามารถผลิตอุปกรณ์ได้ตั้งแต่ต้นขั้นทดสอบไปถึงการนำไปใช้งานจริง เราใช้เวลาประมาณ 2 สัปดาห์สำหรับโจทย์นี้ ทีมงานมีทั้งนิสิตปริญญาโทและเอก ร่วมงานกับผม หลักการรักษาครั้งนี้คือ ออกแบบเพลทให้วัวสามารถเทน้ำหนักลงไปบนแผ่นไททาเนียม แทนที่จะลงน้ำหนักไปที่กระดูก เมื่อกระดูกไม่ต้องรับน้ำหนัก กระดูกที่หักจะค่อยๆ สมานกันในที่สุด และจะสามารถกลับมาเดินได้ตามปกติ

ในอนาคต หากผลการรักษาวัวตัวนี้ผ่านไปด้วยดี เราก็จะมีความรู้เรื่องการทำงานคล้ายๆ กับ case นี้ ซึ่งจะช่วยให้พัฒนาการทำงานได้ดีขึ้นเรื่อยๆ และจะช่วยสัตว์ที่ใหญ่กว่าวัวได้ในอนาคต

อาจารย์ไพรัชเน้นว่า ไม่ว่าคนหรือสัตว์ ก็คือสิ่งมีชีวิต อยากฝากถึงผู้มีจิตศรัทธาว่า ขอให้ช่วยรักษาชีวิตของสัตว์บาดเจ็บอื่นๆ ด้วย

รายการแนวหน้าวาไรตี้ ภูมิใจมากที่ได้นำเสนอรายการนี้ เพราะนอกจากทำให้ทุกคนเห็นถึงความเมตตาที่มีต่อสัตว์แล้ว ยังแสดงถึงความก้าวหน้าทางวิชาการ การร่วมมือทำงานระหว่างคณะสัตวแพทย์ และวิศวกรรมฯ เพื่อรักษาชีวิตแม่วัว เพราะเราทุกคนเชื่อตรงกันว่า สัตว์ทุกตัวก็คือเพื่อนของเรา เขาสมควรจะต้องมีชีวิตบนโลกด้วยความเป็นสุขไม่ต่างไปจากคน เราเชื่อว่าความเมตตาทำให้ทุกชีวิตบนโลกใบนี้มีความสุข

ติดตามเรื่องราวดีๆ ในรายการแนวหน้าวาไรตี้ โดยเฉลิมชัย ยอดมาลัยออกอากาศทุกวันอาทิตย์ ทางสถานีโทรทัศน์ TNN 2 ช่อง 784 เวลา16.00-16.25 น. และทาง True Visionช่อง 8 คุณยังสามารถรับชมรายการย้อนหลังได้ที่ YouTube Naewna และผู้หญิงแนวหน้า by คุณแหน