คำถามผมมีพื้นที่รกร้างว่างเปล่า จะทำอย่างไรได้บ้างที่ไม่ยุ่งยากมากนัก ขอบคุณครับ

คมกฤษ สรสิน

อ.เมือง จ.มุกดาหาร

คำตอบ

พื้นที่ว่าง ที่มีวัชพืชปกคลุมรกรุงรัง สามารถปรับเปลี่ยน และเพิ่มคุณค่าของดิน ได้อย่างไม่ยากนัก จากแนวทางที่นักวิชาการการเกษตรได้เคยเสนอแนวทางในที่ต่างๆ พอสรุปเป็นแนวทางเลือก ได้แก่การเลือกปลูกพืชต่างๆ เบื้องต้น ได้ดังนี้

1) ใบต่างเหรียญ เป็นไม้ล้มลุกที่มีอายุหลายปี ลำต้นมีลักษณะนอนทอดไปตามพื้นดิน มีรากตามข้อ กิ่งมีขนยาวหยาบ ใบเป็นใบเดี่ยวทรงกลม เป็นรูปรีโคนหรือรูปหัวใจ เรียงสลับกันในระนาบเดียว ดอกรูปถ้วย เป็นช่อดอกสีขาวแบบช่อกระจุก ช่อดอกมี 1-2 ดอก ก้านช่อสั้น ก้านดอกยาวประมาณ 3 มม. ออกเป็นดอกตามซอกใบ ใบต่างเหรียญ จะต่างกว่าการปลูกหญ้าในสนาม ใบต่างเหรียญนั้น เป็นพืชคลุมดินที่ปลูกแล้วปลูกเลยค่ะ ลำต้นจะราบเตี้ยไปกับพื้นดิน ไม่เป็นภาระที่จะต้องตัดไม่ต้องดูแลตัดแต่งความสูงให้สวยงามเหมือนการปลูกหญ้า สามารถลดภาระในการที่ต้องตัดหญ้า เนื่องจากลำต้นมันจะราบไปกับพื้น เดินแล้วนุ่มเท้า ทนต่อการเหยียบย่ำ ปลูกง่าย เลี้ยงง่าย ปลูกได้ทั้งในที่ร่มและกลางแจ้ง เป็นต้นไม้ที่มีดอกสีขาวน่ารักมาก จะบานในตอนเช้า พอแดดแรงก็จะหุบ มีใบเขียวเข้มที่ให้ความสดชื่นอย่างมาก เมื่อใช้ปลูกคลุมหน้าดินแทนหญ้าใบจะช่วยปกป้องไม่ให้น้ำฝนปะทะผิวดินโดยตรง และป้องกันการชะล้างดินได้ดี

2)ถั่วบราซิลหรือถั่วลิสงเถา เป็นพืชเลื้อยคลุมดินตระกูลถั่ว ลำต้นเตี้ย สูงเพียงแค่ 5 นิ้ว ออกดอกเป็นสีเหลืองสวยตลอดปี ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด ปลูกง่าย โตได้ดีและเร็วในดินแทบทุกชนิดและทุกสภาพอากาศ ไม่ว่าจะมีน้ำท่วมขัง หรืออากาศแห้งแล้งก็ปลูกได้ มีความทนต่อการเหยียบย่ำได้ดี จึงนิยมปลูกเป็นพืชคลุมดินแทนหญ้ากันมาก และให้ความสวยอย่างมาก นอกจากนี้ ถั่วบราซิลยังช่วยตรึงไนโตรเจน ทำให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์มากขึ้น คงความชุ่มชื้น และป้องกันวัชพืชไปได้ในตัวอีกด้วย

3) หญ้าซีรูเลียม เพอราเรีย เป็นพืชคลุมดินตระกูลถั่ว อายุข้ามปีและเป็นพืชวันสั้น รากจะมีปมตรึงไนโตรเจนจากอากาศ ลำต้นเป็นเถาเลื้อยแข็งแรง ใบมีสีเขียวเข้มเป็นมันคล้ายใบโพธิ์ ใบค่อนข้างหนา ดอกเป็นช่อสีม่วง จะออกดอกในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน จนถึงเดือนกุมภาพันธ์เป็นพืชที่สามารถควบคุมวัชพืชได้ดีนิยมใช้ปลูกในสวนยางและสวนผลไม้ เมื่อซีรูเลียมเจริญเติบโตเต็มที่ จะคลุมดินได้หนาแน่นจนวัชพืชอื่นไม่สามารถเจริญเติบโตได้ จะควบคุมวัชพืชในระหว่างแถวยาง และไม้ผลได้อย่างถาวรมีความทนทานต่อสภาพแห้งแล้ง และร่มเงา มีอายุยืนยาว และการที่ปมรากจะช่วยตรึงไนโตรเจนจากอากาศ และช่วยย่อยสลายตัวของเศษซากพืชอีกด้วย

4) กนกนารีเลื้อย หรือกนกนารีสีฟ้าเป็นหญ้าที่เลื้อยไปตามหน้าดิน โดยเลื้อยทับกันไปมา จะหนา และนุ่มมาก ถ้าได้รับแสงแดดจัดยอดจะเปลี่ยนเป็นสีส้ม ถ้าอยู่ในที่ร่มยอดจะเป็นสีฟ้า

5) หญ้าเกล็ดหอย จัดเป็นพรรณไม้ หรือวัชพืชล้มลุก ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกัน ลักษณะของใบเป็นรูปไข่ รูปค่อนข้างกลม หรือรูปไต โคนใบเรียวแหลมเป็นรูปสามเหลี่ยม ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1-2.5 เซนติเมตร ก้านใบสั้น ลำต้นทอดเลื้อยแผ่ไปตามพื้นดิน แตกแขนงมาก บริเวณที่สัมผัสดิน หรือข้อต่อจะออกราก มีความสูงได้ประมาณ 15-30 เซนติเมตร ลำต้นมีลักษณะเรียวยาว ผิวลำต้นเรียบ ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด พบได้ในทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และทางภาคใต้ของประเทศไทย ชอบสภาพชุ่มชื้นในไร่ชา กาแฟ และสวนผลไม้

การปลูกหญ้าสนาม อาจจะทำให้ดูแลรักษายุ่งยากนัก ดังนั้น ทางเลือกใหม่อีกทางหนึ่งคือ การปลูกพืชคลุมดิน แทนการปลูกหญ้าทั้งยังเป็นการเพิ่มคุณค่าให้กับดิน เพราะพืชเหล่านี้ ส่วนใหญ่เป็นพืชตระกูลถั่วที่ช่วยบำรุงดิน

นาย รัตวิ