กรมการข้าวเร่งศึกษาวิจัยหาพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับพื้นที่บนยอดดอยฟ้าห่มปก เน้นพัฒนาพันธุ์ที่ทนหนาวได้ ให้ผลผลิตมาก เตรียทดลองใช้เทคนิคใช้แสงไฟหลอกข้าวเพิ่มผลผลิต หลังพบสภาพอากาศไม่เอื้อ ข้าวไม่ออกรวง

น.ส.นนทิชา วรรณสว่าง รองอธิบดีกรมการข้าวเปิดเผยว่า กรมมอบให้นักวิชาการของศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง เข้าไปดำเนินกิจกรรมด้านข้าวในพื้นที่โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำริ ดอยฟ้าห่มปก ตำบลแม่สาว อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นโครงการพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยฟ้าห่มปก พระองค์ทรงมีพระราชดำริให้คนอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน ส่งเสริมอาชีพให้ราษฎรและให้ปลูกข้าวไว้บริโภคเองอย่างเพียงพอ ซึ่งกิจกรรมที่กรมการข้าวเข้าไปดำเนินการมุ่งเน้นการศึกษาพัฒนาพันธุ์ข้าวทนหนาว เนื่องจากดอยฟ้าห่มปก อยู่บนพื้นที่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,500 – 1,700 เมตร มีสภาพอากาศหนาวเย็น ที่สำคัญมีเมฆปกคลุมยอดดอยตลอดเวลา ทำให้แสงแดดน้อยหรือไม่สม่ำเสมอ มีผลต่อการเจริญเติบโตของข้าว

ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิงได้ศึกษาและทดสอบพันธุ์ข้าวมาอย่างต่อเนื่อง กระทั่งล่าสุดพบพันธุ์ข้าว 2 สายพันธุ์ จาก 4 สายพันธุ์ที่ปลูกเปรียบเทียบในแปลงทดลอง ที่น่าจะนำมาพัฒนาต่อยอดและเป็นพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ดอยฟ้าห่มปก ได้แก่ พันธุ์ขะสอ ซึ่งมีจุดเด่นคือลำต้นแข็งแรง แต่ให้ผลผลิตน้อย ส่วนพันธุ์ MHSC13001-DPK-3 ลำต้นไม่แข็งแรงแต่ให้ผลผลิตสูงกว่าสายพันธุ์อื่น โดยให้ผลผลิตเฉลี่ย 41 กก.ต่อไร่จะเห็นได้ว่าถึงแม้สายพันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูงสุดแต่ก็ยังถือว่าอยู่ในเกณฑ์น้อยมากเมื่อเทียบกับข้าวที่ปลูกพื้นที่ทั่วไป สาเหตุหลักที่ทำให้ผลผลิตข้าวบนดอยฟ้าห่มปกค่อนข้างต่ำกว่าเกณฑ์มาก เกิดจากสภาพอากาศ มีเมฆปกคลุมยอดดอยตลอดเวลา ทำให้แสงแดดส่องลงมาไม่ต่อเนื่อง ซึ่งข้าวจำเป็นต้องได้รับแสงต่อเนื่องไม่ต่ำกว่า 10-12 ชั่วโมง ถึงจะทำให้เจริญเติบโต

ดังนั้น สิ่งที่กรมการข้าวดำเนินการไปแล้วคือ หาพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่เป็นข้าวไวต่อช่วงแสง สำหรับแนวทางต่อไปคือ เร่งศึกษาวิจัยหาเทคนิคใช้แสงไฟหลอกข้าว โดยอาจใช้แผงโซล่าเซลล์ผลิตแสงไฟเพื่อหลอกข้าวให้เจริญเติบโตได้ดียิ่งขึ้น เช่นเดียวกับ เกษตรกรที่ปลูกเบญจมาศใช้แสงไฟช่วยให้เจริญเติบโตทางลำต้นและใบเพิ่มขึ้น ทั้งนี้ การจะได้ข้าวแต่ละสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับพื้นที่ต้องทดสอบซ้ำหลายครั้ง โดยเฉพาะที่ดอยฟ้าห่มปกนี้ที่สภาพอากาศไม่เอื้ออำนวยต้องทำการทดสอบอีก 7 ชั่วอายุ หรือ 7 ปี จึงมอบหมายให้นักวิชาการของศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง เร่งทำโครงการศึกษาวิจัยเรื่องการเพิ่มแสงให้ข้าว หรืออาจต้องศึกษาทดลองในห้องมืดเพื่อควบคุมแสงช่วยลดระยะเวลาทดสอบเหลือ 3 ปีครึ่ง เนื่องจากกรมการข้าวตั้งใจให้ได้ผลศึกษาที่สมบูรณ์ได้พันธุ์ข้าวทนหนาวที่เหมาะกับสภาพพื้นที่ นำไปต่อยอดขยายผลให้ประชาชนในพื้นที่โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำริ ดอยฟ้าห่มปก ปลูกข้าวไว้บริโภคเองอย่างพอเพียงกินดีอยู่ดี ตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง