เพื่อความเป็นสิริมงคลก่อนเริ่มซ้อมการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ 2562 ตอน “สืบมรรคา”ที่หลอมรวมศิลปะของชาติหลากหลายแขนง มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จึงได้จัดพิธีคำนับครูนาฏศิลป์ โดยมีคณะครู อาจารย์ผู้อาวุโสด้านนาฏศิลป์ และนักแสดง ร่วมพิธีดังกล่าว พร้อมซ้อมการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ 2562 ตอน “สืบมรรคา” ร่วมกันเป็นครั้งแรก ไปเมื่อเร็วๆ นี้ ณ วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม

ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ เลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และประธานคณะกรรมการจัดการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ กล่าวว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงปลาบปลื้มพระราชหฤทัยที่การแสดงโขนประสบความสำเร็จเกินคาด และทรงมีพระราชประสงค์ที่จะกระตุ้นให้คนไทยเห็นความสำคัญของนาฏศิลป์ชั้นสูงอันเก่าแก่ของไทย และช่วยกันอนุรักษ์การแสดงโขนอันงดงามให้คงอยู่ อีกทั้งเพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้มีส่วนร่วมสืบสานศิลปวัฒนธรรมของชาติ ซึ่งเกือบจะเลือนหายไปให้คงอยู่อย่างวิจิตรงดงามสืบไป

พิธีคำนับครูนาฏศิลป์

ดร.สุรัตน์ จงดา ผู้กำกับการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ 2562 ตอน “สืบมรรคา” เผยว่า พิธีคำนับครู เป็นพิธีไหว้ครูแบบโบราณของผู้เรียนนาฏศิลป์ หรือนักแสดงโขนมักจะประกอบพิธีก่อนเริ่มแสดงชุดสำคัญหรือการต่อท่ารำที่สำคัญ เพื่อแสดงความเคารพต่อครูผู้สอนวิชาและเป็นการสร้างขวัญกำลังใจให้กับนักแสดงทุกคน หลังจากพิธีนี้นักแสดง ทั้งตัวพระ-นาง ยักษ์และลิง จะได้ซ้อมร่วมกันเป็นครั้งแรก โดยก่อนหน้านี้แยกกันนำบทไปฝึกซ้อมในวิทยาลัยนาฏศิลปต่างๆ จากนั้นนักแสดงทั้งหมดจะไปซ้อมใหญ่ที่เวทีจริง ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

การแสดงโขน ตอน สืบมรรคา นั้นเป็นตอนที่มีความสนุกสนาน หลากรส และเต็มไปด้วยสีสัน รวมถึงการดำเนินเรื่องกระชับ ฉับไว และตื่นเต้น เข้ากับรสนิยมของผู้ชมรุ่นใหม่ ทั้งยังมีความพิเศษของท่วงท่าการรำ ที่ได้มีการรื้อฟื้นท่ารำแม่บทเก่าแก่ขึ้นมาใหม่ ซึ่งยังไม่เคยแสดงในการโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ครั้งใดมาก่อน มีการเรียนเชิญครูผู้เชี่ยวชาญระดับศิลปินแห่งชาติมาเป็นผู้ฝึกสอนบทการแสดงตอนสำคัญ อาทิ “รำฉุยฉายทศกัณฐ์ลงสวน” ในฉากทศกัณฐ์ลงสวน ซึ่งเป็นท่ารำที่ยาก และไม่ค่อยได้แสดงบ่อยนัก กระบวนท่ารำแสดงให้เห็นถึงลีลาท่ารำของทศกัณฐ์ที่แสดงถึงความเจ้าชู้ กรุ้มกริ่ม แต่แฝงไว้ด้วยความเข้มแข็ง ยิ่งใหญ่ตามลักษณะของพญายักษ์ รวมถึง “ท่าขึ้นลอยหนุมานรบนางอังกาศตไล” ที่จะได้ชมกระบวนท่าขึ้นลอยพิเศษ ที่ครูโขนได้ออกแบบไว้เมื่อ 40 ปีก่อน โดยมีการสร้างท่ารำใหม่ให้เหมาะสมกับอาวุธต่างๆ ของนางอังกาศตไล รวมทั้งได้เห็นความซุกซนของหนุมานที่เข้าหยอกล้อนางอังกาศตไลหลากหลายกระบวนท่ารำ

ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ

สำหรับการแสดงโขนส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน “สืบมรรคา” มี 2 องก์ รวม 10 ตอน โดยมีฉากรบเด่น เช่น ฉากหนุมานรบนางอังกาศตไล, ฉากกลางทะเล ที่หนุมานเหาะมาถึงกลางทะเลนางผีเสื้อสมุทร รักษาด่านเมืองลงกา เห็นหนุมานเหาะมาจึงนิมิตขวางหน้าไว้และจะกินหนุมาน หนุมานจึงเหาะเข้าปากผ่าท้องนางผีเสื้อสมุทร และฉากรักเด่นเช่น ฉากตำหนักในกรุงลงกา ซึ่งเล่าถึงทศกัณฐ์ตั้งแต่ได้นางสีดามาและนำไปไว้ในสวนขวัญ ทศกัณฐ์เฝ้าคิดถึงแต่นางสีดาทุกคืนวัน ทศกัณฐ์จึงสั่งให้จัดขบวน และแต่งกายให้งดงามเพื่อไปเกี้ยวนางสีดาที่สวนขวัญ เป็นต้น เปิดการแสดงระหว่างวันที่ 6 พฤศจิกายน ถึง 5 ธันวาคม 2562 ณ หอประชุมใหญ่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย สามารถซื้อบัตรเข้าชมได้ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปที่ไทยทิคเก็ต เมเจอร์ ทุกสาขา หรือ http://www.thaiticketmajor.com หรือสามารถติดตามข่าวสารความเคลื่อนไหวทั้งหมดได้ทางเว็บไซต์ www.khonperformance.com และเฟซบุ๊ค Khon Performance โขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ

ดร.สุรัตน์ จงดา

นักแสดงซ้อมร่วมกัน หลังเสร็จสิ้นพิธีคำนับครูนาฏศิลป์