นางกุลฤดี พัฒนะอิ่ม รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า จากสถานการณ์การระบาดของโรคไหม้ข้าว กรมส่งเสริมการเกษตร รับรายงานประกอบข้อมูลจากแปลงติดตามสถานการณ์ระบาดศัตรูข้าว พบการระบาด 432,118ไร่ (ข้อมูล ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน) ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคใต้ โดยพบการระบาดมากในพื้นที่ที่ปลูกข้าวพันธุ์อ่อนแอ ได้แก่ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105, กข15 และ กข6 รวมถึงแปลงที่ปลูกข้าวหนาแน่น และใส่ปุ๋ยไนโตรเจนอัตราสูง ดังนั้น กรมจึงสั่งให้สำนักงานเกษตรจังหวัดแจ้งเตือนเกษตรกร พร้อมดำเนินการป้องกันและลดการระบาดตามมาตรการป้องกันและควบคุมการระบาดของโรคไหม้ข้าว ดังนี้

สำหรับข้าวปลูกใหม่ ข้าวระยะกล้า และระยะแตกกอ 1) ให้ตรวจข้อมูลสภาพอากาศ สภาพแวดล้อมมีอุณหภูมิระหว่าง 22 – 27 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์มากกว่าร้อยละ 80 น้ำค้างแรงและมีหมอกจัด ให้สำรวจแปลงนาหากพบอาการของโรคให้แจ้งเตือนภัยในพื้นที่ 2) สำรวจแปลงติดตามสถานการณ์ศัตรูข้าว และแปลงปลูกข้าวของตนเองทุกสัปดาห์ 10 จุดจุดละ 10 ต้น/กอ เมื่อเริ่มพบลักษณะเป็นแผลคล้ายรูปตาขอบแผลสีน้ำตาลกลางแผลมีสีเทา อาจเห็นเป็นวงซ้อนๆ กันที่กลางแผลเป็นอาการของโรคไหม้ หากพบอาการนี้โดยเฉลี่ยบนใบข้าว 1 – 2 แผลต่อจุด ให้รีบแจ้งสำนักงานเกษตรอำเภอ สำนักงานเกษตรจังหวัด3) ใช้ปุ๋ยเคมีตามคำแนะนำที่สอดคล้องกับระยะเจริญเติบโตของพืช และสภาพดินแต่ละพื้นที่ ไม่ใส่ปุ๋ยที่ให้ไนโตรเจนสูงเกินไป 4) ผสมเชื้อราไตรโคเดอร์มาพร้อมปล่อยน้ำในนาข้าว หรือผสมกับปุ๋ยอินทรีย์หว่านในนา และ 5) พ่นเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้ทั่วแปลงนา ทุก 15 วันจะป้องกันการระบาดของโรคไหม้ได้

มาตรการควบคุมการระบาด หรือการจัดการระหว่างการระบาด สำหรับข้าวทุกระยะที่พบการเกิดโรค (ยกเว้นระยะออกรวง ใกล้เก็บเกี่ยว) งดใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสูง เช่น ปุ๋ยยูเรีย เพื่อไม่ให้การระบาดรุนแรงมากขึ้น พ่นเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้ทั่วแปลงนา ทุก 7 วันใช้เชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ บีเอส (BS; Bacillus subtilis)พ่น หากพบโรคไหม้รุนแรง พบแผลไหม้ ร้อยละ5-10 ของพื้นที่ใบ ควรพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อรา หมั่นสำรวจแปลงอยู่เสมออย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เพื่อรีบป้องกันกำจัดก่อนจะระบาดไปสู่ข้าวระยะตั้งท้อง –ออกรวง สำหรับข้าวระยะออกรวง ใกล้เก็บเกี่ยว ให้พ่นเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้ทั่วแปลงนา ทุก 7 วัน ป้องกันการระบาดขยายพื้นที่ และเร่งเก็บเกี่ยวผลผลิตโดยเร็วที่สุด ไม่เก็บพันธุ์ข้าวมาใช้ในฤดูกาลถัดไป

มาตรการป้องกันการระบาดในฤดูถัดไป ให้ใช้พันธุ์ข้าวค่อนข้างต้านทานโรคไหม้ จัดหาเมล็ดพันธุ์จากแหล่งที่หน่วยงานราชการรับรอง คลุกหรือแช่เมล็ดพันธุ์ด้วยสารป้องกันกำจัดเชื้อรา ปรับปรุงบำรุงดินโดยไถกลบตอซังแทนการเผาฟางและทำนาไม่เกิน 2 ครั้งต่อปี งดใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสูง เช่น ปุ๋ยยูเรีย เพื่อไม่ให้การระบาดรุนแรงมากขึ้น โดยให้ใส่ปุ๋ยตามอัตราแนะนำ หรือตามค่าวิเคราะห์ดิน