#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/lady/759122

Life & Health : น้ำสะอาด..เครื่องดื่มที่จำเป็นต่อร่างกาย

วันพุธ ที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2566, 07.15 น.

ร่างกายเราทำงานต่อเนื่องตลอดเวลาและตลอดชีวิต โดยอาศัยน้ำและเกลือแร่เป็นหลักสำคัญ ถ้าเป็นเครื่องจักรกล ร่างกายคงจะเป็นเครื่องจักรกลชนิดที่เดินเครื่องได้ด้วยน้ำและเกลือแร่ มีชีวิตมีการเจริญเติบโต มีการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอได้ด้วยตนเองตามธรรมชาติ โดยอาศัยน้ำเป็นปัจจัยสำคัญโดยในร่างกายของเราประกอบขึ้นมาจากน้ำกว่าร้อยละ 70 อยู่ในเลือดกว่าร้อยละ 80 อยู่ในสมองกว่าร้อยละ 75 และที่ตับมีน้ำถึงร้อยละ 96

ข้อมูลจาก รศ.ดร.เรวดี จงสุวัฒน์ ประธานโครงการอาหารไทย หัวใจดี มูลนิธิหัวใจแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ เปิดเผยว่า ร่างกายเปรียบเสมือนเครื่องจักรกลที่ต้องอาศัยน้ำเป็นหลัก และมีหัวใจซึ่งเป็นเครื่องปั๊มน้ำเพื่อระบบไหลเวียนของเลือดในการถ่ายเทพลังชีวิต จึงทำให้ถึงแก่ชีวิตได้ ในแต่ละวันร่างกายเราเสียน้ำไปประมาณ 3.4 ลิตรทั้งทางปัสสาวะและเหงื่อ ถ้าดื่มน้ำไม่เพียงพอก็มีโอกาสขาดน้ำได้ สำหรับสัญญาณเตือนว่า ร่างกายขาดน้ำ ได้แก่

● ปากแห้ง เนื่องจากน้ำลายมีหน้าที่ให้ความชุ่มชื้นในปาก และย่อยอาหารจำพวกแป้งให้เป็นน้ำตาลก่อนการกลืน ร่างกายผลิตน้ำลายประมาณ 0.5-1.5 ลิตรต่อวัน ถ้าขาดน้ำการผลิตน้ำลายจะลดลง เนื่องจากร่างกายจะรักษาน้ำในระบบการไหลเวียนเลือดให้สมดุล

● ผิวแห้ง เหี่ยว และกร้าน เนื่องจากปกติส่วนประกอบของผิวหนังและชั้นไขมันบางๆ ใต้ผิวหนังจะอุ้มน้ำไว้ได้เป็นอย่างดี รักษาความเต่งตึงและยืดหยุ่นของผิว เมื่อร่างกายขาดน้ำความชุ่มชื้นของผิวจะลดลง เพราะน้ำจะถูกดึงเข้ามาใช้ในระบบที่สำคัญภายในร่างกายก่อน

● ท้องผูก เมื่อขาดน้ำร่างกายมีกลไกที่จะดึงน้ำจากส่วนต่างๆ ของร่างกายเพื่อหล่อเลี้ยงอวัยวะที่สำคัญให้ทำงานได้ตามปกติน้ำจากลำไส้ใหญ่ถูกดึงไปใช้ด้วย อุจจาระจะแข็ง ท้องจึงผูกได้

● ปัสสาวะสีเข้ม เนื่องจากในภาวะขาดน้ำจะมีสัญญาณส่งไปยังต่อมใต้สมองให้หลั่งฮอร์โมน ทำให้เกิดการดึงน้ำกลับเข้าสู่ร่างกายก่อนที่จะขับออกไปทางปัสสาวะ ดังนั้นสารละลายที่ถูกขับออกจึงมีความเข้มข้นมากขึ้น แต่ปัสสาวะมีปริมาณน้อยลงและมีสีเข้มขึ้น

● กระบอกตาลึก และมีรอยคล้ำรอบดวงตา โดยปกติดวงตาจะเคลื่อนไหวไป-มาเหลือบซ้าย แลขวา มองบน มองล่าง และหมุนไปได้รอบทิศทางอย่างรวดเร็วและคล่องแคล่วได้เพราะมีน้ำหล่อเลี้ยงอย่างชุ่มชื้นในกระบอกตาถ้าร่างกายขาดน้ำ น้ำในส่วนนี้ก็จะถูกดึงกลับเข้าสู่ระบบไหลเวียนเลือด ทำให้ตามีรอยคลํ้าโดยรอบ ในเด็กเล็กที่มีอาการท้องเสียถ้าขาดน้ำจะเห็นได้ชัดว่าตาโบ๋ลึกในเบ้าตาเลยทีเดียว

● ตะคริว นักกีฬามีโอกาสเป็นตะคริวได้ง่าย ถ้าดื่มน้ำไม่เพียงพอเพราะการเสียเหงื่อจากการเล่นกีฬา ยิ่งในหน้าร้อนยิ่งเป็นมากขึ้น เกลือแร่ที่ออกมากับเหงื่อร่วมกับการคั่งของกรดแลคติก ที่เกิดจากการเผาผลาญพลังงาน ทำให้กล้ามเนื้อไม่สามารถคลายตัวได้ตามปกติ จึงเกร็งแข็งเป็นลูก เกิดเป็นตะคริวขึ้นได้

● ปวดหัว บางคนมีอาการปวดหัวโดยปวดทั้งสองข้าง

● เซื่องซึม เมื่อปริมาณน้ำร่างกายลดลงมาก จนทำให้ระบบไหลเวียนเลือดบกพร่องการขนส่งอาหารและอากาศไปยังระบบต่างๆ ของร่างกายไม่พอเพียง สมองได้รับพลังงานน้อยลง กล้ามเนื้อและอวัยวะต่างๆ จะทำงานติดขัด ทำให้รู้สึกเหนื่อย เซื่องซึม หงุดหงิด อารมณ์เสีย

● ความดันเลือดต่ำ เมื่อปริมาณน้ำในระบบไหลเวียนเลือดลดลง ความดันเลือดจะลดลงด้วย จนทำให้เกิดอาการอ่อนเพลียวิงเวียน หน้ามืด คล้ายจะเป็นลม

● กระหายน้ำ สมองส่วนหน้าเป็นตัวรับสัญญาณว่าร่างกายขาดน้ำ โดยรับความรู้สึกจากความเข้มข้นของเกลือแร่ที่ละลายอยู่ในน้ำเหลือง ที่อยู่ในระบบไหลเวียนเลือด แล้วส่งไปยังศูนย์ควบคุมการกระหายน้ำ ทำให้เรารู้สึกกระหายน้ำ

ดังนั้น เมื่อสังเกตพบอาการใดอาการหนึ่งดังกล่าวข้างต้น เราควรจะดื่มน้ำให้พอเพียงกับที่ร่างกายต้องการ แล้วอาการที่เกิดขึ้นเหล่านั้น ก็จะทุเลา และหายไปในที่สุด

น้ำคือชีวิต…ความต้องการต่อวัน

ร่างกายต้องการน้ำโดยเฉลี่ยประมาณ 0.04-0.05 ลิตรต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน (40-50 ซีซี/กก./วัน) ยกตัวอย่างเช่นผู้หญิงน้ำหนักตัว 60 กิโลกรัม ความต้องการน้ำเท่ากับ 3 ลิตร/วัน หากดื่มไม่ได้ 3 ลิตร อย่างน้อยควรได้รับน้ำเท่ากับจำนวนกิโลแคลอรีที่ได้จากอาหาร เช่น ผู้หญิง ความต้องการพลังงานต่อวันเท่ากับ 1,600 กิโลแคลอรี ก็ต้องการน้ำ1,600 มิลลิลิตร หรือซีซี (1.6 ลิตร) และเลือกกินผัก ผลไม้ที่มีน้ำมาก เช่น แตงโม หรืออาหารอื่นที่มีน้ำ เช่น แกงจืด ก๋วยเตี๋ยวน้ำ (ที่ไม่เค็ม)ในภาวะผิดปกติอื่นๆ เช่น การทำงาน หรือออกกำลังในบริเวณที่มีอากาศร้อนจะมีการเสียเหงื่อมากขึ้น หรือท้องเสียถ่ายเป็นน้ำ ความต้องการน้ำ ต้องมากขึ้นด้วย บางครั้งมากจนดื่มได้ไม่ทัน หรือดื่มไม่ได้เพราะมีอาการคลื่นไส้อาเจียน การให้น้ำเข้าทางเส้นเลือดดำ ให้ทันการณ์ก็สามารถรักษาชีวิตไว้ได้ โดยเฉพาะกลุ่มเด็กซึ่งมีความไวต่อการขาดน้ำมาก จะเห็นได้ชัดเมื่อเด็กท้องเสียคือมีผิวแห้ง หากคีบผิวหนังขึ้นมา จะตั้งอยู่ได้เพราะขาดความยืดหยุ่น นอกจากนี้ ยังมีอาการตาโบ๋ และเซื่องซึม

ขณะที่ร่างกายขับน้ำออกนั้น ร่างกายใช้น้ำเป็นตัวทำละลายเพื่อขับสารพิษ และสารละลายส่วนเกินที่เกิดจากการเผาผลาญพลังงานในการดำรงชีวิตให้ออกมาด้วย คล้ายกับล้างขี้เถ้าออกจากเตาเชื้อเพลิงของเหลวที่ออกมาจะมีเกลือแร่ออกมาด้วย แม้แต่เหงื่อที่เกิดจากกระบวนการระบายความร้อน ยังมีเกลือแร่ออกมาด้วย ดังนั้น การดื่มน้ำจำเป็นต้องได้รับเกลือแร่ที่จำเป็นทดแทนด้วย มิใช่เป็นการดื่มน้ำกลั่นบริสุทธิ์ทีเดียว

การได้รับน้ำปริมาณมากในคราวเดียวกัน ทำให้น้ำในร่างกายมากจนขับออกไม่ทัน จนเกิดภาวะน้ำเกินจนเป็นอันตราย เรียกว่า“ภาวะน้ำเป็นพิษ” เพราะจะทำให้ผิวหนังมีอาการบวมทั้งตัว สมองบวมอวัยวะต่างๆ บวมทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ กระสับกระส่าย มือสั่น ซึมชักกระตุก และหมดสติในที่สุด

น้ำประปาดื่มได้

ทุกแหล่งชุมชนที่พัฒนาแล้วต้องมีประปาสำหรับชุมชนของตน ประปาในประเทศไทย มีประปานครหลวง และประปาภูมิภาค นอกจากนี้ ตามพื้นที่ห่างไกลออกจากเมืองอาจมีประปาหมู่บ้านแหล่งของน้ำ ประปานครหลวงได้จากคลองประปาที่แยกออกจากแม่น้าเจ้าพระยาตอนกลาง บริเวณจังหวัดปทุมธานี ในส่วนภูมิภาคบางแห่งได้จากแม่น้ำเช่นเดียวกัน หรือมาจากน้ำบาดาล ซึ่งน้ำเหล่านี้เรียกว่า “น้ำดิบ” ซึ่งต้องผ่านกระบวนการทำให้ใสเช่น โดยการผสมสารส้มทำให้เกิดการจับตัวของอนุภาคที่อยู่ในน้ำให้มีขนาดใหญ่ขึ้น จึงแยกออกมาได้ง่าย ใช้การกรอง เช่น บ่อกรองน้ำชนิดกรวดทรายเพื่อทำให้นํ้า ใสมากขึ้น จากนั้นนำไปผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อโรคโดยการเติมคลอรีน โดยขั้นตอนต่างๆ จะมีกระบวนการควบคุมคุณภาพเพื่อให้มั่นใจว่า มีคุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐานจึงจ่ายออกตามระบบจ่ายน้ำ สู่บ้านเรือนประชาชน น้ำประปาจึงเป็นน้ำที่ปลอดภัย ดื่มได้ เพื่อให้มั่นใจอาจต้มให้เดือด 1 นาที โดยเฉพาะสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ

น้ำดื่มในภาชนะบรรจุปิดสนิท

คำว่า “น้ำดื่มในภาชนะบรรจุปิดสนิท” คือน้ำที่บรรจุในภาชนะที่ปิดสนิท เช่นขวด กระป๋อง แก้ว โดยทั่วไปแล้วจะบรรจุขวดแก้วขวดหรือถ้วยพลาสติก โดยมีขนาดบรรจุต่างๆ กันตั้งแต่ขนาดเป็นแก้วใช้ดื่มครั้งเดียว เป็นขวดขนาด 300-600 ซีซี ขนาด 1.5 ลิตรจนกระทั่งเป็นถังขนาด 80 ลิตรทีเดียว เพื่อเป็นการลดปริมาณขยะที่เกิดจากขวดพลาสติก แนะนำให้ใช้แบบถังใหญ่แล้วแบ่งบรรจุใส่ขวดน้ำที่กลับมาใช้ได้

กล่าวโดยสรุป น้ำคือชีวิต เป็นเครื่องดื่มที่มีความจำเป็นต้องดื่มให้เพียงพอเพื่อการมีสุขภาพที่ดี แต่การดื่มน้ำควรเลือกน้ำจากแหล่งน้ำที่ปลอดภัย เช่น น้ำประปา น้ำในภาชนะบรรจุปิดสนิท โดยเฉพาะในบางกลุ่มที่มีความเสี่ยง เช่น เด็กทารก ควรนำน้ำนั้นมาต้มเดือด 1 นาทีก่อนใช้เป็นน้ำดื่ม ทั้งนี้ โครงการอาหารไทย หัวใจดีส่งเสริมให้คนไทยดื่มน้ำให้พอเพียงเพื่อสุขภาพหัวใจ