https://www.thairath.co.th/news/foreign/2907283

12 ม.ค. 2569 13:57 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

ญี่ปุ่นเริ่มภารกิจส่งเรือขุด “แร่หายาก” ใต้ทะเลลึก หวังลดการพึ่งพาจีน

ญี่ปุ่นส่งเรือขุดเจาะ “เรือชิคิว” มุ่งหน้าสู่เกาะมินามิโตริ เริ่มการทดสอบขุดแร่หายากจากใต้ทะเลลึก 6 กิโลเมตรครั้งแรกของโลก ตั้งเป้าสร้างแหล่งทรัพยากรในประเทศ หลังจีนเริ่มคุมเข้มการส่งออกแร่สำคัญที่ใช้ในอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้าและอาวุธยุทโธปกรณ์

เรือขุดเจาะ “ชิคิว” ได้ออกเดินทางจากท่าเรือในจังหวัดชิซูโอกะ มุ่งหน้าสู่เกาะมินามิโตริ ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงโตเกียวไปทางตะวันออกเฉียงใต้ราว 1,900 กิโลเมตร เพื่อเริ่มภารกิจทดสอบขุดเจาะดินเลนใต้ทะเลที่อุดมไปด้วย “แร่หายาก” (Rare Earths) ภารกิจนี้ถือเป็นความพยายามครั้งแรกของโลกในการสูบตะกอนแร่ขึ้นมาจากระดับความลึกถึง 6 กิโลเมตรอย่างต่อเนื่อง

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นและจีนกำลังตึงเครียด โดยล่าสุดจีนได้ประกาศสั่งห้ามส่งออกสินค้าที่มีนัยสำคัญต่อกองทัพญี่ปุ่น ซึ่งรวมถึงแร่ธาตุสำคัญบางชนิด นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าจีนเริ่มจำกัดการส่งออกแร่หายากในวงกว้างมากขึ้น เพื่อตอบโต้ประเด็นความขัดแย้งทางการทูต

นายโชอิจิ อิชิอิ หัวหน้าโครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลญี่ปุ่น เปิดเผยว่า “หลังจากเตรียมการอย่างหนักมาตลอด 7 ปี ในที่สุดเราก็ได้เริ่มการทดสอบครั้งสำคัญ หากโครงการนี้สำเร็จ มันจะเปลี่ยนโฉมหน้าการจัดหาทรัพยากรของญี่ปุ่นและลดการพึ่งพาจากภายนอกได้อย่างมหาศาล”

ปัจจุบัน ญี่ปุ่นสามารถลดการพึ่งพาแร่หายากจากจีนลงได้จาก 90% เหลือราว 60% ผ่านการลงทุนในต่างประเทศและการรีไซเคิล แต่สำหรับแร่หายากบางชนิดที่ใช้ในการผลิตแม่เหล็กสำหรับมอเตอร์รถยนต์ไฟฟ้า (EV) และระบบอาวุธ ญี่ปุ่นยังคงต้องพึ่งพาจีนเกือบ 100% ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมยานยนต์ที่เป็นหัวใจหลักของเศรษฐกิจญี่ปุ่น

รัฐบาลญี่ปุ่นทุ่มงบประมาณไปแล้วกว่า 4 หมื่นล้านเยน นับตั้งแต่ปี 2018 แม้ว่าในอดีตการขุดเจาะแร่ใต้ทะเลลึกจะถูกมองว่าไม่คุ้มทุน แต่หากจีนยังคงใช้ทรัพยากรเป็นเครื่องมือต่อรองทางการเมือง ราคาแร่ที่สูงขึ้นอาจทำให้โครงการนี้มีความคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์ในอนาคต

ในอดีต ญี่ปุ่นเคยเผชิญแรงกดดันจากจีนด้านแร่หายากมาแล้ว โดยในปี 2010 จีนระงับการส่งออกชั่วคราว หลังเหตุพิพาทใกล้หมู่เกาะในทะเลจีนตะวันออก ส่งผลให้ญี่ปุ่นเร่งลดการพึ่งพาจีนจากร้อยละ 90 เหลือร้อยละ 60 ผ่านการลงทุนในต่างประเทศ การรีไซเคิล และการพัฒนาเทคโนโลยีที่ใช้แร่หายากน้อยลง

อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดจากจีน โดยนายอิชิอิระบุว่า ในระหว่างการสำรวจเมื่อปีที่แล้ว พบกองเรือกองทัพเรือจีนล่องเข้ามาใกล้พื้นที่สำรวจ ซึ่งสร้างความตึงเครียดให้แก่ทีมงานเป็นอย่างมาก ขณะที่ทางการจีนอ้างว่าเป็นการเดินเรือตามกฎหมายระหว่างประเทศและขอให้ญี่ปุ่นหยุดสร้างกระแสความกลัว

เรือชิคิวมีกำหนดกลับเข้าฝั่งในวันที่ 14 กุมภาพันธ์นี้ และหากผลการทดสอบเบื้องต้นประสบความสำเร็จ ญี่ปุ่นวางแผนที่จะดำเนินการทดลองทำเหมืองเต็มรูปแบบในเดือนกุมภาพันธ์ปี 2027 เพื่อปูทางสู่ความมั่นคงทางทรัพยากรอย่างยั่งยืน.

ที่มา Reuters