พระตำหนักสวนบ้านแก้ว หรือวังสวนบ้านแก้วคือบ้านในพระราชประสงค์ของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ บ้านหลังนี้คือบ้านที่พระองค์ทรงตั้งพระราชหฤทัยว่า จะขออยู่ ขอพักอาศัยแบบเรียบง่าย เหมือนกับสามัญชนทั่วไป บ้านหลังนี้ของพระองค์ท่านอยู่ที่จังหวัดจันทบุรี บ้านหลังนี้มีความเขียวขจี เพราะอุดมสมบูรณ์ไปด้วยพรรณไม้นานาชนิด

ย้อนหลังไปเมื่อปี พ.ศ. 2492 เมื่อสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ 7 เสด็จนิวัติประเทศไทยจากประเทศอังกฤษ พร้อมกับทรงอัญเชิญพระบรมอัฐิของรัชกาลที่ 7 เสด็จนิวัติประเทศไทยด้วย แต่ครั้นเมื่อเสด็จถึงประเทศไทยก็ทรงพบว่ารัฐบาลในยุคนั้นได้ใช้พระราชวังศุโขทัยเป็นที่ทำการของกระทรวงสาธารณสุขไปแล้ว

เมื่อความทราบถึงสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระองค์จึงทรงทูลเชิญสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯ เสด็จไปประทับ ณ วังสระปทุม ณ พระตำหนักของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ซึ่งสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯ ทรงตอบรับคำทูลเชิญ และเสด็จไปประทับเป็นการชั่วคราว แต่ด้วยความเกรงพระทัย พระองค์ท่านจึงไม่ทรงมีพระราชประสงค์จะรบกวนสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมากจนเกินควร จึงตัดสินพระทัยถวายบังคมลาจากวังสระปทุม โดยพระองค์ทรงหาซื้อที่ดินในจังหวัดจันทบุรีด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ แล้วทรงให้ปลูกสร้างพระตำหนัก ซึ่งพระองค์ทรงเรียกว่าบ้านสวนแก้ว เมืองจันท์ ในวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2493

พระองค์ท่านทรงสร้างบ้านหลังใหม่ของพระองค์ด้วยความมัธยัสถ์ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ว่าจ้างช่างชาวจีนในเมืองจันท์ไปสอนการทำอิฐดินเผา กระเบื้องดินเผาสำหรับมุงหลังคา ให้กับข้าราชบริพารของพระองค์ เพราะทรงเห็นว่าหากจะสั่งซื้ออิฐดินเผา และกระเบื้องดินเผาจากกรุงเทพฯก็จะต้องใช้เงินมาก และต้องเสียเวลารอการขนส่งสินค้าจากกรุงเทพฯ ดังนั้น เมื่อใครก็ตามเห็นอักษร ส.บ.ก. ประทับอยู่บนอิฐดินเผาก็หมายความว่าอิฐก้อนนั้นมาจากสวนบ้านแก้ว

วังสวนบ้านแก้ว หรือตำหนักสวนบ้านแก้ว มีอาคารสถานที่สำคัญดังนี้ พระตำหนักใหญ่ หรือพระตำหนักเทา พระตำหนักดอนแค หรือตำหนักแดง เรือนเขียน ศาลากลม หรือซุ้มดอกเห็ด สวนผลไม้สวนดอกไม้ สนามกอล์ฟขนาดเล็ก เนื่องจากพระองค์ท่านทรงโปรดการเล่นกอล์ฟ

สำหรับพระตำหนักเทานั้นเป็นพระตำหนักครึ่งตึกครึ่งไม้ เป็นตำหนักชั้นเดียวแต่มีการเล่นระดับ เช่น ห้องพระบรรทมมีระดับสูงกว่าห้องโถงรับแขก และห้องเสวย ภายให้ห้องพระบรรทมมีพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯ ในพระราชอิริยาบถที่ทำให้ผู้ได้ชมแล้วสามารถรับรู้ได้ถึงความสนิทเสน่หาของทั้งสองพระองค์ได้เป็นอย่างดี โดยรัชกาลที่ 7 ทรงเอนพระองค์ราบโดยมีพระหัตถ์ซ้ายหนุนพระเศียร และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯทรงเอนพระองค์ราบ โดยพระเศียรของพระองค์อยู่ตรงพระอุระของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีข้อมูลว่าเมื่อครั้งที่สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯเสด็จออกจากวังสระปทุม พระองค์มิได้ทรงนำสิ่งของใดๆ ติดพระองค์ไปด้วย เพราะไม่ทรงจะให้ใครตำหนิว่าพระองค์ท่านทรงนำของหลวงติดพระองค์ไปด้วย แต่พระองค์ทรงอัญเชิญพระบรมราชอัฐิของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวให้เสด็จไปด้วยกับพระองค์เมื่อวันที่พระองค์เสด็จไปประทับที่วังสวนบ้านแก้ว

พระองค์ประทับอยู่ในวังสวนบ้านแก้วจนถึงปี พ.ศ. 2515 รัฐบาลในขณะนั้นได้กราบถวายบังคมทูลเชิญพระองค์เสด็จกลับไปประทับ ณ พระราชวังศุโขทัย พระองค์ทรงพระกรุณาฯ โปรดเกล้าพระราชทานที่ดินวังสวนบ้านแก้วให้เป็นที่ก่อสร้างวิทยาลัยครูจันทบุรี ซึ่งปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี

Mr.Flower เพิ่งจัดทริปเล็กๆ พาผู้อ่านหนังสือพิมพ์แนวหน้าไปเที่ยวจันทบุรีเมื่อวันที่ 11-12 พฤษภาคม โดยพาไปชมค่ายตากสิน เพื่อกราบถวายบังคมพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีในค่ายตากสิน และพาไปชมศูนย์ศึกษาการพัฒนา อ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในรัชกาลที่ 9 และไปชมพระตำหนักวังสวนบ้านแก้ว สำหรับทริปหน้า Mr.Flower จะพาผู้อ่านกลุ่มเล็กๆ ไปเที่ยวแม่แจ่ม เชียงใหม่ ไปชมความงดงามของผ้าจกแม่แจ่ม และชมโบราณสถานในแม่แจ่ม คุณผู้อ่านท่านใดสนใจร่วมทริป โปรดสำรองที่นั่งได้ที่หมายเลขโทรศัพท์091-7233615