ความจงรักภักดีต่อผู้มีพระคุณ โดยเฉพาะต่อองค์พระผู้ทรงไว้ซึ่งพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ คือความประพฤติของผู้รู้ผู้เจริญ เป็นพฤติกรรมที่โลกทั้งสามย่อมสรรเสริญตลอดไป และจะส่งเสริมให้ผู้ประพฤติปฏิบัติมีความสุขความเจริญยิ่งๆ ขึ้นไป

ความจงรักภักดีของหนุมานบุตรพระพายที่มีต่อพระรามคือความจงรักภักดีที่ยากจะหาความภักดีของผู้ใดเสมอเหมือนหรือเทียบเท่าได้หนุมานยอมมอบกายถวายหัวแด่พระรามด้วยความเต็มใจยิ่ง และไม่เคยย่อท้อต่ออุปสรรคใดๆ ที่บังเกิดขึ้น เมื่อยามที่ได้รับอาสาถวายงานแด่พระรามเราจะเห็นได้ว่าหนุมานถวายงานจนถึงกระทั่งตัวตาย ด้วยเหตุที่ได้ให้สัจวาจาว่าจะจงรักภักดีต่อพระรามตลอดไป

โขนรามเกียรติ์ชุดสืบมรรคา ซึ่งอำนวยการผลิตโดยมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่จะเปิดการแสดงประจำปี 2562 ณ หอประชุมใหญ่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย กรุงเทพฯเริ่มการแสดงตั้งแต่วันที่ 6 พฤศจิกายน ถึง5 ธันวาคม 2562

โขนนับเป็นนาฏศิลป์ชั้นสูงที่มีความเก่าแก่ของไทย เป็นการรวมเอาสรรพศิลป์ และสรรพศาสตร์ด้านการแสดงต่างๆ รวมเข้าไว้ด้วยกัน เช่น การร่ายรำที่งดงามสอดคล้องกับเรื่องราว บทเพลงที่ใช้บรรเลง บทขับร้องฉาก เครื่องแต่งกายที่งดงามซึ่งทรงไว้ด้วยภูมิหลังทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่นต่างๆ เช่น พัสตราภรณ์ของตัวพระและตัวนางที่เป็นผ้ายก อันมีต้นกำเนิดจากบ้านเนินธัมมัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เครื่องประดับ และศิราภรณ์ หรือหัวโขน แต่ที่สำคัญคือโขนของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ยังนำเสนอเทคนิคประกอบฉากที่ทันสมัย สมจริง ทำให้การชมโขนรามเกียรติ์มีอรรถรสสมบูรณ์เป็นอย่างยิ่ง

โขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ นำเสนอต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี โดยเริ่มมาตั้งแต่ปี 2550 โดยเริ่มมาจากพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงต้องการสืบสานอนุรักษ์ศิลปะการแสดงขั้นสูงนี้ไว้ให้อยู่คู่กับสังคมไทย และทรงมีพระราชประสงค์ให้คนไทยร่วมกันทำนุบำรุงรักษาและสืบสานการแสดงโขนตามแบบอย่างที่ถูกต้องตามขนบไว้ให้ดำรงคงอยู่คู่ประเทศไทย

ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ เลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในฐานะประธานคณะกรรมการจัดการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ กล่าวถึงการจัดแสดงโขนรามเกียรติ์ตอนสืบมรรคา ว่า เป็นตอนที่สนุกสนาน มีหลายรสชาติของการแสดง โดยเฉพาะการผจญภัยของหนุมานทหารเอกของพระราม และที่น่าสนใจมากคือมีฉากที่ตระการตา มีท่าร่ายรำที่งดงามวิจิตร โดยเฉพาะในการแสดงทศกัณฐ์หน้าทอง ซึ่งเป็นตอนที่งดงามมากทั้งการแต่งองค์ทรงเครื่อง ถนิมพิมพาภรณ์ ท่าร่ายรำ และบทเพลงประกอบ

การที่โขนรามเกียรติ์ได้กลับมาเป็นที่นิยมชมชอบของคนไทยจำนวนมากในยุคปัจจุบัน เป็นเพราะพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงตั้งพระทัยไม่ให้โขนสูญสลายไปจากสังคมไทย ถ้าหากไม่มีพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่านแล้ว โขนก็อาจจะต้องประสบกับปัญหาใหญ่นั่นคือสูญสลายหายไปตามกาลเวลา เพราะขาดผู้ดูแลอุปถัมภ์และขาดผู้ชม จึงกล่าวได้ว่าโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เป็นการรวบรวมสรรพศาสตร์และสรรพศิลป์เข้าด้วยกันโดยแท้จริง และที่สำคัญคือการแสดงโขนนี้ทำให้สอดคล้องกับยุคสมัยเข้ากับกาลเวลา จึงเป็นการแสดงที่ทันสมัย แต่ธำรงรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมแบบโบราณไว้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์

โขนรามเกียรติ์ ตอนสืบมรรคา มีเรื่องย่อว่า พระรามสั่งให้หนุมานไปสืบหาว่าทศกัณฐ์นำนางสีดาไปไว้ ณ ที่แห่งใดในกรุงลงกา หนุมานจึงต้องตามสืบหาว่านางสีดาถูกนำตัวไปไว้ณ ที่แห่งใด ซึ่งการแสดงในตอนนี้เน้นความสามารถของหนุมานมากเป็นพิเศษ แต่ก็ผสมผสานไว้ด้วยความน่าสนใจของทศกัณฐ์ และความงามวิจิตรของนางสีดา ผสมผสานกับความโดดเด่นของตัวละครอื่น ๆ เช่น นางอังกาศตไล หรืออากาศตไล นางผีเสื้อสมุทร ยักษ์ปักหลั่นนกสัมพาที เป็นต้น และที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือในตอนที่นำเสนอให้เห็นว่าหนุมานนั้นนอกจากจะมีความจงรักภักดีต่อพระรามอย่างหาที่สุดมิได้แล้ว ยังมีความเสียสละอย่างสูง โดยเฉพาะในฉากที่หนุมานแปลงกายให้ใหญ่โตเพื่อเป็นสะพานข้ามแม่น้ำกว้างใหญ่ แล้วให้เหล่าวานรเดินเหยียบไปบนร่างของตนเองเพื่อข้ามไปยังจุดหมาย

ขออนุญาตเล่าถึงฉากเด่นๆ ในตอนสืบมรรคาที่คุณควรทราบไว้ก่อนชมการแสดงจริงคือฉากหนุมานรบนางอังกาศตไล ฉากหนุมานรบนางผีเสื้อสมุทร แล้วเหาะเข้าปากนางผีเสื้อสมุทรเพื่อเข้าไปผ่าท้องนางยักษ์ตนนี้ รวมถึงฉากสำคัญคือ ทศกัณฐ์เกี้ยวนางสีดาในสวนขวัญ และฉากทศกัณฐ์หน้าทองที่หาชมได้ยากมาก

โขนรามเกียรติ์ ตอนสืบมรรคา จะเปิดการแสดง ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 6 พฤศจิกายนถึง 5 ธันวาคม 2562 เปิดจำหน่ายบัตรแล้วตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม 2562 สามารถซื้อบัตรได้ที่ไทยทิคเก็ต เมเจอร์ ทุกสาขา หรือทาง www.thaiticketmajor.com และสามารถติดตามข่าวสารของโขนรามเกียรติ์ ตอนสืบมรรคา ได้ทาง www.khonperformance.com และเฟซบุ๊ค Khon Performance โขนมูลนิธิ ส่งเสริมศิลปาชีพฯ