บทความพิเศษ : ‘นิทานแห่งความดี’ พายุในขวด
วันอังคาร ที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569, 06.00 น.
กาลครั้งหนึ่ง เมื่อไม่นานมานี้ ในหมู่บ้านที่เงียบสงบใกล้กรุงเทพฯ มีเด็กหญิงคนหนึ่งชื่อ “มะลิ” แม้มะลิจะเป็นเด็กจิตใจดี แต่เธอก็มีนิสัยเสียอย่างหนึ่งคือ “ใจร้อน” “โกรธง่าย” และ “วู่วาม” เมื่อใดที่เพื่อนพูดไม่เข้าหู หรือทำอะไรไม่ได้ดั่งใจ ความคิดของเธอจะปั่นป่วนเหมือนมีพายุหมุนอยู่ในหัว จนเธอมักจะเผลอพูดจารุนแรงหรือปาสิ่งของใส่ผู้อื่นเสมอ
วันหนึ่ง มะลิเดินร้องไห้เสียใจ ไปหาหลวงตาที่วัดป่าท้ายหมู่บ้าน เพราะเธอเพิ่งทะเลาะกับเพื่อนรักจนเสียมิตรภาพไป มะลิคร่ำครวญว่า
“หลวงตาเจ้าขา ทำไมใจของหนูถึงวุ่นวายและคุมไม่อยู่เช่นนี้ หนูไม่อยากเป็นคนขี้โมโหเลยค่ะ”
หลวงตาไม่ได้ตอบเป็นคำพูด แต่ท่านหยิบ ขวดโหลแก้ว ใบหนึ่งขึ้นมา ภายในขวดมีน้ำใสสะอาดและมีผงทรายละเอียดนอนก้นอยู่ หลวงตาส่งขวดนั้นให้มะลิแล้วบอกว่า “ลองเขย่าขวดนี้แรง ๆ ดูสิ”
มะลิเขย่าโหลตามคำสั่ง ทันใดนั้น ผงทรายที่เคยนิ่งสนิท ก็กระจายไปทั่วขวด ทำให้น้ำที่เคยใสกลายเป็นขุ่นมัว มองไม่เห็นแม้แต่ฝ่ามือตัวเองที่อยู่อีกด้านของขวด “ใจของเจ้าตอนโกรธ ก็เหมือนน้ำในขวดนี้แหละ” หลวงตากล่าวเรียบ ๆ
“เมื่อเจ้าปล่อยให้อารมณ์เข้ามากระแทก ใจของเจ้าก็จะขุ่นมัวจนมองไม่เห็นความจริง มองไม่เห็นความดีของคนอื่น และมองไม่เห็นความผิดของตัวเอง”
มะลิถามว่า “แล้วหนูต้องทำอย่างไรให้น้ำกลับมาใสเหมือนเดิมคะ?
หนูต้องเอาอะไรมาคน หรือต้องเทน้ำทิ้งไหม?”
หลวงตายิ้มแล้วตอบว่า “ไม่ต้องทำอะไรเลย แค่วางขวดใบนี้ลงนิ่ง ๆ แล้วเฝ้ามองมันก็พอ”
มะลิทำตาม เธอวางขวดแก้วลงบนแคร่ไม้ แล้วนั่งมองน้ำที่กำลังหมุนติ้วอยู่อย่างเงียบ ๆ ผ่านไปครู่หนึ่ง ทรายที่ฟุ้งกระจายค่อย ๆ ทิ้งตัวลงสู่ก้นขวดตามแรงโน้มถ่วง ทีละนิด… ทีละนิด จนในที่สุด น้ำในขวดก็กลับมาใสสะอาดดังเดิม
“นี่คือ ภาวนามัย” หลวงตาสอนต่อ “การภาวนาไม่ใช่การนั่งสมาธิ ไม่ใช่บังคับใจไม่ให้โกรธ เพราะพายุแห่งความโกรธ โลภ หลง อาจเกิดขึ้นได้เป็นธรรมดา แต่การภาวนาคือการรู้จัก ‘หยุดนิ่ง’ และ ‘เฝ้าดู’ เมื่อมีสติ รู้เท่าทันว่าใจกำลังขุ่นมัว แล้วหยุดนิ่งอยู่กับลมหายใจ เพียงรอไม่นานนัก ตะกอนแห่งอารมณ์จะตกลงไปนอนก้นเอง และใจก็จะใสกระจ่างพอที่จะปัญญาเห็นทางแก้ไขปัญหา”
ตั้งแต่วันนั้นมา เมื่อใดที่มะลิเริ่มรู้สึกโกรธ เธอจะนึกถึง “พายุในขวด” แล้วหยุดนิ่งเพื่อดูลมหายใจของตัวเอง จนความโกรธสงบลง มะลิกลายเป็นเด็กที่มีสมาธิและใจเย็น จนใคร ๆ ต่างก็อยากอยู่ใกล้ชิดเธอเสมอมา
นิทานเรื่องนี้สะท้อนการทำความดีในบุญกิริยาวัตถุ 10 ประการ ข้อที่ 3 ภาวนามัย (การทำบุญด้วยการตั้งใจมั่น)
ขวดที่ถูกเขย่า: เปรียบเสมือนจิตที่ขาดสติ ถูกอารมณ์ฝ่ายต่ำ (ความโกรธ) เข้าครอบงำจนขุ่นมัว
การวางขวดไว้นิ่ง ๆ: เปรียบเสมือนการตั้งใจมั่น ฝึกสติ ไม่กระโจนไปตามอารมณ์ แต่เฝ้ามองอารมณ์นั้นด้วยใจที่สงบ
น้ำที่กลับมาใส: เปรียบเสมือนปัญญาที่เกิดขึ้นเมื่อใจสงบ ทำให้เราตัดสินใจทำสิ่งที่ถูกต้องได้
การภาวนา ไม่ใช่เพียงการนั่งสมาธิ สวดมนต์ หลับตาในวัด แต่คือการฝึกตั้งใจให้มั่นคง ท่ามกลางพายุแห่งปัญหาในชีวิตประจำวัน
SootinClaimon.Com 