Science Update : ไขความลับ ‘ดวงจันทร์ไททัน’ แห่งดาวเสาร์

วันอาทิตย์ ที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2569, 06.00 น.

นักวิทยาศาสตร์จากสถาบันอวกาศ SETI Institution ในรัฐแคลิฟอร์เนียของสหรัฐฯ ไขความลับอีกชั้นของดวงจันทร์ไททัน (Titan) และวงแหวนของดาวเสาร์ โดยนำเสนอสมมติฐานว่า ในอดีต ดาวเสาร์เคยมีดวงจันทร์เพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งดวง ซึ่งพวกเขาตั้งชื่อให้ว่า ไครซาลิส Chrysalis เมื่อประมาณ 160 ล้านปีก่อน วงโคจรของไครซาลิสเกิดความไม่เสถียรเนื่องจากแรงโน้มถ่วงรบกวนจากดวงจันทร์ไททัน มันจึงเคลื่อนเข้าใกล้ดาวเสาร์มากเกินไปจนถูกแรงไทดัล (Tidal forces) ฉีกออกเป็นชิ้นๆ

การแตกสลายของดวงจันทร์ไครซาลิส คือคำตอบของปริศนาที่ว่าทำไมวงแหวนดาวเสาร์ถึงดูสะอาดและสว่างสดใสเนื่องจากเศษซากน้ำแข็งประมาณ 99% จากดวงจันทร์ที่แตกสลายได้กลายเป็น วงแหวนอันสวยงาม ที่เราเห็นในปัจจุบัน นั่นหมายความว่าวงแหวนดาวเสาร์ไม่ได้เกิดพร้อมดาวเสาร์ เมื่อ 4.5 พันล้านปีที่แล้ว แต่เพิ่งเกิดขึ้นมาเมื่อไม่นานมานี้เองในเชิงดาราศาสตร์

การค้นพบนี้ยังช่วยอธิบายว่า ทำไมไททันถึงมีวงโคจรที่ “รี” และขยับห่างออกไปจากดาวเสาร์เร็วกว่าที่คิด เนื่องจากไททันเปรียบเสมือนจอมป่วน ที่ผลักดวงจันทร์ดวงอื่นจนกระเด็นหรือแตกสลาย การขยับตัวของไททันส่งผลต่อค่าความเอียงของแกนหมุนดาวเสาร์ ทำให้ดาวเสาร์เอียงทำมุมประมาณ 26.7 องศาอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน นอกจากนี้ ไททันยังเป็นดวงจันทร์เพียงดวงเดียวที่มีชั้นบรรยากาศหนาแน่น และมีวัฏจักรของเหลว คือมีฝนตก มีแม่น้ำ และทะเลมีเทนคล้ายกับโลก ข้อมูลจากภารกิจ Cassini และภาพถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์ เจมส์ เวบบ์ ยืนยันว่าไททันมีเมฆที่เปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลจริงๆ