https://www.thairath.co.th/news/foreign/2955156

25 ส.ค. 2569 15:27 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

สั่งแบนเพลง AI พ้นชาร์ตเพลงออสเตรเลีย “ARIA” ลั่นปกป้องคุณค่าศิลปินมนุษย์

สมาคมอุตสาหกรรมการบันทึกเสียงแห่งออสเตรเลีย (ARIA) ประกาศปรับเปลี่ยนกฎระเบียบชาร์ตเพลงใหม่ โดยสั่งห้ามเพลงที่สร้างขึ้นจากปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั้งหมดหรือเป็นส่วนใหญ่เข้าสู่การจัดอันดับอย่างเป็นทางการ โดยมีผลบังคับใช้ทันทีในสัปดาห์นี้ เพื่อปกป้องคุณค่าของศิลปินมนุษย์ ขณะที่การใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยผลิตเพลงยังสามารถทำได้

สมาคมอุตสาหกรรมการบันทึกเสียงออสเตรเลีย หรือ ARIA ประกาศปรับปรุงกฎการจัดอันดับชาร์ตเพลง โดยเพลงที่สร้างขึ้นโดย AI เกือบทั้งหมดหรือทั้งหมดจะไม่มีสิทธิ์ติดชาร์ตเพลงอย่างเป็นทางการของออสเตรเลีย เริ่มใช้กับชาร์ตที่จะประกาศในสัปดาห์นี้

ภายใต้กฎใหม่ เพลงที่จะมีสิทธิ์ติดชาร์ตต้องเป็นผลงานที่ “สร้างโดยมนุษย์เป็นหลัก” และต้องไม่มีข้อกังวลเกี่ยวกับการปั่นยอดสตรีมหรือการบิดเบือนอันดับชาร์ต อย่างไรก็ตาม ศิลปินยังสามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยสร้างผลงานได้ เช่น การมาสเตอร์เสียง การใช้เครื่องตีกลองอิเล็กทรอนิกส์ หรือระบบปรับแก้เสียงร้องอัตโนมัติ หรือ Auto-Tune

แต่ ARIA กำหนดว่า มนุษย์ต้องเป็นผู้แต่งเพลง รวมถึงเป็นผู้ขับร้องนำและเล่นเครื่องดนตรีหลัก หากเสียงร้องนำหรือเครื่องดนตรีสำคัญถูกสร้างโดย AI ผลงานดังกล่าวอาจไม่ผ่านเกณฑ์ใหม่

ARIA ระบุว่า กฎดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อ “ส่งเสริมธรรมชาติของศิลปะที่เกิดจากมนุษย์” ในช่วงเวลาที่อุตสาหกรรมเพลงกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากเทคโนโลยี AI

แอนนาเบลล์ เฮิร์ด ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ARIA กล่าวว่า ศิลปินใช้เครื่องมือ AI ในการทำงานอยู่แล้ว และชาร์ตเพลงควรปรับตัวเพื่อเปิดพื้นที่ให้กับการใช้เทคโนโลยีดังกล่าว แต่การผลิตเพลงโดย AI ทั้งหมดจากบริการที่สร้างขึ้นโดยอาศัยผลงานบันทึกเสียงของศิลปินเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

เธอกล่าวว่า การปล่อยให้ผลงานที่สร้างโดย AI โดยไม่ได้รับอนุญาตสามารถขึ้นชาร์ตและได้รับรางวัล จะบั่นทอนพื้นฐานของอุตสาหกรรมเพลงที่ ARIA มีหน้าที่เป็นตัวแทน

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้เกิดขึ้นหลังเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์เพลงคัฟเวอร์ Like a Prayer ของมาดอนนา โดยดีเจและโปรดิวเซอร์ชาวออสเตรเลีย จอช ฟาวาซ ซึ่งพุ่งขึ้นสู่อันดับต้น ๆ ของชาร์ตเพลงแดนซ์ของ ARIA และเคยขึ้นถึงอันดับ 2 ในชาร์ตเพลงโดยรวมของประเทศ

เพลงดังกล่าวถูกนำไปเปิดตามสถานีวิทยุเชิงพาณิชย์อย่างแพร่หลาย และมียอดสตรีมบน Spotify มากกว่า 48 ล้านครั้ง ก่อนที่ฟาวาซจะเพิ่มเติมข้อมูลว่าใช้ AI ในการผลิตเพลง หลังเผชิญเสียงวิจารณ์อย่างหนัก

ในอีกข้อมูลหนึ่ง ระบุว่าเพลงดังกล่าวขึ้นถึงอันดับ 4 ในชาร์ต ARIA สองรายการในเดือนกรกฎาคม และกลายเป็นเพลงที่ถูกเปิดทางวิทยุมากที่สุดในออสเตรเลียในช่วงเวลาหนึ่ง โดยฟาวาซยืนยันว่าเขาใช้ AI “เป็นเครื่องมือ” ก่อนปรับข้อมูลเพลงบน Spotify เพื่อระบุว่าเสียงร้องและเสียงกลองถูกสร้างโดย AI

กฎใหม่ของ ARIA ให้อำนาจสมาคมในการถอดเพลงที่ไม่ผ่านเกณฑ์ออกจากชาร์ต ปรับเปลี่ยนอันดับย้อนหลัง และเพิกถอนรางวัลที่มอบให้กับเพลงที่ขึ้นถึงอันดับ 1 หากตรวจพบภายหลังว่าเพลงดังกล่าวใช้ AI ในระดับที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด ขณะที่ศิลปินและตัวแทนยังมีสิทธิ์ยื่นอุทธรณ์การตัดสิทธิ์ได้

ศิลปินจะต้องเปิดเผยการใช้ AI เมื่อส่งผลงานเพื่อพิจารณาเข้าสู่ชาร์ต และหากเพลงที่ขึ้นอันดับ 1 ถูกตรวจพบภายหลังว่าเป็นผลงานที่สร้างโดย AI เป็นส่วนใหญ่ ARIA อาจเรียกคืนรางวัลที่มอบให้จากการขึ้นสู่อันดับสูงสุด

การเคลื่อนไหวดังกล่าวสอดคล้องกับแนวทางของสหพันธ์อุตสาหกรรมเครื่องบันทึกเสียงนานาชาติ หรือ IFPI ซึ่งประกาศหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเพลงที่สร้างโดย AI และระบุว่าโปรแกรมจัดอันดับเพลงอย่างเป็นทางการมากกว่า 20 แห่งทั่วโลกกำลังนำแนวทางดังกล่าวไปใช้ เพื่อแยกแยะระหว่างผลงานที่มนุษย์สร้างขึ้นกับเพลงที่สร้างโดย AI ทั้งหมด

IFPI ยังแสดงความกังวลเกี่ยวกับการนำผลงานเพลงของศิลปินไปใช้ฝึกโมเดล AI โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ ขณะที่แนวทางดังกล่าวกำลังถูกนำไปใช้ในหลายภูมิภาค รวมถึงลาตินอเมริกา ตะวันออกกลาง แอฟริกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ศิลปินอิเล็กทรอนิกส์ชาวออสเตรเลีย Peking Duk เป็นหนึ่งในกลุ่มศิลปินที่สนับสนุนแนวทางนี้ เมื่อเดือนที่แล้ววงเผยแพร่เวอร์ชันที่ใช้ AI ช่วยผลิตของเพลง High ซึ่งออกในปี 2014 พร้อมข้อความเชิงประชดว่า “เมื่อคุณอัดเพลงของตัวเองใหม่ด้วย AI เพื่อให้สถานีวิทยุออสเตรเลียเปิดเพลง”

อดัม ไฮด์ สมาชิกวง Peking Duk กล่าวว่า เพลงที่สร้างโดย AI กำลัง “นำประสบการณ์ความเป็นมนุษย์ออกไปจากชีวิต”

ขณะเดียวกัน นายกรัฐมนตรีแอนโทนี อัลบาเนซี ของออสเตรเลีย ให้คำมั่นเมื่อเดือนกรกฎาคมว่า รัฐบาลจะมอบ “การคุ้มครองที่แข็งแกร่งที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้” แก่กลุ่มผู้สร้างสรรค์ผลงานของออสเตรเลียจากผลกระทบของ AI

อัลบาเนซียังระบุว่า นักเขียนและนักดนตรีควรมีสิทธิ์ตัดสินใจว่า ผลงานของตนจะถูกนำไปใช้ฝึกระบบ AI หรือไม่ และใช้ในรูปแบบใด พร้อมเตือนว่าการนำผลงานไปใช้โดยที่เจ้าของผลงานไม่สามารถควบคุมหรือไม่ได้รับค่าตอบแทน อาจถือเป็นการ “ขโมย” ผลงานสร้างสรรค์

มาตรการของ ARIA จึงถือเป็นอีกหนึ่งความพยายามของอุตสาหกรรมเพลงในการรักษาพื้นที่สำหรับ “ศิลปินมนุษย์” ท่ามกลางการขยายตัวอย่างรวดเร็วของเพลงที่สร้างด้วย AI และข้อถกเถียงเรื่องลิขสิทธิ์ การให้เครดิต และความเป็นธรรมต่อเจ้าของผลงานต้นฉบับ.

ที่มา ABC / ARIA