https://www.thairath.co.th/news/foreign/2955548

27 ส.ค. 2569 10:46 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

ยาโยอิ คุซามะ “ราชินีลายจุด” ศิลปินอาวองการ์ดแห่งญี่ปุ่น เสียชีวิตในวัย 97 ปี

ยาโยอิ คุซามะ ศิลปินแนวอาวองการ์ดระดับโลก เจ้าของผลงานลายจุด ฟักทอง และห้องกระจกไร้ขอบเขต เสียชีวิตที่กรุงโตเกียวในวัย 97 ปี หลังสร้างสรรค์ผลงานศิลปะมายาวนานกว่า 60 ปี และกลายเป็นหนึ่งในศิลปินร่วมสมัยที่มีชื่อเสียงและประสบความสำเร็จทางการค้ามากที่สุดของโลก

วงการศิลปะร่วมสมัยทั่วโลกร่วมไว้อาลัยต่อการจากไปของ “ยาโยอิ คุซามะ” ศิลปินแนวอาวองการ์ดระดับตำนานเจ้าของฉายา “ราชินีลายจุด” ผู้เนรมิตปมในใจและอาการทางประสาท สู่ผลงานศิลปะอันล้ำค่าที่ครองใจคนทั่วโลก เสียชีวิตลงแล้วอย่างสงบด้วยภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบในโรงพยาบาลที่กรุงโตเกียว

มูลนิธิเพื่อการสนับสนุนศิลปินเปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมาว่า ยาโยอิ คุซามะ  ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบเมื่อวันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา ในวัย 97 ปี ปิดฉากเส้นทางบนสายศิลปะที่ยาวนานกว่า 60 ปี โดยเธอเป็นหนึ่งในศิลปินที่ประสบความสำเร็จสูงสุดทั้งในแง่ชื่อเสียงและมูลค่าทางทางการค้า ผลงานประมูลของเธอเคยทำราคาได้สูงถึงหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่นิทรรศการแสดงผลงานอย่าง “Infinity Mirror Rooms” หรือห้องกระจกไร้ขอบเขต ก็ดึงดูดผู้เข้าชมจำนวนมหาศาลและกลายเป็นปรากฏการณ์ยอดนิยมบนโซเชียลมีเดียทั่วโลก

คุซามะ เกิดเมื่อปี 1929 ที่จังหวัดนากาโน ประเทศญี่ปุ่น ในครอบครัวที่มั่งคั่งแต่เต็มไปด้วยความขัดแย้ง เธอเริ่มเผชิญกับอาการภาพประสาทและเห็นนิมิตซ้ำๆ ตั้งแต่อายุเพียง 10 ขวบ เช่น การเห็นลายดอกไม้หรือลายจุดลามไปทั่วห้องและบนร่างกายของเธอ คุซามะจึงใช้การวาดภาพเป็นเครื่องมือในการระบายความกลัวและเยียวยาจิตใจ โดยพัฒนาเป็นแนวคิด “Self-Obliteration” หรือการลบล้างตัวตน ด้วยการเติมลายจุดลงบนสิ่งต่างๆ เพื่อให้ตัวตนของเธอสลายไปกับผลงานศิลปะ

หลังจากศึกษาการวาดภาพสไตล์ญี่ปุ่นที่เกียวโต คุซามะตัดสินใจย้ายไปตั้งหลักที่สหรัฐอเมริกาในปี 1957 เพื่อหลีกหนีจากค่านิยมกรอบเดิมๆ ในบ้านเกิด โดยเธอต้องต่อสู้กับความยากจนอย่างหนักในนิวยอร์ก ก่อนจะก้าวขึ้นมาเป็นศิลปินแถวหน้าของฝั่งอาวองการ์ดในทศวรรษ 1960 ผ่านการจัดแสดงผลงานศิลปะเชิงจัดวาง ปฏิรูปแฟชั่น และกิจกรรมประท้วงสงครามเวียดนาม

คุซามะเดินทางกลับประเทศญี่ปุ่นในปี 1973 ด้วยภาวะหมดไฟและปัญหาสุขภาพจิต เธอตัดสินใจเข้าพักรักษาตัวในโรงพยาบาลจิตเวชในกรุงโตเกียวด้วยความสมัครใจ และใช้ชีวิตอยู่ที่นั่นพร้อมกับสร้างสรรค์ผลงานศิลปะอย่างไม่หยุดยั้งจนถึงช่วงบั้นปลายชีวิต เอกลักษณ์อันโดดเด่นของเธอคือวิกผมสีฉูดฉาด เสื้อผ้าลายจุด และผลงานรูป “ฟักทอง” ลายจุด ซึ่งเธอเปรียบเสมือนเพื่อนคู่ชีวิต

ตลอดชีวิตการทำงาน คุซามะได้รับรางวัลเกียรติยศมากมาย อาทิ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย (Order of the Rising Sun) จากรัฐบาลญี่ปุ่นในปี 2006 และได้รับการยกย่องจากนิตยสาร TIME ให้เป็น 1 ใน 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในโลกเมื่อปี 2016

คุซามะเคยกล่าวไว้ในปี 2017 ถึงความปรารถนาสุดท้ายของเธอว่า “ความปรารถนาของฉันหลังจากที่ตายไปแล้ว คือขอให้อนาคตอันสว่างไสวชั่วนิรันดร์ ความงดงามแห่งความรักของมนุษย์ และจิตวิญญาณของฉันถูกส่งต่อออกไป ได้โปรดรักผลงานศิลปะของฉัน แม้ในวันที่ฉันไม่อยู่แล้ว”.

ที่มา KYODO NEWS / AFP