บทความพิเศษ : ‘นิทานแห่งความดี’ ขุนศึกกับแมงมุม
วันพุธ ที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2569, 06.00 น.
สมัยที่กรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี มีขุนศึกยอดฝีมือนามว่า “พระยาโกษา” ท่านเป็นนักรบผู้รักชาติ ที่นำทัพออกสู้ศึกเพื่อปกป้องบ้านเมืองมาหลายครา แต่ในช่วงหลังมานี้ กองทหารของท่านพ่ายแพ้ติดต่อกันหลายครั้ง จนไพร่พลระส่ำระสาย ตัวท่านเองต้องตีฝ่าวงล้อมศัตรูหนีมาเพียงลำพัง
พระยาโกษาแอบมาอาศัยหลบภัยอยู่คนเดียว ในซากปรักพังของ ศาลาวัดร้าง แห่งหนึ่งกลางป่าลึก ในใจนั้นเต็มไปด้วยความท้อแท้สิ้นหวัง สูญเสียความมั่นใจ และคิดที่จะทิ้งความทะเยอทะยานที่จะกู้แผ่นดิน เพราะมองไม่เห็นหนทางที่จะกลับมาเอาชนะได้เลย ท่านวางดาบลงข้างกายแล้วถอนหายใจพลางคิดว่า “เราคงไร้วาสนาจะรักษาบ้านเมืองเสียแล้ว สู้ไปกี่ครั้งก็แพ้พ่าย หรือนี่จะเป็นจุดจบของข้า”
ขณะที่ท่านนอนพิงเสาศาลาวัด ด้วยความเหนื่อยล้า สายตาเหม่อมองขึ้นไปบนขื่อไม้เก่าๆ แล้วมองเห็น แมงมุมตัวหนึ่งขนาดเล็กนิดเดียว กำลังพยายามปีนเสาขึ้นไปพ่นใยเพื่อทำสะพานใยแมงมุมคอยดักเหยื่อ จากคานหนึ่งไปอีกคานหนึ่ง
• ครั้งที่หนึ่ง: แมงมุมโหนตัวลงมา แต่ลมพัดแรงทำให้ใยขาด แมงมุมตกลงพื้น
• ครั้งที่สองและสาม: แมงมุมตะเกียกตะกายไต่เสากลับขึ้นไปใหม่ แล้วกระโดดอีกครั้ง แต่ก็ยังไปไม่ถึงฝั่ง
• จนถึงครั้งที่ห้าสิบ ….ครั้งที่เก้าสิบเก้า : แมงมุมตัวนั้นก็ยังถักใยไม่สำเร็จ มันตกลงมานอนนิ่งนานจนพระยาโกษานึกว่าคงเจ็บจนตาย หรือไม่ก็คงถอดใจไปแล้ว
พระยาโกษาเปรยกับตัวเองว่า “เจ้าสัตว์ตัวจ้อย ขนาดเจ้ามี 8 ขา เจ้ายังทำไม่สำเร็จเลย ก็คงเหมือนกับข้ามีเพียง 2 ขา ที่พ่ายศึกมา 6 ครั้งเห็นทีต้องยอมจำนนต่อโชคชะตา”
แต่แล้วพระยาโกษา ก็ต้องเบิกตากว้าง เมื่อเห็นขาเล็กๆ ของแมงมุมเริ่มขยับอีกครั้ง! แมงมุมน้อยค่อยๆ ไต่กลับขึ้นไปบนขื่อสูงเป็นครั้งที่หนึ่งร้อย มันหยุดพักสูดลมหายใจ แล้วตัดสินใจกระโจนออกไปสุดตัว
ฉับพลันนั้น! ใยแมงมุมเส้นบางๆ ก็เกาะขื่ออีกด้านได้สำเร็จ แมงมุมค่อยๆ ไต่ข้ามเส้นใยนั้นไปอย่างมั่นคง แล้วเริ่มสานใยแมงมุมที่แข็งแรงต่อไปทันที
เมื่อเห็นความพยายามอย่างไม่ลดละของแมงมุม พระยาโกษาเกิดความละอายใจและมีกำลังใจเพิ่มขึ้นทันที ท่านหยิบดาบคู่ใจขึ้นมาถือไว้มั่นแล้วประกาศว่า:
“แมงมุมตัวนิดเดียวที่ไม่มีสติปัญญาเหมือนมนุษย์ ยังมีใจเด็ดเดี่ยวไม่ยอมแพ้ ถึงร้อยครั้ง แล้วข้าเป็นถึงขุนศึกผู้นำทัพ เป็นชายชาตรี จะมายอมท้อถอยเพียงเพราะความพ่ายแพ้แค่ไม่กี่ครั้งได้อย่างไร!”
พระยาโกษาจึงเกิความฮึกเหิมอีกครั้ง ท่านใช้ศาลาวัดร้างแห่งนั้นเป็นจุดรวมไพร่พล ส่งสัญญาณเรียกทหารที่กระจัดกระจายให้กลับมารวมตัวกันอีกครั้ง ด้วยใจที่สู้ไม่ถอยเหมือนแมงมุมตัวนั้น ในที่สุดท่านก็นำทัพจนได้ชัยขนะ ขับไล่อริราชศัตรูออกจากผืนแผ่นดินไทยได้สำเร็จ
การกระทำของพระยาโกษาในครั้งนี้ เป็นการทำความดีตามบุญกิริยาวัตถุ เรื่องการศึกษาหาความรู้ในสิ่งที่ดี (ธัมมัสสวนมัย) เพราะได้เรียนรู้เรื่องความพยายามจากแมงมุม เก็บความรู้จากธรรมชาติและเหตุการณ์รอบตัวแล้วนำมาเป็นบทเรียนเตือนใจ คล้ายฟังธรรมะที่ทำให้ตาสว่าง ปลดเปลื้องความทุกข์ที่เกาะกินใจ
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า “ ความพยายามเป็นกุญแจเปิดประตูทุกบาน เปรียบได้กับกำแพงสูงที่สุดก็ไม่อาจกั้นการขุดรูของมดตัวเล็กนิดเดียวได้” “ ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น แม้จะล้มสักกี่ครั้ง หากยังลุกขึ้นใหม่ได้เสมอ ชัยชนะก็จะเป็นของเราในสักวัน” “ความล้มเหลว เก้าสิบเก้า ครั้งมิใช่ความพ่ายแพ้หรือจุดจบ เด็ดขาด แต่เป็นการฝึกฝนเพื่ออาจมีชัยชนะในครั้งที่ หนึ่งร้อย”
เรียบเรียงจากนิทานสกอตแลนด์ เรื่อง แมงมุมของกษัตริย์โรเบิร์ต บรูซ (Robert the Bruce and the Spider) และนิทานเปอร์เชีย อายุราว 700 ปี เรื่องกษัตริย์ตีมูร์กับมด (Timur and the Ant) ที่สอนเรื่องความเพียรพยายาม
เอกสารนี้ จัดทำโดย“ชมรมเสมาพัฒนาชีวิต” “มูลนิธิส่งเสริมการลูกเสือแห่งประเทศไทย” This document was created by “Sema Life Development Club, Thai Scouts Promotion Foundation
SootinClaimon.Com 