บทความพิเศษ : ‘นิทานแห่งความดี’ เกลือของอีวาน
วันพุธ ที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2569, 06.00 น.
ในโลกของการทำงานและการดำเนินชีวิตโดยทั่วไปนั้น หลายคนมักยึดติดกับสิ่งที่ตนเอง “รู้แล้ว” จนหลงลืมไปว่า “สิ่งที่เรายังไม่รู้”อาจเป็นกุญแจสำคัญที่เปลี่ยนชีวิตได้ ดังเช่นนิทานพื้นบ้านรัสเซียเรื่อง “เกลือ” (The Salt) ที่แฝงข้อคิดอันแยบคายเกี่ยวกับการทำความดี ด้วยบุญกิริยาวัตถุประการหนึ่ง คือ การสร้างความดี ด้วยการตั้งใจฟังและเปิดใจเรียนรู้อยู่เสมอ” หรือ “ธัมมัสสวนมัย”
ในอดีตของรัสเซียและยุโรปตะวันออก “เกลือ” มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจสูงมาก เพราะต้องใช้ทั้งถนอมอาหารและประกอบพิธีกรรม จนได้รับฉายาว่า “ทองคำขาว” (White Gold) เคยมีการจ่ายเงินเดือนด้วยเกลือ จนมีคำว่าเงินเดือนในภาษาอังกฤษว่า “Salary” และมีเมืองที่มีเหมืองเกลือใต้ดินในประเทศออสเตรียชื่อ ซาลบูร์ก Salzburg บางทีต้องส่งกองทหารไปป้องกันรักษาสถานที่มี แหล่งเกลือ เวลาสงคราม เพื่อสงวนไว้ใช้ในการถนอมอาหาร เช่น เนื้อเค็ม ปลาเค็ม หมูแฮม ผักดอง
นิทานเริ่มต้นที่ “อีวาน” พ่อค้าหนุ่มที่ใคร ๆ ต่างมองว่าเขาเป็นคนซื่อจนเกือบจะโง่ ในยุคทองของการค้าทางทะเล ที่รัสเซียเริ่มขยายเส้นทางการค้า และสำรวจดินแดนใหม่ (Great Age of Discovery) ราว ค.ศ 1800 อีวานได้รับมรดกจากพ่อเป็นเรือเดินทะเลลำเล็ก ที่มีสินค้าไร้ราคา เช่นไม้และเศษเหล็ก ขณะที่พี่ชายทั้งสองได้เรือลำใหญ่และสินค้าชั้นดีไปขายทำกำไร แต่อีวานไม่ได้ตีโพยตีพาย เขาออกเรือไปในทะเลด้วยหัวใจที่เปิดกว้างและช่างสังเกต
พี่ชายของอีวานคิดว่าตัวเองเก่งแล้ว จึงไม่มองหาสิ่งใหม่ แต่อีวานที่ทำตัวเป็นน้ำไม่เต็มแก้ว พยายามหาขุมทรัพย์ที่คนอื่นมองข้าม
พายุพัดเรือสินค้าของอีวาน ไปติดที่เกาะร้างแห่งหนึ่ง ที่นั่นเขาพบภูเขา สีขาวที่มีรสเค็ม อีวานไม่ได้เดินผ่านไปเฉย ๆ เขาหยุด “เรียนรู้” และ “ทดลอง” จนพบว่าสิ่งดังกล่าวคือเกลือทะเลชั้นเลิศ ซึ่งในยุคนั้นคืออัญมณีแห่งรสชาติที่คนถวิลหา
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่ออีวานเดินทางขึ้นบก ต่อไป ถึงเมืองหนึ่งบนภูเขาสูงห่างไกลจากทะเล ที่ประชาชนมีฐานะร่ำรวย แต่กลับมีอาหารที่จืดชืด เพราะผู้คนในเมืองนั้น “ไม่รู้จักเกลือ” โดยหากเป็นพ่อค้าทั่วไปอาจจะรีบโก่งราคาขายเกลือทะเลแบบยัดเยียด แต่อีวานกลับใช้หลักการเรียนรู้รสนิยมคนท้องถิ่น(ธัมมัสวนมัย) ตามหลักบุญกิริยาวัตถุ 10 ประการ
อีวานนำเกลือทะเลไปให้พระราชาแห่งเมืองบนภูเขาสูง ทดลองปรุงรสในอาหาร พร้อมกับบอกเล่าคุณสมบัติของเกลือด้วยความสุภาพ การที่อีวานตั้งใจฟังความต้องการของตลาด และกล้าที่จะนำเสนอสิ่งใหม่ ทำให้พระราชาพอพระทัยอย่างมาก และขอแลกเกลือเหล่านั้นด้วยทองคำและอัญมณีจนเต็มลำเรือ
การค้าที่รุ่งเรืองของอีวานไม่ได้เกิดจากการบังคับขาย แต่เกิดจากการสังเกตและรับฟังว่าลูกค้าขาดอะไร ต้องการอะไร แล้วเติมเต็มสิ่งที่ขาดอย่างถูกจุด
ในยุคสมัยที่ข้อมูลข่าวสารล้นมือเช่นปัจจุบัน การหมั่น “ฟัง” และ “เรียนรู้” สิ่งใหม่ ๆ ด้วยใจที่ปราศจากอคติ ไม่เพียงแต่จะช่วยให้เรามีสติปัญญาที่เฉียบแหลมขึ้นเท่านั้น แต่ยังเป็นทางมาแห่ง “โอกาส” และ “ความเจริญ” เช่นเดียวกับอีวาน ที่เป็นพ่อค้ารัสเซีย ผู้ค้นพบความลับแห่งเกลือ ที่เปลี่ยนชีวิตเขาไปตลอดกาล
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า : “ความโชคดีมักมาคู่กับความช่างสังเกตและการเปิดรับข้อมูลใหม่ ๆ (ธัมมัสสวนมัย) และ โชคลาภอาจได้จากการค้าขายของที่ดูไร้ค่า”
เรียบเรียงจากนิทานพื้นบ้านโบราณของรัสเซีย อายุราว 200 ปี ชื่อ Соль อ่านว่า ซอล แปลว่าเกลือ รวบรวมโดยอเล็กซานเดอร์ อัฟานาเซียฟ (Alexander Afanasyev)
เอกสารนี้ จัดทำโดย“ชมรมเสมาพัฒนาชีวิต” “มูลนิธิส่งเสริมการลูกเสือแห่งประเทศไทย” This document was created by “Sema Life Development Club, Thai Scouts Promotion Foundation
SootinClaimon.Com 