บทความพิเศษ : ‘นิทานแห่งความดี’ แมงมุมแอฟริกันกับกล่องนิทาน
วันพฤหัสบดี ที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2569, 06.00 น.
กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ที่ทวีปแอฟริกาตะวันตก บนดินแดนของชาวพื้นเมืองเผ่าอชันติ ในประเทศกานาอันกว้างใหญ่ ขณะนั้นโลกยังคงเงียบเหงาเพราะนิทานและเรื่องเล่าทั้งหมดถูกเก็บซ่อนไว้ในกล่องวิเศษของ เทพเจ้าแห่งท้องฟ้า ทำให้มนุษย์ไม่มีเรื่องราวนิทานไว้สอนใจ ไม่มีเรื่องเล่าไว้คลายทุกข์
อนันซี่ (Anansi) คือแมงมุมจอมเจ้าปัญญา ที่กระหายรู้ อาสาจะไปนำกล่องนิทานนั้นลงมาจากบนฟ้า แต่เงื่อนไขของเทพเจ้านั้นสูงลิ่ว คือต้องจับสัตว์อันตราย 3 ชนิดมาแลกคือ ตัวต่อที่ดุร้าย, เสือดาวที่ว่องไว และผีสาวที่มองไม่เห็น
แมงมุมอนันซี่ไม่ได้ใช้พละกำลังแย่งชิง เพราะรู้ดีว่าลำพังแมงมุมตัวน้อยย่อมสู้แรงสัตว์ใหญ่ไม่ได้ สิ่งแรกที่เขาทำคือ การนิ่งเงียบและเฝ้าฟัง
• เขานั่งฟังเสียงปีกของ ตัวต่อที่ดุร้าย เพื่อเรียนรู้วิธีการรวมกลุ่มของพวกมัน
• เขาซุ่มดู เสือดาวที่ว่องไว เพื่อเข้าใจนิสัยความเย่อหยิ่งและบ้าพลัง
• เขาสังเกตพฤติกรรม ของ ผีสาว เพื่อเรียนรู้จุดอ่อนของความอยากรู้อยากเห็น
นี่คือหัวใจของ การทำความดีด้วยบุญกิริยาวัตถุ ในข้อ คือการตั้งใจฟังและสังเกตสิ่งรอบตัวอย่างลึกซึ้ง หรือ “ธัมมัสสวนมัย”
เพราะหากว่า แมงมุมอนันซี่มัวแต่พูดหรือดึงดันทำตามใจตนเอง เขาจะไม่มีวันมองเห็น “ช่องว่าง” หรือทางออกของปัญหาได้เลย
แมงมุมอนันซี่ บอกว่า การเรียนรู้ไม่ได้มีอยู่แค่ในตำรา แต่มีอยู่ทุกที่ในธรรมชาติ
แมงมุมอนันซี่ เรียนรู้ว่า ตัวต่อนั้นกลัวฝน เขาจึงแสร้งทำฝนตกเทียมเพื่อให้พวกมันบินเข้าสู่ลูกน้ำเต้าที่เขาเตรียมไว้
แมงมุมอนันซี่ เรียนรู้ว่า เสือดาวนั้นชอบเอาชนะ เขาจึงขุดหลุมพรางและหลอกให้เสือดาวใช้พละกำลังจนตกหลุมติดกับ
แมงมุมอนันซี่เรียนรู้ว่า ผีสาวชอบกินขนมหวาน เขาจึงสร้างตุ๊กตายางเหนียวถือขนมเพื่อดึงดูดเธอ
การที่อนันซี่เปิดใจยอมรับในพฤติกรรมของผู้อื่น (แม้จะเป็นศัตรู) ทำให้เขาสามารถปรับเปลี่ยนวิธีการของตนเองให้เหมาะสมกับสถานการณ์ และจับสัตว์ร้ายทั้งสามตัวได้ นำไปถวายเทพเจ้า
เมื่อแมงมุม อนันซี่ทำภารกิจสำเร็จ เทพเจ้าได้มอบกล่องนิทานให้เขา โดย แมงมุมอนันซี่ไม่ได้เก็บนิทานเหล่านั้นไว้กับตัวเพียงลำพัง แต่เขาเลือกที่จะนำเรื่องราวนิทานเหล่านั้นมาแบ่งปันให้มนุษย์
มนุษย์ที่ได้รับนิทานไป ก็ได้ปฏิบัติตามแบบอย่างของอนันซี่ คือ:
1. ฟัง เรื่องเล่าในนิทาน เพื่อสั่งสมปัญญา
2. เรียนรู้ ความผิดถูกจากตัวละครในนิทาน
3. นำข้อคิดจากนิทาน ไปใช้ในการดำเนินชีวิตจริง
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า ความฉลาดที่แท้จริงเริ่มต้นจากการฟัง และความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่เกิดจากการนำสิ่งที่เรียนรู้นั้นมาลงมือทำ (ปฏิบัติ) อย่างมีสติ
หากเราหมั่นฟังสิ่งดีๆ (ธัมมัสสวนมัย) และเปิดใจรับความรู้ใหม่ๆ อยู่เสมอ จะเกิด “ของวิเศษ” คือปัญญา ที่จะช่วยให้ข้ามพ้นทุกอุปสรรคได้เหมือนแมงมุมอนันซี่
เรียบเรียงจากนิทานแอฟริกัน อนันซี่กับกล่องนิทาน Anansi and the Box of Stories ของชนเผ่า อชันติ ที่ประเทศกาน่า ในทวีปแอฟริกาตะวันตก
เอกสารนี้ จัดทำโดย“ชมรมเสมาพัฒนาชีวิต” “มูลนิธิส่งเสริมการลูกเสือแห่งประเทศไทย” This document was created by “Sema Life Development Club, Thai Scouts Promotion Foundation
SootinClaimon.Com 