16 กันยายน 2569 เวลา 10:39 น.

16 กันยายน 2569 เพจเฟซบุ๊ก “ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน” โพสต์ข้อความระบุว่า องค์การต่อต้านสงครามนานาชาติ ส่งรายงานกรณี “เนติวิทย์” ไปที่คณะกรรมการสิทธิฯ UN เรียกร้องไทยรับรองสิทธิปฏิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุแห่งมโนธรรม

เมื่อวันที่ 10 ก.ย. 2569 องค์การต่อต้านสงครามนานาชาติ (War Resisters’ International) ได้เผยแพร่ข่าวว่า ได้ดำเนินการส่งรายงานกรณีการดำเนินคดีต่อ เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล จากการปฏิเสธการเกณฑ์ทหาร ไปยังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN Human Rights Committee) โดยขอให้พิจารณาถึงสถานการณ์ประเด็นนี้ในประเทศไทย พร้อมเรียกร้องให้ไทยมีการรับรองสิทธิในการปฏิเสธการเกณฑ์ทหาร ทั้งในทางกฎหมายและในทางปฏิบัติ

สำหรับองค์การต่อต้านสงครามนานาชาติ เป็นเครือข่ายของภาคประชาสังคมหลายประเทศที่คัดค้านลัทธิทหารนิยม และต้องการสร้างสันติภาพเพื่อโลกที่ปราศจากสงคราม พร้อมกับสนับสนุนสิทธิในการปฏิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุผลทางมโนธรรม (conscientious objection) ในประเทศต่างๆ

รายงานขององค์การต่อต้านสงครามนานาชาติ ลงวันที่ 24 ส.ค. 2569 ยื่นต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติในสมัยประชุมที่ 146 ได้นำเสนอประเด็นของประเทศไทย ว่าไทยเป็นภาคีของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ซึ่งข้อ 18 ของกติกาดังกล่าวให้ความคุ้มครองเสรีภาพทางความคิด มโนธรรม และศาสนา โดยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้รับรองว่าสิทธิในการปฏิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุผลทางมโนธรรมถือเป็นสิทธิที่รวมอยู่ในการคุ้มครองดังกล่าวด้วย

อย่างไรก็ตาม กฎหมายไทยในปัจจุบันยังไม่มีบทบัญญัติรับรองสิทธินี้ และไม่มีการจัดบริการทางพลเรือนรูปแบบอื่นทดแทน (alternative civilian service) ส่งผลให้ผู้ที่ปฏิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุผลทางมโนธรรมยังคงมีความเสี่ยงที่จะถูกดำเนินคดีอาญาและได้รับโทษ ความขัดแย้งระหว่างกรอบกฎหมายภายในประเทศกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ถือเป็นประเด็นทางกฎหมายหลักในคดีของเนติวิทย์

รายงานฉบับนี้ได้หยิบยกกรณีของ เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล ซึ่งเป็นผู้ปฏิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุผลทางมโนธรรมรายแรกของไทยที่ถูกดำเนินคดี โดยเนติวิทย์ได้แสดงจุดยืนคัดค้านการเกณฑ์ทหารมานานกว่าทศวรรษ ตั้งแต่หลังการรัฐประหารในปี 2557 เนื่องจากเห็นว่าการบังคับเกณฑ์ทหารขัดต่อหลักการประชาธิปไตย เสรีภาพส่วนบุคคล และเสรีภาพทางมโนธรรม จุดยืนของเขาเกิดจากทั้งความเชื่อทางการเมืองและจริยธรรมตามหลักพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลักอหิงสา

รายงานได้สรุปเนื้อหาคดีของเนติวิทย์ บริบททางกฎหมายของไทย และการส่งประเด็นว่า พ.ร.บ.รับราชการทหารฯ ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญหรือไม่ ไปที่ศาลรัฐธรรมนูญ ก่อนสรุปว่าเมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 ภายหลังกระบวนการพิจารณาคดี เนติวิทย์ถูกพิพากษาว่ามีความผิดและได้รับโทษจำคุก 6 เดือน โดยให้รอลงอาญาไว้เป็นเวลา 1 ปี

องค์การต่อต้านสงครามนานาชาติได้เรียกร้องให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติหยิบยกประเด็นนี้ขึ้นหารือกับประเทศไทย และสอบถามถึงมาตรการที่รัฐไทยจะดำเนินการเพื่อรับรองสิทธิในการปฏิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุผลทางมโนธรรม รวมถึงการรับประกันว่าจะไม่มีการดำเนินคดีหรือลงโทษผู้ที่ใช้สิทธิดังกล่าว และปรับปรุงกฎหมายและแนวปฏิบัติให้สอดคล้องกับข้อ 18 ของ ICCPR ด้วย

อ่านบนเว็บไซต์ https://tlhr2014.com/archives/86381

ย้อนอ่าน “ย้อนมองการรับรองสิทธิการปฏิเสธการบังคับเกณฑ์ทหารด้วยมโนธรรม ในกลไกสิทธิมนุษยชน UN อันแตกต่างจากศาล รธน. ไทย” https://tlhr2014.com/archives/84717