“วิกฤติน้ำ” ทั้งน้ำท่วม-น้ำแล้งในห้วงที่ผ่านมา สะท้อนให้เห็นถึงการบริหารจัดการน้ำของประเทศไทยที่ค่อนข้าง “ล้มเหลว” เพราะไม่สามารถเก็บกัก “น้ำฝน” ไว้ใช้ในยาม “แล้งน้ำ” ได้มากพอ หนำซ้ำบางพื้นที่ยังปล่อยให้เป็น “น้ำรอระบาย” สร้างปัญหาให้กับประชาชน ซึ่งในความเป็นจริงมีหลายประเทศที่ก้าวผ่าน “วิกฤติ” เช่นนี้มาได้แล้ว

ถือเป็น “บทเรียน” ที่ประเทศไทยนำมาประยุกต์ใช้ได้!!!

ในงานเสวนา “บทเรียนต่างประเทศ สิงคโปร์ เนเธอร์แลนด์ และอิสราเอล บนความท้าทายในการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน” จัดโดยบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย, มูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ และสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย มี “ประสบการณ์” ขององค์กรต้นแบบ ที่น่าสนใจ…

‘อิสราเอล’ต้นแบบสู้ภัยแล้ง

“ไวน์เบอร์เกอร์ กาฟเรียล” ผู้อำนวยการสถาบันอุทกวิทยาอิสราเอล กล่าวว่า พื้นที่ส่วนใหญ่ของอิสราเอล “แห้งแล้ง” จึงใช้นโยบาย “ยึดความอยู่รอด” ทำให้ใช้น้ำได้อย่างเต็มที่ทั้งน้ำฝน น้ำบาดาล การใช้น้ำจึงแบ่งเป็น 1.ใช้เพื่อชลประทาน 2.เพื่อบริโภค และ 3.นำน้ำกลับมาใช้ใหม่

อิสราเอลได้เชื่อม “โครงข่ายน้ำจืด” ด้วยระบบท่อใต้ดิน นำน้ำจืดจากทางเหนือลงมาทางใต้ เพื่อใช้อุปโภคบริโภคและผลิตไฟฟ้า ปรับวิถีเกษตรแบบใช้น้ำน้อย โดยพื้นที่เพาะปลูก 70% เป็นระบบชลประทาน “น้ำหยด” จ่ายน้ำให้พืชไร่ได้มากกว่า 90% จึงลดปัญหา “แย่งชิงน้ำ” ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังผลิตน้ำเองได้ โดยนำ “น้ำทะเล” มาเปลี่ยนเป็นน้ำจืด และยังบำบัดน้ำเสียน้ำทิ้ง เข้าสู่โรงบำบัดก่อนส่งไปพื้นที่แห้ง เพื่อให้ซึมลงดินเข้าสู่กระบวนการกรองธรรมชาติ แล้วจึงสูบน้ำจากใต้ดินมาใช้ในการเพาะปลูก

“ทุกวันนี้อิสราเอลไม่มีปัญหาขาดแคลนน้ำ แต่สิ่งที่กังวล คือ ต้องจัดการน้ำให้ดีมากยิ่งขึ้น โดยได้ตั้งศูนย์วิจัยที่ก้าวหน้าที่สุดในโลก ทำหน้าที่พยากรณ์น้ำท่วม น้ำแล้ง คำนวณว่าปริมาณน้ำท่วมจะเกิดขึ้นมากเพียงใด ใช้เวลาเท่าใด ข้อมูลจะถูกส่งผ่านสมาร์ทโฟนไปให้ประชาชนได้เตรียมตัวล่วงหน้า”

‘สิงคโปร์’ต้นแบบจัดหาน้ำจืด

“ริดซวน บิน อิสมาอิล” ผู้อำนวยการคณะกรรมการบริการลุ่มน้ำสิงคโปร์ กล่าวว่า สิงคโปร์เป็นประเทศที่ขาดแคลนทรัพยากรน้ำ จำเป็นต้องซื้อน้ำจากต่างประเทศ จึงใช้นโยบาย “น้ำคือความมั่นคงของประเทศ” ลดการซื้อน้ำจากต่างประเทศ กำหนด “ภาษีอนุรักษ์น้ำ” คือ เมื่อใช้น้ำมากก็ยิ่งมีค่าใช้จ่ายในส่วนของค่าบริการและภาษีที่สูงขึ้น รวมถึงกำหนดอุปกรณ์ประหยัดน้ำ ซึ่งถือเป็นข้อบังคับในการพัฒนาเครื่องอุปโภคในครัวเรือน หากใครใช้น้ำมากจะถูกสั่งให้เขียนแผนลดการใช้น้ำส่งกลับมาให้รัฐพิจารณา และพัฒนาพื้นที่อ่างเก็บน้ำจากเดิมที่มีอยู่ตามธรรมชาติเพียง 3-4 แห่ง จนปัจจุบันมีถึง 17 แห่ง

สิงคโปร์ใช้เทคโนโลยีรีไซเคิลน้ำเสีย ภายใต้ชื่อ NEWater นำน้ำเสียจากภาคครัวเรือนและภาคอุตสาหกรรมมาผ่านกรรมวิธี จนได้ “น้ำดิบ” คุณภาพดี จากนั้นนำกลับเข้าไปใช้ในภาคอุตสาหกรรม ที่เหลือจะถูกนำไปรวมกับแหล่งน้ำดิบ เพื่อผลิต “น้ำประปา” สู่ประชาชนอีกครั้ง นอกจากนี้ยังแปลงน้ำทะเลเป็นน้ำจืด ทุกวันนี้สิงคโปร์นำน้ำกลับมาใช้ใหม่ได้มากกว่า 1 ครั้ง รวมถึงกำหนดแผนการจัดการน้ำ 50 ปี โดยจะให้ใช้ในครัวเรือนเพียง 30% ส่วนอีก 70% จะนำไปใช้ด้านอื่น และจะนำน้ำทิ้งมาบำบัดแล้วกลับมาใช้ใหม่ในปริมาณ 55% ที่เหลืออีก 25% จะเป็นการผลิตน้ำเค็มให้เป็นน้ำจืด

“สิงคโปร์เป็นเกาะ หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การเก็บน้ำฝนที่ตกลงมาให้ได้ทุกหยด จึงต้องกำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ สร้างที่อยู่อาศัยต้องมีโครงสร้างระบายน้ำเข้าสู่ระบบท่อสาธารณะ ถัดมาคือสิ่งก่อสร้างต้องมีมาตรฐานเรื่องขนาดฐานรากให้กระจายน้ำเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม ปรับปรุงระบบระบายน้ำอย่างต่อเนื่อง เช่น ขยายทางระบายให้กว้าง สร้างแก้มลิง”

‘เนเธอร์แลนด์’ต้นแบบสู้น้ำท่วม

“ทีจิตต์ โนตา” ที่ปรึกษาด้านยุทธศาสตร์การบริหารจัดการน้ำอย่างบูรณาการ สถาบันวิจัยเดลทาสร์ ประเทศเนเธอร์แลนด์ กล่าวว่า พื้นที่ประมาณ 1 ใน 4 ของประเทศต่ำกว่าระดับน้ำทะเล จึงบริหารจัดการภายใต้โครงการพัฒนาระบบจัดการน้ำและควบคุมผลกระทบจากภัยพิบัติทางน้ำ ครอบคลุมการสูบน้ำออกจากทะเลสาบ พร้อมกับสร้างเขื่อน ทางระบายน้ำและสถานีสูบน้ำจำนวนมาก เพื่อป้องกันไม่ให้พื้นที่ประมาณครึ่งหนึ่งของประเทศประสบภาวะ “อุทกภัย” มีการเก็บภาษีน้ำท่วมในพื้นที่เสี่ยง และยังนำ “กังหันลม” มาช่วยผลิตกระแสไฟฟ้า และลดปัญหาลมที่ทำให้น้ำระเหยเร็ว

ทั้งนี้ รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาบริหารจัดการน้ำหลังจากเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมในประเทศทั้งจากทะเลและจากแม่น้ำ ใช้ “โปรแกรมจำลองเหตุการณ์” เป็นตัวร่วมกำหนดสถานการณ์ เพื่อรับมือปัญหาน้ำท่วม เปิดโอกาสให้คนในพื้นที่ที่จะได้รับผลกระทบ มีส่วนร่วมตัดสินใจทำแผนบริหารจัดการ นอกจากนี้วาง “ผังเมือง” เพื่อใช้อย่างเป็นระบบ เช่น ทำลานจอดรถใต้ดินในเวลาปกติ แต่เมื่อมีน้ำหลากหรือฝนตกก็ใช้เป็นที่กักเก็บน้ำแทนเพื่อป้องกันน้ำท่วมด้านบน

“สำหรับข้อเสนอถึงประเทศไทย คือ ควรเปลี่ยนจากการตั้งรับเป็นเชิงรุก โดยวางแผนระยะยาวเป็น 100 ปี ไม่ใช่ 5-50 ปี อีกทั้งต้องใช้เครื่องมือที่ทันสมัย ให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องได้เข้ามามีส่วนร่วมบูรณาการอนาคต วางแผนอย่างยืดหยุ่นเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง”

‘ไทย’…พร้อมรับมือหรือยัง.?

“ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล” ประธานกรรมการมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า การสร้างความสมดุลของทรัพยากรน้ำ ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ว่า “น้ำคือชีวิต” และการบริหารจัดการน้ำ “จากภูผาสู่นที” คือ ต้นแบบของการบริหารจัดการน้ำที่เกิดประโยชน์อย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังควรดำเนินการ เพื่อให้การจัดการน้ำมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ดังนี้ 1.ควรมีหน่วยงานหลักในการทำหน้าที่บริหารจัดการอย่างจริงจัง 2.ควรฟื้นฟูแหล่งน้ำเดิม แทนการขุดหรือสร้างแหล่งน้ำใหม่ และ 3.ควรมีระบบและเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ เพื่อ “รีไซเคิลน้ำ”

ขณะที่ “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า รัฐบาลได้วางแผนบริหารจัดการน้ำ เช่น การส่งน้ำไปยังพื้นที่เพาะปลูกให้ตรงจุด พร้อมส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มาใช้เป็นต้นแบบในการนำไปปฏิบัติ รัฐบาลพร้อมผลักดันทุกโครงการให้เกิดขึ้น เราต้องแยกกิจกรรมน้ำอย่างชัดเจน แต่ถามว่าวันนี้คนไทยเตรียมพร้อมหรือยัง…

นี่คือความท้าทายของทุกคน!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

นับวันจะยิ่งเป็น “คู่กรณี” ที่มีแนวโน้มความขัดแย้งมากขึ้นทั้งกรณีปัญหาช้างป่าเข้ามาทำลายพื้นที่เกษตรกรรมของชาวบ้านที่อยู่ติดกับแนวเขตป่า หรือออกทำร้ายคน รวมถึงปัญหาคน “ข้ามเส้นแบ่ง” รุกล้ำยึดผืนป่า อันเป็น “บ้าน” ของเจ้าของดั้งเดิม ฯลฯ…เหล่านี้ถือเป็นปัญหาใหญ่ที่หลายฝ่ายพยายามหาแนวทางแก้ไขปัญหาที่ยั่งยืน

ในงานเสวนา “คน ป่า ช้าง…ความอยู่รอดท่ามกลางภัยแล้ง” จัดโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย(สกว.) และภาคีเครือข่าย เมื่อเร็วๆ นี้ มีการนำเสนอการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหา และทางออกเพื่อให้คนกับช้างป่า “อยู่ร่วมกันได้” ที่น่าสนใจ

“ชมชื่น ศิริผันแก้ว” อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล บอกว่า จากการศึกษาพบว่า “ช้างป่า”ในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น มีการกระจายตัวอยู่ในป่าทั่วประเทศไม่ต่ำกว่า 4,000 ตัว เพิ่มขึ้นจากปี 2556 ที่มี 3,000-3,500 ตัว โดยเฉพาะเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ จ.กาญจนบุรี พบช้างป่า 250-300 ตัว จากเดิมพบเพียง 150-200 ตัว และคาดว่าในอนาคตจำนวนช้างป่าจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆนำมาซึ่ง “ความกังวล”

“ช้างป่าเพิ่มจำนวนขึ้น สวนทางกับผืนป่าในประเทศที่มีเพียง 102 ล้านไร่ สิ่งที่น่าเป็นห่วง คือ ความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างป่ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เพราะผืนป่าไม่พอ หลายพื้นที่แก้ไขปัญหาด้วยรูปแบบต่างๆ เช่นสร้างรั้วไฟฟ้า หรือขุดคูน้ำ ป้องกันการเข้ามาของช้างป่า แต่เหมือนผลักไสให้ช้างป่าต้องย้ายถิ่นฐาน เป็นการผลักปัญหาไปยังพื้นที่อื่นๆ อีก ดังนั้น เราจำเป็นต้องเพิ่มพื้นที่ป่าบริเวณชายขอบของประเทศ เพื่อกระจายให้ช้างป่ามีที่อาศัย และหากินห่างไกลจากแหล่งชุมชน” อาจารย์ชมชื่น เสนอทางออก

สอดคล้องกับ “ศศิน เฉลิมลาภ” ประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ที่ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีพื้นที่“ป่าอนุรักษ์” เช่น อุทยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอยู่ประมาณ 20% ของพื้นที่ประเทศ หรือคิดเป็น 84.57 ล้านไร่ แต่ในจำนวนนี้มีพื้นที่ประชาชนกว่า 5 แสนครอบครัว และมีพื้นที่เกษตรกรรมที่อยู่ในป่าอนุรักษ์มากกว่า 8 ล้านไร่ หรือ 9% ของจำนวนป่าอนุรักษ์

“ดังนั้น ถ้ามีการทวงคืนป่าอนุรักษ์ คืนมาได้มากเท่าใด เท่ากับมาเรามีพื้นที่ให้ช้างป่า รวมถึงสัตว์ป่าได้อาศัยหากินมากขึ้นเท่านั้น ก็น่าจะลดความขัดแย้งลงได้” ศศิน กล่าว

ขณะที่ “มัทนา ศรีกระจ่าง” นักวิชาการด้านช้างป่าชมรมคนรักษ์ป่า กล่าวว่า ความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างป่า “ปะทุ” ขึ้นมาตั้งแต่ปี 2533 หลังมีรายงานการพบช้างป่าเข้ามากัดกินทำลายพืชไร่ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ หลังจากนั้นก็มีรายงานความขัดแย้งในพื้นที่อื่นๆต่อเนื่อง จึงทำให้ชาวบ้านพยายามหามาตรการ “สกัดกั้น” ช้างป่าตลอดเวลา ตั้งแต่ “จุดประทัด” หรือทำให้เกิดเสียงดังเพื่อไล่ช้าง หรือสร้างสิ่งกีดขวาง เช่น รั้วไฟฟ้า รั้วพริก รั้วน้ำส้ม รั้วต้นไม้ รั้วไซเรน หรือรั้วรังผึ้ง เพื่อสกัดกั้นไม่ให้ช้างบุกรุกเข้ามาในเขตอาศัย แต่…

“ช้างป่า” ไม่โง่!!!

“มัทนา” บอกว่า บางวิธีที่ชาวบ้านนำมาใช้ช่วงแรกๆก็ได้ผล แต่ช้างป่าเป็นสัตว์ที่ “ฉลาด” มีการเรียนรู้และ “ปรับตัว” รับมือกับสิ่งกีดขวางต่างๆ ได้ดีขึ้น สุดท้ายปัญหาก็กลับมาอีก ชาวบ้านก็ต้องเปลี่ยนวิธี “ไล่ช้าง” ตลอดเวลา ไม่ใช่วิธีแก้ไขปัญหาที่ยั่งยืนเท่าไรนัก

แล้ว “ควร” ทำอย่างไรเพื่อให้คนกับช้างอยู่ร่วมกันได้โดยสันติ!?!?!

“มัทนา” เสนอแนะว่า 1.ควรทำ “แหล่งอาศัย” ช้างป่าให้สมบูรณ์ เพื่อโขลงช้างจะได้ไม่ต้องเดินออกจากป่ามาหาอาหารในเขตอาศัยของคน 2.ควร “ผนวกพื้นที่ป่า”เพื่อเพิ่มพื้นที่แหล่งอยู่อาศัยให้กับช้างป่า 3.ควร “กระจายความหนาแน่น” ของช้าง โดยเคลื่อนย้ายช้างป่าจากพื้นที่ที่มีความหนาแน่นไปยังพื้นที่อื่นๆ ใกล้เคียง 4.ควรบริหารจัดการ “ทางเดิน” ช้างป่า ให้เชื่อมต่อกันอย่างมีประสิทธิภาพ 5.ควรลดปัจจัย “คุกคาม” ในพื้นที่เพื่อให้ช้างป่ากลับไปใช้ชีวิตในพื้นที่เดิมอีกครั้ง 6.ควรสร้างพื้นที่ป่าอนุรักษ์ระหว่างประเทศ โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่รอยต่อประเทศเพื่อนบ้าน อย่างกัมพูชา ลาว และเมียนมา

เช่นเดียวกับ “ชุติอร ซาวีนี” จากวิทยาลัยนานาชาติเพื่อศึกษาความยั่งยืน ที่มองว่า แนวทางนำไปสู่ความยั่งยืนในการแก้ปัญหาช้างป่ากับคน คือ การให้ชุมชนและชาวบ้านในพื้นที่เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา เช่น ร่วมเก็บข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์ที่ช้างป่าออกมาทำลายพืชไร่ เพื่อให้เกิดความเข้าใจและตระหนักถึงการมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา ทั้งในส่วนที่เป็นความคิดของตนเองและ “ภูมิปัญญา” ที่มีอยู่ในชุมชน สิ่งเหล่านี้จะนำไปสู่การอยู่ร่วมกันของคนกับช้างป่าได้อย่างสันติและยั่งยืน

ขณะที่ “ฉัตรโชติ ทิตาราม” อาจารย์คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า แต่ละปีเกิดเหตุ “ช้างทำร้ายคน” เยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นช้างบ้าน หรือช้างป่าซึ่งปัจจัยที่ทำให้ช้างอาละวาด “ฟาดงวงฟาดงา” เช่น ความเครียดที่เกิดจากการถูกใช้งานหนักเกินไป หรืออาจจะ “ตกมัน” ซึ่งเป็นช่วงที่ช้างจะควบคุมตัวเองไม่ได้เลย จึงมีลักษณะดุร้ายขึ้น นอกจากนั้น ช้างเป็นสัตว์ที่ “จำแม่น” และนานมาก ช้างจำได้แม้กระทั่งว่าเคยถูกใครทำร้าย เมื่อ
สบโอกาสจะหวนกลับมา “แก้แค้น”

“ยิ่งเป็นช้างป่าด้วยแล้วยิ่งอันตราย เพราะช้างป่ามักถูกคนขับไล่ด้วยวิธีต่างๆ ที่หนักที่สุดคงเป็นการถูกจุดประทัดไล่ สร้างลวดไฟฟ้าเพื่อขับไล่ ซึ่งหลายๆ ครั้งที่คนต่างหากที่เข้าไปรุกรานที่อยู่ของช้างป่า เขาจึงต้องเปลี่ยนที่หากินใหม่ จึงเกิดการทำร้ายกันระหว่างคนกับช้างป่า”

สัตวแพทย์ผู้นี้ เสนอแนวทางจัดการช้างป่า ว่า ควรมีการรักษาพื้นที่อาศัยหากินของช้างป่าในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ เพราะยิ่งหากมีการบุกรุก ช้างป่าก็จะออกจากป่ามาหาคน ที่สำคัญควรมีการควบคุมปริมาณช้างป่าในบางพื้นที่ให้เหมาะกับปริมาณป่าและแหล่งอาหาร ซึ่งการย้ายช้างป่าไม่ช่วยลดปัญหาระหว่างช้างกับคน เพราะเคยมีการแก้ปัญหาด้วยวิธีดังกล่าว แต่ก็ไม่เป็นผล จนนำมาสู่ปัญหาในเรื่องของสวัสดิภาพสัตว์

ทั้งหมดเป็น “ข้อเสนอแนะ” ถึงทางออกของการแก้ไขปัญหา ที่ต้องรอดูกันต่อไปว่าจะถูกนำไป“ปฏิบัติจริง” เมื่อไหร่ เพื่อให้ “คนกับช้างป่า” อยู่ร่วมกันได้อย่างสันติเสียที!?!?!

SCOOP@NAEWNA.COM

หรือนี่จะเป็น “ลางบอกเหตุ”!?!?!

ก่อน “พายุใหญ่” มรสุมเศรษฐกิจครั้งใหม่จะตามมา…

ลำพังหากเป็นความเห็นจากคนทั่วไปคงไม่เท่าไร แต่ถ้าระดับ “นักวิชาการ” ออกมาเตือน คงต้องรับฟังไว้บ้าง เช่นที่ “รศ.ดร.สุวินัย ภรณวลัย” อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์(มธ.) เขียนบทความ “การเอาตัวให้รอดในยุคดอกเบี้ย 0%” เผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊คส่วนตัว “Suvinai Pornavalai” แสดงความ “ห่วงใย” ไว้ 4 ประการ คือ 1.คนไทยมีรายได้ตลอดชีวิตที่แทบไม่พอค่าใช้จ่าย 2.ไม่มีรายได้เพื่อบริโภคตลอดอายุขัย 3.วัยเกษียณยังมีหนี้ท่วมหัว และ 5.ครัวเรือนรายได้สูงพอมีเงินเก็บเหลือหลังเกษียณ แต่เฉลี่ยพอมีเงินใช้ได้ไม่เกิน 15 ปี สาเหตุสำคัญ คือ…

ครัวเรือนไทย “เก็บออมลดลง”

แต่ “สร้างหนี้เพิ่มขึ้น”!!!

“ที่ครัวเรือนไทยเป็นเช่นนี้ เพราะมีครัวเรือนเพียง 25% ที่วางแผนออมเงินเพื่อใช้ในยามเกษียณ ขณะที่ครัวเรือน 40% ไม่มีการวางแผนและการออมหลังเกษียณ นี่หมายความว่าครัวเรือนไทยเกือบครึ่งอยู่ในระดับแค่มีเงินใช้ แต่ไม่มีเงินเก็บ มิหนำซ้ำส่วนใหญ่ยังมีภาระหนี้ต่อรายได้ในระดับสูงมาก แม้อยู่ในช่วงวัยก่อนเกษียณ” อาจารย์สุวินัย แสดงความเห็นผ่านบทความ

นักเศรษฐศาสตร์จากรั้วท่าพระจันทร์รายนี้ มองว่า ปัญหาสำคัญของคนไทย คือ “ใช้เงินเพื่อบริโภค” ใช้จ่ายไปเพื่อ “กิน ดื่ม เที่ยว” สนุกสนานไปวันๆ มากกว่าใช้จ่ายเพื่อ “ศึกษาหาความรู้และพัฒนาตนเองตลอดชีพ” พร้อมฝากข้อปฏิบัติเพื่อ “เอาตัวให้รอด” ในยุคนี้และอนาคตอันใกล้ 4 ประการ คือ…

1.ออมเงินให้ได้ จะต้องมีวินัยในการออม เก็บเงินให้ได้ทุกเดือน อย่าสร้าง “หนี้เลว” หรือหนี้ที่ไม่ก่อรายได้เป็นอันขาด 2.ใช้เงินให้เป็น เพื่อให้รายจ่ายน้อยกว่ารายรับ หาทางลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น หาความสุขที่พึ่งการใช้จ่ายเงินเท่าที่จำเป็น ใช้เงินเพื่อสุขภาพและการพัฒนาทักษะความรู้ให้มากๆ 3.หาเงินให้เก่ง พยายามหารายได้จากหลายช่องทาง ถ้ายังมีรายได้แค่ช่องทางเดียวจากเงินเดือน ควรหาความรู้เพิ่มเติมเพื่อเพิ่มทักษะการทำงานและทำอาชีพเสริม และ 4.ต่อเงินให้งอกเงย ต้องมีความเข้าใจทักษะในการลงทุน

ต้องทำได้ครบ 4 อย่างตั้งแต่บัดนี้!!!

สอดคล้องกับความเห็นของ “สฤณี อาชวานันทกุล” นักเขียน นักแปลด้านการพัฒนาความรู้ บริษัท ป่าสาละ จำกัด ที่กล่าวในเวทีเสวนา “สังคมสูงวัย ความท้าทายและการปรับตัวสู่สมดุลใหม่” เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ที่ผ่านมา ก่อนหน้าจะมีข่าวธนาคารปรับดอกเบี้ยลดเหลือ 0% เพียงไม่กี่วัน ว่า การวางแผนทางการเงินเป็นหนึ่งใน “ทักษะชีวิต” ที่จำเป็น

ทำไมต้องวางแผนเพื่ออนาคต.???

“สฤณี” บอกว่า คิดง่ายๆ คืออีกหน่อยเราจะแก่ หรือมีลูกก็ต้องวางแผนทางการเงินเพื่อลูก วางแผนทางการเงินมีหลัก 4 ประการ 1.ต้องพยายาม “ใช้เงินให้น้อย” กว่าที่หาได้ 2.ต้องพยายามหลีก “เลี่ยงเงินกู้” ให้ได้มากที่สุด ถ้าทำธุรกิจแล้วใช้ทุนก็ต้องไปกู้ก็โอเค แต่ถ้ากู้เพราะเรื่องส่วนตัวต้องพยายามหลีกเลี่ยง 3.“ชีวิตไม่แน่นอน” เราคิดว่าแข็งแรง แต่อยู่ดีๆ อาจจะป่วย จึงต้องมีสิ่งที่ภาษาการเงิน เรียกว่า “สภาพคล่อง” หรือภาษาบ้านๆ คือ ต้องมีเงินสดจำนวนหนึ่งติดมือไว้ใช้กรณีฉุกเฉิน และ 4.ต้องวางเป้าหมายระยะยาว

แม้คนไทยถูกอบรมสั่งสอนถึงความสำคัญของการ “เก็บหอมรอมริบ” มานาน เช่น คำกลอนของกวีเอกอย่าง “สุนทรภู่” ที่กล่าวในเชิงสอนว่า “มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท อย่าให้ขาดสิ่งของต้องประสงค์ จงมักน้อยกินน้อยค่อยบรรจง อย่าจ่ายลงให้มากจะยากนาน”

ทว่าในความเป็นจริง มีตัวแปรมากมายที่ “ฉุดรั้ง” ให้คนไทยจำนวนไม่น้อย “เก็บเงินไม่อยู่-ตั้งตัวไม่ได้” ซึ่ง “สฤณี” ยกตัวอย่างไว้หลายประการ เช่น 1.ความเฉื่อย คนเรามักเคยชินกับสิ่งเดิมๆ ไม่อยากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปสู่สิ่งใหม่ แม้จะนำไปสู่ชีวิตที่ดีกว่า 2.คิดว่ารายได้ลด กล่าวคือการออมเงินต้อง “หักเงินส่วนหนึ่งอย่างสม่ำเสมอ” เพื่อเก็บไว้ ทำให้หลายคนมองว่าจำนวนเงินที่จะนำไปใช้อย่างที่อยากใช้น้อยลง และ 3.มองแต่เรื่อง “เฉพาะหน้า” แม้จะรู้ว่าการออมเงินทำเพื่ออนาคต แต่ “หักห้ามใจ” ที่จะใช้จ่ายเงินไม่ได้ เป็นต้น

เรามองการ “ออม” เป็นเรื่องของการ “สูญเสีย”!!!

“คนส่วนใหญ่คิดว่าการออมเป็นการหักเงินบางส่วนที่เราอยากใช้เอาไปออม มันเหมือนกับว่ามีเงินใช้น้อยลง ที่ผ่านมาปราชญ์ชาวบ้านหลายท่านค้นพบตรงนี้โดยที่ไม่ต้องไปเรียนเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม อย่างคนที่ทำเรื่องสัจจะลดรายจ่าย เขาบอกว่าพอทำเรื่องการออมหรือสะสมทรัพย์ ชาวบ้านจะคิดว่าทำไม่ได้เพราะต้องไปหารายได้มาเพิ่มเพื่อออม เลยคิดมุมกลับว่าแล้วจะลดรายจ่ายได้หรือไม่ ถ้าลดได้ก็นั่นแหละคือเอาไว้ออมได้” สฤณี ยกตัวอย่างปัญหาการออมของประชาชนและวิธีแก้ไขของหลายชุมชน

รายงานของสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) หัวข้อ “วาระปฏิรูปที่ 13 : การปฏิรูปการเงินฐานรากและสหกรณ์ออมทรัพย์ : แนวทางการส่งเสริมการให้ความรู้ทางการเงินขั้นพื้นฐานแก่ประชาชน” เผยแพร่เมื่อเดือนสิงหาคม 2558 ระบุถึงความจำเป็นในการสร้างความรู้ด้านวินัยการเงินให้กับประชาชนไว้ว่า “คนไทยกว่า 70% มีความรู้เรื่องการเงินค่อนข้างต่ำ” โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อย

สวนทางกับสถานการณ์ขณะนี้ที่หลาย “ตัวแปร” กดดันเข้ามา เช่น สังคมผู้สูงอายุ สภาวะเศรษฐกิจที่ไม่แน่นอน รวมถึงเทคโนโลยีที่เติบโตแบบก้าวกระโดด ทำให้การจ้างงานบางตำแหน่งลดลงหรือหายไป เพราะใช้เครื่องจักรแทนคน สิ่งเหล่านี้เป็น “ความท้าทาย” ของภาครัฐในการ “สร้างความตระหนัก” ให้ประชาชนมีความรู้ทางการเงิน

แต่เหนือสิ่งอื่นใด แต่ละบุคคลต้อง “ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม” มีวินัยทางการเงินมากขึ้น ทั้งใช้จ่ายอย่างประหยัด รวมถึงหารายได้เพิ่ม เนื่องจากภาครัฐมี “ภาระ” หลายด้าน คงยากจะดูแลทั่วถึง…

ฉะนั้น “อัตตา หิ อัตตโน นาโถ” ดีที่สุด!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

เช้าตรู่ของวันที่ 16 มิถุนายน พื้นที่ สภอ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี ที่ถูกตั้งเป็น “ศูนย์ปฏิบัติการส่วนหน้า”คลาคล่ำไปด้วยเจ้าหน้าที่ตำรวจ พร้อมอุปกรณ์ป้องกันตัวทั้งโล่ กระบอง หมวก ฯลฯ มากกว่า 1,000 นายรวมถึงรถดับเพลิงฉีดน้ำ รถขยายเสียง โดรน และสุนัขตำรวจ ที่ถูกสั่งระดม “เต็มพิกัด” ตามแผนปฏิบัติการ “กบิล 59” ภายใต้ภารกิจเข้าตรวจค้น “วัดพระธรรมกาย” โดยมีเป้าหมาย…

“จับ…พระธัมมชโย”!!!

หรือพระเทพญาณมหามุนี เจ้าอาวาสวัดพระธรรมกาย ผู้ต้องหาตามหมายจับศาลอาญา ในข้อหาสมคบกันฟอกเงิน ร่วมกันฟอกเงิน และร่วมกันรับของโจร ภายหลัง พล.ต.อ.ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุลรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ(รอง ผบ.ตร.) ได้รับการประสานขอกำลังสนับสนุนจาก “กรมสอบสวนคดีพิเศษ”(ดีเอสไอ) เพื่อภารกิจครั้งนี้

นอกจากนั้นกำลังบางส่วนยังถูก “กระจาย” ลงพื้นที่ เพื่อตั้ง “ด่าน” จุดคัดกรองและจุดสกัดในรูปแบบ “จตุรทิศ” คือ ครอบคลุมพื้นที่ทั้ง 4 ด้าน โดยรอบวัดพระธรรมกาย รวมถึงบริเวณรอบนอก เพื่อคัดกรอง ตรวจค้นบุคคลต้องสงสัย สกัดกั้น “มือที่ 3” ที่อาจเข้ามาปั่นป่วน โดยกำลังทั้งหมดถูกกำชับจากเบื้องบนให้ใช้ความ “ละมุนละม่อม” มากที่สุด เพื่อป้องกันเหตุ “แทรกซ้อน” และ “นองเลือด”

ขณะที่ “เป้าหมาย” ตรวจค้นที่อยู่ฝั่งตรงข้ามก็ปรากฏความ “เคลื่อนไหว” เช่นกัน โดยตลอดทั้งคืนวันที่15 มิถุนายน ที่ผ่านมา มีศิษยานุศิษย์วัดพระธรรมกายทั้งพระสงฆ์และฆราวาสเดินทางมายังวัดเป็นจำนวนมาก โดยในเวลา 07.45 น. วันที่ 16 มิถุนายน ศิษยานุศิษย์ในชุดขาว กว่า 300 คน ตั้งแถวนั่งปฏิบัติธรรมหน้าประตูทางเข้าประตู 1 เลียบคลอง 3 ใกล้ทางเข้าตำหนักดาวดึงส์ที่รักษาอาการอาพาธ “พระธัมมชโย”

เวลา 08.15 น. ชาวบ้านชุมชนรังสิตคลอง 3 ทยอยเดินทางมาร่วมสวดมนต์ภาวนา และปฏิบัติธรรมภายในวัดพระธรรมกาย ท่ามกลางสายฝนโปรยปราย

เวลา 08.35 น. เฟซบุ๊คเรารักวัดพระธรรมกาย โพสต์เรียก “ระดมพล” มีข้อความว่า “มาวัดกันเยอะๆ มาเอาบุญปฏิบัติธรรมช่วยกัน สงบ สันติ อหิงสา เพราะครั้งนี้ ไม่เหมือนทุกครั้งที่ผ่านมา”

เช่นเดียวกับบริเวณรอบวัดมีการป้องกันอย่างหนาแน่น อาทิ มีการนำ “รถแบ๊กโฮ” หรือรถตักดินมาจอดขวางหน้าประตู 1 ส่วนประตู 7 ที่มีข่าวว่าเจ้าหน้าที่อาจจะเข้าจู่โจมในจุดนี้พบว่า “ถูกปิดตาย” พร้อมกับมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของวัดเฝ้าอยู่ด้านในอย่างเข้มงวด และมีการติดกล้องวงจรปิดตลอดแนวรอบวัด สภาพไม่ต่างจาก…

“ป้อมปราการ” ในสนามรบ!!!

แล้วช่วงเวลา “แตกหัก” ก็มาถึง!!!

เวลา 08.47 น. วันที่ 16 มิถุนายน ตำรวจและพนักงานสอบสวนดีเอสไอ ได้เดินทางออกจาก สภ.คลองหลวง และถึงวัดพระธรรมกายในเวลา 08.55 น.

เวลา 09.00 น. พ.ต.ต.สุริยา สิงหกมล รองอธิบดีดีเอสไอ เข้าเจรจากับ พระสนิทวงศ์ วุฒิวังโส ผอ.สำนักสื่อสารองค์กร วัดพระธรรมกาย ภายในบริเวณวัด ใช้เวลาเกือบครึ่งชั่วโมง หลังจากนั้นทั้ง 2 แถลงข่าวร่วมกันโดย พ.ต.ต.สุริยา กล่าวว่า ทางวัดให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่เป็นอย่างดี ขณะที่ พระสนิทวงศ์ ยืนยันพระธัมมชโย ยังนอนพักรักษาอาการอาพาธอยู่ในวัด พร้อมขอให้ดีเอสไอเจรจากับศิษยานุศิษย์ด้วยตัวเอง

ทว่าเวลา 09.38 น. บรรดาศิษยานุศิษย์วัดพระธรรมกาย ประกาศว่าจะไม่เปิดพื้นที่ให้ดีเอสไอ เข้าตรวจค้น เพราะไม่เชื่อมั่นในการดำเนินการของฝ่ายเจ้าหน้าที่ โดยอ้างถึงพระสงฆ์บางรูปซึ่งมีคดีความเช่นกันแต่ยังไม่มีการดำเนินการใดๆ จึงมองว่าเจ้าหน้าที่ไม่อาจให้หลักประกันเสรีภาพได้ พร้อมกับย้ำว่า คดีนี้มีอายุความถึง 15 ปีดังนั้น “พระธัมมชโย” จะไปมอบตัวต่อเมื่อ “บ้านเมืองเป็นประชาธิปไตยโดยสมบูรณ์” แล้วเท่านั้น!!!

การเจรจายังดำเนินต่อไปถึงเวลา 11.00 น. แต่ไม่เป็นผลดีเอสไอ ประกาศ “ยุติ” ปฏิบัติการในครึ่งวันแรก เพื่อให้พระสงฆ์ได้ฉันเพล กระทั่งเวลา 12.19 น.ที่ประตู 1 ของวัดพระธรรมกาย มีการนำรถแบ๊กโฮที่จอดขวางไว้ออกไป พร้อมกับประกาศให้ศิษยานุศิษย์ที่เป็นผู้หญิงไปรวมกันที่ประตู 5 เหลือไว้แต่ชายฉกรรจ์เท่านั้น

ในที่สุด เวลา13.41 น. ดีเอสไอ จึงยุติปฏิบัติการในวันแรก เพราะเข้าไม่ถึงตัว พระธัมมชโย เนื่องจากถูกศิษยานุศิษย์วัดขัดขวาง

เวลา 14.00 น. พ.ต.ต.สุริยา กล่าวกับสื่อมวลชน ว่าการดำเนินการของดีเอสไอ เบื้องต้นถือว่าประสบความสำเร็จ เพราะไม่มีเหตุรุนแรงเกิดขึ้น และยืนยันว่าจะดำเนินการจับกุม พระธัมมชโย ให้ได้ก่อนวันที่ 13กรกฎาคม นี้ ซึ่งเป็นวันที่อัยการจะสั่งฟ้องคดีไปยังศาล นอกจากนี้ ดีเอสไอยังไปแจ้งความกับ สภ.คลองหลวง กรณีศิษยานุศิษย์ขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ด้วย

ถือเป็นการ “ปิดฉาก” แผนปฏิบัติการกบิล 59ที่กินเวลากว่า 6 ชั่วโมง เพื่อค้นหา “พระธัมมชโย”ที่จบลงด้วยการคว้าน้ำเหลว!!

ท่ามกลางข่าวลือสะพัดว่า…นี่เป็นเพียงปฏิบัติการ “ยกแรก” เพื่อ “หยั่งเชิง” และประเมินกำลัง ก่อนเข้าปฏิบัติการจู่โจมจับกุมจริงๆ ใน “ยกสอง”!?!?!

“สกู๊ปแนวหน้า” เคยนำเสนอเรื่องราวผลกระทบจากนโยบายป่าไม้ของรัฐ ที่แม้ “เจตนาดี” ต้องการเพิ่มพื้นที่ป่าให้มากขึ้น แต่การปฏิบัติถูกมองว่า “ไม่แยกแยะ” ระหว่างนายทุนรายใหญ่กับชาวบ้านตัวเล็กๆ เช่น ชาวกะเหรี่ยงที่ถูกจับเพียงเพราะ “สะสมไม้” ไว้ปลูกบ้าน ไม่มีเจตนานำไปขาย รวมถึงหลายพื้นที่ที่เป็น “ชุมชนเก่าแก่” แต่ถูก “เหมารวม” ว่าเป็นผู้บุกรุก ทั้งๆที่อยู่มานาน ก่อนประกาศเขตป่าสงวนหรืออุทยาน

ที่ผ่านมา สังคม “คิดต่าง” เรื่องการอยู่ร่วมกันระหว่าง “คนกับป่า” อยู่เป็นระยะ โดยฝ่ายรัฐและประชาชนกลุ่มหนึ่ง มองว่า ต้อง “ปิดป่าให้สนิท” นำคนที่อยู่ในป่าและใกล้ป่า ถอยร่นออกมาให้ห่าง เพื่อให้ป่าคงสภาพธรรมชาติมากที่สุด แต่ฝ่ายนักวิชาการและประชาชนอีกกลุ่มหนึ่ง มองว่า คนกับป่า “อยู่ร่วมกันได้”ด้วยการอนุญาตให้คนใช้ประโยชน์จากป่า แล้วกำหนด “เงื่อนไข” ให้มีหน้าที่ดูแลป่าไปพร้อมกัน

“ที่ผ่านมาเราชอบแสวงหาคนผิด แล้วหากันแบบผิดๆ ด้วย คือ ไปโทษคนสุดท้ายประจำ แล้วสังคมก็เกิดความแตกแยก แต่ไม่พบวิธีปฏิบัติเลยว่าจะทำอย่างไรให้ถูก”

พงศา ชูแนม

“พงศา ชูแนม” ประธานมูลนิธิธนาคารต้นไม้ กล่าวในเวทีเสวนา “เฟล็กที (FLEGT) กับวิสัยทัศน์การป่าไม้ไทย” จัดโดยศูนย์วนศาสตร์ชุมชนเพื่อคนกับป่า(RECOFTC) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (บางเขน) ที่เขามองว่า “วิธีคิด” ของคนในสังคม ได้แต่ “โทษกันไปมา” แต่ไม่เคยหา “ทางออก” อย่างได้ผล

“พงศา” ยกตัวอย่างประเด็นร้อนเมื่อเร็วๆนี้ อย่าง “เขาหัวโล้น ณ เมืองน่าน” ที่สังคมไทยโทษชาวบ้านบ้าง นายทุนบ้าง เจ้าหน้าที่รัฐบ้าง อย่างขาดความเข้าใจในปัญหาที่แท้จริง 3 เรื่อง คือ 1.ความจำเป็น ถ้าชาวบ้านมีอาชีพอื่นที่รายได้ดีและมั่นคง ชาวบ้านจะไปปลูกข้าวโพดเชิงเดี่ยว เพื่อส่งขายนายทุนหรือไม่?2.นโยบายรัฐ ที่ยังคงผูกขาดอยู่กับหน่วยงานราชการ ขาดการกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ และ 3.เน้นการปราบปรามอย่างเดียว ซึ่งปัจจุบันมีแนวคิดอื่นที่สามารถรักษาธรรมชาติไปพร้อมกับใช้ประโยชน์จากป่าได้…

นั่นคือ…แก้ไขกฎหมายให้สามารถปลูก “ไม้หวงห้าม” และใช้ประโยชน์ ทั้งใน “ที่ดินของประชาชน” และ “พื้นที่ใช้สอยของชุมชน”!!!

ประธานมูลนิธิธนาคารต้นไม้ กล่าวอีกว่า เรื่องของการอนุญาตให้ประชาชนปลูกไม้ไว้ใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจพร้อมไปกับการอนุรักษ์ ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ เช่น “จีน” เคยประสบปัญหาพื้นที่ป่าหายไปเป็นจำนวนมากเช่นกัน รัฐบาล “แดนมังกร” ใช้วิธีทั้งจับกุมก็แล้ว รณรงค์ผ่านสื่อก็แล้ว แต่ไม่เคยได้ผล กระทั่งรัฐบาลเริ่มใช้นโยบายดังกล่าว จัดสรรที่ดินที่ทรุดโทรมไปแล้วให้ประชาชนใช้ประโยชน์ ปลูกและใช้ไม้อนุญาตให้ทำได้อย่างเสรีเต็มที่ ภายใต้เงื่อนไขบางประการ

หลายปีผ่านไป ปัญหา “เขาหัวโล้น” ลดลงอย่าง “เห็นผล” ยกตัวอย่างเช่นที่ฟูเจี้ยน มณฑลหนึ่งของจีน มีการปฏิรูปป่าไม้ เขาเปลี่ยนวิธีคิด คือ แบ่งที่ดินให้คนละ 5 มู่หรือประมาณ 4 ไร่ ห้ามขายที่ดิน ห้ามขุดหน้าดินไปขาย ห้ามทำพืชไร่ เขาเรียกนโยบายนี้ว่า…

“ไว้ผมทรงไหนก็ได้ แต่อย่าโกน”!!!

“คุณจะปลูกไผ่ ปลูกยูคาลิปตัส ปลูกสน ปลูกอะไรมารัฐรับซื้อหมด แต่อย่าปลูกพืชไร่ ผ่านไป 7 ปี จีนมีพื้นที่ป่าเพิ่มขึ้น เพราะที่ดินเป็นของรัฐ แต่ต้นไม้เป็นของประชาชน แล้วระหว่างไม้ที่ปลูกยังใช้ไม่ได้ ก็ไปยืมเงินจากรัฐ เอาต้นไม้ไปค้ำประกัน คือที่ป่าสมบูรณ์เขาก็ขีดวงไว้แล้ว ไม่มีใครไปยุ่งวุ่นวาย ส่วนที่โล้นๆเขาให้ชาวบ้านหมดเลย”

“พงศา” กล่าวด้วยว่า อย่างที่ “น่าน-เพชรบูรณ์” ถ้าไปดูแผนที่ได้ จะพบว่าไม่ได้เพิ่งถูกบุกรุกเมื่อ 2-3 ปี แต่มีการทำข้าวโพดมา 20-30 ปี ชาวบ้านอยากปลูกต้นไม้แทน แต่ช่องทางกฎหมายปัจจุบันไม่มีทางทำได้ ที่ จ.น่าน กฎหมายเป็นปัญหา ถ้าไม่แก้ตรงนี้ก็แก้ไม่ได้ เพราะไม่สร้างแรงจูงใจให้ประชาชน

ส่วนตัวอย่างชุมชนที่คนอยู่กับป่าได้อย่างยั่งยืนในประเทศไทย เช่น “แม่ทาโมเดล” หรือพื้นที่ อบต.แม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ ที่นี่มีพื้นที่ 73,000 ไร่ เป็นพื้นที่เอกสารสิทธิเพียง 5,000 ไร่ ที่เหลืออีก 68,000 ไร่ เป็นพื้นที่ป่า บริหารแบบ “โดยชุมชน เพื่อชุมชน” จัดทำข้อตกลงร่วมกัน แบ่งพื้นที่ป่าเป็น 4 ส่วน คือ 1.ป่าอนุรักษ์ ไม่มีการใช้ประโยชน์ใดๆทั้งสิ้น 2.ป่าใช้สอย สามารถนำไม้มาใช้ในปริมาณเหมาะสม เช่น เพื่อซ่อมแซมบ้านหรือทำยุ้งฉาง 3.พื้นที่ทำกินเป็นพื้นที่ทำมาหากินของชาวบ้าน และ 4.พื้นที่เอกสารสิทธิ หรือพื้นที่ 5,000 ไร่ข้างต้น

“ทำไมแม่ทารักษาป่าไว้ได้ เพราะถ้าจะรักษาป่าก็ต้องให้ใช้ประโยชน์ ชาวบ้านมีไม้มาสร้างบ้าน มีไม้ทำยุ้งฉางข้าว แล้วเขาก็ไปดับไฟป่าเพราะเขาหวงป่า แต่ถ้าเขาไม่ได้ใช้ เขาไม่ไปหรอกครับ ถ้าไม่ได้ใช้แล้วจะไปทำไม?”

ด้าน “กนกศักดิ์ ดวงแก้วเดือน” นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ เผยถึงที่มาของความสำเร็จดังกล่าว ซึ่งชาวแม่ทาได้กำหนดยุทธศาสตร์พื้นที่ของตนไว้เป็น “พื้นที่เศรษฐกิจเกษตรและป่าไม้อย่างยั่งยืน” ทว่าปัจจุบันยังติดด้วยข้อกฎหมาย ทำให้ไม่อาจปลูกไม้เศรษฐกิจบางชนิดได้ แม้ขณะนี้จะได้รับพื้นที่เพิ่มจากรัฐมาอีก 7,000 ไร่ รวมเป็น 12,000 ไร่แล้วก็ตาม

“12,000 ไร่จะใช้อะไรบ้าง? 3,000 ไร่สำหรับที่อยู่อาศัยและสาธารณูปโภค แล้วอีก 9,000 ไร่จะเป็นวนเกษตรทั้งหมด สมมุติ 9,000 ไร่ เป็นไม้สัก 3,000 ไร่ 200 ต้น ก็ได้แล้ว 6 แสนบาท แต่คำถามแรกของชาวบ้านคือไม้สักตัดได้หรือไม่?” นายก อบต.แม่ทาทิ้งปมคำถาม

เรื่องนี้ “พงศา” กล่าวเสริมว่า หาก “ปลดล็อก” ให้ชาวบ้านปลูก “ไม้หวงห้าม” ในฐานะไม้เศรษฐกิจ ย่อมเป็นการ “คานอำนาจ” กับกลุ่มทุน ดึงชาวบ้านให้อยู่กับวิถีอนุรักษ์ เพราะรายได้นั้นไม่ต่างกัน เป็น “ทางเลือก” แทนที่จะไปถางป่าทำเกษตรเชิงเดี่ยวให้กับนายทุนอย่างที่ผ่านๆมา

ฉบับนี้ “สกู๊ปแนวหน้า” นำเสนอถึงผลสำเร็จของการเปลี่ยนแปลงนโยบายป่าไม้จาก “จับกุม-ขับไล่” คนออกจากป่า มาเป็น “ส่งเสริม-จูงใจ” การใช้ประโยชน์จากป่าอย่างสร้างสรรค์ ทั้งต่างประเทศและในประเทศไปแล้ว…ฉบับหน้าจะเป็นการ “คลายข้อสงสัย” ว่าจะแยกแยะ คัดกรอง ระหว่าง “ไม้ปลูก” กับ “ไม้ธรรมชาติ” ได้อย่างไร?

SCOOP@NAEWNA.COM