“สกู๊ปแนวหน้า” เคยนำเสนอเรื่องราวผลกระทบจากนโยบายป่าไม้ของรัฐ ที่แม้ “เจตนาดี” ต้องการเพิ่มพื้นที่ป่าให้มากขึ้น แต่การปฏิบัติถูกมองว่า “ไม่แยกแยะ” ระหว่างนายทุนรายใหญ่กับชาวบ้านตัวเล็กๆ เช่น ชาวกะเหรี่ยงที่ถูกจับเพียงเพราะ “สะสมไม้” ไว้ปลูกบ้าน ไม่มีเจตนานำไปขาย รวมถึงหลายพื้นที่ที่เป็น “ชุมชนเก่าแก่” แต่ถูก “เหมารวม” ว่าเป็นผู้บุกรุก ทั้งๆที่อยู่มานาน ก่อนประกาศเขตป่าสงวนหรืออุทยาน

ที่ผ่านมา สังคม “คิดต่าง” เรื่องการอยู่ร่วมกันระหว่าง “คนกับป่า” อยู่เป็นระยะ โดยฝ่ายรัฐและประชาชนกลุ่มหนึ่ง มองว่า ต้อง “ปิดป่าให้สนิท” นำคนที่อยู่ในป่าและใกล้ป่า ถอยร่นออกมาให้ห่าง เพื่อให้ป่าคงสภาพธรรมชาติมากที่สุด แต่ฝ่ายนักวิชาการและประชาชนอีกกลุ่มหนึ่ง มองว่า คนกับป่า “อยู่ร่วมกันได้”ด้วยการอนุญาตให้คนใช้ประโยชน์จากป่า แล้วกำหนด “เงื่อนไข” ให้มีหน้าที่ดูแลป่าไปพร้อมกัน

“ที่ผ่านมาเราชอบแสวงหาคนผิด แล้วหากันแบบผิดๆ ด้วย คือ ไปโทษคนสุดท้ายประจำ แล้วสังคมก็เกิดความแตกแยก แต่ไม่พบวิธีปฏิบัติเลยว่าจะทำอย่างไรให้ถูก”

พงศา ชูแนม

“พงศา ชูแนม” ประธานมูลนิธิธนาคารต้นไม้ กล่าวในเวทีเสวนา “เฟล็กที (FLEGT) กับวิสัยทัศน์การป่าไม้ไทย” จัดโดยศูนย์วนศาสตร์ชุมชนเพื่อคนกับป่า(RECOFTC) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (บางเขน) ที่เขามองว่า “วิธีคิด” ของคนในสังคม ได้แต่ “โทษกันไปมา” แต่ไม่เคยหา “ทางออก” อย่างได้ผล

“พงศา” ยกตัวอย่างประเด็นร้อนเมื่อเร็วๆนี้ อย่าง “เขาหัวโล้น ณ เมืองน่าน” ที่สังคมไทยโทษชาวบ้านบ้าง นายทุนบ้าง เจ้าหน้าที่รัฐบ้าง อย่างขาดความเข้าใจในปัญหาที่แท้จริง 3 เรื่อง คือ 1.ความจำเป็น ถ้าชาวบ้านมีอาชีพอื่นที่รายได้ดีและมั่นคง ชาวบ้านจะไปปลูกข้าวโพดเชิงเดี่ยว เพื่อส่งขายนายทุนหรือไม่?2.นโยบายรัฐ ที่ยังคงผูกขาดอยู่กับหน่วยงานราชการ ขาดการกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ และ 3.เน้นการปราบปรามอย่างเดียว ซึ่งปัจจุบันมีแนวคิดอื่นที่สามารถรักษาธรรมชาติไปพร้อมกับใช้ประโยชน์จากป่าได้…

นั่นคือ…แก้ไขกฎหมายให้สามารถปลูก “ไม้หวงห้าม” และใช้ประโยชน์ ทั้งใน “ที่ดินของประชาชน” และ “พื้นที่ใช้สอยของชุมชน”!!!

ประธานมูลนิธิธนาคารต้นไม้ กล่าวอีกว่า เรื่องของการอนุญาตให้ประชาชนปลูกไม้ไว้ใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจพร้อมไปกับการอนุรักษ์ ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ เช่น “จีน” เคยประสบปัญหาพื้นที่ป่าหายไปเป็นจำนวนมากเช่นกัน รัฐบาล “แดนมังกร” ใช้วิธีทั้งจับกุมก็แล้ว รณรงค์ผ่านสื่อก็แล้ว แต่ไม่เคยได้ผล กระทั่งรัฐบาลเริ่มใช้นโยบายดังกล่าว จัดสรรที่ดินที่ทรุดโทรมไปแล้วให้ประชาชนใช้ประโยชน์ ปลูกและใช้ไม้อนุญาตให้ทำได้อย่างเสรีเต็มที่ ภายใต้เงื่อนไขบางประการ

หลายปีผ่านไป ปัญหา “เขาหัวโล้น” ลดลงอย่าง “เห็นผล” ยกตัวอย่างเช่นที่ฟูเจี้ยน มณฑลหนึ่งของจีน มีการปฏิรูปป่าไม้ เขาเปลี่ยนวิธีคิด คือ แบ่งที่ดินให้คนละ 5 มู่หรือประมาณ 4 ไร่ ห้ามขายที่ดิน ห้ามขุดหน้าดินไปขาย ห้ามทำพืชไร่ เขาเรียกนโยบายนี้ว่า…

“ไว้ผมทรงไหนก็ได้ แต่อย่าโกน”!!!

“คุณจะปลูกไผ่ ปลูกยูคาลิปตัส ปลูกสน ปลูกอะไรมารัฐรับซื้อหมด แต่อย่าปลูกพืชไร่ ผ่านไป 7 ปี จีนมีพื้นที่ป่าเพิ่มขึ้น เพราะที่ดินเป็นของรัฐ แต่ต้นไม้เป็นของประชาชน แล้วระหว่างไม้ที่ปลูกยังใช้ไม่ได้ ก็ไปยืมเงินจากรัฐ เอาต้นไม้ไปค้ำประกัน คือที่ป่าสมบูรณ์เขาก็ขีดวงไว้แล้ว ไม่มีใครไปยุ่งวุ่นวาย ส่วนที่โล้นๆเขาให้ชาวบ้านหมดเลย”

“พงศา” กล่าวด้วยว่า อย่างที่ “น่าน-เพชรบูรณ์” ถ้าไปดูแผนที่ได้ จะพบว่าไม่ได้เพิ่งถูกบุกรุกเมื่อ 2-3 ปี แต่มีการทำข้าวโพดมา 20-30 ปี ชาวบ้านอยากปลูกต้นไม้แทน แต่ช่องทางกฎหมายปัจจุบันไม่มีทางทำได้ ที่ จ.น่าน กฎหมายเป็นปัญหา ถ้าไม่แก้ตรงนี้ก็แก้ไม่ได้ เพราะไม่สร้างแรงจูงใจให้ประชาชน

ส่วนตัวอย่างชุมชนที่คนอยู่กับป่าได้อย่างยั่งยืนในประเทศไทย เช่น “แม่ทาโมเดล” หรือพื้นที่ อบต.แม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ ที่นี่มีพื้นที่ 73,000 ไร่ เป็นพื้นที่เอกสารสิทธิเพียง 5,000 ไร่ ที่เหลืออีก 68,000 ไร่ เป็นพื้นที่ป่า บริหารแบบ “โดยชุมชน เพื่อชุมชน” จัดทำข้อตกลงร่วมกัน แบ่งพื้นที่ป่าเป็น 4 ส่วน คือ 1.ป่าอนุรักษ์ ไม่มีการใช้ประโยชน์ใดๆทั้งสิ้น 2.ป่าใช้สอย สามารถนำไม้มาใช้ในปริมาณเหมาะสม เช่น เพื่อซ่อมแซมบ้านหรือทำยุ้งฉาง 3.พื้นที่ทำกินเป็นพื้นที่ทำมาหากินของชาวบ้าน และ 4.พื้นที่เอกสารสิทธิ หรือพื้นที่ 5,000 ไร่ข้างต้น

“ทำไมแม่ทารักษาป่าไว้ได้ เพราะถ้าจะรักษาป่าก็ต้องให้ใช้ประโยชน์ ชาวบ้านมีไม้มาสร้างบ้าน มีไม้ทำยุ้งฉางข้าว แล้วเขาก็ไปดับไฟป่าเพราะเขาหวงป่า แต่ถ้าเขาไม่ได้ใช้ เขาไม่ไปหรอกครับ ถ้าไม่ได้ใช้แล้วจะไปทำไม?”

ด้าน “กนกศักดิ์ ดวงแก้วเดือน” นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ เผยถึงที่มาของความสำเร็จดังกล่าว ซึ่งชาวแม่ทาได้กำหนดยุทธศาสตร์พื้นที่ของตนไว้เป็น “พื้นที่เศรษฐกิจเกษตรและป่าไม้อย่างยั่งยืน” ทว่าปัจจุบันยังติดด้วยข้อกฎหมาย ทำให้ไม่อาจปลูกไม้เศรษฐกิจบางชนิดได้ แม้ขณะนี้จะได้รับพื้นที่เพิ่มจากรัฐมาอีก 7,000 ไร่ รวมเป็น 12,000 ไร่แล้วก็ตาม

“12,000 ไร่จะใช้อะไรบ้าง? 3,000 ไร่สำหรับที่อยู่อาศัยและสาธารณูปโภค แล้วอีก 9,000 ไร่จะเป็นวนเกษตรทั้งหมด สมมุติ 9,000 ไร่ เป็นไม้สัก 3,000 ไร่ 200 ต้น ก็ได้แล้ว 6 แสนบาท แต่คำถามแรกของชาวบ้านคือไม้สักตัดได้หรือไม่?” นายก อบต.แม่ทาทิ้งปมคำถาม

เรื่องนี้ “พงศา” กล่าวเสริมว่า หาก “ปลดล็อก” ให้ชาวบ้านปลูก “ไม้หวงห้าม” ในฐานะไม้เศรษฐกิจ ย่อมเป็นการ “คานอำนาจ” กับกลุ่มทุน ดึงชาวบ้านให้อยู่กับวิถีอนุรักษ์ เพราะรายได้นั้นไม่ต่างกัน เป็น “ทางเลือก” แทนที่จะไปถางป่าทำเกษตรเชิงเดี่ยวให้กับนายทุนอย่างที่ผ่านๆมา

ฉบับนี้ “สกู๊ปแนวหน้า” นำเสนอถึงผลสำเร็จของการเปลี่ยนแปลงนโยบายป่าไม้จาก “จับกุม-ขับไล่” คนออกจากป่า มาเป็น “ส่งเสริม-จูงใจ” การใช้ประโยชน์จากป่าอย่างสร้างสรรค์ ทั้งต่างประเทศและในประเทศไปแล้ว…ฉบับหน้าจะเป็นการ “คลายข้อสงสัย” ว่าจะแยกแยะ คัดกรอง ระหว่าง “ไม้ปลูก” กับ “ไม้ธรรมชาติ” ได้อย่างไร?

SCOOP@NAEWNA.COM

“…หนูตื่นมากลางดึก แล้วตะโกนบอกเพื่อนๆว่าไฟไหม้ จากนั้นจำได้ว่าเคยเรียนวิชาผูกเงื่อนจากวิชาลูกเสือ-
เนตรนารี จึงใช้ผ้าขาวม้าผูกต่อกันเป็นเชือก แล้วช่วยลำเลียงเพื่อนลงมาทางหน้าต่างชั้น 2 ทำให้ตัวเองและเพื่อนๆ รอดตายหลายชีวิต…”

เด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ “รอดตาย” จากเหตุเพลิงไหม้หอพักนักเรียนหญิงโรงเรียนแห่งหนึ่งใน จ.เชียงราย ซึ่งมีเด็กนักเรียนเสียชีวิตคากองเพลิงถึง 17 ราย เล่าให้ฟังถึง “นาทีชีวิต” ระหว่างประสบเหตุครั้งนั้น

คำบอกเล่า…บ่งชี้ให้เห็นว่าวิชา “ลูกเสือ-เนตรนารี” สามารถช่วยชีวิตเด็กได้เช่นกัน เพียงแต่เด็กไทยอีกมากยังขาดความรู้และทักษะในการนำมาใช้เพื่อเอาชีวิตรอดในสถานการณ์ฉุกเฉิน อุบัติเหตุ และอุบัติภัย ซึ่งนับวันจะมีมากขึ้นเรื่อยๆ ดังนั้นการ “ฝึกทักษะ” วิชาลูกเสือ-เนตรนารี เพื่อให้เด็ก “ทำเป็น” และเอาตัวรอดได้ จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่อาจ “มองข้าม”

“ลูกเสือและเนตรนารีเป็นวิชาสำคัญ และจะมีประโยชน์มากถ้าผู้เรียนนำมาประยุกต์และเอาไปใช้ เพราะเราไม่รู้เลยว่าในอนาคตจะเกิดอะไรขึ้น เช่น น้องนักเรียนที่มีสติ นำวิชาความรู้เรื่องการผูกเงื่อนช่วยเพื่อนจากเหตุเพลิงไหม้”

“เมธี ชราศรี” วัย 31 ปี ครูสอนวิชาลูกเสือและเนตรนารี โรงเรียนปากเกร็ด จ.นนทบุรี กล่าวระหว่างร่วมกิจกรรม “เรียนรู้ทักษะชีวิต ผ่านกิจกรรมลูกเสือแบบใหม่” จัดโดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการเสริมสร้างสุขภาพ(สสส.), สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ และสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เพื่อฝึกให้เยาวชนได้เรียนรู้ทักษะชีวิตผ่านคู่มือกิจกรรม
ลูกเสือ ที่เตรียมขยายผลใช้กับโรงเรียนในสังกัด สพฐ.ที่มีกว่า 40,000 แห่งทั่วประเทศ

“เมธี” กล่าวด้วยว่า เนื้อหาวิชาลูกเสือฯเป็น “ทักษะพื้นฐาน” ที่คนทั่วๆไปควรรู้และเข้าใจ เพราะสามารถนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน และยังมี “ทักษะเอาชีวิตรอด” หรือช่วยชีวิตผู้อื่นในสถานการณ์ “เสี่ยง” อีกด้วย เช่น การใช้เชือก “ผูกเงื่อน” การเรียนรู้ “วิชาสูทกรรม” ว่าด้วยการหาอาหารมายังชีพ การปรุงอาหาร เพื่อเอาตัวรอดเมื่อ “หลงป่า” เป็นต้น ซึ่งเป็นการเรียนรู้เกี่ยวกับการใช้ชีวิตในป่าที่ “เด็กเมือง” อาจไม่เคยสัมผัส

ด้าน “ปิ่นทิพย์ ทอนเกาะ” ผู้อำนวยการโรงเรียนสามัคคีรถไฟ จ.นครราชสีมา กล่าวว่า วิชาลูกเสือฯจะสอนให้เด็กเกิดทักษะชีวิต เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นได้ด้วยตัวเอง โดยที่โรงเรียนสามัคคีรถไฟ จะนำคู่มือ “ลูกเสือเสริมสร้างทักษะชีวิต” มาสอนในวิชาลูกเสือฯเหมือนโรงเรียนอื่นๆ แต่เพิ่มเติมเรื่องแผน หรือการ “จำลองเหตุการณ์” เข้าไป เพื่อให้เด็กได้วิเคราะห์แนวทางการแก้ปัญหาต่างๆที่ต้องเผชิญได้อย่างตรงจุด

“เช่น กรณีเพลิงไหม้ ทักษะในวิชาลูกเสือฯ คือ เมื่อเด็กเห็นควันไฟต้องหมอบลงติดพื้น เพราะควันไฟจะลอยอยู่ในอากาศ จากนั้นให้รีบหาถุงต่างๆมาเป่าให้มีอากาศ จากนั้นเอามาครอบศีรษะ เพื่อให้หายใจได้โดยไม่สำลักควันเข้าปอด นอกจากนี้ที่โรงเรียนได้ทำสัญลักษณ์เป็นปักธงสี ต่างๆปักไว้ เพื่อชี้นำไปยังไปยังทางออก ซึ่งจากที่เราได้ทดสอบหลังสอนทักษะนี้ให้เด็กแล้ว พบว่า เด็กทุกคนมีทักษะเอาตัวรอดจากเหตุอัคคีภัยได้” ปิ่นทิพย์ กล่าว

ขณะที่ “ด.ช.ชยานนท์ ทะยอมใหม่” นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนสามัคคีรถไฟ กล่าวว่า หลังจากที่เรียนวิชาลูกเสือเสริมสร้างทักษะชีวิตแล้ว สามารถนำมาใช้ป้องกันตัว และช่วยเหลือผู้อื่นได้อีกด้วย เช่น การผูก
“เงื่อนเป็นเงื่อนตาย” สามารถนำไปใช้ช่วยคนตกน้ำได้ หรือช่วยคนถูกงูกัด โดยการนำเชือกมามัดเหนือแผลแทนวิธี
“ขันชะเนาะ” ที่เพิ่มความเสี่ยงการเกิดเนื้อตาย จนอาจต้องตัดอวัยวะนั้นทิ้งได้

“หรือการเอาตัวรอดจากเพลิงไหม้ ที่โรงเรียนมีการฝึกซ้อมหนีไฟอยู่แล้ว ซึ่งทักษะวิชาลูกเสือฯที่ได้ คือ เมื่อเกิดเพลิงไหม้จริงๆให้เราหมอบต่ำอยู่กับพื้น เพราะพื้นจะมีอากาศ ส่วนข้างบนจะมีแต่ควันไฟที่อาจทำให้เราสำลักได้” ลูกเสือชยานนท์ กล่าว

ด้าน “สุปรีดา อดุลยานนท์” ผู้จัดการ สสส. กล่าวว่า ทักษะชีวิตเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับเด็กและเยาวชน ประกอบด้วย ทักษะการคิดวิเคราะห์ แก้ไขปัญหา คิดสร้างสรรค์ สื่อสารเป็นรู้จักปรับตัวในอนาคต และทำงานร่วมกันเป็นทีม ในหลายประเทศทั่วโลกได้มุ่งสร้างทักษะพื้นฐานเหล่านี้ โดยสอดแทรกอยู่ในการเรียนการสอนในสถานสร้างภูมิคุ้มกันเยาวชน เรียนรู้ทักษะชีวิตผ่านวิชาลูกเสือ ซึ่งเน้นการลงมือทำและฝึกปฏิบัติ จึงเป็นชั่วโมงของการเรียนรู้ที่น่าสนใจ มีตัวอย่างการสอนลูกเสือเพื่อสร้างทักษะชีวิตในต่างประเทศ เช่น ศรีลังกา มีการสอนทักษะการช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม จน “ลูกเสือ” เป็นกลุ่มอาสาสมัครที่มีบทบาทสำคัญในการเข้าไปช่วยเหลือ

“สสส.จึงร่วมกับสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ และสมาคมวางแผนครอบครัวฯ ออกแบบคู่มือการเรียนรู้ทักษะชีวิตผ่านกิจกรรมลูกเสือ โดยออกแบบการเรียนรู้ในแต่ละช่วงวัย และดึงสถานการณ์ปัจจุบันเข้ามาอยู่ในกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อให้เป็นเรื่องใกล้ตัวกับสิ่งที่เขาต้องเผชิญ เป็นการสร้างภูมิคุ้มกันด้วยการติดอาวุธทางทักษะชีวิตให้เด็กตั้งแต่ต้น รวมถึงสร้างความเป็นพลเมืองที่ดีในสังคมด้วย” ผู้จัดการ สสส. กล่าว

ส่วน “กาญจนา กาญจนสินิทธ์” นายกสมาคมวางแผนครอบครัวฯ กล่าวว่า คู่มือการเรียนรู้ทักษะชีวิตผ่านกิจกรรมลูกเสือได้ทดลองใช้ในโรงเรียนนำร่อง 26 แห่ง พร้อมกับประเมินผลแล้ว พบว่า นักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรมมีทักษะชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เช่น ในเด็กเล็กจะพบความเสี่ยงจากการถูก “ล่อลวง” จึงมีกิจกรรม “ภัยใกล้ตัว” โดยให้เด็กแสดงบทบาทสมมุติ เมื่อมีคนมาชวนขึ้นรถตู้เพื่อฝึกคิดวิเคราะห์และการปฏิเสธ หรือกิจกรรม “นาทีชีวิต” ด้วยการช่วยเหลือตัวเองจากอุบัติภัยทางน้ำและวิธีป้องกัน เป็นต้น

ขณะที่ “การุณ สกุลประดิษฐ์” เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(กพฐ.) กล่าวว่า กระทรวงศึกษาธิการ เห็นความสำคัญต่อการสร้างทักษะชีวิต จึงเพิ่มกิจกรรมเสริมผ่านการลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ ซึ่งลูกเสือถือเป็นวิชาที่ช่วยสร้างทักษะชีวิต ดังเหตุการณ์ไฟไหม้ที่ จ.เชียงราย ที่นักเรียนใช้วิธีผูกเงื่อนช่วยชีวิตคนไว้ได้ เมื่อมีคู่มือเรียนรู้ทักษะชีวิตในวิชาลูกเสือจะทำให้การเรียนรู้
เข้มขึ้น เพื่อขยายผลต่อไป

“ลูกเสือ-เนตรนารี”…วิชาที่หลายๆคนอาจมองข้าม และ “หลงลืม” ทั้งๆ ที่ถ้ารู้จักฝึกฝนอาจช่วยให้เอาตัวรอดในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินได้ และไม่จำเป็นว่าต้องเรียนเฉพาะจากในโรงเรียนเท่านั้น เพราะ “ทักษะชีวิต” เหล่านี้ เรียนรู้และศึกษาได้จากสื่อต่างๆ ขึ้นอยู่ที่ว่าจะนำมาใช้ “ถูกที่ ถูกเวลา” หรือไม่

ข้างต้นเป็นบางตัวอย่างของอุบัติเหตุที่เกิดกับ “รถรับส่งนักเรียน” ที่ระยะหลังมีให้เห็นบ่อยครั้ง และนำมาซึ่ง “ความเจ็บปวด” ของพ่อแม่ผู้ปกครองและครูอาจารย์ ที่ต้องเห็นลูกหลานหรือลูกศิษย์ต้องจากไป แต่น่าแปลกที่ภาพ “สะเทือนใจ” เหล่านี้ เหมือนยังไม่เพียงพอให้ทุกคนหันกลับมาใส่ใจกับความปลอดภัยในการเดินทางของ “อนาคตของชาติ”

“นพ.ธนะพงศ์ จินวงษ์” ผู้จัดการศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน(ศวปถ.) กล่าวว่า เหตุผลสำคัญที่ “รถรับจ้างรับส่งนักเรียน” เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงในหลายๆด้าน คือ 1.“ความเสี่ยงด้านตัวรถ” เพราะนำรถส่วนบุคคลที่ส่วนใหญ่จะใช้ “รถปิกอัพ-รถตู้” มาดัดแปลงสภาพเป็นรถรับจ้างรับส่งนักเรียน โดย “เพิ่มแถวที่นั่ง” เพื่อให้รับเด็กได้จำนวนมาก ประกอบกับผู้ปกครองที่ให้บุตรหลานใช้รถกลุ่มนี้ มีฐานะปานกลางถึงยากจน จ่ายค่ารถแพงๆ ไม่ไหว ต้องอาศัยนักเรียนหลายๆ คนมาช่วยเฉลี่ยให้ผู้รับจ้างมีกำไร

2.“ความเสี่ยงด้านคนขับ” พบว่า นอกจากไม่ต้องมีใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะแล้ว ยังขาดระบบกำกับตรวจสอบจากผู้ประกอบการหรือโรงเรียน เช่น การกำกับช่วงเวลาขับรถ เพราะคนขับอาจไปรับงานอื่น จนเป็นเหตุให้ “หลับใน” เป็นต้น 3.“ความเสี่ยงจากระบบกำกับ” รถกลุ่มนี้ไม่ถูกตรวจสอบแบบรถนักเรียนที่ขึ้นทะเบียน มีเฉพาะการระบุให้มาขออนุญาตกับนายทะเบียนขนส่ง เทอมละ 1 ครั้ง ตามข้อกำหนดกรมการขนส่งทางบก แต่ในทางปฏิบัติพบว่าไม่ได้ขออนุญาต เป็นการตกลงกับผู้ปกครองกันเอง

อีกระบบกำกับที่ยังเป็นปัญหา คือ การกำกับโดย “โรงเรียน” ซึ่งไม่มีระบบกำกับรถรับจ้างรับส่งนักเรียนเหล่านี้ แม้จะมีระบุไว้ในระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการควบคุมดูแลการใช้รถโรงเรียน 2536 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.) ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม 2534 นอกจากนี้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(สพฐ.) จะมีระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ซึ่งต้องมีการเยี่ยมบ้านและสำรวจสภาพความเสี่ยงต่างๆ รวมทั้งความเสี่ยงในการเดินทาง แต่โรงเรียนส่วนใหญ่ยังขาดการนำข้อมูลการเดินทางมาวิเคราะห์ และวางแผนแก้ไข

“จากความเสี่ยงที่ยังคงอยู่ ทั้งปัจจัยด้านยานพาหนะ คนขับ รวมถึงระบบกำกับติดตามโดยโรงเรียนและกรมการขนส่งทางบก จึงเป็นเหตุให้ข่าวอุบัติเหตุของรถกลุ่มนี้ยังคงอยู่บนหน้าหนังสือพิมพ์แทบทุกสัปดาห์ โดยไม่มีวี่แววว่าจะถูกแก้ไขได้อย่างเป็นระบบ”

“นพ.ธนะพงศ์” กล่าวว่า เพื่อให้เกิด “ระบบป้องกัน” ไม่ให้รถโรงเรียนมีความเสี่ยงและเกิดความสูญเสียซ้ำซากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องเร่งดำเนินการแก้ไขที่ “รากปัญหา” ด้วยการ “จัดระเบียบใหม่” โดย 1.“คนขับ” ต้องถูกคัดกรอง และได้รับการอบรม เช่น ต้องมีใบอนุญาตขับขี่ โดยเฉพาะใบอนุญาตขับขี่รถยนต์สาธารณะ เพราะเป็นหลักประกันความปลอดภัยได้ในระดับหนึ่ง

2.“รถ” ที่พบว่ามีการ “ดัดแปลงสภาพรถ” กันมากนั้น ภาครัฐต้องทำให้ “หายไป” โดยเฉพาะการ “เพิ่มเก้าอี้” ที่ไม่มีการยึดเกาะกับตัวรถ 3.กรณีรถรับจ้างรับส่งนักเรียนที่เป็น “เด็กเล็ก” หรือระดับประถมลงมาถึงอนุบาล จำเป็นต้องมี “พี่เลี้ยง” ประจำรถที่ผ่านการอบรม เพื่อช่วยดูแลเด็ก และ 4.หน่วยงานที่ต้องเข้ามาร่วม “ลงขัน” เพราะถ้าปล่อยให้ผู้ปกครองเฉลี่ยค่าจ้างรถรับส่งกันเอง สุดท้ายก็จะกลับสู่ “วังวนเดิม”

“ที่ต้องทำ คือ ลดจำนวนเด็กในรถ ซึ่งรถต้องไม่ดัดแปลงสภาพ ใส่มาตรฐานเข้าไป ทั้งหมดนี้มีต้นทุน ดังนั้นท้องถิ่นต้องเป็นตัวช่วยสนับสนุน เช่น ปรับปรุงระเบียบ หรือหาช่องทางช่วยแชร์ค่าใช้จ่ายบางส่วนในการจ้างรถรับ-ส่งกับผู้ปกครองได้หรือไม่ ขณะที่ทางโรงเรียนต้องหันกลับมาใส่ใจเรื่องนี้ ด้วยการช่วยกำกับดูแล เช่น ช่วยดูแลจำนวนเด็ก หรืออบรมคนขับ เป็นต้น” นพ.ธนะพงศ์ กล่าว

ตามกฎหมายรถนักเรียนที่ถูกต้องตาม พ.ร.บ.ขนส่งทางบก 2522 ต้องมี “มาตรฐาน 5 ด้าน” ได้แก่ 1.คนขับต้องมีใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ หรือใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลที่ได้รับอนุญาตมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี 2.ติดป้ายสัญญาณเตือนว่าเป็นรถนักเรียนหรือรถโรงเรียน พร้อมมีอุปกรณ์ความปลอดภัยภายในรถ เช่น เข็มขัดนิรภัย ถังดับเพลิง และอุปกรณ์ปฐมพยาบาล 3.ตรวจสภาพทุก 6 เดือน 4.มีพี่เลี้ยงดูแลเด็ก ซึ่งต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี และ 5.มีระบบประกันภัยเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

ทว่า…ในความเป็นจริง “รถโรงเรียน” ที่เราเห็นวิ่งรับ-ส่งลูกหลานกันดาษดื่น บนท้องถนนทั้งใน กทม. และต่างจังหวัด จะเป็นรถตู้ ปิกอัพ หรือรถสองแถว ล้วน…

“ผิดกฎหมาย”!!!

“ณันทพงศ์ เชิดชู” รองอธิบดีกรมการขนส่งทางบกกล่าวว่า ตาม พ.ร.บ.ขนส่งทางบก 2522 กำหนดเรื่องรถโรงเรียนไว้ชัดเจนแล้ว ง่ายๆ ตามมาตรฐานสากล คือ ผู้ประกอบการที่จะจดทะเบียนเป็นรถโรงเรียนตามกฎหมายได้ ต้องเป็นรถ“สีเหลือง-ดำ” เป็นต้น

“ที่เราจะเห็นใช้รถเล็กๆ เช่น รถสองแถว ปิกอัพหรือรถตู้ มาใช้รับส่งนักเรียนถือว่ายังไม่ถูกต้องโดยทีเดียว เพราะยังไม่มีใครมาขออนุญาตจริงจังตามกฎกระทรวงดังนั้นรถโรงเรียนที่เราเห็นวิ่งกันในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดนั้นถ้ายึดตามกฎกระทรวงถือว่าผิดกฎหมายทั้งหมด”

รองอธิบดีกรมการขนส่งทางบก ยอมรับว่า เมื่อพ่อแม่ ผู้ปกครอง “ยอมรับได้” และ “นิยม” รถโรงเรียนในลักษณะที่เราเห็นอยู่ในปัจจุบัน จึงเป็นเรื่องที่“กฎหมาย” ต้องปรับแก้เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง เบื้องต้นกรมฯอยู่ระหว่างจะปรับแก้กฎกระทรวงใหม่ เพื่อวางกฎเกณฑ์เรื่องความปลอดภัยทั้งหมด เช่น รถโรงเรียนต้องมี “ป้าย” แสดงว่าเป็นรถรับส่งนักเรียน ติดด้านหน้าด้านหลัง, ต้องมีสัญญาณไฟสีเหลืองอำพัน ติดมุมซ้าย มุมขวาบนหลังคา เพื่อแสดงให้รู้ว่าเป็นรถรับ-ส่งนักเรียน ตามมาตรฐานสากล เป็นต้นขณะที่มาตรการเร่งด่วนที่กำลังดำเนินการ คือ ให้ขนส่งจังหวัดทุกจังหวัด ลงพื้นที่ “สำรวจ” รถโรงเรียนที่มีการใช้งานอยู่จริง เมื่อแจ้งให้ผู้ประกอบการนำรถทุกคันมา“ตรวจสภาพ” เพื่อกวดขันเรื่อง “ความปลอดภัย”

การถามหา “รถโรงเรียน” ที่ได้มาตรฐาน ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงทุกครั้งที่เกิดอุบัติเหตุกับนักเรียน แต่สุดท้ายก็ “เหลว” หลังจากนี้จึงต้องติดตามว่าความขึงขังเหล่านี้จะจางหายไปดั่ง “ไฟไหม้ฟาง” พร้อมกับข้อเสนอแนะจากนักวิชาการที่จะเป็นเพียง “ก้อนหิน” ที่ถูกเหวี่ยงทิ้งลงกลางบึง อีกหรือไม่.???

เพราะ “อุทาหรณ์” มีมากมาย อยู่ที่ผู้คนจะให้ความสำคัญ และร่วมมือกันหาทางแก้ปัญหามากน้อยเพียงใด หากละเลยสุดท้ายมันก็กลายเป็นแค่เรื่อง “ซ้ำรอย” ที่ “ซ้ำซาก”!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

ช่วงต้นปี 2559 ที่ผ่านมา มีเรื่องหนึ่งที่ผู้ติดตามประเด็น “โลกมองไทย” ให้ความสนใจ นั่นคือการที่ สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติหรือ “กสม.” ของประเทศไทย ถูกลดชั้นจาก “เกรดเอ” (A) ลงมาอยู่ที่ “เกรดบี” (B) จากการจัดอันดับของ สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (ICC) ส่งผลให้จากเดิมที่กสม. ไทยในเวที กสม. นานาชาติ มีฐานะเป็น “สมาชิกเต็มตัว” ถูกลดระดับลงไปเป็นเพียง “ผู้สังเกตการณ์” เท่านั้น ซึ่งด้านหนึ่งก็มีผู้มองว่าอาจเกี่ยวข้องกับ “ที่มาและท่าที” ของรัฐบาลปัจจุบัน

แต่อีกด้านหนึ่ง “ข้อกฎหมาย” ที่เกี่ยวข้อง..ก็เป็น “ข้อท้วงติง” ที่สำคัญไม่แพ้กัน!!!

ศ.ดร.วิทิต มันตาภรณ์ อาจารย์คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงในประเทศซีเรีย คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนองค์การสหประชาชาติ (UNHRC) กล่าวในงานสัมมนาวิชาการ “การสร้างกลไกการไกล่เกลี่ยระงับข้อพิพาทด้านสิทธิมนุษยชนตามหลักการปารีส” จัดโดย กสม. 3 มิ.ย. 2559 ณ โรงแรมเซ็นทรา ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ถ.แจ้งวัฒนะ กรุงเทพฯ ถึงสาเหตุสำคัญที่ทำให้กสม. ไทย ถูกลดชั้นลง นั่นคือ “ที่มา” หรือการสรรหาผู้มาดำรงตำแหน่งกรรมการ

อาจารย์วิทิต กล่าวว่า ในเวทีสิทธิมนุษยชนนานาชาติมองว่าการสรรหากรรมการของ กสม. ไทยนั้น “ไม่เป็นอิสระเท่าที่ควร” โดยหากดูตาม รัฐธรรมนูญ 2550 มาตรา 256 วรรค 5 จะพบว่า คณะกรรมการสรรหาผู้ดำรงตำแหน่งกรรมการ กสม.ที่อิงตาม มาตรา 243 จะเป็นผู้แทนจากศาลต่างๆ รวมกับผู้แทนฝ่ายการเมืองในสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งรวมถึง กสม. ชุดปัจจุบันอันเป็นชุดที่ 3 ด้วย แต่กลับ “ไม่มีผู้แทนของภาคประชาชน” เลยแม้แต่ที่นั่งเดียว

“รัฐธรรมนูญฉบับที่ 16 (ฉบับ 2540) กำหนดคณะกรรมการคัดเลือกไว้ 27 คน ครึ่งหนึ่งเป็นเอ็นจีโอ (องค์กรพัฒนาเอกชน-NGO) มีความหลากหลายและการคัดเลือกขั้นต้น แต่ในยุคที่ 2 ในรัฐธรรมนูญฉบับที่ 18 (ฉบับ 2550) ลดกรรมการคัดเลิอกเป็น 7 คน ซึ่งไม่มีเอ็นจีโอเลย มีแค่ผู้พิพากษาบวกกับนักการเมืองนี่คือเหตุใหญ่ที่สุดที่กรรมการสิทธิของไทยถูกลดลำดับ” ผู้แทนไทยใน UNHRC รายนี้ ระบุ

ขณะที่ สุนี ไชยรส อดีตคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย (คปก.) ในฐานะอดีต กสม. ชุดแรก แสดงความเป็นห่วงกรณีร่างรัฐธรรมนูญ 2559 ที่กำลังจะลงประชามติกันเร็วๆ นี้ ว่า “ลดอำนาจหน้าที่” ไปบางประการจาก รธน.ฉบับก่อนๆ อาทิ รธน. 2550 มาตรา 257 (4) การนำคดีขึ้นสู่ศาลหากกรณีนั้นจะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาสิทธิมนุษยชนโดยรวม หรือ รธน.2550 มาตรา 257 (7) การทำงานร่วมกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ในการส่งเสริมด้านสิทธิมนุษยชน เป็นต้น ซึ่งร่าง รธน. ฉบับล่าสุด มาตรา 247 ได้ตัดอำนาจ 2 ประการนี้ออกไป

“วันนี้ร่างรัฐธรรมนูญปี 2559 มีกรรมการสิทธิ เป็นองค์กรอิสระด้วย แต่ว่าไปตัดอำนาจที่เชื่อมโยงกับศาล ที่พยายามผลักดัน
มาจนเกิดได้ในรัฐธรรมนูญ 2550 วันนี้ตัดออกแล้วคืออำนาจที่จะฟ้องต่อศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ แล้วก็ตัดอำนาจการทำงานกับเครือข่าย คือปกติแล้วกรรมการสิทธิไม่มีอำนาจตัวจริง แต่มันขึ้นอยู่กับการทำงานร่วมกับภาคประชาชนอย่างกว้างขวาง ถึงจะทำให้กรรมการสิทธิเข้าไปส่งเสริมป้องกัน หรือคุ้มครอง” อดีต กสม.ชุดแรก ฝากทิ้งท้าย

เป็นที่ทราบกันว่าแนวทางของร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้จะเริ่มร่าง “กฎหมายลูก” หรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญรวม 10 ฉบับ ภายหลัง “รัฐธรรมนูญผ่านประชามติ” เรียบร้อยแล้ว โดยคาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 8 เดือน นับตั้งแต่วันที่รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ประกาศใช้ ซึ่ง 1 ในกฎหมายลูกนั้นมี พ.ร.บ.กรรมการสิทธิมนุษยชน รวมอยู่ด้วย จึงอยากให้นำในส่วนของที่เป็น “จุดเด่น-ข้อดี” ของรัฐธรรมนูญฉบับก่อนๆ มาบรรจุไว้

เพื่อที่ “ภาพลักษณ์” ของไทยในเวทีโลก..จะได้ไม่ถูกมองว่า “แย่ลง”!!!

และนำไปสู่ “ดีขึ้น” ในอนาคต..กลับไปยืนที่ระดับ “เกรดเอ” อีกครั้ง!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

แต่ไม่ว่าจะเป็นความรุนแรงแบบไหน ตั้งแต่การ “ฆ่าคนตาย” ไม่กี่ศพ ไปจนถึงการก่อ “วินาศกรรม” จนมีคนตายนับสิบนับร้อยศพ ยิ่งวิธีที่ใช้มีความโหดร้ายสะเทือนขวัญมากขึ้นเท่าใด เมื่อปรากฏเป็นที่รับรู้ของสังคม คำถามที่ตามมา คือ…

ใจคนพวกนี้ทำด้วยอะไร!?!?!

เหตุใดถึงกล้าลงมือได้อย่างไม่รู้สึกสะทกสะท้าน!?!?!

เมื่อเดือนเมษายน 2559 มีการจัดเวทีเสวนา “สงครามลับ ก่อการร้าย และความตื่นกลัว” ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ซึ่ง “กฤดิกร วงศ์สว่างพานิช” นักวิชาการอิสระผู้เชี่ยวชาญด้านทฤษฎีการก่อการร้าย อธิบายถึงสาเหตุบางประการ ที่ทำให้คนกลุ่มที่ใช้ความรุนแรง โดยเฉพาะบรรดา “ผู้ก่อการร้าย” มีวิธีคิดที่ต่างไปจากที่คนทั่วไปคุ้นเคย นั่นคือไม่ได้มองว่า “ชีวิตคน” มีค่ามากที่สุด เมื่อเทียบกับ “สิ่งอื่น” ที่คนเหล่านี้เห็นว่า “สำคัญกว่า”!!!

“กฤติกร” ยกตัวอย่าง เช่น ชนเผ่าไวกิ้ง บรรพบุรุษของชาวยุโรปเหนือ-สแกนดิเนเวีย มีความเชื่อว่า “การตายในสนามรบจะทำให้ได้ไปอยู่ในอาณาจักรของพระผู้เป็นเจ้า” เป็นต้น ความเชื่อทำนองนี้ เราอาจพบได้ทั่วไปในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ จึงอาจอธิบายได้ว่าเหตุใดผู้ใช้ความรุนแรงแม้จะรู้ดีว่าการก่อวินาศกรรมมีความเสี่ยงถูกปราบปรามถึงขั้นเสียชีวิต แต่ไม่มีท่าทีหวั่นกลัวความตาย

“พูดง่ายๆ คือ เขาเชื่อว่าการเสียสละร่างกายเพื่อคุณค่าบางอย่างที่มันเหนือกว่าคุณค่าชีวิตของเขา เป็นสิ่งที่ทำได้หรือพึงกระทำ ตรงนี้คือการก่อการร้าย คือการสมาทานเข้ากับแนวคิดก่อนสมัยใหม่ ไม่ได้เกี่ยวกับศาสนาใด เป็นพิเศษ สำหรับผมแล้ว คนที่ก่อการร้ายคือคนที่ไม่ได้เชื่อว่าชีวิตเป็นสิ่งที่มีค่าสูงสุดในสารบบความคิดของเขาเอง แต่มีคุณค่าบางอย่างที่มีมูลค่าสูงกว่าชีวิตของเขาอยู่ ที่ทำให้เขายินดีสละร่างกายของเขา” กฤติกร ระบุ

แล้วคนสมัยใหม่มีวิธีคิดอย่างไร?…นักวิชาการด้านทฤษฎีก่อการร้ายรายนี้ อธิบายว่า เมื่อวิวัฒนาการทางสังคมและการเมือง มาถึงยุคของคำว่า “ประชาธิปไตย” และ “สิทธิมนุษยชน” 2 สิ่งนี้ทำให้เกิด “ความเชื่อใหม่” ที่ไม่เคยมีมาก่อน นั่นคือ “คุณค่าในความเป็นมนุษย์” ที่ไม่ใช่ในฐานะปัจจัยการผลิต แต่หมายถึง “คุณค่าในชีวิต” ของปัจเจกชนแต่ละบุคคล และนั่นทำให้ “การมีชีวิตอยู่” ไม่ว่าของใครก็ตาม ถือเป็น “คุณค่าสูงสุด” ไปด้วย

“สิ่งแรกที่เป็นเงื่อนไขในคำว่าประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชน คือ สิทธิในการมีชีวิตอยู่ ทำให้เราเป็นเจ้าของตัวเอง จากเดิมเราไม่เคยเป็นเจ้าของชีวิตตัวเอง อยู่ๆ เราก็มีชีวิตเป็นของตัวเอง ชีวิตมีความสำคัญขึ้นมา ก่อนหน้านี้ชีวิตประชากรสำคัญไหม? สำคัญ แต่ในฐานะสมบัติทางเศรษฐกิจมากกว่า” กฤติกร อธิบาย

นอกจากเรื่อง “ชุดความคิด” แล้ว ความรุนแรงยังมีเรื่องของ “กลุ่มเสี่ยง” เข้ามาเป็นปัจจัยเสริม…“ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์” บรรณาธิการข่าวต่างประเทศเครือมติชน ยกตัวอย่างการขยายตัวของแนวร่วมกลุ่มรัฐอิสลาม “ไอเอส-ไอซิส”(IS-ISIS) ในยุโรป เกิดเป็นผู้ก่อการร้ายที่เป็นคนในประเทศ (Home Grown Terrorist) โดยตั้งข้อสังเกตว่า คนเหล่านี้เป็น…

“คนชายขอบ”!!!

ที่ถูกบีบคั้นด้วยสภาพบางอย่างในสังคมที่อาศัยอยู่ ทำให้ง่ายต่อการถูกชักจูงจากผู้ไม่หวังดี ซึ่งคนที่ไปเข้าร่วมกับกลุ่มรัฐอิสลาม มีตั้งแต่คนฐานะไม่ดีนัก คนติดยาเสพติด คนที่ก่ออาชญากรรมแล้วหลบหนีคดี ไปจนถึงคนที่มีความเชื่อบางอย่าง และต้องการสร้าง “ประเทศในอุดมคติ”

“ไพรัตน์” บอกว่า ภูมิหลังของผู้ก่อการร้ายตั้งแต่กรณีปารีส ประเทศฝรั่งเศส ไล่มาจนถึงกรณีเบลเยียม อย่างแรกที่พบคือเป็นลูกหลาน “ผู้อพยพ” คนเหล่านี้ถูกสภาพของสังคมสร้างเงื่อนไขกดดัน ถามว่าผู้อพยพที่ประสบความสำเร็จในสังคมตะวันตกมีหรือเปล่า? คำตอบคือมีตัวอย่างให้เห็นเยอะแยะ แต่ถามว่ามีสัดส่วนกี่เปอร์เซ็นต์ของประชากรที่อพยพ มีน้อยมาก คนเหล่านี้เหมือนตัวเองไม่มีบ้าน อย่างกรณีสองพี่น้องที่ก่อเหตุในเบลเยียม ย้อนไปดูประวัติมีตั้งแต่เรื่องปล้นสถาบันการเงิน ปล้นรถ แล้วยิงต่อสู้เจ้าหน้าที่

“ฉะนั้นคนเหล่านี้จะมีความรู้สึกว่า 1.ตัวเองไม่ถูกยอมรับ 2.ไม่มีจุดมุ่งหมายในชีวิต นี่คือส่วนที่สองที่เขาถูกโน้มน้าวชักจูงให้เข้ามามีส่วนร่วม และส่วนที่ 3 คือ ลักษณะของแต่ละบุคคล บางคนต้องการแสดงอำนาจ แสดงความห้าวความเก่ง แล้วไม่สามารถแสดงออกได้ในการใช้ชีวิตปกติ” ไพรัตน์ ตั้งข้อสังเกต

แล้วอะไรคือหนทางแก้ไข?…“กฤติกร” ให้ข้อคิดว่า “ความรุนแรงไม่อาจยุติได้ด้วยความรุนแรง” โดยยกตัวอย่างเหตุคนร้ายกราดยิงที่ประเทศนอร์เวย์ ในปี 2554 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 87 ศพ สิ่งที่รัฐบาลนอร์เวย์ทำ คือ 1.ไม่ใช้การพิจารณาคดีโดยลับ ทุกขั้นตอนสามารถตรวจสอบได้ไม่ต่างจากผู้ต้องหาในคดีอื่นๆ

2.ไม่ใช้การปฏิบัติอย่างโหดร้ายทารุณ ทั้งการสอบสวน การตัดสินโทษ และรวมถึงชีวิตความเป็นอยู่ในเรือนจำ ซึ่งศาลนอร์เวย์ตัดสินจำคุก 25 ปี ฆาตกรรายนี้ และเน้นกระบวนการ “ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม” หากครบ 25 ปีแล้วยังไม่ดีขึ้นก็จะต้องถูกจองจำต่อไป แต่หากดีขึ้น “เข้าใจความเป็นมนุษย์มากขึ้น” ก็จะได้รับการปล่อยตัว

“ประวัติศาสตร์สอนเรามานับครั้งไม่ถ้วน ว่าถ้ามันเกิดความขัดแย้งและความรุนแรงขึ้น เราก็ตราหน้า แล้วก็รบกับอีกฝ่าย จนสุดท้ายพังทลายกันไปทั้งคู่ มนุษย์ควรหัดเรียนรู้ว่าความรุนแรงไม่ได้นำมาสู่อะไรเลย การแก้ปัญหาความรุนแรงด้วยความรุนแรงที่สูงกว่า มีแต่จะจบด้วยการล่มสลายของทั้ง 2 ฝ่าย”

“กฤติกร” ฝากทิ้งท้ายและย้ำว่า แนวคิดนี้แม้จะเป็นเรื่องยาก หลายคนอาจจะมองว่า “โลกสวย” ไม่สาสมเท่าหลักการ “ตาต่อตาฟันต่อฟัน” เพราะต้องอดทนสูงและใช้เวลานานนับหลายสิบปี แต่มันอาจจะ “ดีกว่า” การแก้ปัญหาแบบเดิมๆ ที่พิสูจน์แล้วว่า…

“ไม่เคย” ยุติความรุนแรงได้จริง!?!?!

SCOOP@NAEWNA.COM

ไร่หมุนเวียนบ้านกลาง อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง (ภาพจากเว็บไซต์มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ)