“ชาวบำเหน็จณรงค์ กลุ่มคนรักบ้านเกิดเราตั้งผ้าป่า แต่ทหารเขาบอกว่าทำไม่ได้ ตั้งผ้าป่ามันผิดกฎหมาย ชาวบ้านก็ถามว่ามันผิดตรงไหน? เขาใช้คำว่า..ต่อสู้คัดค้าน..คือเรื่องเหมืองทองคำ มลภาวะเป็นพิษที่ชาวบ้านได้รับรู้มา แต่เขาบอกว่า..แล้วสร้างหรือยัง?..คือถ้าไม่มีการมาสร้างเราจะไปต่อสู้กับคุณไหม? จะให้สร้างก่อนแล้วให้เราค้าน ชาวบ้านไม่มีสื่อในมือ ถูกกระทำอะไรเรื่องก็เงียบ”

สุวรรณี ศรีสูงเนิน ตัวแทนกลุ่มคนรักษ์บ้านเกิดบำเหน็จณรงค์ จ.ชัยภูมิ กล่าวในงานเสวนา “เสรีภาพสื่อ..ประชาชนได้อะไร?” ณ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ถ.สามเสน กรุงเทพฯ เนื่องในวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก 3 พ.ค. 2559 ด้วยน้ำเสียงที่สัมผัสได้ถึงความ “เจ็บปวด” ในฐานะชาวบ้านคนหนึ่ง

ซึ่งรู้สึก “คับข้องใจ” กับสิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนี้!!!

สืบเนื่องจากพื้นที่ อ.บำเหน็จณรงค์ บริษัทเอกชนแห่งหนึ่งได้รับ “ประทานบัตร” หรือใบอนุญาตการทำเหมืองแร่โปแตช เมื่อเดือน ก.พ. 2558 เนื้อที่ 9,700 ไร่ อายุประทานบัตร 25 ปี หากสร้างเสร็จจะมีกำลังการผลิต 1.1 ล้านตันต่อปี นอกจากนี้ยังมีโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินขนาด 56 เมกะวัตต์ (MW) ทำให้ชาวบ้านในพื้นที่เกิดความกังวลว่าอาจกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อพื้นที่ทำกินทางการเกษตร ทว่าชาวบ้านไม่สามารถแสดงออกใดๆ เพื่อคัดค้านได้ เพราะถูกมองว่าจะทำให้เกิดความไม่สงบขึ้น

ที่น่าหดหู่ใจ..เรื่องราวเหล่านี้ “ถูกเผยแพร่ผ่านสื่อ” น้อยมาก!!!

วิไลวรรณ แซ่เตีย ประธานคณะกรรมการสมานฉันท์แรงงานไทย (คสรท.) อธิบายถึงสิ่งที่เกิดขึ้นว่า วันนี้การแสดงความคิดเห็นของประชาชนก็ดี การทำหน้าที่ของสื่อมวลชนก็ดี ค่อนข้าง “ถูกจำกัด” ด้วยมาตรการทั้ง “ทางตรง” จากข้อกฎหมาย เช่น พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ 2558 ที่การชุมนุมต้องขออนุญาต และ “ทางอ้อม” ด้วยการเชิญเจ้าของสื่อบ้าง ผู้บริหารองค์กรสื่อบ้าง ไปพูดคุยเพื่อหวังให้นำเสนอข่าวไปในทาง “เป็นบวก” กับภาครัฐ

“ข้อทุกข์ร้อน” ของประชาชน..จึงอาจ “ถูกเบรก” ไม่นำเสนอแบบ “เจาะลึก”!!!

เพราะเกรงจะ “ขัดแย้ง” เนื่องจากกระทบต่อ “ภาพลักษณ์” ของรัฐ “ผู้มีอำนาจ”!!!

“วันนี้สิ่งที่เกิดขึ้นกับสื่อมวลชนหรือภาคประชาชน หรือเครือข่ายแรงงานก็ไม่ต่างกัน หนึ่งคือเราจะเห็นว่าภาครัฐออกกฎหมายเกี่ยวกับการชุมนุม ต้องมีพื้นที่ชุมนุม ต้องมีอันไหนชุมนุมได้อันไหนชุมนุมไม่ได้ ซึ่งเราก็ต้องต่อสู้ให้มีการแก้ไข แต่มันก็ยากมาก

หรือสื่อมวลชน ที่เราตั้งข้อสังเกตคือบรรณาธิการหรือเจ้าของสื่อต่างๆ รัฐบาลเรียกเข้าไปคุยแน่นอน เพื่อให้นำเสนอข่าวในทิศทางที่รัฐบาลต้องการ เป็นเชิงบวกของรัฐบาล แต่การนำเสนอประเด็นของประชาชน ที่มันจะไปกระทบกับการทำงานของรัฐบาล รัฐบาลเองก็อาจจะให้นำเสนอในภาคประชาชนแบบมีข้อจำกัด มีเงื่อนไข อาจจะไม่ได้นำเสนออย่างเป็นไปตามสภาพปัญหาที่มันเกิดขึ้นอย่างแท้จริง” ประธาน คสรท. ระบุ

เช่นเดียวกับ นิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ จ.เชียงราย แสดงความเป็นห่วงการทำหน้าที่ของ “นักข่าวท้องถิ่น” เพราะคนกลุ่มนี้เป็นผู้รายงานสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ของตน ประสานไปยังสำนักข่าวส่วนกลางก่อนเผยแพร่ออกไปในวงกว้าง ทว่าปัจจุบันนักข่าวท้องถิ่นตกอยู่ในสภาวะ “หวั่นกลัว” กฎหมายพิเศษบางข้อ จนยากที่จะ “เป็นปากเป็นเสียง” ให้กับคนเล็กคนน้อย

เพื่อเรียกร้องสิ่งที่เรียกว่า “ความเป็นธรรม”!!!

“สื่อท้องถิ่นเขาอยู่กับท้องถิ่น เห็นประเด็นปัญหามากมาย มากกว่าส่วนกลางอีก แต่กลับไม่อาจเสนอข่าวที่ให้เสียงให้ภาพทุกมุมได้ อันนี้เรื่องใหญ่ สื่อที่เป็นปัญหาและโดนกระทำมากคือสื่อท้องถิ่น สื่อท้องถิ่นเขาอยู่ในพื้นที่ รู้ว่าใครอยู่เบื้องหน้าเบื้องหลังอย่างไร มีความเป็นมาอย่างไร ถ้าสื่อท้องถิ่นถูกปิดบังควบคุมเสรีภาพ นี่ยิ่งหนักใหญ่ สื่อส่วนกลางก็จะไม่ได้รับข่าวที่เชื่อมร้อยกัน

ผมเชื่อว่าเราก็สื่อได้เต็มที่อยู่นะ แต่ว่าเบื้องหลังมันก็เกิดความหวาดระแวง ความกลัวอะไรหลายอย่างยกตัวอย่างเช่น ม.44 อันนี้ร้ายมาก ไม่ต้องพูดถึงสื่อไม่มีเสรีภาพ ชาวบ้านยังไม่มีเสรีภาพเลย ม.44 นี่สำคัญมากของยุคปัจจุบันนี้ ผมว่าสื่อก็ยังกลัว เสรีภาพสื่อยุคนี้มันอาจจะมีแต่มันถูกซ้อนด้วยอะไรที่ทำให้เกิดความหวาดกลัว ทั้งชาวบ้าน นักข่าวท้องถิ่น นักข่าวส่วนกลาง ผมว่ามีแน่กับการเกรงอะไรบางอย่างลึกๆ ถ้าใช้ ม.44 กับสื่อหรือกับชาวบ้านที่ลุกขึ้นมาปกป้องสิทธิเสรีภาพ ปกป้องสิทธิของชุมชนอันนี้เป็นเรื่องอันตรายมาก” นิวัฒน์ ให้ความเห็น

จากสิ่งที่เกิดขึ้นนี้ ท่าทีของสมาคมวิชาชีพสื่อ ทั้งสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และสมาคมนักข่าววิทยุโทรทัศน์ไทย ออกแถลงการณ์ร่วมกันเนื่องในโอกาสวันเสรีภาพสื่อโลก ประจำปี 2559 เรียกร้องให้รัฐบาลโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) “ยกเลิกกฎหมายที่จำกัดสิทธิเสรีภาพสื่อ” อาทิ คำสั่ง คสช.ฉบับที่ 97/2557, ฉบับที่ 103/2557 และฉบับที่ 3/2558 (ข้อ 5) โดยให้กลับไปใช้กฎหมายปกติ และควรให้สื่อมวลชนได้เปิดพื้นที่ให้ทุกฝ่ายได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็น เพื่อแสวงหาข้อสรุปร่วมกันอย่างสร้างสรรค์

เพราะจะเป็น “ทางออกของประเทศ” ให้ก้าวข้ามพ้น “วิกฤติความขัดแย้ง” ไปได้!!!

อีกด้านหนึ่ง ดร.ไชยณรงค์ เศรษฐเชื้อ อาจารย์ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา (สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ฝากข้อคิดในการทำหน้าที่ของสื่อมวลชน ว่า “อย่าเพียงแต่รายงานข่าวอย่างเดียว” แต่ต้องคิด “ตั้งข้อสังเกต-ตั้งคำถาม” ถึงประเด็นที่เกิดขึ้นควบคู่กันไปด้วย

หาไม่แล้วอาจตกเป็น “เครื่องมือ” ของผู้มีอำนาจ..ในการ “สร้างภาพลักษณ์” ให้กับตนเองโดยไม่รู้ตัว!!!

“ท่ามกลางความสลับซับซ้อนของปัญหา โดยเฉพาะการพัฒนาที่มันเชื่อมโยงกัน ผมอยากให้สื่อทำหน้าที่มากกว่าแค่การรายงานข่าว เช่น เขื่อนจีนปล่อยน้ำลงมา จีนมีบุญคุณกับเราจริงหรือไม่? หรือมันทำให้แม่น้ำโขงวิบัติหรือไม่? อย่างนี้เป็นต้น ผมคิดว่าการตั้งคำถามของสื่อมีความสำคัญมากๆ ผู้มีอำนาจพูดทีเดียวปุ๊บ รายงานไปมันก็เชื่อกันทั้งหมดถ้าเราไม่ตั้งคำถามต่อ การตั้งคำถามเพื่อให้เห็นสิ่งที่ซ่อนอยู่เบื้องลึกเบื้องหลังเป็นสิ่งที่สำคัญ” อาจารย์ไชยณรงค์ ฝากทิ้งท้าย

SCOOP@NAEWNA.COM

“คน กับ ช้างป่า”….

ดูจะเป็น “คู่ขัดแย้ง” ที่ปะทะกันมานาน หลายพื้นที่ปัญหาส่อเค้ารุนแรง เกิดความสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินของชาวบ้าน อันเนื่องมาจากการ “เผชิญหน้า” มากยิ่งขึ้น

นี่ไม่ใช่ปัญหาใหม่ แต่ “เรื้อรัง” มานานหลายทศวรรษ โดยเฉพาะในพื้นที่ “ป่าอนุรักษ์” ซึ่งชาวบ้านต้องเผชิญกับปัญหาที่เกินกว่าจะแก้ไขได้เพียงลำพัง ที่ผ่านมาหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนพยายาม “แสวงหา” แนวทางลดความขัดแย้งที่เกิดขึ้น

“ล้มเหลว” บ้าง…

“สำเร็จ” บ้าง…

ตัวอย่างของการตรากตรำทำงานที่บรรลุผล จนช่วยให้ “คน…ช้างป่า อยู่ร่วมกันได้” คือ “อุทยานแห่งชาติกุยบุรี” จ.ประจวบคีรีขันธ์!!!

“ผืนป่ากุยบุรี” มีเนื้อที่ 605,625 ไร่ หรือราว 969 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมเขต อ.เมือง, ปราณบุรี, สามร้อยยอด และกุยบุรี เดิมเคยเป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่ปลูก “สับปะรด” จำนวนมาก ซึ่งการบุกรุกป่าเพื่อทำไร่สับปะรดของชาวบ้าน“ผู้มาเยือน” ทำให้ช้างป่า “เจ้าของบ้าน” ถูกรุกราน แหล่งอาหารถูกทำลาย ส่งผลให้ช้างป่าที่อาศัยอยู่ต้องกลายเป็นดั่ง “โจร” บุกเข้าไปหาอาหาร และทำลายไร่สับปะรดของชาวบ้านเพื่อความ “อยู่รอด” จึงเป็นที่มาของความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างมาอย่างยาวนาน

ทว่า…ด้วยความร่วมมือจากหลายภาคส่วนทำให้ปัจจุบันปัญหา “ช้างป่า…กุยบุรี” ลดน้อยลง จนกลายเป็น “โมเดล” การแก้ไขปัญหาให้กับพื้นที่อื่นๆ ซึ่ง “หัวใจ”หลักของการแก้ไขปัญหา คือ “สร้างป่า” ให้อุดมสมบูรณ์

“พล.ต.ชวลิต พงษ์พิทักษ์” ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 16(ผบ.มทบ.16) ในฐานะผู้ร่วมก่อตั้ง “มูลนิธิช้างป่าบ้านพ่อ” กล่าวอย่างมั่นใจว่า ทุกวันนี้ผืนป่ากุยบุรีปราศจากความขัดแย้งระหว่างคนกับช้าง ซึ่งเกิดจากความร่วมมือของเครือข่ายองค์กรอนุรักษ์สัตว์ป่ากุยบุรี 13 องค์กรทั้งจากท้องถิ่น ภาครัฐ เอกชน และทหาร ที่ “บูรณาการ”ความร่วมมือศึกษาและวางแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบโดยเริ่มจากการ “กระชับพื้นที่” คือ รวบรวมหมู่บ้านของชาวบ้านที่กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่มารวมกันไว้ให้เป็นกลุ่มก้อน แล้วตั้งเป็น “หมู่บ้าน ตชด.” ป้องกันตนเองตามแนวชายแดน จากนั้นทหารและหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องจึงเข้ามาช่วยจัดการป่า และ “ปรับทัศนคติ”

“เราปลูกฝังให้ชาวบ้านกับช้างอยู่ร่วมกันได้ โดยให้ชาวบ้านคิดใหม่ว่าช้างไม่ใช่ส่วนเกิน แต่ให้คิดเสียว่าคนต่างหากที่เป็นผู้บุกรุก เพราะถ้ายังตั้งโจทย์ว่าช้างคือส่วนเกิน ชาวบ้านจะเริ่มตั้งขอบเขตจำกัดช้าง กั้นรั้วรอบขอบชิดต่างๆ เพื่อไม่ให้ช้างเข้ามาทำมาหากินในบริเวณใกล้เคียงหมู่บ้าน ทั้งๆที่เป็นพื้นที่เหล่านั้นเป็นบ้านเดิม เป็นแหล่งอาหารของช้าง นอกจากนี้ยังให้ชาวบ้านคืนอาวุธที่มีไว้เพื่อล่าสัตว์ และให้งดล่าสัตว์ป่าอย่างเด็ดขาดเพื่อสร้างป่าให้อุดมสมบูรณ์ ซึ่งชาวบ้านให้ความร่วมมืออย่างดี”

“ผบ.มทบ.16” กล่าวอีกว่า เมื่อปรับทัศนคติให้ชาวบ้านมอง “ช้าง คือ มิตรสหาย” แล้ว จากนั้นเครือข่ายความร่วมมือจึงวางแนวทาง “สร้างป่า” ให้อุดมสมบูรณ์ เพราะการที่จะให้ช้างป่าอยู่ในป่า ไม่ออกมา“เกเร” ชาวบ้านนั้นต้องทำให้ป่าอุดมสมบูรณ์ก่อน หลักการง่ายๆ คือ สร้างความชุ่มชื้นให้ป่า จึงได้ร่วมกับชาวบ้านสร้าง “ฝายชะลอน้ำ” และปลูกพืชที่เป็นอาหารของช้างเอาไว้ภายในป่านั่นเอง โดยจากการปรึกษากับ “นักพฤกษาศาสตร์” ทราบว่า ประเทศไทยมีพืชที่เป็นอาหารช้างป่า 80 ชนิด และในป่ากุยบุรีมีอยู่ 32 ชนิด เมื่อถึงฤดูเพาะปลูกทหารและชาวบ้านจะ “แบกเป้” เข้าป่าไปปลูกพืชเหล่านี้ให้กับช้างป่า โดยไม่ค้างคืน เพราะ “กลิ่นตัว” ของมนุษย์ จะทำให้ช้างป่า“ระแวง” ไม่กล้ากลับเข้ามาในพื้นที่อีก

อีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้ช้างป่าอยู่อย่างมีความสุข เพราะนอกจากป่ากุยบุรีจะเป็นดั่ง “อู่ข้าว” แล้ว ยังเป็นดั่ง“อู่น้ำ” ด้วย โดยชาวบ้าน ทหารและหน่วยงานเครือข่าย ได้ร่วมกันสร้างแหล่งเก็บน้ำให้สัตว์ป่าไว้ดื่มกิน หรือที่เรียกว่า“กระทะน้ำ” มีลักษณะคล้ายกระทะ สร้างด้วยคอนกรีต โดยกระทะน้ำนั้นจะมีเจ้าหน้าที่คอยเติมน้ำให้สัตว์ป่า ในช่วงฤดูแล้งจะต้องเติมน้ำถี่หน่อย ส่วนน้ำที่นำไปให้สัตว์ป่าดื่มนั้นนำมาจาก “ต้นน้ำ” ที่ปราศจากสารเคมี และไม่ปนเปื้อนสารพิษจากการทำเกษตรกรรมของชาวบ้าน โดย “กระทะน้ำ…กุยบุรี” เป็นอีกหนึ่งความภูมิใจ เพราะถือเป็นเป็นแห่งที่ 2 ของโลก ต่อจากประเทศอินเดีย

“ที่ชาวบ้านเข้ามาช่วยทหาร เพราะเราบอกว่าชาวบ้านคนไหนได้ประโยชน์จากป่าจะต้องจ่าย ไม่ใช่จ่ายเป็นตัวเงิน แต่ให้จ่ายเป็นการลงแรง คือ ให้ไปร่วมด้วยช่วยกันในการสร้างป่าให้อุดมสมบูรณ์ ตรงนี้เป็นอีกหนึ่งกุศโลบาย เพราะชาวบ้านจะได้ร่วมกิจกรรมกับเจ้าหน้าที่เป็นการสร้างความสามัคคีอีกด้วย เพราะกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะการปลูกพืชจะใช้แรงคน ไม่ใช้เครื่องจักร”

“พล.ต.ชวลิต” กล่าวอีกว่า ไม่เพียงแต่ปลูกพืช เรายังทำ “โป่งเทียม” ด้วย ซึ่งจากการติดตั้งกล้องเพื่อสอดส่องพฤติกรรมช้างป่า พบว่า ในยามเช้าจะพบเห็นช้างป่ามีอารมณ์ร่าเริงเมื่อได้กิน “ดินโป่ง” ด้วย เมื่อการ “ฟื้นฟู-สร้างป่า” ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่งแล้ว เครือข่ายความร่วมมือจึงร่วมกัน “ขยายพันธุ์” สัตว์ป่า โดยปัจจุบัน “ลูกช้าง-กระทิง” เพิ่มปริมาณอยู่ตลอดเวลา เพราะการขยายพันธุ์ประสบความสำเร็จ ซึ่งแนวคิดต่อไป คือ วางแผนที่จะ “เชื่อมป่า” ให้มีอาณาเขตกว้าง เพื่อให้สัตว์ป่าในป่ากุยบุรีได้ข้ามไปผสมพันธุ์กับสัตว์ป่าฝูงอื่นๆ เพื่อให้สายพันธุ์มีความแข็งแรง และหลากหลายขึ้น

ผบ.มทบ.16 กล่าวทิ้งท้ายว่า ด้วยแนวทางทั้งหมดข้างต้น ทำให้ปัจจุบันนี้ชาวบ้านสามารถอยู่ร่วมกับ “ช้างป่า” และสัตว์ป่าชนิดอื่นๆได้อย่างมีความสุข อีกทั้งยังช่วย “สร้างอาชีพ สร้างรายได้” ให้กับชาวบ้านในเขตป่ากุยบุรี ที่มีอาชีพเสริมจากการนำนักท่องเที่ยวเข้าชมอุทยานฯ เพื่อชมช้างป่า หรือกระทิง เกิดเป็น “ชมรมท่องเที่ยวกุยบุรี” ที่จัดทัวร์เล็กๆนำนักท่องเที่ยวเยี่ยมชมผืนป่าที่ชาวบ้านร่วมใจ “สร้าง” ขึ้นมา

ความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่า และความ “เข้าใจ” ใหม่ของชาวบ้านนี่เองที่ทำให้ผืนป่ากุยบุรี ไม่จำเป็นต้องมี“รั้ว” กั้นเขตแดนระหว่าง “คน กับ ช้างป่า” ทำให้“แขกผู้มาเยือน-เจ้าของบ้าน” ตัวจริง อยู่ร่วมกันได้อย่างค่อนข้างสงบสุข!!!

สิทธิชัย สันหนู
SCOOP@NAEWNA.COM

พฤษภาคม..เดือนนี้มีวันสำคัญหลายวัน หนึ่งในนั้นคือ“วันแรงงาน” 1 พฤษภาคมของทุกปี เป็นวันที่มีขึ้นเพื่อให้คนในสังคมตระหนักถึงความสำคัญของคนทำงานทุกสาขาอาชีพในฐานะ “ฟันเฟืองขับเคลื่อนเศรษฐกิจชาติ” ซึ่งในแต่ละปี ภาคีเครือข่ายแรงงานในภาคส่วนต่างๆ ตลอดจนสถาบันทางวิชาการ จะมีการรายงานสถานการณ์ความเป็นอยู่ของแรงงานประจำปีรวมถึงข้อเรียกร้องถึงภาครัฐ รวมถึงภาคเอกชนผู้เป็นนายจ้าง

ว่าควร “ปรับปรุง-พัฒนาคุณภาพชีวิต” แรงงานอย่างไรบ้าง!!!

ในปีนี้ก็เช่นกัน..สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยผลการสำรวจเรื่อง “จับตาสถานการณ์ความสุขคนทำงานในประเทศไทย 2558” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ทำการศึกษาคุณภาพชีวิตคนทำงานในประเทศไทย ตลอดปี 2558 ที่ผ่านมา

พบว่า..คนกลุ่มที่น่าห่วงคือ “เจนวาย” (Gen Y) หรือผู้มีอายุตั้งแต่ 25-34 ปี ซึ่งเป็น “คนรุ่นใหม่” ที่เพิ่งเข้าสู่ชีวิตการทำงาน ประสบปัญหา “ไม่มีเงินออม” ถึงร้อยละ 50 หรือ “ครึ่งหนึ่ง” ของประชากรแรงงานในกลุ่มนี้, ร้อยละ 48 หรือ “เกือบครึ่ง” ประสบปัญหา “จ่ายหนี้ไม่ตรงเวลา”, ร้อยละ 45
คิดว่าตนเอง “มีรายจ่ายมากกว่ารายรับ” และร้อยละ 45.6มองว่าการผ่อนชำระหนี้สินต่างๆ เป็นภาระหนักมาก

ความรู้สึกเหล่านี้ “สูงกว่าคนทำงานวัยอื่นๆ” อย่างมีนัยสำคัญ!!!

จิตติ วิสัยพรม และ สุรารัตน์ พวงจำปา 2 นักวิจัยผู้ทำการสำรวจในหมวด “มิติด้านสุขภาพเงินดี” อธิบายว่า ความรู้สึกและความตรงต่อเวลาต่อการผ่อนชำระหนี้สิน ความรู้สึกต่อรายรับรายจ่ายของตนเอง และการมีเงินออมเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการการเงินของแต่ละคน และยังสะท้อนให้เห็นถึงวินัยการใช้จ่ายทางการเงินของแต่ละคนอีกด้วย

จากสถานการณ์การเงินข้างต้น สะท้อนให้เห็นว่า“กลุ่มคนทำงานเจนวาย เป็นกลุ่มที่มีสุขภาพทางการเงินไม่ค่อยดีนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องเงินออม” ที่เป็นการสร้างนิสัยและความตระหนักของวินัยการบริหารจัดการการเงิน อย่างไรก็ตาม คนเจนวาย เป็นช่วงอายุของการเริ่มต้นในหลายๆ ด้าน เช่น การเริ่มต้นชีวิตการทำงาน หรือแม้กระทั่งการเริ่มต้นชีวิตครอบครัวของตนเอง

ดั้งนั้นการฝึกวินัยตัวด้านการบริหารจัดการเงิน..จึงเป็นสิ่งที่คนทำงานวัยนี้ต้องรับมือ!!!

นอกจากปัญหาสภาพคล่องทางการเงินแล้ว “สุขภาพ” ก็น่าห่วงไม่แพ้กัน รศ.ดร.สุรีย์พร พันพึ่ง และ ผศ.ดร.กาญจนา ตั้งชลทิพย์ อาจารย์ประจำสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ศึกษาโดยใช้ข้อมูลการสำรวจความสุขคนทำงานแห่งประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2555-2558ในหมวด “การรับประทานอาหารเช้า” ซึ่งพบข้อน่าสนใจหลายประการ อาทิ..

1.ผู้ชายรับประทานอาหารเช้าทุกวันมากกว่าผู้หญิง โดยผู้ชายรับประทานอาหารเช้าทุกวันถึงร้อยละ 53.7 ขณะที่ผู้หญิงรับประทานอาหารเช้าทุกวันน้อยกว่าเล็กน้อย คือร้อยละ 49.3 ซึ่งสาเหตุอาจมาจากตอนเช้าเป็นช่วงเวลาที่ผู้หญิงต้องให้เวลากับการดูแลครอบครัว จึงไม่มีเวลาเพียงพอสำหรับตนเองในการรับประทานอาหารเช้า รวมถึงอาจเป็นเพราะผู้ชายไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงรูปร่างมากนัก เทียบกับผู้หญิงที่ตั้งใจจำกัดอาหารเพราะกลัวอ้วน เป็นต้น

2.ผู้สูงอายุรับประทานอาหารเช้าทุกวันมากกว่าคนหนุ่มสาว คนทำงานอายุระหว่าง 55-60 ปีขึ้นไป รับประทานอาหารเช้าทุกวันมากที่สุด คือร้อยละ 57.8 ขณะที่กลุ่มคนทำงานอายุระหว่าง 18-24 ปี มีสัดส่วนของคนที่รับประทานอาหารเช้าทุกวันเพียงร้อยละ 36.5 โดยสาเหตุน่าจะมาจากการที่เมื่ออายุมากขึ้นก็ยิ่งให้ความสำคัญกับสุขภาพมากขึ้น อาจด้วยเริ่มตระหนักถึงการมีชีวิตอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดีในช่วงเวลาที่เหลืออยู่ หรืออาจมาจากประสบการณ์ด้านสุขภาพที่เกิดขึ้นกับตนเองเมื่ออายุมากขึ้นก็ได้

3.องค์กรต้นสังกัดมีผลต่อการรับประทานอาหารเช้า พบว่า คนทำงานในหน่วยงานรัฐวิสาหกิจรับประทานอาหารเช้าทุกวันถึงร้อยละ 64.8 ขณะที่คนทำงานในภาครัฐ (หน่วยงานราชการ) และภาคเอกชน รับประทานอาหารเช้าทุกวันเพียงร้อยละ 46.8 เท่านั้น สาเหตุน่าจะมาจากหน่วยงานรัฐวิสาหกิจมักจะมีร้านค้าสวัสดิการภายในองค์กร

4.ลักษณะการจ้างงานมีผลต่อการเห็นความสำคัญของอาหารเช้า พบว่า คนทำงานที่ได้รับการจ้างงานเป็นรายวัน-งานเหมาตามสัญญา รับประทานอาหารเช้าทุกวัน ร้อยละ 53.4 มากกว่าคนทำงานที่มีการจ้างงานในลักษณะอื่น (จ้างประจำเป็นเงินเดือน และจ้างตามช่วงเวลา) ที่รับประทานอาหารเช้าทุกวันเพียงร้อยละ 44-48 สาเหตุคาดว่าอาจเป็นเพราะคนทำงานรายวันเห็นความสำคัญของอาหารเช้า เพราะต้องใช้แรงกายในการทำงานในแต่ละวันเพื่อแลกกับค่าตอบแทน “กองทัพต้องเดินด้วยท้อง” จึงต้องการพลังงานจากอาหารอย่างมาก

โดยเฉพาะอาหารเช้าซึ่งถือเป็น “มื้อสำคัญที่สุด” ของวัน!!!

อีกด้านหนึ่ง ผศ.ดร.เฉลิมพล แจ่มจันทร์ อาจารย์ประจำสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยผลสำรวจในหมวด “ภาพสะท้อนความผูกพันองค์กรผ่านระดับความสุขคนทำงานในประเทศไทย” พบว่า “2 ใน 5”ของคนทำงาน หรือร้อยละ 42.2 “สุขน้อยและอยากลาออก” มากกว่ากลุ่มที่ “สุขมากและอยากทำงานอยู่ที่เดิมต่อไป” ซึ่งมีเพียงร้อยละ 31.6 เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีอีกกลุ่มที่น่าห่วงคือ “ถึงสุขน้อยแต่ยังอยากทำงานอยู่ที่เดิมต่อไป” โดยมีแรงงานกลุ่มนี้อยู่ร้อยละ 11.8 และปิดท้ายด้วยกลุ่ม “ถึงสุขมากแต่ก็ยังอยากลาออก” ที่มีอยู่ร้อยละ 14.4

ผศ.ดร.เฉลิมพล ฝากไปยังผู้ประกอบการถึงข้อค้นพบจากการสำรวจนี้ว่า 1.กลุ่มสุขน้อยและอยากลาออก ต้องทำให้คนทำงานรู้สึกมีความสุขอย่างตรงจุดและตรงใจเพื่อลดความต้องการลาออก 2.กลุ่มสุขน้อยแต่ยังอยากทำงานอยู่ ต้องสร้างความรักความผูกพันองค์กรให้เกิดกับคนทำงาน เพื่อให้แน่ใจว่าคนทำงานอยู่กับองค์กรด้วยความรักความผูกพัน นำมาซึ่งความต้องการทุ่มเททำงานให้องค์กร ไม่ใช่อยู่ไปวันๆ เพราะไม่มีที่ไปเท่านั้น และ 3.กลุ่มสุขมากและยังอยากจะทำงานต่อไป กลุ่มนี้ต้องรักษาไว้ให้ดี

เพราะเป็นบุคลากรที่ “ทุ่มเท” ทำงานให้กับองค์กรอย่างเต็มที่!!!

จากผลสำรวจนี้ ทำให้เห็นภาพว่าตลอด 1 ปีที่ผ่านมาสถานการณ์แรงงานไทยเป็นอย่างไรกันบ้าง ซึ่งการที่คุณภาพชีวิตของคนทำงานจะดีขึ้น ทุกภาคส่วนต้องร่วมกัน เช่น ประเด็นวินัยทางการเงินระดับบุคคล รายงานของสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) หัวข้อ “วาระปฏิรูปที่ 13 : การปฏิรูปการเงินฐานรากและสหกรณ์ออมทรัพย์ : แนวทางการส่งเสริมการให้ความรู้ทางการเงินขั้นพื้นฐานแก่ประชาชน” เผยแพร่เมื่อเดือน ส.ค. 2558 ระบุว่า “คนไทยร้อยละ 70 มีความรู้ด้านวินัยทางการเงินค่อนข้างต่ำ” จึงเป็นโจทย์ใหญ่ของภาครัฐว่าจะให้ความรู้กับประชาชนอย่างไร?

ขณะที่เรื่องสุขภาพอย่างการรับประทานอาหารเช้า รวมถึงความสุขในการทำงาน เป็นประเด็นที่ผู้ประกอบการต้องหาแนวทางที่เอื้อให้พนักงานสามารถรับประทานอาหารเช้า อันมีการยืนยันในทางสาธารณสุขแล้วว่าเป็นมื้อสำคัญที่สุดได้ตรงเวลา และสร้างบรรยากาศให้พนักงานทำงานได้อย่างมีความสุข ขณะเดียวกันแรงงานเองก็ต้องใส่ใจกับสุขภาพ เพราะร่างกายที่แข็งแรงย่อมทำงานได้ดีกว่าร่างกายที่เจ็บป่วย รวมถึงพัฒนาศักยภาพของตนเอง ตั้งใจทำงานให้เต็มที่ เพราะถ้าองค์กรยังอยู่ได้-มีผลประกอบการดี รายได้และสวัสดิการของคนทำงานก็จะดีไปด้วย

นี่คือโจทย์ที่ต้องทำร่วมกัน..เพื่อสร้างเสริมคุณภาพชีวิต รวมถึงพัฒนาองค์กรให้เจริญก้าวหน้าอย่างยั่งยืน!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

“กิ๊กทางเฟซ…

“ชู้ทางไลน์”!!!

กลายเป็น “ของแสลง” ทิ่มแทงสถาบันครอบครัว “ยุคโซเชียลมีเดีย” ให้สั่นคลอน “คู่รัก” จำนวนไม่น้อยต้อง “เลิกรา” หลายครอบครัว “เตียงหัก”เพราะถูกเครื่องมือสื่อสารแห่งยุคทั้ง 2 ตัว จู่โจมถึง “เตียงนอน” อย่างไม่ทันระวัง

ปฏิเสธไม่ได้ว่า “เฟซบุ๊ค-ไลน์” เป็นเครื่องมือให้หลายๆ คนพบเพื่อนใหม่ในโลกเสมือนจริง ถ้ายังอ้างว้างเปล่าเปลี่ยวคงไร้ปัญหา แต่ถ้าไม่ได้ “ตัวเปล่าเล่าเปลือย” ถ้าพัฒนาข้ามเส้นแบ่งความเป็นเพื่อนในโซเชียล กลายเป็น “กิ๊ก…ชู้” มีหวังบ้านแตก ซึ่งหลายๆคู่มัก “หยุดใจไม่ไหว” ตกอยู่ในสถานการณ์แบบหลัง ขณะเดียวกันมี “ชู้รัก” หลายคู่เช่นกันที่ “ตายน้ำตื้น” ถูก “นักสืบ” ใช้เฟซบุ๊ค-ไลน์ ตลบหลัง…

“สืบหา ล่าชู้”!!!

“นักสืบโจ” จากบริษัทนักสืบเอกชนแห่งหนึ่ง บอกว่า งานของนักสืบเอกชนในยุคโซเชียลเบ่งบาน ยังหนีไม่พ้นเรื่อง “ชู้สาว” โดยเฟซบุ๊คเป็นต้นเหตุอันดับ 1 ของปัญหาบ้านแตก ลูกค้าส่วนใหญ่จับสามีหรือภรรยาได้จากเฟซบุ๊คและไลน์เพราะ “ส่องเฟซ” พบว่าคนของตนคุยกับ “มือที่สาม” หรือ “กิ๊ก” จึงมาจ้างสืบเพื่อหวังจับให้ได้ “คาหนังคาเขา” ซึ่งทุกวันนี้ลูกค้าที่ช่วยให้ “สืบชู้” ทั้งหญิงและชายมีจำนวนเท่าๆกัน โดยในส่วนของเฟซบุ๊คและไลน์ หรือโซเซียลต่างๆช่วยให้นักสืบทำงานได้ง่ายขึ้นระดับหนึ่ง คือ เป็นเครื่องมือในการใช้ “ส่อง” ข้อมูลของเป้าหมายว่าเป็นใคร มีความเคลื่อนไหวอย่างไร ถ้าชอบ “เช็คอิน” ก็เสร็จ เพราะหาตัวได้ง่ายว่าไปโผล่อยู่ตรงไหน

“เป้าหมายหรือคนที่เป้าหมายไปติดพันบางทีชอบเช็คอิน อย่างนี้ง่ายเลย ถือว่าพลาดเพราะเช็คอินปุ๊บ เราก็รู้ว่าอยู่ตรงไหนไปดักถ่ายรูป ถ่ายคลิป ง่ายเลย เคยมีเคสหนึ่งคนจ้างเป็นสามี แล้วฝ่ายภรรยาไปติดพันเด็กหนุ่มๆ ตัวชู้พลาดไปเช็คอินขึ้นเฟซบุ๊คว่ากินข้าวที่โน่นที่นี่ แล้วถ่ายอาหาร ลืมไปว่ามีช้อนส้อม 2 ชุด จบเลย”

“นักสืบโจ” บอกว่า ทุกวันนี้ “โลกออนไลน์” ทำให้นักสืบหาข้อมูลง่ายขึ้น แต่ในมุมหนึ่งก็ทำให้เกิดปัญหาครอบครัวมากขึ้นเช่นกัน โดยกลุ่มอายุที่จ้างให้สืบชู้มีตั้งแต่อายุ 20-70 ปี “ยิ่งแก่ ยิ่งหัวงู” เพราะบางคู่อยู่กินกันมา 20-30 ปี เริ่ม “เบื่อ” ก็ไปหาเศษหาเลยนอกบ้าน “เลี้ยงเด็ก” รวมถึง “ไฮโซ” อายุราวๆ 30 ปี จะนิยมเลี้ยงผู้หญิง เคสแบบนี้เจอเยอะมาก มีทั้งถูกคู่รักจ้างสืบ
และมาจ้างให้ช่วยสืบว่า “เด็กในสังกัด” แอบไปมี “กิ๊กซ้อน” หรือไม่

ด้าน “ดร.เจมพล เก่งสืบชู้” นักสืบเอกชนอีกราย บอกว่า โซเชียลมีเดียช่วยให้นักสืบเข้าถึงเป้าหมายได้ง่ายขึ้น เพราะไม่ว่าจะ “เซฟตัวเอง” มากเพียงใด วันหนึ่งเป้าหมายก็ต้องพลาด “โพสต์-แชร์” ในโลกโซเชียล ช่วยให้นักสืบ หรือ “สายลับจับบ้านเล็ก” อย่างเรารู้ความเคลื่อนไหว รู้ตัวตนเป้าหมายมากขึ้น ที่ผ่านมามีเป้าหมายมากพอสมควรที่ชอบโพสต์ หรือแชร์ความเคลื่อนไหวของตัวเอง บางรายรักชอบใครก็ประกาศผ่านโลกโซเชียล

“ดร.เจมพล” บอกด้วยว่า ตั้งแต่เฟซบุ๊คและไลน์ คืบคลานเข้ามาเป็น “สิ่งจำเป็น” ในชีวิตมากขึ้น ทำให้การจ้างสืบชู้มีมากขึ้น เพราะเฟซบุ๊คและไลน์ทำให้คนคบกันหรือสื่อสารได้มากขึ้น และพัฒนาไปสู่เรื่อง “ชู้สาว” ง่ายขึ้น โดยลูกค้าที่เข้ามาปรึกษาเรื่องชู้สาวส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ที่น่าสนใจ คือ “เพศที่สาม” ที่เข้ามาปรึกษาว่าผู้ชายของตัวเอง เริ่มตีตัวออกห่างไปหาผู้ชายอื่น

“กลุ่มลูกค้าที่มาปรึกษาบางรายพบแฟน สามี หรือภรรยา อยู่กับกิ๊กผ่านทางเฟซบุ๊ค และไลน์ ซึ่งเวลานี้
การสื่อสารของกลุ่มกิ๊กผ่านโลกโซเชียลมีสูงมาก ซึ่งมีผลต่อความมั่นคงของครอบครัวแน่นอน”

ทุกเรื่องราวล้วนมีที่มา และหนทางแก้ไข…

ปรากฏการณ์ “กิ๊ก ทางเฟซ…ชู้ ทางไลน์” ก็เช่นกัน…

“ดร.จิตรา ดุษฎีเมธา” ประธานศูนย์พัฒนาความสุขมนุษย์ และอาจารย์ประจำ สังกัดบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บอกว่า โซเชียลออนไลน์ทั้งหมดทำให้คนใกล้ชิดกันมากขึ้น ช่วย “คนที่ห่าง ให้ใกล้” แต่ในทางกลับกัน “คนใกล้ กลายเป็นห่าง” กระตุ้นให้เกิดการ “เลิกรา หย่าร้าง” เพราะอารมณ์ของครอบครัว คือ ต้อง “สด” หมายถึงต้องได้เจอกันใน “โลกของความเป็นจริง” เพื่อย่นระยะห่างให้ใกล้ขึ้น แต่ทุกวันนี้ “กลับตาลปัตร” คนที่อยู่ใกล้กลายเป็นห่าง เพราะบางคู่นั่งอยู่ด้วยกัน ไม่คุยกัน ต่างคนต่าง “แชท” หาคนที่อยู่ห่างออกไป จึงกลายเป็นปัญหา

“ดร.จิตรา” อธิบายต่อว่า เมื่อถูกถามว่าแชทกับใคร คำตอบส่วนใหญ่ คือ “ไม่มีอะไร” จากนั้นต่างคนต่างก็แชทคุยกับคนข้างนอกหรือ “กิ๊กเก่า” อย่างสนุกสนาน โดย “ลืม” ที่จะส่งสารถึงคนที่นั่งอยู่ข้างๆ จากคำว่าไม่มีอะไรกลายเป็นความ “ไม่ไว้ใจ” เพราะเมื่อถูกถามมากๆจะรู้สึกรำคาญ “จุดชนวน” ให้ทะเลาะเบาะแว้ง แล้ว “ต่างคน ต่างอยู่” พัฒนาเป็นความห่างเหินที่เรา “ชิน” กลายเป็นแต่ละคนนั่งยิ้มกับโลกโซเชียล แต่ในชีวิตจริง คือ “ต่างไม่ไว้ใจกัน”

เมื่อสถานการณ์ “ดำดิ่ง” ไปอีกขั้นก็นำไปสู่การ “แอบ…ส่องเฟซ เช็คไลน์” ของแต่ละคน กลายเป็นความ “เข้าใจผิด” นำไปสู่การทะเลาะเบาะแว้งที่หนักขึ้น นำไปสู่การมองเห็นว่า “ชีวิตคู่…น่าเบื่อ” ทางออก คือ เล่นเฟซ แชทไลน์กับผู้ชาย หรือผู้หญิงอื่นดีกว่า นำไปสู่การ “นอกใจ” ได้ง่าย เพราะต้องการ“รสชาติใหม่” มาแทนความน่าเบื่อของชีวิตคู่ สุดท้ายก็จบที่ความไม่ไว้ใจ นำมาซึ่ง “รอยร้าว” เกิดความ “สั่นคลอน” ในครอบครัว

“ถ้าจะให้ครอบครัวแข็งแรงก็ต้องใส่ใจ เพราะความรักเป็นเรื่องของอารมณ์ นานวันเข้าย่อมมีจืดจาง และเป็นเรื่องของการสร้าง ไม่ใช่การซ่อม ดังนั้นเราต้องพยายามสร้างให้ความรักไม่จืดจาง เช่น ต้องเล่นเฟซ แชทไลน์แบบมีตาราง เมื่ออยู่กับคู่รักควรหยุด หรือตกลงเวลากันว่าจะเล่นเวลาไหน เป็นต้น และต้องเล่นแบบสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน เน้นความสดของโลกปัจจุบัน และโลกของความจริง”

ที่สำคัญ คือ “ต้องสร้าง ก่อนซ่อม”…

“เติมความสด” ให้กันตลอดเวลา…

ชีวิตคู่จะ “แตกแยก” เพราะ “กิ๊กทางเฟซ…ชู้ทางไลน์” น้อยลง!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

“ครอบครัวเราก็มีสองขา ทำมาหากินด้วยกัน พอถูกจับไปหนึ่งคนนี่ตะแคงล้มคว่ำเลย ข้าวสารก็ไม่มี ไร่ที่จะไปถางก็ไม่มี ใครจะดูแลลูก? แล้วถ้าดูแลลูกงานข้างนอกก็ไม่ได้ การศึกษาก็ต้องใช้ทุนต้องเสียเงิน มันก็เป็นวิกฤติของครอบครัว นโยบายที่ไม่แยกแยะและไม่เข้าใจ อย่างแม่ฮ่องสอนนี่แปดสิบกว่าชุมชนคือผิดกฎหมายหมด ถ้าจะจับเราก็จะเจอเหตุการณ์ตกทุกข์เช่นนี้เรื่อยๆ ทั้งที่มันไม่ควรจะเป็น”

คำพูดซึ่งบ่งบอกน้ำเสียงและท่าที “อึดอัดคับข้องใจ” จากเสียงสะท้อนของ พฤ โอโดเชา ผู้ประสานงานเครือข่ายกลุ่มชาติพันธุ์ชาวปกาเกอะญอ (กะเหรี่ยง)กล่าวกับ “สกู๊ปแนวหน้า” เมื่อครั้งติดตามคณะของ สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ลงพื้นที่ จ.เชียงใหม่ และ จ.แม่ฮ่องสอน ระหว่างวันที่ 19-23 เม.ย. 2559 ที่ผ่านมา ถึงผลกระทบที่กลุ่มชาติพันธุ์ได้รับจากนโยบายของภาครัฐที่ต้องการปราบปรามผู้บุกรุกทำลายป่า

พฤ ยกตัวอย่าง “การใช้ไม้สักสร้างบ้าน” ซึ่งสำหรับชาวกะเหรี่ยงแล้ว “บ้านไม้สักมีความหรูหราน้อยกว่าบ้านอิฐและปูน” เพราะไม้สักนั้นหาได้ง่ายจากในพื้นที่ โดยชาวบ้านจะค่อยๆ เก็บสะสมไม้ไว้ครั้งละท่อนสองท่อน เฉลี่ยแล้วต้องใช้เวลาราว 5 ปีขึ้นไป จึงมีไม้เพียงพอที่จะเริ่มลงเสาขึ้นโครงบ้านได้สักหลังหนึ่ง แต่ก็ยังใช้ทุนในการก่อสร้างไม่มากนักเมื่อเทียบกับบ้านที่สร้างจากอิฐและปูน

ตรงกันข้ามกับ “คนเมือง” ที่มองว่า “บ้านไม้สักคือบ้านของคนร่ำรวย” มีระดับมากกว่าบ้านอิฐและปูน!!!

“คนปกาเกอะญอนะ เขาถือว่าถ้าบ้านไหนมีซีเมนต์ (Cement-ปูนที่ใช้สำหรับก่อสร้างอาคาร) แสดงว่าบ้านนั้นรวยกว่า ถ้าคนไหนสร้างบ้านด้วยไม้ คนนั้นน่ะจนกว่า เพราะซีเมนต์เราต้องไปขนมาจากในเมือง เสียค่าขนส่ง ต้องใช้ความชำนาญในการฉาบปูนมากเลย แล้วมั่นคงกว่าไม้สักด้วยเพราะปลวกกินไม่ได้ ในความคิดชาวบ้านน่ะปูนคือสุดยอดกว่าแต่คนในเมืองกลับมองว่าไม้สักแพงกว่า” ผู้ประสานงานกลุ่มชาติพันธุ์รายนี้ ระบุ

อย่างไรก็ตาม พฤ ยอมรับว่าในพื้นที่ก็มีคนบางส่วนที่“ลักลอบตัดไม้” โดยเฉพาะไม้สักไปขายให้กับคนภายนอกอยู่จริง ดังนั้น จึงฝากให้เจ้าหน้าที่รัฐ “แยกแยะ” ระหว่างสุจริตชนธรรมดาที่นำไม้มาปลูกบ้านอยู่อาศัยกับผู้กระทำผิดที่มีเจตนานำไม้ไปขาย ซึ่งเชื่อว่า “ไม่ยาก” หากตั้งใจจะทำอย่างจริงจังแบบไม่เหวี่ยงแห

“ชาวบ้านรู้ คนพื้นที่รู้ ถ้าภาครัฐเขามาหากรรมการชุมชน ใช้อำนาจถามเอาหน่อยว่าเป็นใครบ้าง แล้วก็กรองกันไปว่าใครบ้างที่ทำไม้ขาย เดี๋ยวมันก็โผล่ออกมา” พฤ กล่าวย้ำ

ไม่เพียงแต่กลุ่มชาติพันธุ์เท่านั้น แม้แต่ชาวบ้านทั่วๆ ไปที่ตั้งถิ่นฐานและทำการเกษตรอยู่ใกล้พื้นที่ป่ามาเป็นเวลานาน ก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับนโยบาย “ทวงคืนผืนป่า” ของ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่มีประกาศออกมา 2 ฉบับ คือ ประกาศ คสช. ฉบับที่ 64/2557 และ 66/2557 แม้จะมีการกำชับว่า “ต้องไม่ทำให้ชาวบ้านที่ดำรงชีพเล็กๆ น้อยๆ ได้รับความเดือดร้อน” แต่ในทางปฏิบัติพบว่าเจ้าหน้าที่รัฐยังดำเนินการทำลายพืชผลทางการเกษตร รวมถึงขับไล่และฟ้องร้องคดีกับประชาชนที่อยู่ใกล้พื้นที่ป่าแบบเหมารวมอยู่เสมอ

แม้หลายชุมชนในหลายพื้นที่..จะอยู่มาก่อนมีการประกาศพื้นที่ป่าสงวน-อุทยานแห่งชาติก็ตาม!!!

ประยงค์ ดอกลำไย ที่ปรึกษาขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม กล่าวว่า ข้อพิพาทระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับชาวบ้าน กรณี “คนกับป่า” เป็นสิ่งเกิดขึ้นมาช้านาน เพราะนโยบายของภาครัฐไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของประชาชน เช่น ก่อนหน้านี้มีความพยายามผลักดันให้เกิด “โฉนดชุมชน” กระทั่งเคยออกเป็นระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีมาแล้วในปี 2553 ว่าด้วยการให้สิทธิประชาชนในรูปของชุมชนส่วนรวม ไม่ใช่ปัจเจกชนคนใดคนหนึ่งใช้ประโยชน์ในพื้นที่เพื่อทำกินดำรงชีพ พร้อมกับชุมชนจะมีหน้าที่ที่ต้องรักษาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่นั้นๆ ด้วย

แต่รัฐบาลปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็น “นาแปลงรวม” ซึ่งประชาชนกังวลกับ “เงื่อนไขที่ไม่แน่นอน”!!!

“หลักการของโฉนดชุมชนคือการรองรับสิทธิ์ของชุมชน ให้ชุมชนร่วมกันบริหารจัดการและใช้ประโยชน์จากที่ดิน แต่หลักแปลงรวมของ คสช. บอกว่าเป็นการอนุญาตให้ประชาชนใช้ประโยชน์ในที่ดินร่วมกัน ใช้ประโยชน์แต่ไม่ได้บอกให้บริหารจัดการ อนุญาตกับการรองรับสิทธิ์นี่ต่างกันนะ อนุญาตนี่สิทธิ์ยังอยู่ที่ป่าไม้นะ เขาจะยกเลิกหรือกำหนดหลักเกณฑ์อย่างไรก็ได้แต่ถ้ารองรับสิทธิ์บริหารจัดการของชุมชนก็จะอยู่ภายใต้เงื่อนไขหนึ่งห้ามขยายพื้นที่ออกไป สองห้ามขายพื้นที่นี้ให้กับคนภายนอก ถ้าทำไม่ได้ก็โดนยกเลิกสิทธิ์ ชุมชนเขาก็จะต้องบริหารจัดการให้ได้”

ประยงค์กล่าวว่า นอกจากนี้ยังมีข้อเสนออื่นๆ เช่น ดำเนินนโยบายอย่างเป็นธรรม อาทิ พื้นที่ใดที่มีชุมชนอยู่อาศัยมาก่อนใช้นโยบายเขตป่าสงวนในปี 2545 ซึ่งมีการใช้ภาพถ่ายทางอากาศเป็นครั้งแรก ให้รับรองสิทธิ์ของชุมชนนั้นทันที, พื้นที่ใดที่พบว่ามีชุมชนมาตั้งแต่ปี 2545-2554 ซึ่งมีการใช้ภาพถ่ายทางอากาศเป็นครั้งที่สอง ให้ใช้ประโยชน์ต่อไปได้ภายใต้เงื่อนไข “เกษตรแบบยั่งยืน” ห้ามปลูกพืชเชิงเดี่ยวที่ทำลายระบบนิเวศน์

ส่วนพื้นที่ที่พบหลังจากปี 2554 ให้ถือว่าเป็นพื้นที่บุกรุกต้องได้รับการฟื้นฟูเป็นป่าธรรมชาติ โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมดูแล รวมถึง ดำเนินการตามสภาพความเป็นจริงเช่น จังหวัดใดที่มีพื้นที่ป่าถึงร้อยละ 40 หรือมากกว่า ตามเป้าหมายของ คสช. อยู่แล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องไปดำเนินการใดๆ อีก

จากปัญหาที่เกิดขึ้น เตือนใจดีเทศน์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติกล่าวว่า ที่ผ่านมา กสม. ทุกชุด มีนโยบายส่งเสริมและผลักดัน “สิทธิ์ของชุมชน” มาโดยตลอด โดยเฉพาะประเด็น “การมีส่วนร่วม” ของภาคประชาชนในการบริหารจัดการทรัพยากร “ดิน-น้ำ-ป่า”ซึ่ง กสม. จะมีกำหนดการร่วมหารือกับ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร(กอ.รมน.) เกี่ยวกับนโยบายทวงคืนผืนป่า ในวันที่ 29 เม.ย. 2559 นี้

“นโยบายทวงคืนผืนป่าโดยเจตนารมณ์แล้วเป็นสิ่งที่ดี เพราะท่านนายกเองก็ได้ไปประชุมที่สหประชาชาติเมื่อปลายปี 2558 ว่าด้วยสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจกับการใช้ทรัพยากรที่ยั่งยืน ท่านนายกได้ออกคำสั่งที่ 64 และ 66 ซึ่งคำสั่ง 66 นั้นบอกว่าต้องไม่กระทบต่อคนจนผู้ยากไร้ แต่การตีความและปฏิบัติอาจทำให้ประชาชนเดือดร้อน

ซึ่ง 29 เมษานี้ ทางอนุสิทธิชุมชนก็ได้เชิญ กอ.รมน. มาหารือเรื่องนโยบายทวงคืนผืนป่า ซึ่งส่งผลกระทบต่อเกษตรกรทั่วประเทศเลย น่าจะมีแนวทางอื่นที่ไม่ใช่การตัดฟันพืชผลที่ชาวบ้านปลูก แต่อาจจะถือว่าพืชผลนั้นเป็นของรัฐแต่ให้ประชาชนใช้ประโยชน์ ซึ่งจะเป็นการเพิ่มต้นไม้ไม่ใช่ทำลายต้นไม้” กก.สิทธิฯ กล่าวทิ้งท้าย

แม้จะเข้าใจได้ว่าป่าไม้เป็นทรัพยากรสำคัญที่ต้องอนุรักษ์ แต่แนวทางปฏิบัติของภาครัฐมักไม่ค่อยแยกระหว่าง “นายทุนรายใหญ่” กับ “ชาวบ้านตัวเล็กๆ” อีกทั้งไม่เข้าใจวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชนที่อาศัยอยู่ใกล้กับพื้นที่ป่า และมักกล่าวหาว่าคนกลุ่มนี้ “ทำลายสิ่งแวดล้อม” อยู่เสมอ ซึ่งการเปลี่ยนแนวทางเน้นคัดกรองให้มากขึ้นน่าจะดีกว่า

เพราะจะเป็นการ “คืนความสุข” ให้กับประชาชนดังเป้าหมายของ คสช. และรัฐบาลอย่างแท้จริง!!!

SCOOP@NAEWNA.COM