Skip to primary content
Skip to secondary content

SootinClaimon.Com

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย2 [SartKasetDinPui2] : รวบรวม ข้อมูล เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม เกษตร ดิน น้ำ ปุ๋ย

SootinClaimon.Com

Main menu

  • Home
  • KU23-2506
  • ข้อคิดความเห็น
  • ตระกูลคล้ายมนต์
  • ผมเองครับ
  • ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย1

Tag Archives: ข่าว Like สาระ

Post navigation

← Older posts
Newer posts →

เริ่มก้าวแรกพรุ่งนี้ ‘กรุงเทพ มาหานคร’ ! บอกบุญญาติโยมร่วมสร้างโบสถ์ ‘วัดเขาพระทอง’ #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556487

เริ่มก้าวแรกพรุ่งนี้'กรุงเทพ มาหานคร'! บอกบุญญาติโยมร่วมสร้างโบสถ์'วัดเขาพระทอง'

เริ่มก้าวแรกพรุ่งนี้’กรุงเทพ มาหานคร’! บอกบุญญาติโยมร่วมสร้างโบสถ์’วัดเขาพระทอง’

วันพุธ ที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2564, 11.12 น.

วันที่ 3 มี.ค.64 ผู้สื่อข่าวรายงานความคืบหน้าโครงการเดินธุดงค์-ธรรมยาตรา “กรุงเทพ มาหานคร” เพื่อประชาสัมพันธ์บอกบุญให้ญาติโยมร่วมสร้างโบสถ์วัดเขาพระทอง อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราชว่า การเดินบอกบุญจะเริ่มขึ้นในเช้าตรู่วันที่ 4 มี.ค.64 นี้ โดยเดินทางจากวัดพระแก้ว พระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร มุ่งหน้าไปยังวัดเขาพระทอง อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช รวมระยะทาง 810.4 กม.(ระยะทางจริงประมาณ 821 กม.) 

พระมหาอารยนันต์ อานันโท เจ้าอาวาสเขาพระทอง กล่าวอีกว่า สำหรับโครงการเดินธุดงค์-ธรรมยาตรา “กรุงเทพ มาหานคร” ก้าวแรกจะเริ่มขึ้นในเช้าวันที่ 4 มี.ค.64 จากบริเวณวัดพระแก้ว พระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร มุ่งหน้าสู่วัดเขาพระทอง อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช คาดว่าจะใช้ระยะเวลาไม่เกิน 33 วัน โดยกำหนดถึงวัดเขาพระทองวันที่ 5 เม.ย.64 และขอเชิญชวนพุทธศาสนิกชนร่วมเดินธรรมยาตราตามจุดต่าง ๆ ที่ขบวนธรรมยาตราเดินผ่าน หรือร่วมบริจาคเงินโดยร่วมโอนบริจาคกองบุญได้ที่ธนาคารกรุงไทย ชื่อบัญชี : กองทุนเสบียงบุญ สร้างโบสถ์ วัดเขาพระทอง หมายเลขบัญชี 822-0-63803-6 วัดเขาพระทอง​ ต.เขาพระทอง อ.ชะอวด​ จ.นครศรีธรรมราช 

“ในเบื้องต้นตั้งเป้าหมายให้เกิดการรับรู้และร่วมบริจาคจากชาวพุทธจากทิศทั้ง 4 จำนวน 5 แสนคนเพียงคนละ 20 บาทจะได้ยอดบริจาค 10 ล้านบาท กำหนดวางศิลาฤกษ์สร้างโบสถ์วัดเขาพระทอง ในวันที่ 27 เม.ย.64 พุทธศาสนิกชนสามารถติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่พระมหาอารยนันต์ 094 795 2998, หรือที่นายไพฑูรย์ อินทศิลา โทร.0816761299” พระมหาอารยนันต์ อานันโท เจ้าอาวาสเขาพระทอง กล่าว

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

‘พระเทพเวที’ เปิดขุมพลังแห่งความดี ‘ทาน’ ประสิทธิภาพสูงสุด #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556482

‘พระเทพเวที’เปิดขุมพลังแห่งความดี ‘ทาน’ประสิทธิภาพสูงสุด

‘พระเทพเวที’เปิดขุมพลังแห่งความดี ‘ทาน’ประสิทธิภาพสูงสุด

วันพุธ ที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2564, 10.44 น.

‘พระเทพเวที’เปิดขุมพลังแห่งความดี ‘ทาน’ประสิทธิภาพสูงสุด บนเวที ‘เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ’

สังคมโลกในปัจจุบันมีเครื่องมือทางการสื่อสารที่ย่อโลกให้เสมือนทุกคนได้ใกล้ชิดกัน ทำอย่างไรเราถึงจะส่งต่อพลังแห่งความดีให้กัน เพื่อทำให้สังคมดี บรรยากาศดี พระเทพเวที (พล อาภากโร) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสังเวชวิศยาราม กรุงเทพฯ ได้เมตตามาแสดงธรรม บนเวทีธรรมบรรยายในหัวข้อ “พลังแห่งความดีงาม” ณ ห้อง 1111AB ชั้น 11 อาคาร ซี.พี.ทาวเวอร์ ถนนสีลม

พระเทพเวที กล่าวว่า ยุคปัจจุบันคนทั้งโลกเปรียบเสมือนอยู่หมู่บ้านเดียวกัน เมื่อมีเหตุการณ์อะไรเกิดขึ้น ทุกคนก็รับรู้เหมือนกันทั้งสิ้น เรียกว่าเป็นยุคหูทิพย์ตาทิพย์ ถึงเราอยู่ห่างไกลพ่อแม่ก็มีเครื่องมือสื่อสารช่วยให้ติดต่อกันเสมือนอยู่ใกล้กัน แต่สุดท้ายแล้วเราก็ยังต้องการการสัมผัส หรือ ผัสสะ ทำให้เกิดความอบอุ่นเพิ่มความรู้สึกที่ดีมากยิ่งขึ้น คนเราไม่ได้มีแค่เรื่องของวัตถุสสารเพียงอย่างเดียว ยังมีส่วนที่สำคัญที่สุดอีกอย่างหนึ่งคือ จิตใจ

ท่านเจ้าคุณเล่าอีกว่า ทำไมถึงไม่มีความสุข มีความอิจฉาริษยา มีความร้อนรน เพราะมีกิเลสที่เรียกว่า โลภะ โมหะ โทสะ กิเลสนี้เขาเรียกว่าเป็นราก หรือ อกุศลมูล เป็นรากแก้วที่ฝังอยู่กับมนุษย์ ตัณหา เป็นตัวแทนของโลภะ มานะ ความถือตัวเป็นตัวแทนของโทสะ ทิฏฐิเป็นตัวแทนของโมหะ ในฐานะชาวพุทธควรทำความเข้าใจในธรรมะโดยค่อยๆ เรียนรู้ ค่อยๆ ศึกษา

ท่านอธิบายว่า พลังที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดคือ ทาน การให้ เช่น อภัยทาน การให้อภัย เป็นการลดทิฏฐิมานะ จะช่วยขัดเกลาบรรเทาความเกลียดชัง จะทำให้สังคมดีขึ้น บรรยากาศดีขึ้น เราก็จะไม่มีภัย ไม่ว่าที่ใด หากคนเราดี มีความปรารถนาดีต่อกัน รักกันก็จะไม่มีภัยในที่นั้นๆ

หากกล่าวถึงพลังแห่งคุณงามความดี สิ่งใดที่เป็นคุณงามความดี “ความดีคืออะไร อะไรคือกรรมดี” กรรมดี คือ ทำแล้วไม่ทำให้ตัวเองเดือนร้อนและไม่ทำให้คนอื่นเดือดร้อน ความดีจะถูกสื่อไปถึงความรัก ในทางของพระพุทธศาสนาการเกิดความรักมี 2 อย่าง อย่างแรก คือ บุพเพสันนิวาส เคยอยู่ร่วมกันมาตั้งแต่ชาติปางก่อน อย่างที่สองเกิดจากการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน และความรักก็มี 2 อย่างเช่นเดียวกัน

อย่างแรก คือ เปมะหรือเปรมะ คือ ความเสน่หาเป็นรักที่คาดหวัง ถ้าไม่ได้ตามคาดหวังก็จะเป็นทุกข์ใจ รักแบบนี้ไม่ยั่งยืน แท้จริงแล้วไม่เรียกว่าความรัก แต่เรียกว่า ความใคร่หรือเรียกอีกอย่างว่า ตัณหาเปมะ อย่างที่สอง เรียกว่า เมตตา คือ ความรักของพ่อแม่ ความรักของผู้ที่รักเราด้วยความจริงใจ

สำหรับผู้สนใจร่วมฟังธรรมบรรยายดี ๆ ในโครงการ “เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ ติดตามรับชมผ่านระบบ live สด ทุกวันศุกร์ เวลา 12:00-13:30 น. ทางช่องทาง facebook fanpage CPALL และสามารถรับฟังย้อนหลังได้ที่ช่องทางเดียวกัน

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

รื้อชิงช้าสวรรค์ ‘Miami Eye’ อดีตแลนด์มาร์กย่านบางปูเหลือแค่ซาก หลังปิดกิจการถาวร #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556463

รื้อชิงช้าสวรรค์'Miami Eye' อดีตแลนด์มาร์กย่านบางปูเหลือแค่ซาก หลังปิดกิจการถาวร

รื้อชิงช้าสวรรค์’Miami Eye’ อดีตแลนด์มาร์กย่านบางปูเหลือแค่ซาก หลังปิดกิจการถาวร

วันพุธ ที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2564, 08.26 น.

วันที่ 3 มีนาคม 2564 จากกรณี “ตลาดนัดไมอามี่ บาซาร์ บางปู” ในพื้นที่ ต.บางปูใหม่ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ ที่เคยเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของเมืองปากน้ำ จากการทุ่มงบกว่า 6,500 ล้านบาท บนพื้นที่กว่า 34 ไร่ เพื่อปลุกกระแสการท่องเที่ยวบางปูมิติใหม่ โดยไฮไลต์สำคัญคือ “Miami Eye” ชิงช้าสวรรค์ขนาดใหญ่และสูงที่สุดในย่านบางปู ที่ถือว่าเป็นสัญลักษณ์สำคัญของสถานที่ ที่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาต้องใช้บริการเพื่อสัมผัสความสวยงามของบางปู ในมุมมองใหม่แบบ 360 องศา แต่ต่อมาได้ปิดตัวลงอย่างถาวรเพราะพิษโควิด เมื่อวันที่ 15 ม.ค.ที่ผ่านมา 

ล่าสุด เพจเฟซบุ๊ก “สมุทรปราการ” ได้โพสต์ภาพการรื้อถอนโครงเหล็กของชิงช้าสวรรค์ “Miami Eye” สัญลักษณ์สำคัญของตลาดนัด พร้อมข้อความระบุว่า “เหลือเพียงซาก เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป สัจธรรมชีวิต ไมอามี่ บางปู สมุทรปราการบ้านเรา” โดยหลังมีการโพสต์ออกไปมีผู้เข้ามาคอมเมนต์อาลัย และแสดงความเสียใจ พร้อมโพสต์รูปภาพแห่งความทรงจำในครั้งที่เคยมาเยือนสถานที่ดังกล่าว แล้วต้องถ่ายรูปคู่ชิงช้าสวรรค์ ‘Miami Eye’ และแชร์กันออกไปจำนวนมาก

ขอบคุณภาพ : สมุทรปราการ

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

รวมพลคนดวงเฮง! ชาวอุดรฯถูกรางวัลที่หนึ่ง 5 ราย เป็นเศรษฐีใหม่รวม 60 ล้าน #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556441

รวมพลคนดวงเฮง! ชาวอุดรฯถูกรางวัลที่หนึ่ง 5 ราย เป็นเศรษฐีใหม่รวม 60 ล้าน

รวมพลคนดวงเฮง! ชาวอุดรฯถูกรางวัลที่หนึ่ง 5 ราย เป็นเศรษฐีใหม่รวม 60 ล้าน

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 20.25 น.

2 มีนาคม 2564 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากกรณีผลสลากกินแบ่งรัฐบาล งวดประจำวันที่ 1 มี.ค.64 รางวัลที่ 1 คือ 835538 ผลปรากฏว่า ที่จ.อุดรธานี มีคนดวงเฮงถูกลอตเตอรี่ถึง 5 รายด้วยกัน จึงขอนำเรื่องราวควันหลงคนดวงเฮงมาฝาก

โดยรายแรกเป็นหนุ่มอุตรดิตถ์ ทราบชื่อคือนายสงกรานต์ อุตตะมะ อายุ 43 ปี ที่อยู่ 93 ม.2 ต.วังหิน อ.เมืองอุตรดิตถ์ ซื้อหวย ถูก 2 ฉบับ ซึ่งนายสงกรานต์ บอกว่า ตนแวะไปก่อนคำชะโนดจะเปิดวันที่ 3 มี.ค. เลยตัดสินใจซื้อลอตเตอร์รี่ติดไม้ติดมือ 2 ใบ และอธิษฐานปู่ศรีสุทโธและย่าประทุมมาให้ถูกรางวัลด้วย ปรากฏว่าถูกรางวัลที่ 1 เป็นเศรษฐีหน้าใหม่รับทรัพย์ 12 ล้านบาท  

รายที่ 2 หญิงสาว อ.บ้านดุง ผู้ไม่ประสงค์ออกนาม ถูกรางวัลที่ 1 จำนวน 2 ใบรับทรัพย์ 12 ล้าน 

รายที่ 3 เป็นชาย เสี่ยร้านตลาดผ้า อ.บ้านดุง ถูกรางวัล 2 ใบ รับทรัพย์ 12 ล้าน 

รายที่ 4 ทราบว่าเป็นชาวบ้านที่บ้านปากลาง อ.นายูง จ.อุดรธานี รายนี้ก็ถูก 12 ล้านบาท ส่วนรายที่ 5 เป็นชาวบ้านบ้านหนองลาด ต.หนองเม็ก อ.หนองหาน ก็ถูก 12 ล้านเช่นกัน

ทั้งนี้คนดวงเฮงทั้ง 5 ราย ต่างเป็นคนอุดรธานี อาศัยในจังหวัดอุดรธานี และยังถูกหวยเป็นเศรษฐีใหม่งวดเดียวกัน รวมแล้วเป็นเงินกว่า 60 ล้านบาท เนื่องจากทั้ง 5 ราย ถูกลอตเตอรี่คนละ 2 ใบ รับทรัพย์คนละ 12 ล้านนั่นเอง

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

‘ธรรมะคิหิปฏิบัติ-ธรรมอันเป็นข้อปฏิบัติของฆราวาสครองเรือน’ หลวงปู่บุญส่ง วัดสันติวนาราม #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556423

'ธรรมะคิหิปฏิบัติ-ธรรมอันเป็นข้อปฏิบัติของฆราวาสครองเรือน' หลวงปู่บุญส่ง วัดสันติวนาราม

‘ธรรมะคิหิปฏิบัติ-ธรรมอันเป็นข้อปฏิบัติของฆราวาสครองเรือน’ หลวงปู่บุญส่ง วัดสันติวนาราม

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 19.43 น.

พระอธิการบุญส่ง หรือ “หลวงปู่บุญส่ง ฐิตสาโร” เจ้าอาวาสวัดสันติวนาราม ตำบลเขาวงกต อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี เมตตาเป็นองค์แสดงธรรมในหัวข้อ “ธรรมะคิหิปฏิบัติ-ธรรมอันเป็นข้อปฏิบัติของฆราวาสครองเรือน” ที่ “บ้านลานเสียงธรรม” ซอยลาดพร้าว 71 กรุงเทพมหานคร  “แนวหน้าออนไลน์” นำบางส่วนของเนื้อหาธรรมเทศนามาให้อ่าน ดังนี้ 

…หรือไม่กระโดกกระเดก ไม่กระด้างกระเดื่อง ให้เป็นที่ประจักษ์ในสายตาของบัณฑิต นี้สำคัญที่สุด เพราะฉะนั้นการดำรงชีวิตแต่ละชีวิต จำเป็นที่เราจะต้องเร่งรัดพัฒนาจิตใจของเรา ให้มันทันกับวันเวลานาทีซึ่งไม่มากนัก เราเกิดมาชาตินี้ ไม่ถึงร้อยปีก็จะยากแก่การที่จะทำให้มันสำเร็จลุล่วงไปได้ เพราะว่าร่างกายของเรานั้น มันอยู่ไม่นาน ล่วงกาลและเวลาแล้วก็ใช้อะไรไม่ค่อยได้แล้ว ถ้าจิตใจฝึกเอาไว้ไม่ดีเพียงพอ ไม่มั่นคง ก็จะทำให้เรานั้นยากแก่การจะควบคุม มีสติไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต ถ้าเรามีสติเพียงพอ ไม่ว่าเราจะก้าวสู่สังคม สมาคมใด เราก็จะรู้สถานที่นั้น ณ ขณะนั้น เขาทำอะไรอยู่ ถ้าเขาสิ่งที่มันสมควรแก่ความสงบ เราก็ต้องสงบ เข้าไปเราต้องรู้ มีสติ มีปัญญาเพียงพอที่เราจะก้าวสู่สังคม สมาคมนั้น จึงจะไม่ทำให้เราเสียมารยาท ชาติตระกูล ในความก้าวเข้าสู่สังคม สมาคมนั้นๆ นี่เป็นสิ่งหนึ่งที่ผู้ฝึกหัดปฏิบัติธรรมแล้ว จำเป็นจะต้องมีใช้ ในการเคลื่อนไหวไปมาด้วยสติสัมปชัญญะ หรือ สมาธิ ปัญญา ควบคู่กันไป 

ถ้าสติเราดี สมาธิก็ดี ไม่ช้าไม่นาน สิ่งที่เกิด ก็จะก่อให้เกิด “ปัญญา” รู้และเข้าใจ ทางเสียงเราก็รู้ จะต้องใช้ยังไง สำหรับเรา เข้าสังคม สมาคมนั้น ทางกายเราก็รู้ว่าจะต้องดำเนิน เราจะก้าวเข้าสู่สังคม สมาคมนั้นอย่างไร เราก็จะได้รู้จักการใช้กาย ใช้วาจา อันที่ปรากฏแก่โลก และ สายตาบัณฑิต ผู้มีความรู้ มีความเข้าใจ เขาจะได้ไม่ตำหนิติเตียน เพราะฉะนั้นการที่เราเข้ามาสู่สถานที่ฟังเทศน์ฟังธรรม คือ ว่าเราเข้ามาปฏิบัติจิตใจให้มันรู้ รับรู้ และ เข้าใจในเหตุผลต่างๆที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ เช่น กัมมัง สัตเต 

กัม (กรรม) คือ การกระทำ อย่างที่กล่าวไปแล้ว กรรมทางกายเรียกว่า กายกรรม กรรมทางวาจา เรียกว่า วจีกรรม นึกคิดอยู่ในใจก็มโนกรรม เพราะฉะนั้น ถ้าเราฝึกจิตไว้ดีแล้ว ก็ยากที่เราจะพูดอะไรที่มันก่อให้เกิดความเสียหายแก่ตนเองและสังคม เพื่อนฝูง ครอบครัว 

เพราะฉะนั้น โบราณบัณฑิตจึงได้กล่าวเอาไว้ว่า สำเนียงส่อภาษา กริยาส่อตระกูล นี่สำคัญที่สุด กริยาต่างๆนี้แหละ มันเป็นที่มาของตระกูล ตระกูลสูง ตระกูลต่ำ คนตระกูลสูงก็ใช่ว่าจะต้องเกิดในตระกูลที่มีชื่อมีเสียงอะไร แม้คนตระกูลต่ำก็ทำจิตให้มันสูงขึ้นก็ได้ ด้วยการฝึกหัดปฏิบัติตัวเราเองให้รู้ และ เข้าใจ ในสิ่งต่างๆ ที่เราจำเป็นจะต้องเร่งรัดปฏิบัติจิตใจของเรานั้น ให้มันทันกับกาลเวลาและลมหายใจที่มีอยู่ ซึ่งมันจะหมดลงวันหนึ่ง เวลาใด เราก็ไม่อาจจะเข้าใจได้ เพราะเรายังไม่มีฌาน ญาณ หรือ เรายังไม่อยู่กับจิตกับกายของเรา อย่างแท้จริง เราจึงไม่รู้ความเปลี่ยนแปลงทุกระยะ ถ้าเราอยู่กับกายกับใจของเราจริงๆแล้ว เราจะรู้ว่า เวลานี้ จิตใจของเรา มันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร กายของเรามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร เราจะได้รู้ เราก็จะได้รู้จัก รู้วิธี รู้เวลากายใกล้เข้าไปแล้วน่ะเรา เท่าไหร่แล้ว 

ตอนนี้ เตือนใจเราเอง เดี๋ยวนี้มันแปดสิบกว่าปีแล้วน่ะ เหลือเวลาอีกสักเท่าไหร่ก็ไม่รู้ หรือว่า เรายังอยู่ปฐมวัย มัชฌิมวัย เราก็ต้องรู้ตัวเรา ว่าเราอยู่วัยไหน หรือ ปัจฉิมวัย เราจะมาผลัดเพี้ยน อิดเอื้อนอยู่ไม่ได้ กับกาลเวลาเหล่านี้ จำเป็นจะต้องใช้เวลานาทีที่ผ่านไปนี้ให้เกิดประโยชน์ที่สุด อย่าให้มันสูญเสียโดยเปล่าประโยชน์ เพราะเวลาของเรา มันใกล้เข้าไปทุกที แม้ว่าเราจะอยู่ในปฐมวัยก็จริง แต่ก็ไม่เห็นว่า เขาจะกำหนดว่า คนเราจะต้องแก่ตาย เด็ก หนุ่ม สาว ก็เห็นเผากันไม่เว้น ไม่ว่างเว้น จนกระทั่งคนแก่ เพราะฉะนั้น เราจำเป็นที่จะต้องระวังตัวเราเอง รักษาใจเราเองให้มันมีความผ่องใสอยู่เรื่อยๆ แม้ว่าจะกระทบสิ่งใดๆ ก็ต้องรู้จักทำใจของเรา ให้มันเข้มแข็ง ผ่องใส 

พระพุทธเจ้าท่านสอนอย่างไร ท่านสอนให้เรา ให้รู้เท่าทันกิเลส 3 อย่าง ความโกรธ ความโลภ ความหลง ทิฐิ มานะ ตัณหา อุปาทาน เจ็ดอย่างนี้แหล่ะ เป็นชื่อแห่งอกุศลธรรม ใครทำก็จะเป็นกรรมของคนผู้นั้น ความโกรธ ท่านบอกให้เราชนะอย่างไร เราต้องชนะความโกรธด้วยความไม่โกรธ ใครว่าอย่างไร ใครจะตำหนิอย่างไรก็ช่างเถอะ เพราะเราปฏิบัติจิตใจได้ดี เรารู้แก่ใจได้ด้วยตัวเราเอง เรารู้แก่ใจว่า 

เราเนี้ยะ! มีความดีแค่ไหน แล้วก็มีความเลวแค่ไหน เราก็ต้องรู้แก่ใจเราเอง ใครจะด่าจะว่าอย่างไร เขาว่าถูก เราก็โมทนาอยู่ในใจ ไม่ต้องแสดงกริยาออกมาภายนอก เขาว่าเราผิด เราก็อย่าไปโต้เถียง อย่าไปใช้ทิฐิ ใช้ความโกรธตอบโต้ออกไป ไม่ใช่ พระพุทธเจ้าไม่ได้ใช้อย่างนั้น 

ท่านให้เราใช้ เขาโกรธมา เราต้องไม่โกรธตอบ โกโธสัทธะ อักโกเทนะ ชิเน โกธัง ชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ เห็นไหมพระพุทธเจ้าสอนยังไง ทำไมเราทะเลาะกันทุกวัน ทะเลาะกันจนบ้านแตกสาแหรกขาด เพราะอะไร เพราะโกรธมา เราโกรธไป ไม่ได้ปฏิบัติตามโอวาท ตามคำสอนของพระบรมศาสดา หรือ ว่าศาสนาของเจ้าของเอง สอนอย่างไร แล้วก็ไม่ได้ปฏิบัติตาม 

ถ้าเราปฏิบัติตาม แล้วไฉนเราจะต้องมาโกรธกัน มาด่ากัน มาทะเลาะกัน ไม่มีหรอก พระพุทธเจ้าไม่ได้สอน อักโกเธนะ ชิเน โกธัง ชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ เขาด่ามาก็นั่งเฉย ด่ากี่คำก็นั่งเฉย ไม่มีอะไรเกิดขึ้นหรอก ถ้าเราไปโกรธเขาอีกคน เราโกรธตอบไปเนี่ย ให้เราคนโกรธทีหลัง เลวกว่าคนโกรธก่อนอีก พระพุทธเจ้าท่านว่าอย่างนี้ คนโกรธทีหลังเลวกว่าคนโกรธก่อน 

เราจะชนะคนไม่ดี เราจะเอาสิ่งไม่ดีเอาไปด่าเขา ไปเอาชนะเขา ไปสอนเขา เขาไม่เชื่อหรอก เพราะว่าเราไม่ได้มีจิตใจเหนือกว่าเขา เขาทำไม่ดี เขาทำเหตุที่ไม่ดี มันของไม่ดีอยู่แล้ว เราก็เกลียดอยู่แล้ว เหตุไฉนล่ะ เราทำไม่ดี ก็อยู่ในกองอกุศลด้วยกัน ถ้าเราโกรธเขาแล้ว เราไปด่าเขา จะให้เขาดีขึ้นมา มันดีไม่ได้หรอก พระพุทธเจ้าไม่ได้สอนอย่างนั้น อสาธุง สาธุนาชิเน พระพุทธเจ้าท่านสอน สอนให้คนเรา ตอบโต้อย่างไร อย่างบางคนที่ไม่ดี อสาธุง สาธุนาชิเน จงชนะคนไม่ดี ด้วยความดี ไม่ใช่เอาความไม่ดีไปชนะ ไม่ได้หรอก จะต้องเอาความดีไปชนะความชั่ว ท่านบอกอย่างนั้น 

ถ้าหากว่าเราทำอย่างนี้ได้ ก็เราก็จะไม่เกิดเรื่องเกิดราว จะไม่ต้องด่ากัน เถียง แล้วก็จะไม่ต้องทะเลาะเบาะแว้งกัน อยู่ด้วยกันด้วยความเมตตา สงสาร เห็นใจกัน ยิ่งพิจารณาเห็นความเป็นอยู่ของเราแล้ว ทุกวันนี้ใช่ว่าจะอยู่ในความอิสระ หรือ จะอยู่ในโลกแห่งความอิสระกันทุกคน พิจารณาแล้วทุกคน มาติดคุกแท้ๆเลย มาอยู่ในโลกนี้ มาติดคุกอยู่ร่วมกัน ตั้งแต่ยาจก วณิพก เข็ญใจ จนถึงคหบดี เศรษฐี พระราชา ต่างก็ตกอยู่ในคุกด้วยกันเท่านั้นเอง คุกเดียวกัน 

เมื่อเรามารู้อย่างนี้แล้ว เราอย่ามาทะเลากันเลยดีกว่า เสียเวร่ำเวลา ชีวิตที่มันจะไม่ได้สู่จุดหมายปลายทางแห่งความหลุดพ้น หรือ ถึงความสุขสงบร่มเย็น นี่แหละ มันสำคัญ สำคัญที่สุดล่ะ คนเราเมื่อยังไม่รู้ตัวว่าเป็นอย่างนี้  ไม่ว่าที่ไหน ยังไม่รู้ ยังไม่มีสติเพียงพอว่า ที่นี่สถานที่นี้คือที่ไหนที่ใด เหมือนเรามาก็ไม่รู้ว่า ที่นี่เขาทำอะไรกัน เขานั่งกันอย่างสงบเงียบ ถึงเราจะพูดอะไรก็ต้องพูดค่อยๆ พูดกันพอได้รู้ความ ไม่ต้องแสดงถึงความมีอำนาจบาตรใหญ่ในใจ ในการแสดงของเรา มันเป็นการเสียมารยาท ทำจิตใจเราเศร้าหมองเปล่าๆ มันหาความเจริญไม่ได้หรอก รู้แล้วยังไม่มีปัญญา รู้แล้วยังหาแต่เรื่องบาปๆ มาใส่ใจ ตาก็หาบาปมาใส่ใจ หูก็หาบาปมาใส่ใจ มันจึงทำให้จิตใจของเราเศร้าหมองอยู่ตลอดเวลา ชาตินี้ทั้งชาติก็จะหาทางออกจากกองทุกข์ไปไม่ได้ ค้นไปถึงความศิวิไลซ์ของชีวิตก็ยาก เพราะฉะนั้น นี่ มันเป็นสิ่งที่เราจะได้เข้าใจอย่างแจ่มแจ้ง แจ่มชัด กับกาลเวลาที่เรามีลมหายใจอยู่นี้ รีบๆขวนขวาย อะไรยังไม่มี 

ความโกรธเรายังมี เราก็ต้องรีบทำให้มันเบาลง หรือ หายไปในที่สุด แต่ถ้าความโกรธมันมี มันโกรธขึ้นแล้ว อะไรจะตามมาอีก อีกสี่อย่าง จะตามมา โกรธขึ้นแล้ว ก็ “ทิฐิ” จะตามมา พอ “ทิฐิ” มาแล้ว อะไรตามมาอีก “มานะ” ถือตัวถือตน หยิ่งยโสไปต่างๆนานา โดยไม่รู้สึกว่า เรานี้จะต้องกำลังเดินไปบนเส้นทางเดียวกัน บนจุดหมายปลายทางเดียวกัน แต่ก็ยังมาทำโอหัง สาธุ สาอะไรก็แล้วแต่ มันไม่เป็นบุญหรอก ถ้าใจของเราไม่เป็น “กุศล” ให้พูดดียังไงก็ไม่เป็นกุศล ถ้า “จิต” ของเราดี พูดออกมามันก็ดี หรือ ไม่พูดเลย ก็ยิ่งดีใหญ่ คนเราถ้าโกรธแล้ว ไม่แสดงออกเลยยิ่งดีใหญ่เลย เขาเรียกว่า “ชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ” ใจของเราก็ไม่เศร้าหมอง ผ่องใส ตลอดเวลา เช้า สาย เที่ยง บ่าย เย็น  คนกระทบสิ่งใด ทางหูก็ดี ทางเสียง ทางตา ก็ดี รูป ทางจมูกก็ดี กลิ่น ทางลิ้นก็ดี รส ทางกาย เย็น ร้อน อ่อน แข็ง คือ การสัมผัสต่างๆเหล่านี้ ทางใจของเราก็มีสติเพียงพอที่เราจะควบคุม ขับเคลื่อนชีวิตของเราให้สู่จุดหมายปลายทางแห่งความปลอดภัยตลอดเวลา ถ้าคนเรามีสติ แม้จะขับเคลื่อนร่างกายตนเอง ก็ไม่เหยียบน้ำตำตอง งูเงี้ยวเขี้ยวขอ ก็ไม่สามารถจะขบกัดเราได้ เพราะเราเชื่อพระพุทธเจ้า ต้องเอา “สติ” มาใช้ ต้องไม่มี “สติ” เพียงพอ เดินหน้าไปก็อาจจะเหยียบหนามได้ เพราะได้แต่เดินอย่างเดียว ไม่มี “สติ” ควบคุมการขับเคลื่อน เหมือนเราใช้ยานพาหนะเหมือนกัน ถ้าเราใช้ยานพาหนะที่ไม่ได้ควบคุมอย่างเต็มที่ ไม่มีสติเพียงพอ เดี๋ยวก็เกิดอุบัติเหตุ เดี๋ยวก็ลงข้างทาง เดี๋ยวก็ชนก้นกัน เดี๋ยวก็ชนกันตลอด อุบัติเหตุเกิดตลอดเวลา ถ้าขาดสติ 

เพราะฉะนั้น จำเป็นที่จะต้องฝึกจิต ฝึกใจของเราให้มี “สติ” เพียงพอ ต่อการขับเคลื่อน ชีวิตของเรา มีความอดทนเพียงพอ ในการที่จะอดกลั้นกับสิ่งกระทบ ทางหู ทางตา จมูก ลิ้น กาย ใจ ต่างๆเหล่านี้ แล้วก็มีความรู้เท่าทัน รูปที่ปรากฏขึ้น รูปที่ปรากฏขึ้นนั้น ในสายตาเรา เรายังจะเชื่อไม่ได้ว่า สิ่งนั้นจะเป็นของดีจริง เรายังไม่รู้ว่า พิษภัยมันแอบแฝงมาในรูปนั้นอีกสักเท่าไหร่ ถ้าเราเห็น เราต้องฟังเฉยๆ พิจารณาด้วย “จิตใจ” ที่เป็นธรรม พิจารณาด้วยจิตใจที่มองในแง่ดี เสียงก็เหมือนกัน กระทบมาปั๊บ เราก็ต้องฟังแล้ว มันเป็นเสียงชนิดไหน แล้วเราจะได้รู้จักปรับจิต ทำใจของเรา เข้าสู่สมาคม สังคมได้ทุกรูปแบบ ไม่ว่าขั้นต่ำสุด เราก็ต้องเข้าถึงจิตใจเขา ยาจก วณิพก เข็ญใจต่างๆ เหล่านี้ เขาก็จะได้เหลื่อมใส นับถือ เราก็ต้องเอาให้ได้หมด ทั้งต่ำสุด จนกระทั่งสูงสุด เราต้องก้าวเข้าได้หมด ถ้าเรามีสติปัญญาเพียงพอต่อการฝึก เอาไว้ใช้ในทุกกาลทุกสถานที่ มันจะไม่ทำให้เรากลายเป็นคนที่น่ารังเกียจในสังคม 

อันนี้สำคัญที่สุด! ธรรมะมีไว้อย่างนี้น่ะ ไม่ใช่มีเอาไว้สำหรับคุยกัน โอ้อวดกัน มีเอาไว้ใช้ พูดก็ให้มีธรรมะ ทำก็ให้มีธรรมะ เคลื่อนไหวก็ให้มีธรรมะ ถ้าเราพูดไม่มีธรรมะ คำที่เราพูดออกมาก็จะฟังไม่ได้ ไม่มีเหตุผล และ มักจะเป็นคำพูดที่เห็นแก่ตัว เห็นแก่ตน พอพูดออกมา หูฟังปั๊บ รู้ทันทีว่าไม่ถูกใจ นี้เอาหู เอาตา จมูก ลิ้น กาย ใจ อวัยวะ ทั้งหมดเนี่ย เอามาควานหาความดีมาใส่ใจ อย่าหาความชั่ว ถ้าเรามี “สติ” แล้ว ตาเห็นปั๊บ เราก็จะได้รู้สึกทันที จิตใจเราก็จะได้รู้ กับสิ่งที่ตาเห็น เราก็จะได้แยกแยะออกว่า มันมีอะไรปนเปื้อนมาบ้าง ที่เราเห็นว่ามันดี มันสวย มันงาม เนี่ย จริงๆแล้วมันไม่ได้สวยงามตามที่ตาเห็น ถ้าเราใช้จิตของเราพิจารณาด้วย “สติ” ด้วย “สมาธิ” ด้วย “ปัญญา” แล้ว เราจะเห็นว่า ความจริงไม่ได้เป็นอย่างนั้นเลย เราจะได้ผ่อนคลายความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งที่เห็น ในรูป ในเสียง ในกลิ่น ในรสต่างๆเหล่านี้ มันก็จะทำให้เราผ่อนคลายจิตใจของเราได้ตลอดเวลา ไม่ว่าเช้า สาย เที่ยง บ่าย เย็น คนพูดดี พูดไม่ดีก็ อย่าให้เขารังเกียจเรา โดยที่เราไม่แสดงกริยาทางวาจา ทางกาย เป็นที่กระทบสายตาของฝ่ายตรงข้าม อย่างนี้ 

นี่แหล่ะ สำคัญที่สุดเลย ทุกวันนี้ มนุษย์เราที่อยู่ไม่เป็นสุขเลยก็เพราะกิเลสมันมากขึ้นทุกที โลกร้อนขึ้นทุกวัน ร้อยปีเขาก็มากวาดเอาคนชั่วลงนรกที เรียกว่า โรคห่าลงกินคน พูดกันภาษาแบบหยาบๆ แบบสมัยก่อน โรคห่า โรคห่ามันกินคน พอเข้าใจไหม มันหากินมาตั้งแต่สมัยโลกเกิดขึ้นมาแล้ว ตั้งแต่สมัยพระศาสนาเกิดขึ้นเมื่อ สองพันกว่าปี มากี่ร้อยครั้งแล้วก็ไม่รู้ มาทีก็เอาโรคมาอย่างหนึ่ง มาทีก็เอาโรคมาอย่างหนึ่ง แรกๆก็เอาฝีดาษบ้าง อหิวาห์บ้าง แล้วก็มีโรคอะไรต่างๆ โรคหวัดโน้น หวัดนี้ จนกระทั่งมาถึง โควิด เป็นเหมือนกัน แต่เชื้อมันแรงกว่า เพราะมนุษย์เรามันเลวขึ้นทุกวัน โรคก็ต้องยิ่งแรงขึ้น ยาก็ต้องแรงขึ้น การเทศนาสั่งสอนมันก็ต้องให้มันทันกับโลกด้วย แต่ทีนี้การเทศนาสั่งสอนทุกวันนี้ก็ไม่ทันโลก บิดามารดาก็ไม่ทันกิเลสของลูก แล้วก็ไปโทษลูก เด็กสมัยนี้ดื้อย่างโน้น อย่างนี้ เชื่อไหม อาตมาไม่ได้โทษเด็ก โทษว่าผู้ใหญ่ฉลาดไม่ทันเด็กดื้อ ถ้าผู้ใหญ่ฉลาดทันเด็กดื้อ ทำไมเด็กจะต้องเป็นอย่างนั้น ถ้าเราวางแผนดีๆเด็กทำไมจะต้องเป็นอย่างนั้น เพราะเด็กเขาเกิดมานี่ อย่าขัดใจอย่างเดียว เราเลี้ยงลูกก็เหมือนกัน อย่าขัดใจ ขัดใจจนเด็กกลายเป็นเจ้าอารมณ์ ตั้งแต่เด็กๆแล้ว ทีนี้เราตามใจ ก็ต้องตามใจในสิ่งที่ควรตาม 

ที่เราขัด ก็อย่าไปขัด พูดอย่าให้เขาเกิดความอึดอัด หรืออีกอย่างก็คือ พูดอย่าให้เขาเห็นว่า เราห้ามเขาไปซะทุกอย่าง เดี๋ยวเขาก็จะเกิดอัดอั้น เกิดแรงต่อต้านขึ้นมาทันที เด็กก็จะลำบากแล้วทีนี้ ไม่อยู่กับพ่อกับแม่ ไม่อยู่กับผู้สั่งสอนแล้ว ไปอยู่กับเพื่อนดีกว่า แล้วพากันเสีย เพราะเราไม่ให้เวลาเขา เห็นเงินทองดีกว่าลูก เข้ามากวนๆเล็กๆน้อยๆก็เอาเงินยัดๆให้แล้ว ไปให้พ้นหน้าพ้นตาไป ก็ไปกับเพื่อน นานๆเข้าก็โทษเด็กดื้อ โทษเด็กไม่ได้หรอก ถ้าเราดีตั้งแต่เลี้ยงเขามาดี ไม่มีที่ไหนเขาจะเห็นดีเท่าพ่อเท่าแม่หรอก ไปไหนๆก็กลับบ้านแล้ว มีแต่คนขัดใจไปที่อื่น กลับบ้านดีกว่า อยู่กับพ่อกับแม่สบายกว่า เด็กก็จะไม่พรากไปอยู่กับเด็กดื้อต่างๆ นี่ล่ะ อะไรหลายๆอย่าง 

โรคโควิดต่างๆไม่ได้กลัว ไม่ได้เกรงหรอก เพราะโรคนี้มันเกิดจากความเลวทรามของมนุษย์ เมื่อมันเลวมากๆเข้า ร้อยปีก็เอากลับไปที หรือไม่เอากลับไปโรคนี้ก็จะเกิด คนอยู่ คนดีก็จะอยู่ได้ยาก อยู่ยากมาก จะมีแต่คนเบียดเบียนอะไรสารพัด เพราะฉะนั้นเมื่อเรารู้อย่างนี้แล้ว เราก็อย่าไปเร่งมันมาก ก็รู้แล้วว่า มากวาดคนชั่วไปนรก เราก็จะต้องรีบถอนตัวออกจากความชั่วร้ายต่างๆทันทีทีเดียว ถ้าเราเป็นผู้ใหญ่ เราก็จะรู้ง่าย เราก็จะรู้ว่า เนี่ย โรคโควิด มันมาจากความที่มนุษย์มันเลวทรามขึ้นทุกวัน โรคร้อนขึ้นทุกวัน จะเป็นแผ่นดินไหวอะไรก็แล้วแต่เถอะ มาจากมนุษย์ทั้งนั้นแหละ นี่เขาเอาคนชั่วๆไปสักที ก็อยู่ไปได้อีกก็ค่อยๆดีขึ้นไปสักหน่อย ถ้ามาคราวนี้ มาสักหนึ่งในสามของคนบนโลก จะอยู่เป็นสุขไปได้อีกนาน 

นี่ขนาดโควิดมากวาดไปแล้ว ตัวเองยังเร่งตัวเองเข้าไปอีก ทำความชั่วใส่ ต่อต้านกันสารพัด ตลอดจนกระทั่งดำรงชีวิตก็ยังเร่งตัวเองให้มันเร็วขึ้นกว่าโควิดซะอีก วันๆทุกวันนี้ โควิดกินไม่ทันความเลวของมนุษย์ที่ตายกันวันละไม่รู้เท่าไหร่ จากความประมาทพลาดพลั้ง 

เนี่ยเราไม่ใช่เชื่อพระพุทธเจ้า ไม่ได้เอานามธรรมของพระพุทธเจ้ามาใช้ เราถือว่าธรรมะกับคนไม่ได้อยู่ด้วยกัน ธรรมะก็อยู่กับคนตั้งแต่เราจำความได้ ได้ยิ่งดีใหญ่ ก็ต้องอยู่กับเราตลอดน่ะ อย่านึกว่าธรรมะไกลเรา หรือ เป็นอาหารเสริม ธรรมะนั่นล่ะเป็นอาหารหลัก เหมือนกับทางกาย เราก็มีข้าวมีน้ำเป็นอาหารหลัก ทางใจเราก็มีธรรมเป็นอาหารหลัก ทางใจ นี่พิจารณาดูให้ดีสิ แล้วเราจะรู้สึกว่า น่าเบื่อหน่าย ความผิดพลาดบกพร่องของเราที่มันไม่ฉลาดพอที่จะเห็น 

สิ่งเลวร้ายที่มันแฝงมากับโลกอยู่ทุกวันนี้ เรามองดูให้ดีๆ เราจะเห็นชัดๆเลย แล้วเวลาของเราล่ะ จะเหลือสักเท่าไหร่ เราต้องไม่ประมาทกับกาลเวลา ไม่ว่าจะเป็นปฐมวัย มัจฉิมวัย ตลอดจนปัจฉิมวัย ยิ่งอยู่ปัจฉิมวัยเรายิ่งต้องใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ที่สุด อย่าใช้ให้มันเสียไป ประมาทไปกับกาลเวลาเหล่านี้ ซึ่งมันไม่ก่อให้เกิดความก้าวหน้า มีแต่ทำให้ถอยหลัง เป็นมนุษย์แล้ว เราเป็นมนุษย์ดีที่สุดแล้ว พระพุทธเจ้าว่า เป็นสัตว์ประเสริฐแล้ว มีบุญมามากกว่าบาป แต่อย่างหนึ่ง อย่างน้อย อย่านึกว่ามันหมดบาปน่ะเป็นมนุษย์นี่ เรามีบุญมามากของเราจึงได้เกิดเป็นมนุษย์ก่อนไอ้บาปมันยังรอเราอยู่ บาปส่วนน้อย มีส่วนน้อย รอๆ ยังตามเราไม่ทัน มาชาตินี้แล้วพระพุทธเจ้าบอก อย่าให้มันตามมาทัน จะให้มันตามเราไม่ทันได้ยังไง ก็หยุดซะสิ ความโกรธ หยุดมันซะ ความโลภก็หยุดมันซะ ความหลงก็หยุดมันซะ  

ทำไมเราไม่ต้องโลภไม่ได้เหรอ ความรวย ไม่โลภ กลับจะรวยยั่งยืนซะด้วย พระพุทธเจ้าเอาอะไรมาให้ทีแรก เอาศีลห้ามาให้ ถ้าบอกว่าจะเชื่อพระองค์ เอาศีลห้าไป ตลอดชีวิต รับรองไม่ยากจนเข็ญใจไร้ทรัพย์ไม่มีหรอก นานๆไปเดี๋ยวก็เข้าถึงศีลแปด เดี๋ยวก็เข้าถึงศีลสิบ สามเณร พระก็เข้าถึงศีลสองร้อยยี่สิบเจ็ด เมื่อเห็นคุณค่าของธรรมะ ละเอียดอ่อน ลึกซึ้ง ยิ่งปฏิบัติก็ยิ่งมองเห็นความละเอียดอ่อนของธรรม ทำให้จิตใจเรามีความสุข ชีวิตเราอยู่อย่างมีความสุข ไม่ต้องอยู่กันอย่างชนิดว่าหาแก่นสารสาระอะไรกันไม่ได้เลย ชีวิตไม่มีความปลอดภัยต่อทรัพย์สิน แล้วชีวิตไม่มีความปลอดภัย แม้จะมีเจ้าหน้าที่บ้านเมือง มีกฎหมาย กฎอะไร ก็แล้วแต่ สู้กฎแห่งกรรมไม่ได้หรอก 

กฎอะไรทั้งหมด สู้กฎแห่งกรรมไม่ได้ กฎหมายตั้งขึ้น กฎแห่งกรรม เราก็ตั้งขึ้น ด้วยตัวเราเอง จะได้ดีมีสุขกันทุกหย่อมหญ้า อยู่ที่ตัวเราเอง ไม่ใช่ตัวคนอื่น ไม่ใช่ผีสางเทวดา เจ้าป่า เจ้าเขา ไม่ใช่ มันเป็นเวรกรรมของเราเองที่มาทำลายตัวเอง เหมือนกับว่า เราทำอะไรลงไป เราก็ต้องได้รับผลที่เป็นของเราเอง ต้องได้รับผล ทำดีก็ต้องได้รับผลดี ทำชั่วก็ต้องได้รับผลชั่ว แน่นอน ไปให้คนอื่นไม่ได้หรอก หรือ จะไปให้คนอื่นโดยวิถีกรรม โดยอาศัยหมู่มาก แล้วก็ไปเหยียบย่ำ ไปเอาเวรกรรมให้กับคนๆนี้ มันไม่ได้ ได้เฉพาะกรงานข่มขู่เท่านั้นแหละ แต่ความจริงแล้ว กลับเป็นบาปกับผู้เหยียบย่ำ ซ้ำเติมเขาซะอีก เนี่ย ขอให้เราพิจารณาเห็นจากความเป็นจริง แล้วก็จะถอนใจเราออกจากสิ่งต่างๆนี้ แม้ลูกก็ไม่เถียงแม่ แม้ภรรยาก็ไม่เถียงสามี แม้สามีก็ไม่เถียงภรรยา ต่างคนต่างเมื่อมีคำพูดอันใดที่จะก่อให้เกิดความหนักขึ้นแล้ว ต่างก็ต่างอภัยซึ่งกันและกัน ต่างได้ซึ่งหทัยของพ่อ ของแม่ ของลูก 

นี่ธรรมะฝ่ายฆราวาสครองเรือน เรียกว่า ธรรมะคิหิปฏิบัติ พระพุทธเจ้าสอนไว้หมด ตั้งแต่ปฐมวัย มัชฌิมวัย จนกระทั่งมุ่งสู่ความหลุดพ้น พระนิพพาน ท่านก็วางหลักธรรมไว้ขั้นละเอียดอ่อน ลึกซึ้งขึ้นไป มันจะค่อยๆบริสุทธิ์หมดจดขึ้นไปตามลำดับ เมื่อเราไม่ลุศีลห้า ไม่ล่วงศีลห้า ไม่ล่วงศีลแปด นานๆเราก็รักษาศีลแปด ศีลพรหมจรรย์ ศีลอันนี้นำเราไปสู่มรรคผลนิพพานด้วย รักษาไปเรื่อยๆ ส่วนทานบารมี เราก็ทำทุกวันๆ ทานบารมี เปิดโรงทานบ้างอะไรบ้าง นั่นล่ะ เป็นหนทางไปสู่เศรษฐี คนรวยอย่างน้อยๆ ก็เป็นคนรวยไปก่อน ต่อไปก็เป็นเศรษฐี เป็นอัครมหาเศรษฐี เป็นเศรษฐีประจำตำบล ประจำอำเภอ ประจำหมู่บ้าน ประจำประเทศ และ เศรษฐีใจบุญเหล่านี้แหล่ะ เมื่อเกิดข้าวยากหมากแพง ยากเข็ญอะไรขึ้นมา เขาก็จะไปเปิดโรงทาน  อันนี้ รวยมาจากทานบารมีที่ได้สะสม คนที่ไปเปิดโรงทานบ่อยๆ คนพวกนี้ มุ่งหน้าไปสู่ความเป็นเศรษฐี เป็นคนรวย อานิสงส์ ถ้าให้ทานประจำวันก็เป็นส่วนหนึ่ง ทำให้เราไม่อดอยาก ยากแค้น ปัจจัยเครื่องอาศัยทั้งหลาย 

ทำไปเถอะ! บุญน่ะ มีไว้ใช้ ชาตินี้ก็ไม่หมดด้วย เราต้องมีสมบัติสองกอง ทุกวันนี้ต้องให้มีสองกอง กองในเรียกว่า “อริยทรัพย์” กองนอกเรียกว่า “โลกียทรัพย์” อริยทรัพย์เราเอาไปได้ แต่โลกีย์ทรัพย์เอาไปไม่ได้ เราเปลี่ยนโลกียทรัพย์มาเป็น “อริยทรัพย์” คนมีปัญญา คือ การให้ทาน เอาไปทำประโยชน์แก่ศาสนาที่จะก่อให้เกิดเป็นผลบุญ มันเป็นสิ่งที่ตอบแทนมาโดยไม่เห็นตัว แต่มีอานุภาพ มีพลัง ถ้าเรามีโลกียทรัพย์อย่างเดียว มีโอกาสหมด โอกาสสิ้นเนื้อประดาตัวมันง่าย ถ้าเราไม่มีโลกียทรัพย์ โลกียทรัพย์เป็น

พูดถึงว่า ถ้าสติ มันก็มีสติเพียงพอ สมาธิ จิตใจหนักแน่น มั่นคงเพียงพอ ปัญญาก็มีความเฉลียวฉลาด ละเอียดอ่อน เมื่อได้ยินได้ฟังแล้ว จับมาใคร่ครวญพิจารณากลั่นกรอง มีอะไรมาแทรกบ้างในเสียง มีอะไรมาแทรกบ้างในรูป เราจะได้แยกแยะออกมาให้เห็นความเป็นจริง เราก็เชื่อ เชื่อโดยชนิดว่า ได้เห็นแยกแยะแล้ว เข้าใจแล้ว ให้เหตุผลต่างๆ จึงยอมเชื่อ

อย่างพระพุทธเจ้าท่านสอนเราเนี่ย ท่านสอนๆเสร็จแล้ว ท่านไม่ได้บอกให้เราเชื่อหรอกน่ะ ท่านให้พิจารณาก่อน ปฏิบัติดูก่อน เห็นว่าคำสอนของพระพุทธองค์ ปฏิบัติไปแล้ว ทำให้เรามีความสุข มีความสบาย มีความก้าวหน้า เชื่อเถอะ อันนั้นเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า แต่ทำไปแล้ว ทำๆไป ถูกโกงวจี อันนี้คำสอนของพวกพญามาร ทำให้เราหลง เมื่อเรายังมีความโลภ ความโกรธ ความหลง ในจิตใจเราเนี่ย จะถูกมารพวกนี้หลอกลวงได้ง่าย เพราะฉะนั้นขอให้ใจอย่างนี้ เราก็จะได้รู้วิธีการปฏิบัติจิตของเราตลอดเวลา 

เมื่อเรามีเวลา โอกาส จะปฏิบัติได้ เพราะทั้งวันเนี่ย เราไม่ได้ทำภารกิจทั้งวัน มันต้องมีช่องว่าง ช่องว่าง ตรงนั้นล่ะ เอามาใช้ หรือ ขณะที่เราทำงาน เอาธรรมะมาใช้ในการทำงาน ก็ได้ ขอให้เรามีสติ มีสมาธิ มีปัญญาเพียงพอ จับอะไรมาก็เป็นบุญเป็นกุศลทั้งนั้นล่ะ ไม่ใช่ทำไป ก็รวยแต่บาป ตลอดเวลา ด้วยความโลภโมโทสัน แม้จะได้เงินมามาก แต่กิเลส ได้มาด้วยกิเลส หลอกเขามา ลวงเขามา ฉ้อฉลมาต่างๆ นี่ก็ไม่ได้ก่อให้เกิดความสุขแท้จริงหรอก กินเข้าไปก็จะเกิดโรคภัยไข้เจ็บเบียดเบียนทางร่างกาย สิ่งนั้นได้มาด้วยความทุจริต เอามาสร้างเรือนชานบ้านช่อง ก็หนีไม่พ้นอัคคีภัย วาตภัย จนถึงปฐพีภัย

เดี๋ยวนี้ เนี่ย มองให้มันเห็นความจริง เราจะรู้ว่า มันน่าขยะแขยง น่ารังเกียจ และ น่าสะพรึงกลัวยิ่งกว่า ระเบิดปรมาณูเสียอีก นั่นตูมตามโครมครามลงมา ก็ได้แต่ร่างกายแหลกเหลวไป ถ้าความดีของเรายังมีอยู่ในจิต เราก็ไปสู่สุคติ ถ้าบุญเรามีก็ไปสู่สุคติ ถ้าบาปเรามีก็ไปสู่ทุคติ เพราะฉะนั้น ตลอดเวลาของลมหายใจเรามีอยู่ อย่าได้ประมาท สร้างแต่กรรมดีไว้เถิด ดีเล็ก ดีน้อย ดีปลาซิว ปลาสร้อย ค่อยสะสมไป อย่าได้จ้องเอาดีช้าง ดีม้า ดีปลาวาฬ เดี๋ยวนี้มันหายากแล้ว เดี๋ยวนี้ ค่อยสะสมไป แล้วก็จะค่อยๆโตขึ้นเอง ก็จะเจริญ อาจหาญ ร่าเริงไปเรื่อย ตามลำดับ จากทานบารมีปกติ เมื่อเราทำบารมีทานแก่กล้าก็ทำมากขึ้นๆ ทำจนเป็นแสนเป็นล้าน แบ่งสมบัติเป็นสามกอง เห็นว่า อันนี้เอาไว้ตรงนี้ อันนี้เอาไว้ทีนี่ ที่นี่ ก็จะได้ไม่จน 

ขอให้เราทำให้มันถูกทาง ไม่มีทางจน ยิ่งทำไป ก็ยิ่งมีความเจริญรุ่งเรืองจนกระทั่ง รุ่งเรืองจริงๆ สุดชีวิตจริงๆมันก็ถึงนิพพานเอง โดยไม่ต้องเกิดมาเป็นมนุษย์ จากมนุษย์ก็อย่างน้อยก็เลื่อนขั้นไปเป็นเทพ เป็นเทวดาอยู่บนสวรรค์เสียบ้าง จะได้ไม่ต้องแออัดอยู่บนโลกมนุษย์ สร้างแต่กรรมชั่วกัน ไปอยู่สวรรค์ซะบ้าง แบ่งแยกกันไปอยู่ ทีนี้มันแออัดกันมากเกินไป มันก็เป็นอย่างนี้แหละ แล้วก็ไม่ค่อยจะทำตามโอวาท คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หรือ พระบรมศาสดา ซึ่งเป็นต้นกำเนิดแห่งการเกิดของมนุษย์ ที่จะให้ความบริสุทธิ์ ยุติธรรม ไม่มีใครที่จะเกินไปกว่าพระพุทธเจ้า มีใครเกินไปจากสมณะชีพราหมณ์ ผู้นำของสัตว์โลกทั้งหลาย เหล่านี้ สมณชีพราหมณ์ไม่ซื่อสัตย์สุจริต มีอย่างเดียวเท่านั้น โลกก็จะถึงกาลวิบัติเร็วขึ้นเท่านั้น 

นี้แหล่ะ ค่อยพิจารณาดูให้เห็นความเป็นจริง เราจะไปพึ่งใคร พึ่งได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ไม่มีหรอก ต้องพึ่งตนเอง เมื่อเราพึ่งตนเองได้ เราก็จะรู้จักว่า พุทธภาษิต ที่พระพุทธองค์ตรัสไว้แต่ละบาท แต่ละคาถาเนี่ย เป็นพุทธภาษิต ถ้าเราพึ่งตนเองได้ เราก็ได้เข้าสู่บทของภาษิตที่ว่า “อัตตาหิ อัตตโน นาโถ” ตนแลเป็นที่พึ่งของตน คนอื่น ใครจะเป็นที่พึ่งเราได้ พ่อแม่ เราไปพึ่งพ่อแม่ โดยที่เราไม่ใช้ปัญญา ไม่ใช้ความสามารถของเราบ้าง เอาแต่พ่อแม่ทำเอาไว้ให้ จริงๆเป็นลูกคนรวยขนาดไหน ก็รักษาทรัพย์เอาไว้ไม่ได้หรอก ในวาระสุดท้ายก็ต้องสิ้นเนื้อประดาตัว แล้วก็เวียนว่ายตายเกิดไปสู่อบายภูมิทุคติวิวาทนรกไปอีก 

ถ้าคนเราไม่สร้างความดีก็มีแต่ความชั่ว มีเท่านั้นล่ะ จะอยู่เฉยๆไม่มีหรอก เนี่ย! ขอให้เราพิจารณาให้เห็นแล้วก็ปล่อยวาง ใครจะด่าก็ด่าไป เรื่องของเขา แล้วเราก็ไม่ต้องไปด่าตอบด้วย แล้วเราก็ต้องสงสารเขาด้วย เขายิ่งด่าเรามาก ก็ต้องยิ่งสงสารเขามาก แผ่ส่วนบุญส่วนกุศลให้เขาเลย ทำผลบุญกุศลหนหลังแต่ละครั้งเนี่ย แผ่ให้คนที่เกลียดเรา ด่าเรา ให้บ่อย แล้วศัตรูก็จะกลายเป็นมิตรในที่สุด คนโกรธทีหลัง เลวกว่าคนโกรธก่อนน่ะ พระพุทธเจ้าท่านว่าอย่างนี้ 

จำไว้น่ะ! บทนี้ เวลาเขาด่าเรา อย่าไปด่าตอบ พระพุทธเจ้าไม่ได้ให้เอาชนะกันตรงนี้หรอกน่ะ ท่านบอกว่า “อโกเธนะ ชิเน โกธัง เอาชนะคนโกรธ ด้วยความไม่โกรธ” ต้องจำไว้ให้ขึ้นใจทีเดียว “อสาธุง สาธุนา ชิเน จงชนะคนไม่ดี ด้วยความดี” เราต้องเอาความดีในตัวของเราที่มีอยู่ แต่อย่าไปกด ไปข่มเขาน่ะ เอาชนะเขาด้วยไม่โกรธเขา ขณะที่เขาทำความชั่ว แล้วเขายังพร้อมที่จะรับฟังเหตุผลอยู่ล่ะก็ เราก็ควรเมตตาให้เหตุผลกับเขา โดยที่เราไม่ได้แสดงอาการโกรธ รังเกียจ เหยียดหยามอะไร เขาก็จะนับถือ เขาก็จะรักเรา ดีไม่ดีเขารักเรายิ่งกว่าลูกกว่าเต้าเขาอีกด้วยน่ะ จะบอกให้ และ เขารักเรามากกว่าลูกกว่าเต้าเขาเนี่ย เราก็จะต้องถูกใช้งานมากหน่อยสิ 

แต่ก็ไม่เป็นไรหรอก ใช้เพื่อเอาบุญ ร่างกายของเราเนี่ย มันใช้ไป ไม่นานมันก็ถึงเวลาก็แตกดับ ดีกว่าแตกดับไปฟรีๆ ใช้ให้มันคุ้มค่า เกิดมาชาติหนึ่งก็ทำให้มันสะใจไปเลย ทำดีให้มันสะใจไปเลย อย่าไปทำเลาะๆแหละๆ ถ้าทำเล็กๆน้อยๆ เราวิทยฐานะไม่ทันเขา เราก็ทำสะสมของเราไป แต่เราไม่ได้คิดจะทำเพียงแค่นั้น เรามีมากก็ทำมาก มีน้อยก็ทำน้อย ตามกำลัง จะเหลือไว้ทำไม เหลือไว้ให้ใช้อะไรได้ เหลือก็ทิ้งไว้บนโลกนี้แหละ ถ้าเรามีมากๆ มีร้อยล้าน มีพันล้าน ก็เราก็เอาของเราไปบ้าง เหลือก็เหลือให้ลูกเอาไว้ ต่อทุนของมันบ้าง ไม่ใช่เหลือไว้ให้มันสบายซะทุกอย่าง เราเกิดมาลำบาก เราก็ต้องได้รับผลบ้าง ยังตราบใดยังเกิดอยู่ ความลำบากก็ยังต้องมี ทุกข์ก็ยังต้องมี 

เพราะฉะนั้น ขอให้เราพยายามตั้งอกตั้งใจแล้วก็พิจารณาให้มันเห็นกาลเวลา ชีวิตของเราเนี่ย ว่ามาถึงจุดหมายปลายทางจะได้ไม่กระเสือกกระสนรนรานโอดโอยโหยหวนครวญคราง กว่าจะแก่ตายได้ โอ้ย! ทรมาน ทรกรรม คนมีบุญไม่เป็นอย่างนั้นหรอกน่ะ คนมีบุญถึงเวลาจะตายขึ้นมาเนี่ย  ใกล้จะตาย เขาก็ยังมีสติ เขาก็ยังเอาสมบัติมานับทัน ทำบุญที่นี่ รักษาศีลที่โน่น ฟังเทศน์ที่นั่น ฟังธรรมที่นี่ ปฏิบัติธรรมที่นี่อะไร เขาก็จะได้รู้จักเอาสมบัติมานับเพื่อที่จะเดินทางต่อไปข้างหน้า เราเดินทางไปอังกฤษอเมริกานี่ก็ต้องเอาเงินไทยเปลี่ยนเป็นเงินดอลล่าร์ เปลี่ยนเป็นเงินดอลล์ แล้วแต่เราจะไปประเทศไหนจะสะดวกสบายในการใช้ 

เราไปในสัมปรายภพ เราก็ต้องเปลี่ยนเหมือนกัน เปลี่ยนเป็นอริยทรัพย์ ถ้าใครไม่มีก็จนอีกแหละ ถึงจะมีเงินร้อยล้านพันล้าน ตายไปก็จนเหมือนคนขอทานในโลกมนุษย์นี่แหละ แล้วขอกันไม่ได้เหมือนในโลกมนุษย์นี้น่ะ จนในโลกมนุษย์ยังสบายกว่า ยังขอเขากินได้ อะไรได้ ไปอย่างนั้น ขอไม่ได้ ลูกหลานเจาะจงลงไป ออกชื่อ ออกแซ่ไปถึงจะได้ พูดลอยๆเลือนๆลางๆก็ไม่ได้หรอก 

เนี่ยขอให้เราเตรียมของเราให้พร้อม อย่าไปหวังพึ่งคนอื่นเลย หวังลูก ลูกมันถ้าไม่ตั้งในศีลในธรรม ถ้าให้มันไป ก็เท่ากับไปส่งเสริมให้คนทำชั่วอีก ทรัพย์สินที่เรามีอยู่แทนที่ว่าจะได้บุญ ทุกครั้งที่ลูกนำไปใช้ ทุกครั้งที่ลูกนำลงไปทำธุรกิจอะไรเกิดประโยชน์ต่อสังคม เราก็ได้บุญได้กุศลไปด้วย 

แต่ถ้านำไปใช้ในทางผิด ใช้ไปในทางทุจริตต่างๆ เราก็เท่ากับเอาเงินส่งเสริมไปทำชั่วให้ลูกมากเข้าๆ มากเข้า เราก็ไม่ได้บุญหรอก ได้แต่บาป ขอให้ทุกคนพิจารณาเหตุปัจจัยต่างๆเหล่านี้อย่างถ่องแท้ เมื่อเข้าใจแล้ว เราก็จะรู้จักแบ่งสรรทรัพย์สินที่เราทำมาได้ จะทำยังไงให้เราได้ไปบ้าง ขอให้ที่พูดไปแล้วก็คิดว่า พูดมานานพอสมควร ก็อยากให้ทุกคน ได้พิจารณาใคร่ครวญกลั่นกรอง แยกแยะ อะไรเป็นประโยชน์ก็นำไปใช้ เพราะธรรมะจะอยู่กับเราทั้งนั้น ไม่ได้ไปอยู่กับคนอื่น อย่าว่าของไกลตัว ก็อยู่กับตัวเรานี่แหล่ะ เกสา โลมา ตะโจ นะขา ทันตา ถ้าเรามีเวลาว่างก็ใช้การพิจารณาตามพ่อแม่ครูอาจารย์ฯสอน หรือ พระพุทธเจ้าสอนเอาไว้ก็พิจารณา ให้คลายจากความกำหนัด คลายจากความหลง งมงายต่างๆ และควรจะประหยัดทรัพย์สินที่เราหามาได้ ไม่ต้องสิ้นเปลืองมาก ขอให้เราทุกคนจงเจริญในธรรมคำสอน ของพระพุทธเจ้าทั่วทุกกัน เอวังก็มีด้วยประการ ฉะนี้ 

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

‘วิหารพระเจ้าทันใจ’ ศิลปะล้านนาไม้สักแกะสลักทั้งหลัง แห่งวัดศรีชุม #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556409

'วิหารพระเจ้าทันใจ' ศิลปะล้านนาไม้สักแกะสลักทั้งหลัง แห่งวัดศรีชุม

‘วิหารพระเจ้าทันใจ’ ศิลปะล้านนาไม้สักแกะสลักทั้งหลัง แห่งวัดศรีชุม

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 19.12 น.

2 มีนาคม 2564 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วัดศรีชุม ตำบลสว่างอารมณ์ อำเภอดอกคำใต้จังหวัดพะเยา ได้สร้างวิหารพระเจ้าทันใจขึ้น โดยการก่อสร้างเป็นศิลปะล้านนาแบบผสมผสานหรือแบบประยุกต์ โดยด้านนอกเป็นปูนปั้นศิลปะเชียงแสน ทำด้วยมือ หรือ Handmade ทาด้วยสีขาวทั้งหลังเด่นสง่าตั้งอยู่บนฐานยกสูงรองรับจากพื้นดินกว่า 6 เมตร เด่นอย่างสวยงามตระการตา และภายในแกะสลักด้วยไม้สักทองทั้งหลัง มีทั้งลวดลายและรูปภาพ เกี่ยวกับทางพระพุทธศาสนารุกขเทวดา พระพุทธเจ้าพระพุทธรูปรูปสัตว์ในวรรณคดี ตลอดจนลวดลายลายกนก-ลายไทย รวมทั้งพระพุทธรูปพระเจ้าทันใจ เป็นพระประธาน ตลอดจนรูปเหมือนหลวงปู่ทวดและเกจิดังทั่วประเทศ ที่แกะสลักด้วยไม้สักทองด้วยมือ Handmade 

ตั้งประดิษฐานภายในวิหารอย่างเลื่อมใสและศรัทธา ตลอดจนบานประตูและบานหน้าต่าง ก็มีการแกะสลักด้วยรูปภาพต่างๆติดไว้ ทั้งภายในและภายนอกอย่างสวยงาม  ภายในบริเวณวิหารมีการเปิดไฟส่องแสงสว่างกระทบกับลวดลาย ไม้แกะสลัก สะท้อนภาพออกมาอย่างสวยงาม รวมทั้งบานประตูและบานหน้าต่างก็แกะสลักด้วยไม้สักทอง ทั้งหมด ด้วยเช่นกัน จึงถือว่าเป็นวิหารที่สร้างด้วยปูนทั้งหลังทาด้วยสีขาวและภายในประดับตกแต่งด้วยไม้สักแกะสลักทั้งหลังถือว่าเป็นวิหารที่เป็นเพียงหนึ่งเดียวที่มีความสวยงามอลังการแห่งหนึ่งของจังหวัดพะเยา

นายสว่าน โกวฤทธิ์ อายุ 83 ปี บ้านเลขที่41/8 ตำบลสว่างอารมณ์ อำเภอดอกคำใต้จังหวัดพะเยา กรรมการวัด กล่าวว่า  วิหารพระเจ้าทันใจสร้างด้วย ปูนปั้น ที่เป็นศิลปะเชียงแสนประยุคแบบล้านนาและมีการ ประดับตบแต่งฝ้าเพดานฝาผนัง บานประตู หน้าต่างด้วยไม้สักทองแกะสลักติดอยู่ภายในวิหารพระเจ้าทันใจอย่างสวยงาม

สำหรับการสร้างวิหาร พระเจ้าทันใจวัดศรีชุมได้สร้างมาหลายปีด้วยงบประมาณ หลายสิบล้านบาทแต่ยังไม่เสร็จ  ซึ่งก็ได้ทำการก่อสร้างไปเรื่อยๆจนกว่าจะเสร็จสมบูรณ์ ทุกวันนี้ก็ได้มีนักท่องเที่ยวทั้งในและนอกพื้นที่ก็ได้เข้ามาเที่ยวชม กันทุกวัน

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

‘วัคซีนโควิด’ พลิกวิกฤต! ผู้ประกอบการเชื่อมั่น ปลุกท่องเที่ยว ‘ภูเก็ต’ ฟื้นตัว #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556397

‘วัคซีนโควิด’พลิกวิกฤต! ผู้ประกอบการเชื่อมั่น ปลุกท่องเที่ยว‘ภูเก็ต’ฟื้นตัว

‘วัคซีนโควิด’พลิกวิกฤต! ผู้ประกอบการเชื่อมั่น ปลุกท่องเที่ยว‘ภูเก็ต’ฟื้นตัว

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 18.45 น.

‘วัคซีนโควิด’พลิกวิกฤต! ผู้ประกอบการเชื่อมั่น ปลุกท่องเที่ยว‘ภูเก็ต’ฟื้นตัว

2 มีนาคม 2564 จากกรณีที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ได้จัดสรรวัคซีนโควิด-19 ของบริษัท ซิโนแวค ให้กับ จ.ภูเก็ต ล็อตแรก 4,000 โดส และอีก 2 ล็อต ของบริษัท ซิโนแวค และบริษัทแอสตร้าเซเนก้า ที่จะได้รับ ระหว่างมีนาคม-พฤษภาคม รวมเป็นจำนวน 68,000 โดส ซึ่งในล็อตแรกได้เริ่มฉีดให้กับบุคลากรทางการแพทย์ ไปแล้วเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2564 ที่ผ่านมา

ผู้สื่อข่าวได้ลงพื้นที่เพื่อสอบถามความเห็นของผู้ประกอบการเกสต์เฮ้าส์ และร้านอาหารบริเวณ ถนนถลาง ต.ตลาดใหญ่ อ.เมืองภูเก็ต ถึงกรณีดังกล่าว ส่วนใหญ่ระบุว่ารู้สึกยินดี ที่เริ่มฉีดวัคซีน ถึงแม้จะมีจำนวนไม่มาก แต่เชื่อมั่นว่าจะส่งผลต่อความเชื่อมั่นด้านการท่องเที่ยว ทำให้นักท่องเที่ยวในประเทศเริ่มกลับมาท่องเที่ยวมากขึ้น แม้ว่าที่กลุ่มนักท่องเที่ยวต่างประเทศจะยังไม่เดินทางเข้ามา

นางสาวพรชนัน ศรีสม ผู้ดูแล โรงแรม  99 โอลด์ทาวน์ บูติค เกสท์เฮ้าส์ ภายในถนนถลาง กล่าวว่า ส่วนตัวแล้วก็รู้สึกดี ถ้าวัคซีนที่ฉีดแล้วจะทำให้ควบคุมโรคได้ จะทำให้นทท.กลับมาเที่ยวภูเก็ต ทั้งเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวก็จะดีขึ้นเรื่อยๆ ตนเองและทุกๆคนอยากให้สถานการณ์กลับมาดีขึ้นให้เหมือนเดิม  ซึ่งบรรยากาศที่เกสต์เฮ้าส์ขณะนี้เงียบมาก ไม่มีลูกค้า จากในอดีตก่อนสถานการณ์โควิดมีลูกค้าเต็ม 100 เปอร์เซ็นต์มาตลอด และส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติ เช่น จีน รัสเซีย ยุโรป และชาวไทย ขณะนี้มีเพียงชาวไทย มากสุดก็ประมาณ 5 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่บางช่วงก็ไม่มีลูกค้าเลย

อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าถ้ามีการฉีดวัคซีนก็จะทำให้ลูกค้า นักท่องเที่ยวมั่นใจที่จะเดินทางมาท่องเที่ยวมากขึ้น เพราะรู้สึกปลอดภัย สามารถเดินทางท่องเที่ยวได้มากขึ้น เราเองในฐานนะแม้ค้า เจ้าของกิจการในย่านนี้ก็รู้สึกดี อย่างน้อยก็มั่นใจว่านทท.ที่เดินทางมาจากต่างประเทศซึ่งได้รับวัคซีนแล้ว ไม่ได้นำเชื้อมา ขณะที่คนในประเทศที่ได้รับวัคซีนแล้วก็ปลอดภัย ลดการแพร่กระจายและความรุนแรงได้ และถ้าหากวัคซีนมีประสิทธิภาพตามที่แจ้ง ไม่มีผลลบต่อผู้ฉีด ก็จะมีผลดีต่อภูเก็ตเป็นอย่างมาก

ทั้งนี้ อีกไม่ก็เดือนก็จะเข้าสู่ช่วงฤดูการท่องเที่ยว หลายประเทศได้มีการวางแผนการท่องเที่ยว เมืองไทยไว้แล้ว ถ้ามีความพร้อมก็อาจจะได้กลับมาอย่างรวดเร็ว และจากข่าวที่แจ้งทราบว่า จำนวนวัคซีนที่ภูเก็ตจะได้รับ เป็นจำนวน 68,000 โดส หรือ ฉีดให้กลุ่มเป้าหมายได้ประมาณ 34,000 คน นั้น เชื่อว่าครอบคลุม สามารถควบคุมการแพร่ระบาดได้เป็นอย่างดี ถ้าวัคซีนดี ก็จะดีกับคนทั่วโลก ไม่เฉพาะแค่คนภูเก็ต

ด้าน นายชัชวาล คงเอียด เจ้าของร้าน ติงลี่ข้าวมันไก่ ชื่อดังบริเวณถนนถลางก็กล่าวเช่นเดียวกันว่า  ส่วนตัวเชื่อว่าหลังจากที่ได้กระจายวัคซีนฉีดให้บุคลากรทางการแพทย์และกลุ่มเสี่ยงในภูเก็ต ก็รู้สึกมั่นใจมากขึ้นว่าภูเก็ตจะปลอดภัย  ที่ผ่านมาทางผู้ประกอบการเองก็ให้ความสำคัญในเรื่องนี้ และทำตามมาตรการของสาธารณะสุขอย่างเคร่งครัด ทั้ง การรักษาระยะห่างภายในร้าน การใช้เจลแอลกอฮอล์ การสวมใส่แมสก์ ซึ่งลูกค้าของร้านก่อนโควิด- 19 ระบาดจะมีทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ แต่ก็จะเป็นชาวต่างชาติซะส่วนใหญ่ พอมาหลังโควิคระบาดตนเองก็ได้รับผลกระทบอย่างมาก ลูกค้าหายไปประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์ กลุ่มลูกค้าก็เปลี่ยนแปลงไป ปัจจุบันไม่มีลูกค้าต่างชาติ จะมีแต่ลูกค้าคนไทยซะส่วนใหญ่ สภาพ ณ ปัจจุบันก็เริ่มดีขึ้นเล็กน้อยมีลูกค้าชาวไทยทั้งในพื้นที่และทีเดินทางมาท่องเที่ยวจากทั่วประเทศ

“เชื่อว่าการฉีดวัคซีนจะสร้างความเชื่อมั่นให้นทท.กลับมาท่องเที่ยวได้ อยากฝากรัฐบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยเร่งฉีดวัคซีน ให้เข้าถึงครอบคลุมอย่างรวดเร็ว และฝากประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวและดำเนินมาตรการอื่นๆเพื่อช่วยเหลือให้ภูเก็ตกลับมาคึกคักเหมือนเดิม” นายชัชวาล กล่าว

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

‘วิรไท สันติประภพ’ เล่าประสบการณ์ตรง…ปฏิรูปแบบไทยๆ ‘ปฏิรูปอย่างไรให้ไทยวัฒนา’ #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556394

'วิรไท สันติประภพ' เล่าประสบการณ์ตรง...ปฏิรูปแบบไทยๆ 'ปฏิรูปอย่างไรให้ไทยวัฒนา'

‘วิรไท สันติประภพ’ เล่าประสบการณ์ตรง…ปฏิรูปแบบไทยๆ ‘ปฏิรูปอย่างไรให้ไทยวัฒนา’

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 18.41 น.

“ดร.วิรไท สันติประภพ” เล่าประสบการณ์ตรง ปฏิรูปแบบไทยๆ “ปฏิรูปอย่างไรให้ไทยวัฒนา” กับหลักการปฏิรูป 3 ด้าน ความสำคัญ 3 มิติ 8 ประเด็นที่ต้องทำในการ transformation ย้ำต้องไม่ kick the can down the road หรือเตะกระป๋องตามถนนไปเรื่อยๆ

ดร.วิรไท สันติประภพ อดีตผู้ว่าการ ธนาคารแห่งประเทศไทย กล่าวปาฐกถาเกียรติยศ ศาสตราจารย์นายแพทย์กษาน จาติกวนิช ครั้งที่ 11 ในงานครบรอบ 52 ปีวันพระราชทานนาม 133 ปีมหาวิทยาลัยมหิดล โดยมีรายละเอียดดังนี้

“ผมคิดอยู่นานว่าจะเลือกหัวข้ออะไรดีสำหรับการปาฐกถาวันนี้ที่จะเป็นประโยชน์ เป็นที่สนใจของคณาจารย์และบุคลากรของมหาวิทยาลัยมหิดล และเหมาะสมกับโอกาสครั้งสำคัญนี้ท่ามกลางความท้าทายและการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่สังคมไทยและสังคมโลกกำลังเผชิญอย่างรอบด้าน”

สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ได้ตอกย้ำสิ่งที่เราพูดกันมานานว่าโลกใหม่จะไม่เหมือนเดิม และเราจะอยู่แบบเดิมไม่ได้ นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคตจะรวดเร็วและรุนแรงกว่าเดิมมาก การเปลี่ยนแปลงจะไม่ได้จำกัดอยู่เพียงด้านใดด้านหนึ่งเท่านั้น จะเกิดขึ้นในหลายมิติ เชื่อมโยง ซับซ้อน และส่งผลกระทบซึ่งกันและกันอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีแบบทวีคูณ สภาวะโลกร้อนที่ยากจะควบคุมได้และจะส่งผลกระทบกว้างไกลมาก การเกิดขึ้นของโรคอุบัติใหม่ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร การเปลี่ยนแปลงด้านภูมิรัฐศาสตร์โลก ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงด้านทัศนคติและวิถีชีวิตจะที่ส่งผลให้ความเข้าใจกันของคนระหว่างรุ่น ระหว่างกลุ่มในสังคมถ่างขึ้นเรื่อยๆ ในขณะที่สังคมต้องการความร่วมมือร่วมใจของผู้คนหลากหลายกลุ่มเพื่อจัดการความท้าทายใหม่ๆ ร่วมกัน

สภาวะแวดล้อมรอบตัวเราที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และรุนแรง จะทำให้เราอยู่แบบเดิมไม่ได้ เราทุกคนต้องเปลี่ยนแปลงให้เท่าทันกับความท้าทายและสภาวะแวดล้อมใหม่ๆ ทำให้ผมนึกถึงคำว่า “ปฏิรูป” เพราะเป็นคำที่เราใช้กันบ่อยมากในสังคมไทย เมื่อเราไม่พอใจในเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือเห็นว่าต้องเปลี่ยนแปลง ก็จะพูดว่าต้อง “ปฏิรูป” เราฝากความหวังสูงมากไว้กับการ “ปฏิรูป” จนเชื่อกันว่าการ “ปฏิรูป” มีมนต์วิเศษหรือมีปาฏิหาริย์ที่จะช่วยแก้ปัญหาต่างๆ ได้

ถ้าเราเปิดพจนานุกรมดู จะพบว่า “ปฏิรูป” หมายถึง สมควร เหมาะสม หรือทำให้สมควร ทำให้เหมาะสม เป็นคำกลางๆ เรียบง่าย แต่มีความหมายที่กว้างไกล คือจะต้องพิจารณาว่าอะไรคือสิ่งที่สมควรและเหมาะสม และต้องประกอบด้วยการกระทำที่มีเป้าหมายเพื่อให้เกิดสภาวะที่สมควรและเหมาะสมกับความท้าทายที่เรากำลังเผชิญอยู่

“ผมคิดว่าหัวข้อเรื่องการปฏิรูปเหมาะสมกับโอกาสการแสดงปาฐกถาเกียรติยศศาสตราจารย์นายแพทย์กษาน จาติกวนิช เป็นอย่างยิ่งด้วย เพราะตลอดเวลา 40 กว่าปีที่ท่านอาจารย์คุณหมอกษานทำงานที่มหาวิทยาลัยมหิดล ตั้งแต่ท่านเป็นอาจารย์ผู้ช่วยแพทย์จนเป็นอธิการบดีนั้น ท่านได้สร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นแก่มหาวิทยาลัยมหิดลและวงการแพทย์โรคหัวใจของประเทศมากมาย ท่านได้วางรากฐานที่สมควร ที่เหมาะสมไว้หลายด้านไม่ว่าจะเป็นการก่อตั้งสาขาวิชาศัลยศาสตร์ทรวงอกและหัวใจ ศูนย์โรคหัวใจ และเป็นผู้บุกเบิกการผ่าตัดหัวใจรายแรกในโรงพยาบาลศิริราช รวมทั้งได้ก่อตั้งสมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทยด้วย ในช่วงแปดปีที่ท่านดำรงตำแหน่งอธิการบดีนั้น ท่านได้จัดทำโครงการส่งเสริมการศึกษาแพทย์สำหรับชาวชนบท ยกฐานะโรงเรียนพยาบาลและผดุงครรภ์เป็นคณะพยาบาลศาสตร์ จัดตั้งคณะเวชศาสตร์เขตร้อน คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ และขยายวิทยาเขตแห่งใหม่มาที่ศาลายาแห่งนี้”

การเปลี่ยนแปลงมากมายที่ท่านได้ริเริ่มและผลักดันให้เกิดขึ้นได้ส่งผลให้สังคมไทยได้รับประโยชน์อย่างยิ่ง สามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยได้จำนวนมาก และวางรากฐานให้มหาวิทยาลัยมหิดลเข้มแข็ง เป็นผู้นำทางวิชาการ สามารถเผชิญความท้าทายและการเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดล้อมต่างๆ ได้ จนได้รับการจัดอันดับเป็นมหาวิทยาลัยอันดับหนึ่งของประเทศไทยต่อเนื่องมาหลายปี อาจจะกล่าวได้ว่าท่านอาจารย์คุณหมอกษาน จาติกวนิชเป็นนักปฏิรูปคนสำคัญคนหนึ่งของวงการแพทย์และวงการการศึกษาไทย

ถ้าเรากลับมาพิจารณาการปฏิรูปหลายเรื่องที่กำลังเกิดขึ้นในเศรษฐกิจสังคมไทย และเราฝากความหวังไว้มากว่าการ “ปฏิรูป” จะมีมนต์วิเศษที่จะช่วยสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้จริง ที่ผ่านมาหลายหน่วยงาน หลายรัฐบาลมีแผนปฏิรูปมากมาย แต่ผมเชื่อว่าคนส่วนใหญ่ก็ยังไม่ค่อยพอใจกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

การปฏิรูปหลายเรื่องจบลงเพียงแค่การทำแผนปฏิรูปเสร็จโดยไม่ได้เกิดผลในทางปฏิบัติ หลายเรื่องทำแบบครึ่งๆ กลางๆ หลายเรื่องไม่ได้คิดอย่างครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำทำให้ไม่สามารถเกิดการเปลี่ยนแปลงได้จริง และหลายเรื่องไม่แน่ใจว่าผลที่เกิดขึ้นเหมาะสมหรือสมควรกับใคร เพราะขาดการปรึกษาหารือกับกลุ่มเป้าหมาย หรือกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นอย่างรอบด้าน

แม้ว่าการปฏิรูปหลายเรื่องได้สร้างการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นมากในสังคมไทย แต่เรามีการปฏิรูปอีกจำนวนมากที่ไม่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่เหมาะสม ที่สมควร ได้จริง

ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา ผมเข้าไปเกี่ยวข้องกับการปฏิรูปเรื่องสำคัญหลายเรื่อง บางเรื่องก็ถือว่าได้ผลอย่างที่ตั้งใจ สามารถวางรากฐานใหม่ให้กับประเทศได้ เช่น การปฏิรูประบบการชำระเงินให้เข้าสู่ระบบอิเล็คทรอนิคส์ และการวางกลไกเพื่อดูแลเสถียรภาพระบบการเงิน ซึ่งส่งผลให้เราสามารถจัดการกับความปั่นป่วนในตลาดเงินตลาดทุนในช่วงเริ่มต้นของการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ได้ดี

การปฏิรูปบางเรื่องได้เริ่มต้นวางรากฐานที่สำคัญไว้ มีการเปลี่ยนแปลงดีในระดับหนึ่ง แต่จะต้องใช้เวลาและผลักดันต่อเนื่องเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวงกว้างอย่างแท้จริง เช่น การพัฒนาชนบทเชิงพื้นที่ตามศาสตร์ของพระราชา การปฏิรูปกฎเกณฑ์กฎหมายที่ล้าสมัยในภาคการเงิน การแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน การให้การคุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินอย่างเป็นธรรม และการใช้ข้อมูล big data ในการทำนโยบายเศรษฐกิจเพื่อให้นโยบายมีเป้าหมายชัดเจน ตั้งอยู่บนข้อมูลที่เป็นประจักษ์พยาน (evidence based) มากกว่าตั้งอยู่บนความเชื่อหรือความรู้สึก (sentiment based)

ส่วนการปฏิรูปบางเรื่องเกิดผลน้อยมากหรือแทบจะไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงเลย ห่างไกลจากที่ตั้งเป้าหมายกันไว้อยู่มาก ทั้งที่มีผู้รู้จำนวนมากลงแรงช่วยกันคิดช่วยกันทำ เช่น การปฏิรูปกรอบการกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจ และการปฏิรูปกระบวนการทำงานของหน่วยงานภาครัฐบางแห่ง

สิ่งที่ผมจะนำเสนอในวันนี้ไม่ได้มากจากงานวิจัย หรืองานวิชาการที่ผ่านการคิดค้นอย่างเป็นระบบ แต่เป็นการนำเสนอมุมมองจากประสบการณ์ส่วนตัวที่ทำงานในสภาวะแวดล้อมแบบไทยๆ และจากการสังเกตการณ์สิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัว เรื่องที่ผมจะนำเสนอจึงอาจจะเกี่ยวข้องกับการปฏิรูปในด้านการเงินและเศรษฐกิจเป็นหลัก

หลักการปฏิรูป 3 ด้าน

ถ้าจะปฏิรูปเรื่องใดๆ ก็ตามให้เกิดผลสำเร็จ ผมคิดว่ามีองค์ประกอบอย่างน้อย 3 ด้านที่เราต้องตั้งหลักให้ถูก ถ้าเราสามารถบริหารจัดการสามองค์ประกอบนี้ได้ดี โอกาสที่การปฏิรูปจะเกิดผลสำเร็จก็จะมีสูง ในทางตรงกันข้าม ถ้าเราบริหารจัดการด้านใดด้านหนึ่งหนึ่งไม่ดี หรือมองข้ามบางประเด็นไป โอกาสที่การปฏิรูปจะไม่เกิดผลอย่างที่ตั้งใจก็จะสูงมาก องค์ประกอบสามด้านนี้ได้แก่ (1) เป้าหมายของการปฏิรูป (2) ทิศทางของการปฏิรูป และ (3) การนำแผนปฏิรูปไปปฏิบัติให้เกิดผลได้จริง

สำหรับเป้าหมายของการปฏิรูป ซึ่งต้องพิจารณาให้ชัดเจนว่าเป้าหมายใดเป็นเป้าหมายที่สมควร และเหมาะสม ถ้าพูดถึงการปฏิรูปในระดับประเทศแล้ว เป้าหมายของการปฏิรูปจะต้องทำให้ “ไทยวัฒนา” ขึ้น ในเรื่องนี้ผมนึกถึงพระราชดำรัสองค์หนึ่งเรื่องการพัฒนาของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่พระราชทานไว้ว่า

“การพัฒนา หมายถึง ทำให้มั่นคง ทำให้ก้าวหน้า การพัฒนาประเทศก็ทำให้บ้านเมืองมั่นคงมีความเจริญ ความหมายของการพัฒนาประเทศนี้ ก็เท่ากับตั้งใจที่จะทำให้ ชีวิตของแต่ละคนมีความปลอดภัย มีความเจริญ มีความสุข”…(พระราชทานแก่เยาวชนจังหวัดปทุมธานี เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2513)

สำหรับผมแล้วพระราชดำรัสองค์นี้มีความหมายที่ลึกซึ้งมาก เพราะสะท้อนหลักการทรงงานของพระองค์ท่านเป็นอย่างดี และเราควรรับใส่เกล้าว่าการพัฒนา หรือการปฏิรูปเรื่องใดก็ตาม จะต้องทำให้เกิดความมั่นคง ความก้าวหน้าระดับประเทศ และที่สำคัญต้องทำให้เกิดความปลอดภัย ความเจริญ และความสุขในระดับคนไทยแต่ละคนด้วย ไทยจึงจะวัฒนาได้อย่างแท้จริง

ดังนั้น ทุกครั้งที่เรากำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปแต่ละเรื่อง เราจะต้องตั้งคำถามแรกว่าเราคาดหวังให้สังคมไทยและคนไทยแต่ละคนได้ประโยชน์อย่างไรบ้าง หลายท่านอาจสงสัยว่าทำไมต้องตั้งคำถามนี้ เพราะดูจะเป็นคำถามพื้นฐาน ทุกการปฏิรูปของประเทศควรมีเป้าหมายให้สังคมและประชาชนได้ประโยชน์อยู่แล้ว

จากประสบการณ์ของผม ผมคิดว่าไม่แน่เสมอไปที่การปฏิรูปเรื่องสำคัญของเราเอาประโยชน์ของสังคมและประชาชนเป็นศูนย์กลาง เพราะในสภาพแวดล้อมการทำงานแบบไทยๆ นั้น หน่วยงานที่รับผิดชอบการปฏิรูปแต่ละเรื่อง ต้องเผชิญแรงกดดันและข้อจำกัดหลากหลายด้าน โดยเฉพาะข้อจำกัดด้านเวลาและทรัพยากร ขาดการศึกษาวิจัยทั้งเชิงลึกและเชิงกว้างอย่างรอบด้าน ขาดการหารือกับประชาชนผู้มีส่วนได้เสียกลุ่มต่างๆ อย่างจริงจัง

และที่สำคัญหลายหน่วยงานไม่ชอบการเปลี่ยนแปลงและพยายามที่จะรักษากรอบอำนาจและวิธีการทำงานของตน ส่งผลให้เป้าหมายของการปฏิรูปติดอยู่กับกับกรอบเป้าหมายของหน่วยงานเป็นหลัก ไปไม่ถึงคำถามที่ว่าสังคมและประชาชนจะได้ประโยชน์อย่างไรจากการปฏิรูปแต่ละเรื่อง

ในระดับนโยบาย ผู้ที่มีอำนาจตัดสินใจก็ไม่มีเวลาศึกษาให้เข้าใจสถานะและปัญหาแต่ละเรื่องได้อย่างลึกซึ้ง มักจะอนุมัติตามที่หน่วยงานเจ้าของเรื่องเสนอ แผนการปฏิรูปหลายเรื่องจึงถูกครอบงำโดยมุมมองและเป้าหมายของหน่วยงานเจ้าของเรื่องเป็นหลัก

การปฏิรูปหลายเรื่องถ้าจะให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมและประชาชนอย่างจริงจังแล้ว อาจจะมีผลให้กรอบอำนาจหน้าที่และจำนวนบุคลากรของหน่วยงานที่รับผิดชอบลดลง ดังนั้นผลประโยชน์ของสังคมและประชาชนกับผลประโยชน์ของหน่วยงานที่เป็นผู้จัดทำแผนปฏิรูปจึงอาจขัดแย้งกันได้

ถ้าเราไม่กำหนดเป้าหมายการปฏิรูปโดยยึดเอาผลประโยชน์ของสังคมและประชาชนเป็นเป้าหมายหลักเพียงเป้าหมายเดียวแล้ว เรามักจะได้แผนปฏิรูปที่คลุมเครือและประนีประนอม แม้ว่าอาจจะทำตามแผนปฏิรูปได้เสร็จแต่ก็ไม่เกิดผลสำเร็จอย่างที่สังคมและประชาชนคาดหวัง

เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญที่ส่งผลให้การปฏิรูปหลายเรื่องในอดีตไม่ได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างที่สมควร อย่างที่เหมาะสม ในทางตรงกันข้ามการปฏิรูปหลายเรื่อง กลับทำให้หน่วยงานราชการมีขนาดใหญ่ขึ้น มีจำนวนมากขึ้น มีอำนาจหน้าที่เพิ่มขึ้น สร้างภาระด้านงบประมาณ ไม่สอดคล้องกับบริบทของโลกอนาคต และที่สำคัญหน่วยงานที่มีขนาดใหญ่ขึ้น จำนวนมากขึ้น จะเป็นอุปสรรคทำให้การเปลี่ยนแปลงในอนาคตเกิดขึ้นได้ยากอีกด้วย

คำถามที่สองเกี่ยวกับเป้าหมายของการปฏิรูปที่เราต้องช่วยกันถาม คือการปฏิรูปแต่ละเรื่องจะสร้างประโยชน์ให้สังคมและประชาชนในอนาคตได้อย่างไร โดยเฉพาะการวางรากฐานที่สำคัญสำหรับอย่างน้อยอีก 5-10 ปีข้างหน้า การปฏิรูปหลายเรื่องที่ผ่านมาเน้นการแก้ปัญหาในอดีตและปัญหาเฉพาะหน้า แต่โลกกำลังเปลี่ยนแปลงเร็วมาก ความท้าทายใหม่ๆ จะเกิดขึ้นตลอดเวลา และจะรุนแรงมากขึ้น กระบวนการปฏิรูปเรื่องใหญ่ๆ ของเราใช้เวลานานมาก โดยเฉพาะถ้าต้องออกกฎหมายใหม่ ต้องแก้ไขกฎหมาย หรือต้องจัดการโครงสร้างผลประโยชน์ที่ฝังรากลึกไว้แต่เดิม ทำให้แผนปฏิรูปหลายเรื่องกว่าที่จะเริ่มดำเนินการได้จริงก็กลายเป็นแผนล้าสมัย หรือไม่ปัญหาที่สะสมไว้นานก็ปะทุขึ้นเป็นวิกฤติก่อนที่จะปฏิรูปแก้ไขได้ทัน

การกำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปโดยมองไปในอนาคตอย่างน้อยอีก 5-10 ปีข้างหน้า ก็ดูจะเป็นเรื่องพื้นฐานที่เราคาดหวังจากการปฏิรูปด้านต่างๆ อยู่แล้ว แผนปฏิรูปประเทศของรัฐบาลก็ตั้งเป้าหมายไว้สำหรับ 20 ปี แต่ในทางปฏิบัติแล้ว การมองไปในอนาคตไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะไม่มีใครคาดเดาได้แม่นยำว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง นอกจากนี้ ผู้ที่มีส่วนกำหนดแผนปฏิรูปมักจะติดกับกรอบความคิดเดิมที่ตนได้สร้างไว้หรือคุ้นชินในการทำงานมายาวนาน ยากที่จะเข้าใจสถาปัตยกรรมหรือ architecture ของโลกใหม่ในอนาคตที่จะต่างจากเดิมมาก

มีตัวอย่างหลายเรื่องที่พัฒนาการด้านเทคโนโลยีและความหลากหลายของสังคม จะทำให้สถาปัตยกรรมของโลกในอนาคตต่างไปจากโลกใบเดิมที่เราคุ้นชินมาก เทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนแปลงแบบทวีคูณจะทำให้ความสำคัญของพรมแดนลดลง เส้นแบ่งพรมแดนจะบางลงมาก ไม่ว่าจะเป็นพรมแดนระหว่างประเทศ หรือพรมแดนระหว่างประเภทธุรกิจและสินค้า ในขณะที่กรอบกฎเกณฑ์ กฎหมาย และการแบ่งอำนาจหน้าที่ของเรายังยึดติดกับการตีเส้นแบ่งกล่องแบ่งพรมแดนในกรอบของโลกเก่า

อีกเรื่องหนึ่งที่เทคโนโลยีจะเปลี่ยนแปลงวิธีการทำงานมาก โลกเก่าถูกออกแบบการบริหารจัดการแบบรวมศูนย์ กลไกต่างๆ ต้องอาศัยทะเบียนกลางหรืออำนาจจากส่วนกลาง และทำงานตามลำดับขั้นตอน ในขณะที่โลกใหม่ที่คนแต่ละกลุ่มจะหลากหลายมากขึ้น ปัญหาของคนกลุ่มต่างๆ จะซับซ้อนมากขึ้น การบริหารจัดการต้องกระจายอำนาจมากกว่าการรวมศูนย์ และที่สำคัญเทคโนโลยี distributed ledger และ Blockchain จะมีบทบาทเพิ่มขึ้นมาก ทำให้เราสามารถทำงานได้โดยไม่ต้องมีทะเบียนกลาง การทำงานโดยอาศัย cloud และ platform ก็จะช่วยให้เราสามารถทำงานได้พร้อมกันหลายคน ไม่ต้องทำงานทีละขั้นตอนแบบเดิม

การกำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปโดยมุ่งเอาโจทย์ของอนาคตอย่างน้อยในอีก 5-10 ปีข้างหน้าเป็นหลักนั้นจะท้าทายมากขึ้นในสังคมที่โครงสร้างประชากรกำลังเปลี่ยนไปสู่สังคมสูงอายุ เพราะทั้งฐานเสียงของประชาชน นักการเมืองที่กำหนดนโยบาย และบุคลากรภาครัฐที่เป็นผู้รับผิดชอบการปฏิรูปเรื่องต่างๆ มีแนวโน้มเป็นผู้สูงอายุมากขึ้น ยากที่จะเข้าใจบริบทของโลกใหม่ที่จะต่างไปจากเดิมมาก โดยธรรมชาติผู้สูงอายุมักจะไม่ชอบการเปลี่ยนแปลงและอยากรักษาสถานะแบบเดิมไว้ การปฏิรูปที่มุ่งตอบโจทย์สำหรับอนาคตจะยิ่งยากขึ้นอีก ถ้าจะต้องแย่งทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดระหว่างการทำเรื่องใหม่สำหรับอนาคตกับผลประโยชน์ของคนรุ่นเดิม โดยเฉพาะถ้าจะกระทบต่อสวัสดิการที่รัฐเคยจัดให้ ความเห็นต่างทางความคิดของคนระหว่างรุ่นจะมีแนวโน้มสูงขึ้นส่งผลให้การเปลี่ยนแปลงเรื่องต่างๆ ที่สำคัญสำหรับอนาคตทำได้ยากขึ้นด้วย

คำถามที่สามสำหรับการกำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปเพื่อให้ตอบโจทย์ในอนาคต คือการปฏิรูปจะช่วยสร้างการเปลี่ยนแปลงแบบต่อเนื่องเป็นพลวัตร (dynamic momentum) ให้เกิดขึ้นได้หรือไม่ อย่างไร เป้าหมายเชิงปริมาณที่เรามักกำหนดกันล่วงหน้าตายตัวแบบปีต่อปีจะสำคัญน้อยลง เพราะโลกกำลังเปลี่ยนแปลงเร็ว เราต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนสูง เป้าหมายของการปฏิรูปจึงต้องเน้นที่การสร้างรากฐานที่จะทำให้เกิด dynamic momentum หรือต้องส่งเสริมให้เกิดการปรับตัวได้อย่างคล่องตัวทันการณ์ (agility) สอดคล้องกับบริบทและสภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

ที่ผ่านมาการปฏิรูปหลายเรื่องจะให้น้ำหนักไปที่การกำหนดเป้าหมายเชิงปริมาณปีต่อปีแบบมีตัวเลขตายตัว เราอาจจะดำเนินการได้เสร็จตามเป้าหมายที่วางไว้ แต่ไม่เกิดผลสำเร็จอย่างที่ตั้งใจ เพราะเป้าหมายตัวเลขเหล่านั้นอาจไม่เหมาะสมแล้วเมื่อบริบทและสภาวะแวดล้อมเปลี่ยนแปลงไปจากที่คิดไว้เดิม

ในกระบวนการปฏิรูปใดๆ ก็ตาม ผมคิดว่าคำถามที่เราต้องถามตัวเองตลอดเวลาคือ แผนปฏิรูปที่เราจะดำเนินการนั้น จะช่วยสร้างกลไกให้เกิดการปรับตัวโดยต่อเนื่องในอนาคตได้อย่างไร เพราะการปฏิรูปทุกเรื่องนั้นไม่มีวันจบสิ้น การปฏิรูปที่พึงประสงค์ต้องนำไปสู่กระบวนการที่มีชีวิต มี momentum ของตัวเองได้ตลอดเวลา

หรืออาจจะกล่าวได้ว่าเป้าหมายที่เราควรมุ่งหวังจากการปฏิรูปในวันนี้ คือจะต้องนำไปสู่การสร้างรากฐานใหม่ๆ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการปรับตัวในอนาคตได้โดยง่าย ไม่ติดอยู่กับกับดักตัวชี้วัดเชิงปริมาณ (KPIs) ที่อาจจะทำได้เสร็จแต่ไม่เกิดผลสำเร็จในระยะยาวอย่างที่ทุกคนคาดหวัง

ปฏิรูปใน 3 มิติ เพื่อ “สังคมไทยวัฒนา”

ผมขอสรุปอีกครั้งหนึ่งว่า เป้าหมายของการปฏิรูปที่พึงประสงค์นั้น จะต้องเอาประโยชน์ของประชาชนและสังคมเป็นตัวตั้ง จะต้องมุ่งตอบโจทย์ของอนาคตอย่างน้อยในอีก 5-10 ปีข้างหน้า และจะต้องมุ่งสร้าง dynamic momentum ที่จะสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงในอนาคตให้เกิดขึ้นได้ง่ายและต่อเนื่อง เพราะโลกจะเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว และรุนแรงกว่าเดิมมาก

ในส่วนของทิศทางการปฏิรูป ถ้าจะให้สังคมไทยวัฒนา มีความก้าวหน้า มีความมั่นคง และชีวิตคนไทยแต่ละคนมีความปลอดภัย มีความเจริญ และมีความสุขแล้ว ผมเชื่อว่าการปฏิรูปเรื่องใหญ่ๆ ของเราจะต้องให้ความสำคัญกับสามมิติต่อไปนี้ คือ ต้องทำให้ผลิตภาพของประชาชนและสังคมไทยสูงขึ้น ต้องลดปัญหาความเหลื่อมล้ำ และต้องสร้างภูมิคุ้มกันให้ดีขึ้นทั้งในระดับสังคมและประชาชน

ถ้าจะสรุปด้วยคำสั้นๆ 3 คำก็คือ productivity inclusivity และ immunity ต้องดีขึ้น เราสามารถใช้สามคำนี้ตรวจสอบการปฏิรูปทุกเรื่องได้ว่ากำลังเดินไปในทิศทางที่เหมาะสมหรือไม่

มิติ productivity ผลิตภาพ

มิติแรกคือ productivity หรือผลิตภาพ เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่มากของประเทศไทย เพราะในขณะที่หลายประเทศคู่แข่งของเรามีผลิตภาพสูงขึ้นเรื่อยๆ ผลิตภาพหลายด้านของเรากลับอยู่ในระดับต่ำต่อเนื่องมานาน ไม่ว่าจะเป็นผลผลิตต่อไร่ในภาคเกษตร ผลิตภาพของบริการสาธารณะ โดยเฉพาะรัฐวิสาหกิจ ผลิตภาพของระบบราชการ ตลอดจนผลิตภาพของระบบการศึกษาที่ไม่สามารถผลิตบุคลากรออกมาได้เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลงของบริบทสังคมและความต้องการของตลาดแรงงาน ผลิตภาพแรงงานของเราก็อยู่ในระดับต่ำเพราะขาดการพัฒนาทักษะโดยต่อเนื่อง ส่งผลให้ผลิตภาพแรงงานไม่สอดคล้องกับค่าแรงที่สูงขึ้น ผลิตภาพจะมีผลโดยตรงต่อความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ถ้าเศรษฐกิจไทยโดยรวมมีผลิตภาพต่ำ ความสามารถในการหารายได้ของคนไทยก็จะอยู่ในระดับต่ำ ในขณะที่ค่าครองชีพของคนไทยสูงขึ้นเรื่อยๆ ส่วนหนึ่งก็เป็นเพราะเรามีต้นทุนสูงจากบริการสาธารณะที่มีผลิตภาพต่ำ ผลิตภาพต่ำเป็นทั้งต้นทุนทางตรงและต้นทุนแฝงที่กระทบกับคุณภาพชีวิตของเราทุกคน

โครงสร้างประชากรไทยที่เข้าสู่สังคมสูงอายุเร็วจะยิ่งทำให้มิติด้านผลิตภาพสำคัญมากขึ้น ปีนี้เราคงจะกลายเป็นสังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์ (aged society) ตามนิยามของสหประชาชาติ คือมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศ และในอีกสิบปีข้างหน้า เราจะเป็นสังคมสูงอายุเต็มที่ (super-aged society) คือมีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศ ขณะนี้จำนวนคนไทยในวัยทำงาน(อายุ 15-60 ปี) ได้ลดลงต่อเนื่องมาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2558 และจะลดลงเรื่อยๆ แปลว่าคนไทยในวัยทำงานแต่ละคนจะต้องหารายได้เพิ่มขึ้น เพราะมีภาระต้องเลี้ยงดูผู้สูงอายุที่มีจำนวนเพิ่มขึ้น ทั้งภาระทางตรงที่ต้องดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว และภาระทางอ้อมที่ต้องดูแลผู้สูงอายุของประเทศด้วยการจ่ายภาษีเพิ่มขึ้น หรือไม่คนในวัยทำงานก็ต้องรับภาระค่าใช้จ่ายต่างๆ ของตนเองมากขึ้นในอนาคต เพราะรัฐบาลต้องนำงบประมาณไปดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นทุกปี ถ้าพิจารณาอัตราการพึ่งพิงแล้วพบว่า ในปี พ.ศ. 2583 คนไทยวัยทำงานหนึ่งคนจะต้องดูแลผู้สูงอายุและเด็ก 0.9 คน เพิ่มขึ้นจาก 0.6 คนในปี 2563 ดังนั้น ถ้าเราจะรักษาระดับคุณภาพชีวิตให้อยู่เพียงแค่ในระดับเดิม คนไทยจะต้องสามารถหารายได้เพิ่มขึ้น เราไม่มีทางที่จะสร้างรายได้เพิ่มขึ้น ถ้าคนไทยไม่มีผลิตภาพสูงขึ้น

ถ้าเราเห็นตรงกันว่าทุกเรื่องที่เราปฏิรูปจะต้องยกระดับผลิตภาพให้สูงขึ้นแล้ว ผมเชื่อว่าจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้มาก แต่ต้องเริ่มจากวิธีคิดที่จะต้องเปลี่ยนจากการตั้งเป้าหมายที่เน้นปริมาณ มาเป็นเป้าหมายที่เน้นคุณภาพและการสร้างมูลค่าเพิ่มแทน เราควรจะเลิกตั้งเป้าหมายที่จะเป็นผู้ส่งออกข้าวอันดับหนึ่งของโลก หรือจะต้องเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติทุกปี แต่เราควรจะตั้งเป้าที่จะเป็นผู้ผลิตสินค้าเกษตรที่มีมูลค่าสูง เช่น เกษตรปลอดภัย หรือเกษตรอินทรีย์ และเน้นที่จะดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มคุณภาพสูง มีอำนาจซื้อสูง ที่จะไม่สร้างผลข้างเคียงเชิงลบให้กับทรัพยากรหรือสิ่งแวดล้อมของเรามากอย่างที่ผ่านมา

เช่นเดียวกัน ต้นทุนการใช้ชีวิตของคนไทยจะไม่ลดลง ถ้าเราไม่เร่งยกระดับผลิตภาพของบริการสาธารณะและโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ผมเชื่อว่าทุกท่านคงเห็นด้วยกับผมว่าคุณภาพชีวิตของเราดีขึ้นจากระบบการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่มีผลิตภาพสูงขึ้นมาก รวมทั้งค่าบริการชำระเงินที่เปลี่ยนจากที่เคยสูงสุดแห่งหนึ่งของโลกมาเป็นต่ำสุดของโลก ระบบการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์นอกจากจะช่วยลดต้นทุนการใช้ชีวิตของเราแล้ว ยังช่วยส่งผลให้เกิดการต่อยอดธุรกิจใหม่ๆ ในโลก digital อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจ e-commerce หรือ food delivery รวมทั้งช่วยลดการรั่วไหลในกระบวนการรับจ่ายเงินของภาครัฐที่แต่เดิมใช้เงินสด เราลองคิดกันดูนะครับว่าถ้าบริการสาธารณะอื่นๆ โดยเฉพาะบริการของรัฐวิสาหกิจและหน่วยงานภาครัฐ มีผลิตภาพสูงขึ้น ต้นทุนการใช้ชีวิตของเราทั้งต้นทุนตัวเงินและต้นทุนเวลาจะลดลงได้มากเพียงใด

เรามักลืมไปว่าการปฏิรูปที่จะส่งผลให้เกิดผลิตภาพสูงขึ้นได้นั้น ไม่จำเป็นต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมากเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานใหม่เสมอไป แต่อาจจะทำได้ด้วยการปรับวิธีการบริหารจัดการ เพิ่มความโปร่งใสให้สามารถตรวจสอบได้โดยง่าย และที่สำคัญยกเลิกกฎเกณฑ์ กติกา กระบวนการทำงานที่ซ้ำซ้อน ล้าสมัย และเป็นอุปสรรคต่อการทำงานในโลกยุคใหม่

มีงานวิจัยหลายชิ้นที่แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีกฎหมาย และกฎเกณฑ์กำกับดูแลที่ล้าสมัยไม่จำเป็นอยู่จำนวนมาก เพียงแค่เรายกเลิก และปรับลดกฎหมายและกฎเกณฑ์ที่ไม่จำเป็น ล้าสมัยเหล่านี้ก็จะช่วยให้ผลิตภาพของเราเพิ่มขึ้นได้มากโดยไม่ต้องใช้เงินลงทุน

มิติ inclusivity การลดความเหลื่อมล้ำ

มิติที่สอง คือ inclusivity หรือการลดความเหลื่อมล้ำ อีกนัยหนึ่งก็คือ การสร้างโอกาสให้คนตัวเล็กตัวน้อยในสังคมได้รับประโยชน์เพิ่มขึ้นจากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ การปฏิรูปทุกเรื่องควรมีผลที่จะช่วยลดความเหลื่อมล้ำในสังคม หรืออย่างน้อยจะต้องแน่ใจว่าไม่ส่งผลให้คนตัวเล็กตัวน้อยในสังคมเสียเปรียบเพิ่มขึ้น

ผมเชื่อว่าระบบเศรษฐกิจทุนนิยมสอดคล้องกับสัญชาตญาณของมนุษย์และส่งผลให้เกิดการยกระดับคุณภาพชีวิตในระยะยาวได้ดีกว่าระบบเศรษฐกิจแบบอื่น ในระบบเศรษฐกิจทุนนิยม ไม่ใช่เรื่องประหลาดที่ปลาใหญ่จะกินปลาเล็ก หรือคนตัวใหญ่จะสามารถหาประโยชน์จากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจได้มากกว่าคนตัวเล็ก

แต่ในวันนี้ไม่ว่าเราจะดูเครื่องชี้วัดใดๆ ก็ตาม จะพบว่าปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยรุนแรงขึ้น ทั้งความเหลื่อมล้ำด้านสินทรัพย์ ความเหลื่อมล้ำด้านรายได้ และที่สำคัญมากคือ ความเหลื่อมล้ำด้านโอกาสในการแข่งขัน และโอกาสที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตและฐานะทางเศรษฐกิจและสังคมให้สูงขึ้น ถ้าเราปล่อยให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ หนีไม่พ้นที่สังคมเราจะเปราะบางและแตกแยกมากขึ้น ซึ่งจะสร้างปัญหาอื่นๆ ตามมาอีกมาก

ในโลกปัจจุบันที่เทคโนโลยีกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว คนตัวใหญ่หรือธุรกิจขนาดใหญ่ที่เข้าถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ได้เร็ว จะสามารถปรับตัว สร้างรายได้ และขยายธุรกิจได้เร็วด้วย ในขณะที่ธุรกิจแบบดั้งเดิมจะล้มหายตายจากเร็วขึ้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นกับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมจำนวนมาก โดยเฉพาะในต่างจังหวัดที่เป็นเมืองรอง เพราะมีตลาดจำกัดและมีต้นทุนการดำเนินงานสูง ผลเสียที่เกิดขึ้นไม่ได้กระทบเพียงเจ้าของกิจการ SMEs เหล่านี้เท่านั้น แต่ยังกระทบไปถึงแรงงานจำนวนมากที่เป็นลูกจ้างธุรกิจ SMEs เหล่านี้ด้วย

เราปฏิเสธไม่ได้ว่าเราต้องการระบบทุนนิยมที่เป็นธรรมมากขึ้น ต้องดูแลการดำเนินธุรกิจของธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ให้ใช้อำนาจเหนือตลาดเอาเปรียบธุรกิจ SMEs ต้องให้ความช่วยเหลือและสร้างโอกาสให้กับคนตัวเล็กตัวน้อยในสังคมทั้งโอกาสทางเศรษฐกิจและโอกาสในการเข้าถึงบริการสาธารณะที่มีคุณภาพ ต้องมีระบบสวัสดิการที่มีประสิทธิภาพสูงและครอบคลุมเพียงพอ เพราะถ้าเราปล่อยให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ปัญหาความเหลื่อมล้ำอาจจะนำไปสู่ความแตกแยกทางสังคม ส่งเสริมให้เกิดระบบการเมืองที่แข่งขันกันด้วยนโยบายประชานิยมที่หวังผลในระยะสั้นมากขึ้น ซึ่งจะเป็นต้นทุนระยะยาวสำหรับเราทุกคน

มิติ immunity การสร้างภูมิคุ้มกันหรือสร้างความทนทานต่อเหตุการณ์ต่างๆ

มิติที่สามที่ทิศทางการปฏิรูปจะต้องให้ความสำคัญ คือ immunity ซึ่งหมายถึงการสร้างภูมิคุ้มกันหรือสร้างความทนทานต่อเหตุการณ์ต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น ผมมักจะพูดว่าโลกที่เราอยู่มีลักษณะเป็น VUCA มากขึ้นเรื่อยๆ หมายถึงโลกที่ V-Volatile ผันผวนสูง U-Uncertain มีความไม่แน่นอนสูง C-Complex มีความซับซ้อนสูง และ A-Ambiguous คลุมเครือ ผลกระทบต่างๆ ที่เกิดขึ้นไม่ชัดเจน ไม่เป็นไปอย่างที่เราคุ้นชิน สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 เป็นตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ได้ดีที่สุด คนที่จะสามารถทนทานต่อการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ได้นั้น จะต้องมีภูมิคุ้มกันที่ดี ทั้งภูมิคุ้มกันด้านสุขภาพ ภูมิคุ้มกันด้านการเงิน มีกลไกของสังคมที่จะช่วยดูแลรักษาถ้าเกิดเจ็บป่วยขึ้น และที่สำคัญต้องมีภูมิคุ้มกันด้านจิตใจที่เข้มแข็งด้วย

ถ้าเราศึกษาเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานเป็นหลักในการดำเนินชีวิตให้แก่คนไทยมาหลายสิบปีแล้ว จะพบว่าหนึ่งในสามเสาหลักสำคัญของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง คือการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อให้เราสามารถปรับตัวและรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคตได้ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงจากภายในหรือภายนอกตัวเรา ครอบครัวของเรา สังคมของเรา หรือประเทศของเรา ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงที่คาดคิดหรือไม่คาดคิด หลักของการสร้างภูมิคุ้มกันนี้สอดคล้องกับหลักการบริหารองค์กรสมัยใหม่ที่ให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการองค์กรอย่างยั่งยืน ให้สามารถทนทานต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้ดี (resilience) และให้องค์กรสามารถปรับตัวได้อย่างคล่องตัวทันการณ์ (agility)

ในโลกข้างหน้าเราจะต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนรูปแบบใหม่ๆ อีกมาก โลกกำลังก้าวไปในสภาวะแวดล้อมใหม่ที่เราไม่เคยเผชิญมาก่อน โดยเฉพาะสภาวะโลกร้อน การเปลี่ยนแปลงของสภาวะอากาศจะส่งผลกระทบรุนแรงหลายด้าน ทั้งการเกิดโรคอุบัติใหม่ในคน สัตว์และพืช ผลิตภาพในหลายภาคเกษตรจะลดลง เราจะต้องเผชิญกับภัยธรรมชาติที่รุนแรงขึ้น ต้องเผชิญกับการขาดแคลนน้ำสะอาด ผลกระทบเหล่านี้ได้ส่งผลให้เกิดการอพยพย้ายถิ่นของคนจำนวนมากในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ ส่งผลให้เกิดปัญหาสังคมและปัญหาการเมืองระหว่างประเทศตามมา

ความท้าทายจากสภาวะโลกร้อนได้ส่งผลให้กระแสการพัฒนาอย่างยั่งยืน หรือ sustainability ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ได้ถูกรวมเข้าไปอยู่ในกลยุทธ์ นโยบาย หรือแนวทางการพัฒนาทั้งระดับโลก ระดับประเทศ ชุมชน องค์กรทางธุรกิจ ตลอดจนพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ ผมคิดว่าเราไม่มีทางปฏิเสธกระแสการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ และจะต้องเร่งนำเรื่องความยั่งยืนนี้เข้ามาเป็นหลักสำคัญของการปฏิรูปและการดำเนินงานในทุกระดับเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้กับเราทุกคน

ถ้าเราตรวจดูภูมิคุ้มกันโดยรวมของสังคมไทยในวันนี้จะพบว่าอยู่ในระดับที่ใช้ได้ เรามีกลไกที่จะช่วยเหลือดูแลผู้ที่ประสบปัญหาและภัยธรรมชาติต่างๆ ได้ระดับหนึ่ง ทั้งจากความช่วยเหลือของรัฐบาล ชุมชน ครอบครัว หรือแม้แต่คนไทยทั่วไปที่มีน้ำใจช่วยดูแลซึ่งกันและกัน ในระดับเศรษฐกิจมหภาค หนี้สาธารณะอยู่ในระดับที่บริหารจัดการได้ ยังไม่มีความเสี่ยงที่จะเกิดวิกฤตเหมือนกับบางประเทศ เรามีทุนสำรองระหว่างประเทศในระดับสูงและดุลบัญชีเดินสะพัดเกินดุลเป็นกันชนรองรับแรงปะทะจากความผันผวนของเศรษฐกิจโลกไม่ให้กระแทกกับเราได้แรง นอกจากนี้ ระบบสถาบันการเงินมีเงินกองทุนในระดับสูง มีฐานะมั่นคงแม้ว่าจะได้รับผลกระทบจากหนี้เสียที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นสูงจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19

แต่ถ้าเราดูในระดับจุลภาคจะพบว่ามีจุดที่น่าเป็นห่วงหลายจุด ครัวเรือนไทยมีภูมิคุ้มกันด้านการเงินต่ำ หนี้ครัวเรือนของเราอยู่ในระดับสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลกเมื่อเทียบกับประเทศอื่นที่มีรายได้ต่อหัวอยู่ใกล้เคียงกัน การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ได้ส่งผลให้สถานการณ์หนี้ครัวเรือนแย่ลงไปอีก โดยเฉพาะครัวเรือนที่มีรายได้น้อย และครัวเรือนที่อยู่ในภาคบริการ ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมจำนวนมากก็มีสถานะการเงินเปราะบาง ความสามารถในการแข่งขันลดลงตั้งแต่ก่อนเกิดการแพร่ระบาดของเชื้อไว้รัสโควิด 19 และได้รับผลกระทบจากการระบาดรุนแรงมาก ถ้าการระบาดลากยาวต่อไปนาน ภูมิคุ้มกันของครัวเรือนและ SMEs ไทยจะลดลงมาก ไม่สามารถรับมือกับภัยใหม่ๆ ในอนาคตได้ จำเป็นอย่างยิ่งที่เราจะต้องช่วยกันเร่งสร้าง resilience และ agility ให้กับกลุ่มครัวเรือนและ SMEs โดยเร็ว

นอกเหนือจากภูมิคุ้มกันด้านสุขภาพ และภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจแล้ว ผมคิดว่าภูมิคุ้มกันที่สำคัญมากอีกด้านหนึ่งสำหรับสังคมไทยและคนไทยในอนาคต คือภูมิคุ้มกันด้านจิตใจ เพราะสังคมไทยจะประกอบด้วยคนกลุ่มต่างๆ ที่หลากหลายมากขึ้น ความขัดแย้งและเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นหลายครั้งได้ส่งผลให้สังคมอ่อนไหวมากขึ้น ศรัทธาและความไว้วางใจในโครงสร้างหลักของประเทศลดลง สังคมไทยขาดกลไกและเวทีที่จะนำไปสู่การพูดคุยกันเพื่อหาทางออกได้อย่างสันติเมื่อเกิดความขัดแย้ง ปรากฏการณ์ anti-establishment ลักษณะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในประเทศไทย แต่เกิดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก และมีแนวโน้มที่จะรุนแรงมากขึ้นจากอิทธิพลของ social media ที่เปลี่ยนพฤติกรรมการรับส่งข้อมูลของคนในสังคม ข้อมูลต่างๆ ที่ส่งถึงกันตรวจสอบข้อเท็จจริงได้ยากขึ้น รวมทั้ง social media มีกลไกปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence) ที่ทำให้แต่ละคนเห็นเฉพาะข้อมูลที่ตนเองเชื่อหรือสนใจมากกว่าที่จะเห็นข้อมูลจากกลุ่มคนที่เห็นต่าง อิทธิพลของ social media จะยิ่งทำให้ความแตกแยกทางความคิดของคนในสังคมรุนแรงขึ้น

นอกจากนี้ ผมเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างครอบครัว และการที่เด็กรุ่นใหม่ที่โตขึ้นมากับโลกเสมือนจริง (virtual world) จะส่งผลให้ภูมิคุ้มกันทางจิตใจของสังคมไทยอ่อนแอลงด้วย การปฏิรูปที่จะเกิดขึ้นในสังคมไทยจึงควรให้ความสำคัญกับการสร้างภูมิคุ้มกันด้านจิตใจไปพร้อมๆ กับภูมิคุ้มกันด้านอื่น จึงจะส่งผลให้ไทยวัฒนาได้อย่างยั่งยืน

8 ประเด็นที่ต้องทำในการ transformation

ผมได้นำเสนอมุมมองเกี่ยวกับสององค์ประกอบสำคัญของกระบวนการปฏิรูปที่จะช่วยให้เกิดผลสำเร็จในระยะยาว คือ การกำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปที่ต้องเอาประโยชน์ของประชาชนและสังคมไทยเป็นตัวตั้ง ต้องมุ่งตอบโจทย์ในอนาคตอย่างน้อยในอีก 5-10 ปีข้างหน้า และต้องมีเป้าหมายที่จะวางรากฐาน วางกลไก เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลง (dynamic momentum) ในอนาคตด้วยเพราะการปฏิรูปไม่มีวันจบ ต้องทำโดยต่อเนื่อง นอกจากการกำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปให้ถูกต้องแล้ว การกำหนดทิศทางของการปฏิรูปจะต้องให้ความสำคัญกับอย่างน้อยสามมิติ คือ การยกระดับผลิตภาพ (productivity) การลดความเหลื่อมล้ำ (inclusivity) และการสร้างภูมิคุ้มกัน (immunity) เพื่อที่เราจะสามารถรับมือกับโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว และมีลักษณะเป็น VUCA เพิ่มสูงขึ้น

องค์ประกอบที่สามของการปฏิรูปซึ่งสำคัญไม่น้อยไปกว่าการกำหนดเป้าหมายและทิศทางของการปฏิรูป คือวิธีนำแผนปฏิรูปไปปฏิบัติให้เกิดผลได้จริง เรื่องนี้มีหลักคิด หลักทฤษฎีเกี่ยวกับการบริหารการเปลี่ยนแปลง หรือ transformation อยู่มากที่เราควรพิจารณานำมาใช้ประโยชน์ แต่สิ่งที่ผมจะนำเสนอในวันนี้ เป็นข้อสังเกตจากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้เข้าไปเกี่ยวข้องกับการปฏิรูปแบบไทยๆ ในช่วงที่ผ่านมา ผมคิดว่ามีอย่างน้อยแปดประเด็นที่เราต้องให้ความสำคัญ ถ้าจะให้การปฏิรูปในสังคมเศรษฐกิจไทยเกิดผลสำเร็จอย่างที่ต้องการ

ประเด็นแรก การปฏิรูปจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อคนที่เกี่ยวข้องเห็นร่วมกันว่าต้องเปลี่ยนแปลง อยู่แบบเดิมไม่ได้ การทำให้คนที่เกี่ยวข้องเห็นความจำเป็นของการเปลี่ยนแปลงเป็นบันได้ขั้นแรกของการปฏิรูปทุกเรื่อง และต้องใช้เวลาและพลังของผู้นำมากก่อนที่จะข้ามไปได้ เพราะธรรมชาติของคนไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะคนรุ่นผู้ใหญ่และคนที่อยู่สบายใน comfort zone มานาน การทำให้คนที่เกี่ยวข้องเห็นความจำเป็นของการเปลี่ยนแปลงนั้น จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อเราเห็นเป้าหมายใหญ่ในอนาคตร่วมกัน และตระหนักถึงผลเสียของการนิ่งเฉย ไม่กล้าที่จะเปลี่ยนแปลง

เรามีหลากหลายปัญหาสะสมมานาน และหลายเรื่องเราเห็นตรงกันว่าปล่อยไว้แบบเดิมไม่ได้ เราจึงใช้คำว่า “ปฏิรูป” บ่อยครั้งมากในสังคมไทย แต่เราก็มักจะชอบให้คนอื่นมาจัดการปัญหาเหล่านี้ หลายครั้งการพูดคุยเรื่องการปฏิรูปมักจะจบลงด้วยประโยคที่ว่า

“เห็นด้วยว่าต้องปฏิรูป แต่ฝากด้วยนะ เพราะผมคงอยู่ไม่นาน” หรือ “ปีหน้าผมจะเกษียณแล้ว คงต้องรอให้ผู้บริหารท่านใหม่มาดำเนินการ”

คำพูดลักษณะนี้สำนวนฝรั่งจะใช้คำว่า kick the can down the road หรือเตะกระป๋องตามถนนไปเรื่อยๆ โดยไม่ได้ตระหนักว่ายิ่งปล่อยให้เวลาผ่านไป ผลข้างเคียงจากปัญหาเหล่านั้นจะเพิ่มขึ้น ต้นทุนของการปฏิรูปในอนาคตจะยิ่งสูงขึ้น รวมทั้งโลกไม่ได้อยู่นิ่ง ประเทศอื่นพัฒนาตลอดเวลา

ที่น่ากลัวที่สุดคือ ถ้าเราเตะกระป๋องตามถนนไปเรื่อยๆ อาจจะตกอยู่ในสภาวะ “กบต้ม” โดยไม่ได้ตั้งใจ เป็นสภาวะที่ไม่รู้สึกว่าภัยมาถึงตัว เพราะกบสามารถปรับตัวเข้ากับอุณหภูมิน้ำที่ค่อยๆ ร้อนขึ้น แต่ถ้าปล่อยไว้จนกระทั่งน้ำเดือด กบก็จะไม่สามารถกระโดดหนีออกจากหม้อได้ เพราะกล้ามเนื้อต่างๆ อ่อนแรงจนเกินกำลัง

การปฏิรูปเรื่องใหญ่ๆ ของประเทศจึงต้องสร้างการตระหนักรู้ถึงปัญหาเพื่อให้เกิด sense of urgency รวมทั้งต้องสร้างวิสัยทัศน์และเป้าหมายร่วมกันตั้งแต่ระดับบนลงล่าง และระดับล่างขึ้นบน คือตั้งแต่ผู้ที่มีอำนาจตัดสินนโยบาย ผู้ที่มีส่วนได้เสีย ตลอดมาจนถึงเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานที่จะต้องดำเนินการให้เกิดผลในทางปฏิบัติ โดยผู้กำหนดนโยบายจะต้องเปิดใจรับฟังปัญหาและอุปสรรคในการทำงานจากผู้ที่มีส่วนได้เสียและผู้ปฏิบัติงานอย่างจริงใจ และจริงจัง

ประเด็นที่สอง เราปฏิเสธไม่ได้ว่าการปฏิรูปเรื่องสำคัญทุกเรื่องต้องอาศัยหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องเป็นกลไกหลัก แต่กลไกของระบบราชการที่ผ่านมาไม่เอื้อต่อการปฏิรูป หรืออาจจะพูดว่าเป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปก็คงไม่ผิดนัก ในฐานะที่ผมเป็นนักเศรษฐศาสตร์ ผมคิดว่าสาเหตุหลักมาจากโครงสร้างแรงจูงใจกับความเสี่ยง (risk reward structure) ในระบบราชการไม่สนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลง

เรามักจะได้ยินข้าราชการชั้นผู้ใหญ่แนะนำข้าราชการรุ่นหลังที่มีอนาคตไกลว่า “รักษาตัวไว้ดีๆ นะ” ซึ่งอาจจะแปลได้ว่าถ้าไม่จำเป็นก็อย่าไปทำเรื่องอะไรที่จะสร้างปัญหาให้กับตัวเองได้ในอนาคต อย่าแกว่งเท้าหาเสี้ยน นิ่งเฉยไว้จะได้ประโยชน์มากกว่าในระยะยาว

ในภาครัฐ ผู้บริหารคนใดที่ต้องการสร้างการเปลี่ยนแปลงมักต้องต่อสู้กับแรงต้านจากผู้บริหารและบุคลากรของทั้งภายในหน่วยงานของตนและหน่วยงานอื่นที่ทำงานเกี่ยวข้องกัน ต้องเผชิญกับข้อจำกัดโดยกรอบกฎหมายและกฎเกณฑ์ที่ล้าสมัย มีโอกาสสูงที่จะไม่ประสบความสำเร็จ จึงมักจะตั้งเป้าหมายของการปฏิรูปแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงได้จริง ถ้าทำได้เสร็จตามเป้าหมายก็อาจจะได้ผลตอบแทนที่ดีกว่าเสมอตัวเล็กน้อย แต่ถ้าทำไม่สำเร็จมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกตรวจสอบและต้องรับผิดชอบปัญหาต่างๆ ตามมาอีกมาก วัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาลักษณะนี้ทำให้ผู้บริหารเลือกที่จะไม่ทำอะไรมากกว่าลุกขึ้นมาสร้างการเปลี่ยนแปลง (inaction bias) ทำให้การปฏิรูปในองค์กรภาครัฐยากกว่าในภาคเอกชนมาก

การปฏิรูปทุกเรื่องมีความเสี่ยง ดังนั้นการปรับโครงสร้างแรงจูงใจกับความเสี่ยง (risk reward structure) และวัฒนธรรมองค์กรในภาครัฐให้สนับสนุนการปฏิรูปจะเป็นเรื่องสำคัญมาก เวลาที่เราพูดถึงการปรับโครงสร้างแรงจูงใจกับความเสี่ยงเรามักจะสรุปกันว่าเราต้องให้รางวัลหรือแรงจูงใจสูงขึ้น ซึ่งไม่ผิด แต่ผมเชื่อว่าที่สำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน คือเราต้องมีระบบที่เอื้อให้ผู้บริหารองค์กรภาครัฐกล้าที่จะรับความเสี่ยงเพิ่มขึ้น เราปฏิเสธไม่ได้ว่า กรอบกฎหมาย กลไกการตรวจสอบ และการพิจารณาความดีความชอบในปัจจุบันส่งผลให้ผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานเลือกที่จะหลีกเลี่ยงความเสี่ยง มากกว่าที่จะบริหารความเสี่ยง

นอกจากนี้ ในการทำงานร่วมกับภาคเอกชน เรามักจะได้ยินคำพูดที่ว่าภาครัฐจะเสียเปรียบภาคเอกชนไม่ได้ และเงินของรัฐจะเสียหายไม่ได้ ส่งผลให้โครงการความร่วมมือระหว่างภาครัฐกับเอกชนหลายโครงการไม่สามารถเกิดขึ้นได้ เพราะหน่วยงานของรัฐหลีกเลี่ยงความเสี่ยงและให้ภาคเอกชนรับความเสี่ยงเป็นหลัก กรณีการสั่งจองวัคซีนเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เป็นตัวอย่างหนึ่ง ในขณะที่รัฐบาลหลายประเทศสามารถสั่งจองวัคซีนจากผู้ผลิตที่หลากหลายได้เร็วกว่าเรามากตั้งแต่ในช่วงแรกของการพัฒนาวัคซีนที่ยังไม่ทราบประสิทธิผลของวัคซีน

กรอบกฎหมายและกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างของเราไม่เปิดโอกาสให้หน่วยงานรัฐทำสัญญาล่วงหน้าแบบรับความเสี่ยงได้เหมือนกับประเทศอื่น กรอบกฎหมายและกลไกการทำงานเช่นนี้อาจจะทำให้เงินของรัฐไม่เสียหาย แต่สังคมไทยโดยรวมเสียโอกาสมากมายทั้งมิติด้านสุขภาพของประชาชน และมิติด้านเศรษฐกิจ

เรามีอีกหลายตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลงที่จำเป็นสำหรับอนาคตของประเทศที่ล่าช้า หรือเกิดขึ้นไม่ได้ เพราะกรอบกฎหมายและกลไกการทำงานของภาครัฐส่งผลให้ผู้บริหารหลีกเลี่ยงความเสี่ยง มากกว่าที่จะบริหารความเสี่ยง

ประเด็นที่สาม การปฏิรูปเรื่องสำคัญที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ผู้เสียประโยชน์มักกระจุกอยู่ตัวอยู่ในกลุ่มผู้มีอำนาจเดิม และผู้ที่ทำธุรกิจที่เกี่ยวข้องอยู่เดิม กลุ่มผู้เสียประโยชน์จะคำนวณผลประโยชน์ที่จะเสียไปได้ชัดเจน ในขณะที่ผู้ที่จะได้รับประโยชน์มักเป็นประชาชนทั่วไป ผลประโยชน์จะกระจายตัว ประชาชนแต่ละคนมองประโยชน์ที่จะได้รับไม่ออก ดังนั้นการปฏิรูปเรื่องสำคัญจึงถูกต่อต้านหรือบิดเบือนได้โดยง่าย การปฏิรูปหลายเรื่องที่แม้ว่าจะเริ่มต้นไว้ดีก็ต้องหยุดชะงัก หรือค่อยๆ เลือนหายไป เพราะแรงต้านจากกลุ่มผู้เสียประโยชน์ที่ค่อนข้างกระจุกตัว

วิธีการหนึ่งที่อาจจะช่วยแก้ปัญหานี้ได้ คือต้องคำนวณผลประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการปฏิรูปให้เป็นตัวเลขที่ชัดเจนตั้งแต่ตอนกำหนดเป้าหมายและออกแบบแผนปฏิรูป และต้องสื่อสารตัวเลขเหล่านี้ให้ภาคประชาสังคม ผู้นำทางความคิด และผู้ที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากการปฏิรูปทราบตั้งแต่ต้น รวมทั้งจะต้องมีกระบวนการเปิดเผยข้อมูล และความคืบหน้าของการปฏิรูปอย่างโปร่งใสและต่อเนื่องให้ภาคประชาสังคมและประชาชนติดตามได้ง่าย เพื่อสร้างเกราะป้องกันให้กับกระบวนการปฏิรูป ป้องกันไม่ให้กลุ่มที่เสียประโยชน์ล้มหรือบิดเบือนแผนปฏิรูปได้ง่าย

นอกจากนี้ ในกรณีที่ผู้เสียประโยชน์หรือได้รับผลกระทบจากการปฏิรูปเป็นคนตัวเล็กตัวน้อยในสังคม เราจำเป็นต้องมีแผนดูแลเยียวยาคนกลุ่มนี้ให้เหมาะสมตั้งแต่แรกด้วย บ่อยครั้งกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบจากการปฏิรูปไม่ได้หมายถึงเฉพาะกลุ่มคนภายนอกองค์กรเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบุคลากรภายในองค์กรที่จะมีหน้าที่น้อยลง มีความรับผิดชอบลดลง จนอาจจะสร้างความกังวลเรื่องความมั่นคงของงานในอนาคตได้ เพราะเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานส่วนใหญ่อาจจะมีทักษะไม่สอดคล้องกับกระบวนการทำงานรูปแบบใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้น

ประเด็นที่สี่ เราต้องยอมรับกันว่าปัญหาและความท้าทายต่างๆ ที่เราต้องจัดการในอนาคตนั้นจะซับซ้อนและเชื่อมโยงกันสูงมาก การปฏิรูปเรื่องหนึ่งจะมีผลเชื่อมโยงหรือผลกระทบไปอีกหลายเรื่อง และที่สำคัญการปฏิรูปทุกเรื่องจะไม่สามารถทำได้สำเร็จภายใต้กรอบอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเท่านั้น การเปลี่ยนแปลงจะต้องเกิดขึ้นทั้งห่วงโซ่การทำงาน (value chain) จึงจะเกิดผลสำเร็จได้ตามที่คาดหวัง ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเฉพาะโซ่ข้อใดข้อหนึ่งได้

ปัญหาหนึ่งที่ทำให้การปฏิรูปหลายเรื่องของเราไม่สำเร็จ หรือเสร็จแบบครึ่งๆ กลางๆ มาจากการที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยึดเอากรอบกฎหมาย และกรอบอำนาจหน้าที่ของตนเป็นที่ตั้ง ซึ่งไม่ใช่เรื่องผิดเพราะ risk reward structure ในระบบราชการทำให้คนกังวลเรื่องความเสี่ยงและอำนาจหน้าที่ของตนเป็นใหญ่

แม้แต่ในระดับผู้กำหนดนโยบายก็ยังกังวลและเกรงใจกันมากเวลาที่มีเรื่องที่เกี่ยวเนื่องกันข้ามกระทรวง หรือข้ามพรรคการเมืองร่วมรัฐบาลที่ได้แบ่งความรับผิดชอบกันไว้

แต่การที่แต่ละหน่วยงานยึดเอากรอบกฎหมายและกรอบอำนาจหน้าที่ของตนเป็นหลักในการปฏิรูปมากกว่าการมองภาพใหญ่ว่าสังคมและประชาชนจะได้ประโยชน์อะไร ทำให้การปฏิรูปเรื่องสำคัญของประเทศเกิดขึ้นได้ยากมาก หลายเรื่องได้ทางออกที่ตอบโจทย์ของหน่วยงานมากกว่าตอบโจทย์ของสังคมและประชาชน และหลายเรื่องได้ทางออกที่มีลักษณะเป็นทางออกชั่วคราว หรือ stop gap ไม่สามารถที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงที่จะเป็นรากฐานใหม่สำหรับอนาคตได้ ผลที่เกิดขึ้นจึงเป็นลักษณะว่าทำได้เสร็จตามแผน แต่เป็นแผนแบบครึ่งๆ กลางๆ ไม่เกิดผลสำเร็จตามที่สังคมและประชาชนคาดหวัง

ในกระบวนการทำงานของภาครัฐ เรามักแก้ปัญหาที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงานด้วยการตั้งคณะกรรมการที่มีผู้แทนจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมประชุม เรามีคณะกรรมการลักษณะนี้จำนวนมาก ซึ่งในทางปฏิบัติขาดประสิทธิภาพในการทำงาน ถ้าเป็นคณะกรรมการระดับนโยบายที่มีนายกรัฐมนตรี หรือรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน นอกจากจะหาเวลาประชุมได้ยากมากแล้ว ยังประกอบด้วยผู้หลักผู้ใหญ่จำนวนมาก ไม่สามารถพูดคุยถกแถลงประเด็นต่างๆ กันได้อย่างตรงไปตรงมา ผู้ใหญ่แต่ละท่านมักจะพูดเฉพาะเมื่อมีประเด็นเกี่ยวข้องกับหน่วยงานของตน ในคณะทำงานระดับรองลงมาก็จะประกอบด้วยผู้แทนของหน่วยงานจำนวนมาก บางหน่วยงานก็สลับคนกันมา ซึ่งผู้แทนแต่ละหน่วยงานมักแสดงจุดยืนที่จะรักษาอำนาจหน้าที่ของตนแต่เดิม ยากที่จะเกิดเวทีที่จะร่วมกันคิด ร่วมกันถกแถลง และร่วมกันผลักดันเรื่องใหม่ๆ ที่จำเป็นสำหรับอนาคต

ภาคเอกชนต้องเผชิญกับโจทย์ลักษณะนี้เช่นกัน และได้ใช้เครื่องมือใหม่ๆ หลายอย่างในการพัฒนากระบวนการทำงาน เช่น การทำ design thinking การทำ user experience การใช้ scenario analysis การบริหารงานเป็น matrix และ cluster เพื่อลดความเป็นกล่อง หรือการช่วยกันคิดช่วยกันทำไปพร้อมกันผ่าน digital platform โจทย์สำคัญคือทำอย่างไรที่เราจะสามารถให้หน่วยงานภาครัฐใช้เครื่องมือเหล่านี้ในกระบวนการทำงานและกระบวนการปฏิรูปได้จริง

นอกจากนี้ เราต้องยอมรับกันว่ากรอบกฎหมาย และกรอบอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานต่างๆ นั้นถูกออกแบบมาในอดีต และกฎหมายของหลายหน่วยงานไม่ได้ถูกแก้ไขมานานมากแล้ว ในขณะที่บริบทของโลกและของประเทศเปลี่ยนไปมากไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์เดิมของกฎหมายเหล่านี้ การปฏิรูปเพื่อตอบโจทย์ของอนาคตหลายเรื่องจึงไม่สามารถคิดในกรอบกฎหมาย และกรอบอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่มีอยู่เดิมได้ การร่วมกันคิดใหม่โดยไม่ติดกับกรอบกฎหมายเดิมนั้นจึงสำคัญมาก

เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ว่าการปฏิรูปหลายเรื่องต้องนำไปสู่การแก้ไขกฎหมายหรือออกกฎหมายใหม่ แต่กระบวนการออกกฎหมายใหม่ของเราใช้เวลานานมาก และมีโอกาสสูงมากที่หลักสำคัญของการปฏิรูปจะถูกบิดเบือนหรือประนีประนอมในกระบวนการแก้ไข หรือออกกฎหมาย ถ้าจะทำให้การปฏิรูปต่างๆ เกิดผลสำเร็จแล้ว จะต้องช่วยกันคิดว่ามีวิธีใดบ้างที่จะทำให้กระบวนการการแก้ไขหรือออกกฎหมายใหม่ทำได้เร็ว โดยเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน และต้องสามารถรักษาเป้าหมายของการปฏิรูปไว้ได้โดยไม่ถูกบิดเบือน

ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา ภาคการเงินต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีทางการเงิน (fintech) และเกิดผู้ให้บริการการเงินรูปแบบใหม่ๆ ที่ไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์ ผู้กำกับดูแลภาคการเงินในหลายประเทศ รวมทั้งธนาคารแห่งประเทศไทย ได้นำแนวคิด กะบะทราย หรือ regulatory sandbox มาใช้ แนวคิดนี้เป็นแนวคิดที่ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนานวัตกรรม หรือผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ๆ ในกะบะทราย หรืออยู่ในขอบเขตจำกัด ที่สามารถควบคุมความเสี่ยงได้ การทำงานใน sandbox นั้นผู้กำกับดูแลอาจผ่อนผันหลักเกณฑ์การกำกับดูแลบางเรื่องที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนานวัตกรรม และผู้กำกับดูแลจะเรียนรู้ไปพร้อมกับผู้ที่พัฒนานวัตกรรม ซึ่งจะช่วยให้สามารถออกกฎเกณฑ์กำกับดูแลใหม่ที่เหมาะสมได้ก่อนที่จะอนุญาตให้บริการประชาชนได้เป็นการทั่วไป

แนวคิดเรื่องกะบะทรายนี้ไม่ได้ถูกจำกัดอยู่เพียงภาคการเงินเท่านั้น รัฐบาลได้เริ่มนำไปใช้ในการจัดทำเขตพัฒนานวัตกรรมการศึกษาให้ตอบโจทย์ความต้องการและบริบทของนักเรียนในแต่ละเขตพื้นที่ ซึ่งเรื่องนี้เป็นตัวอย่างของการกระจายอำนาจเพื่อแก้ปัญหาของประเทศที่ซับซ้อนมากขึ้น ไม่สามารถแก้ไขด้วยนโยบายที่คิดแบบ top-down อย่างเดียวได้ ผมเชื่อเป็นอย่างยิ่งว่าเราสามารถใช้แนวคิด regulatory sandbox และแนวคิดเรื่องการกระจายอำนาจส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้อีกหลายด้าน

ประเด็นที่ห้า ในปัจจุบันเราเห็นการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีแบบทวีคูณ โดยเฉพาะเทคโนโลยี digitalและปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence) ในอีก 5-10 ปีข้างหน้า เราจะยิ่งเห็นการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีหลากหลายด้านที่รวดเร็วและมีผลกว้างไกลขึ้นกว่าเดิมมาก วิถีการใช้ชีวิต วิถีการทำธุรกิจ และรูปแบบการทำงานของเราทุกด้านจะถูกกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีแบบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ องค์กรใดก็ตามที่ไม่ปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีจะถูก disrupt โดยองค์กรรูปแบบใหม่ๆ แต่ถ้าองค์กรใดสามารถปรับตัวใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เป็นกลไกหลักในการทำงานได้ จะมีผลิตภาพเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด เปิดโอกาสการทำงานและการเรียนรู้ใหม่ๆ ขึ้นอีกมาก การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ทำให้เราเห็นประโยชน์ของการใช้เทคโนโลยีชัดเจนขึ้น และเร่งให้เกิด digital transformation เร็วขึ้นในหลายวงการ ไม่ว่าจะเป็น การทำงานอยู่บ้าน การเรียนทางไกล การรักษาพยาบาลทางไกล หรือการสั่งอาหารผ่าน platform ต่างๆ

เนื่องจากโลกกำลังเข้าสู่สังคมและเศรษฐกิจ digital ด้วยความรวดเร็ว ดังนั้นการปฏิรูปทุกเรื่องต้องใช้เครื่องมือทางเทคโนโลยี โดยเฉพาะเทคโนโลยี digital เป็นหลัก หรือเรียกว่า digital first ผมเชื่อว่าทุกเรื่องที่เราต้องการเปลี่ยนแปลงมีตัวอย่างจากหลากหลายประเทศ หลากหลายองค์กรที่ใช้เครื่องมือ digital เป็นเครื่องมือหลักในทุกขั้นตอนของกระบวนการทำงาน ตั้งแต่การหาข้อมูลเพื่อกำหนดเป้าหมายและออกแบบแผนปฏิรูป การปรับรูปแบบขั้นตอนการทำงานใหม่ๆ ไปจนถึงการติดตามประเมินผล เทคโนโลยี digital จะช่วยลดต้นทุนการทำงาน สามารถติดตามผลการทำงานได้อย่างทันทีทันใด เข้าถึงประชาชนในวงกว้างได้โดยง่ายไม่ว่าจะอยู่จุดไหนของประเทศ และสร้างฐานข้อมูลขนาดใหญ่ที่จะเป็นประโยชน์สำหรับการติดตาม ปรับแผนการดำเนินงานให้เหมาะสม สามารถที่จะสร้าง momentum ของการปฏิรูปให้เกิดขึ้นต่อเนื่องได้ รวมทั้งช่วยรวบรวมและเปิดเผยข้อมูลเพื่อสร้างความโปร่งใสของการทำงาน ให้สามารถตรวจสอบได้โดยง่ายด้วย

การใช้เครื่องมือ digital เป็นเครื่องมือหลักในการปฏิรูปนี้จำเป็นต้องมีโครงสร้างพื้นฐานกลางด้านdigital มารองรับ ที่สำคัญที่สุดคงหนีไม่พ้นระบบการพิสูจน์และยืนยันตัวตนผ่าน digital ID ที่จะต้องสามารถใช้ร่วมกันทั้งภาครัฐและเอกชน ระบบนี้เป็นด่านแรกของและด่านสำคัญที่สุดของการเข้าสู่ระบบสังคมและเศรษฐกิจ digital เราจำเป็นต้องเร่งสร้างระบบ digital ID ที่ใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง ไม่ใช่ถูกจำกัดอยู่เพียงกรอบกฎหมายของบัตรประชาชนที่มีอยู่ในปัจจุบัน

การเร่งพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานด้าน digital ของประเทศเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะถ้าเราขาดโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้ นอกจากจะเป็นอุปสรรคต่อการเปลี่ยนแปลงไปสู่ระบบสังคมและเศรษฐกิจ digital แล้ว ยังจะสร้างเส้นแบ่งด้าน digital (digital divide) ระหว่างคนที่มีทรัพยากรและมีความรู้สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ได้ กับคนที่ขาดทรัพยากรและความรู้ ส่งผลให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมเศรษฐกิจไทยรุนแรงขึ้นอีก นอกจากตัวโครงสร้างพื้นฐานแล้ว ยังจำเป็นที่จะต้องสร้างระบบนิเวศน์ที่จะเอื้อให้ประชาชนใช้โครงสร้างพื้นฐานเหล่านั้นด้วยความมั่นใจและสบายใจด้วย ไม่ว่าจะเป็นกรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง กลไกที่จะดูแลผู้ใช้บริการถ้าเกิดปัญหาขึ้น และการกำหนดค่าธรรมเนียมให้เหมาะสม

เทคโนโลยี digital ได้กลายเป็นเครื่องมือหลักในการทำงานขององค์กรสมัยใหม่ และยังจะต่อยอดได้อีกมาก เราจำเป็นที่จะต้องผลักดันให้เทคโนโลยี digital เข้าไปเป็นกลไกหลักในการทำงานของภาครัฐ โดยเฉพาะกระบวนการทำงานที่เกี่ยวข้องกับประชาชนจำนวนมาก ผมเชื่อว่าเราจะสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเป็นรูปธรรมถ้าการปฏิรูปตำรวจสามารถเปลี่ยนบันทึกประจำวันของโรงพักทั่วประเทศให้เข้าสู่ระบบ digital ที่ประชาชนสามารถติดตามความคืบหน้าของคดีที่ตนเกี่ยวข้องได้ หรือสามารถดูสถิติคดีแต่ละประเภทในเขตหรือจังหวัดของตนได้ตลอดเวลา หรือถ้าการปฏิรูประบบภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจะทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่งสามารถแสดงผลการประเมินและการจัดเก็บภาษีที่ดินแต่ละแปลงผ่านระบบ digital ได้อย่างโปร่งใส ผมเชื่อมั่นว่าเราจะเก็บภาษีได้เพิ่มขึ้นมาก และระบบการบริหารภาษีของเราจะเป็นธรรมขึ้นมาก นอกจากนี้ ในยุคที่เรากำลังเข้าสู่เทคโนโลยี 5G และ Internet of Things (IOTs) กระบวนการทำงานที่ใช้เทคโนโลยี digital จะช่วยลดต้นทุนการทำงาน ลดการสูญเสียทรัพยากร ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการทำงานต่างๆ ได้มากอย่างที่เราอาจจะคาดไม่ถึงมาก่อน

การตั้งเป้า digital first ในทุกเรื่องที่เราต้องการปฏิรูปจะยังช่วยให้เราคิดออกนอกกรอบกฎหมายและกระบวนการทำงานแบบเดิม และช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น

เพราะเทคโนโลยีสมัยใหม่ทำให้เราไม่ต้องทำงานทีละขั้นตอน (sequencing) เหมือนการทำงานผ่านกระดาษ กระบวนการทำงานสามารถเชื่อมต่อกับหน่วยงานอื่นได้โดยง่าย และมีข้อมูลแบบ real-time ที่จะใช้ติดตามการทำงานและบริหารความเสี่ยงได้รวดเร็ว รวมทั้งจะเป็นรากฐานที่จะนำไปสู่การเปิดเผยข้อมูลการปฏิบัติงานของภาครัฐอย่างโปร่งใส (open government) ซึ่งถ้าเราทำได้ จะสร้างการเปลี่ยนแปลงใหญ่มากในสังคมไทย

ประเด็นที่หก เราจะต้องสร้างกลไกที่เปิดโอกาสให้ผู้ที่มีความรู้ความสามารถในภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และสถาบันการศึกษา เข้ามาเป็นพันธมิตรในการปฏิรูปร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ โดยเฉพาะในการพัฒนาเครื่องมือหรือกระบวนการทำงานใหม่ๆ เราต้องยอมรับความจริงว่าหน่วยงานภาครัฐขาดงบประมาณ และขาดบุคลากร รวมทั้งกระบวนการทำงานของภาครัฐไม่เอื้อให้เกิดการพัฒนาเครื่องมือการทำงานใหม่ๆ ได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะถ้าต้องอาศัยเทคโนโลยีสมัยใหม่ มีตัวอย่างมากมายที่เทคโนโลยีที่หน่วยงานภาครัฐพัฒนาขึ้นใช้เวลาในการพัฒนานาน ขาดประสิทธิภาพ ล้าสมัย หรือให้บริการได้ในวงจำกัด ไม่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้จริง ส่วนหนึ่งคงเป็นเพราะหน่วยงานภาครัฐเชี่ยวชาญเฉพาะการออกนโยบายและการออกคำสั่งการ ขาดประสบการณ์ในการปฏิบัติให้เกิดผลจริง

การเปิดโอกาสให้ผู้ที่มีความรู้ความสามารถในภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และสถาบันการศึกษาที่มีประสบการณ์ในการปฏิบัติจริงเข้ามาเป็นพันธมิตรร่วมพัฒนาเครื่องมือต่างๆ นั้น ไม่ใช่การจ้างผู้รู้เหล่านั้นมาเป็นที่ปรึกษา หรือมารับจ้างพัฒนาระบบต่างๆ ให้เหมือนกับที่ปฏิบัติกันอยู่ในปัจจุบัน แต่จะหมายถึงการร่วมกันคิดร่วมกันทำ หรือต่อยอดใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี หรือ platform ต่างๆ ที่มีอยู่แล้ว โดยที่หน่วยงานภาครัฐไม่ต้องเป็นเจ้าของเอง เช่น บริการขนส่งสาธารณะสามารถใช้ประโยชน์จากระบบการชำระเงินอิเล็กทรอนิคส์ที่เปิดกว้างแทนระบบตั๋วร่วม ที่หน่วยงานภาครัฐหลายแห่งได้พัฒนากันมานานมากแต่ก็ยังไม่เกิดขึ้น

ตัวอย่างที่น่าสนใจมากของการทำงานแบบพันธมิตรร่วมกันระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน คือ digital transformation ในอินเดีย ที่ผ่านมาเรามักคิดว่าการเปลี่ยนแปลงในอินเดียเกิดขึ้นได้ช้ามากเพราะกลไกการทำงานของภาครัฐขาดประสิทธิภาพและติดกรอบกฎหมาย กฎเกณฑ์ที่ซับซ้อนมาก แต่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา digital transformation ในอินเดียเกิดขึ้นเร็วมาก เกิด application programming interface (API) เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้าน digital ใหม่ที่เรียกว่า “India Stack” เพื่อตอบโจทย์ประชากรมากกว่าหนึ่งพันล้านคน คนที่คิดโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้มาจากทั้งภาครัฐและเอกชน คิดไกล ทำให้เกิดผลในวงกว้างสามารถต่อยอดกับเครื่องมือใหม่ๆ ได้หลากหลายเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการทำงานของทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ ตลอดจน start-up ใหม่ๆ ด้วย โครงสร้างพื้นฐานด้าน digital ของอินเดียหลายเรื่องจึงมีประสิทธิภาพสูงกว่าในประเทศพัฒนาแล้วมาก ไม่ว่าจะเป็นระบบ digital ID ระบบการชำระเงินอิเล็กทรอนิคส์ ระบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ หรือระบบการให้ consent ข้าม platform ต่างๆ

ในการพัฒนาระบบเหล่านี้ รัฐบาลอินเดียใจกว้าง เปิดโอกาสให้บุคลากรจากภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และสถาบันการศึกษาเข้ามานำเสนอแนวคิดและร่วมกันพัฒนาโดยรัฐบาลให้การสนับสนุนไม่ว่าจะเป็นเรื่องทุน หรือการอนุญาตให้สามารถทำหน้าที่เป็นตัวแทนหน่วยงานภาครัฐในบางเรื่องได้ และเมื่อพัฒนา solution ต่างๆ เสร็จแล้ว รัฐบาลอินเดียจะตั้งหน่วยงานใหม่ขึ้นมารองรับ solution เหล่านี้ โดยให้ผู้ที่มีความรู้ความสามารถจากภายนอกคงมีบทบาทที่จะช่วยพัฒนาต่อยอดและยกระดับประสิทธิภาพการทำงานต่อเนื่อง ผลผลิตที่ได้จากการพัฒนาภายใต้โครงการ India Stack จะต้องเปิดกว้างให้หน่วยงานภาครัฐและธุรกิจใช้ประโยชน์ได้ทั่วไป และมีกรอบการทำงานเพื่อป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ของกลุ่มคนที่เข้ามาช่วยออกแบบและพัฒนาด้วย

ในประเทศไทย การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ช่วยให้เกิดความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐและผู้ที่มีความรู้ความสามารถในภาคธุรกิจและสถาบันการศึกษาที่ช่วยกันพัฒนาเครื่องมือใหม่ๆ หลายเรื่องให้เกิดขึ้นได้เร็วมากและได้นำมาใช้ประโยชน์ได้จริง ไม่ว่าจะเป็น platform เราเที่ยวด้วยกัน ไทยชนะ หมอชนะ หรือคนละครึ่ง แต่ก็มีหลายเรื่องที่ลงทุนลงแรงพัฒนากันมาก แต่ไม่ได้ถูกใช้ประโยชน์เต็มที่เพราะติดกรอบกฎเกณฑ์ต่างๆ ของบางหน่วยงาน ผมคิดว่าคงจะเป็นการดีถ้าเราจะเรียนรู้จากรูปแบบการทำงานร่วมกันในช่วงวิกฤติที่ผ่านมา และพัฒนารูปแบบการทำงานใหม่ที่เปิดกว้างระหว่างหน่วยงานภาครัฐกับผู้ที่มีความรู้ความสามารถด้านเทคโนโลยีในลักษณะเป็นพันธมิตรกันเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในอีกหลากหลายด้าน

นอกจากเรื่องเทคโนโลยีแล้ว อีกวิธีหนึ่งของการสร้างรูปแบบการทำงานในลักษณะพันธมิตรร่วมกับภาคธุรกิจเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นเร็ว คือการใช้หลักกลไกตลาดที่เปิดกว้าง โดยรัฐต้องมีนโยบายชัดเจนที่จะไม่แข่งขันกับภาคเอกชนในบริการที่เอกชนสามารถทำได้ดี หน่วยงานภาครัฐเป็นเพียงผู้ให้เงินอุดหนุนและควบคุมคุณภาพ แต่ไม่ต้องให้บริการเอง บุคลากรของภาครัฐหรือประชาชนที่ได้รับสวัสดิการ ได้รับเงินอุดหนุนจากภาครัฐสามารถเลือกใช้บริการจากผู้ให้บริการเอกชนรายใดก็ได้ที่ได้รับการรับรองคุณภาพหรือขึ้นทะเบียนไว้ กลไกตลาดที่ให้สิทธิ์เลือกใช้บริการจากผู้ประกอบการเอกชนได้นี้สามารถนำมาใช้ได้กับบริการหลายประเภท เช่น การให้โรงพยาบาลเอกชนเข้าร่วมโครงการสวัสดิการรักษาพยาบาลของรัฐ ระบบคูปองโรงเรียน หรือระบบคูปองสำหรับการฝึกอบรมบุคลากร ถ้าเรามีระบบการทำงานที่มีประสิทธิภาพและโปร่งใส ผู้ให้บริการเอกชนจะต้องแข่งขันกันเพิ่มคุณภาพโดยต่อเนื่อง จะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในระยะยาวของภาครัฐ และจะช่วยแก้ปัญหาคอขวดที่หน่วยงานภาครัฐมักมีข้อจำกัด ไม่สามารถเพิ่มความสามารถในการให้บริการได้อย่างรวดเร็ว

ประเด็นที่เจ็ด ผมได้กล่าวไว้แต่ต้นว่าการปฏิรูปใดๆ ก็ตามต้องตั้งเป้าหมายที่จะสร้างประโยชน์ให้คนไทยและสังคมไทยโดยมองไกลไปในอนาคตอย่างน้อย 5-10 ปีข้างหน้า ต้องวางรากฐานให้สมควร ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เราคงต้องยอมรับความจริงว่าคนรุ่นผู้ใหญ่ที่มีอำนาจตัดสินใจการปฏิรูปเรื่องต่างๆ มักจะตามการเปลี่ยนแปลงไม่ทัน และบ่อยครั้งมีแนวโน้มที่จะรักษาสถานะเดิมมากกว่าที่ต้องการส่งเสริมการเปลี่ยนแปลง ผมเองก็รู้สึกว่าคนรุ่นผมที่มีอายุ 50 ปีต้นๆ ก็ตามพัฒนาการใหม่ๆ หลายเรื่องไม่ทันและเริ่มที่จะตกรุ่น ต้องเรียนรู้วิธีคิด วิธีการทำงาน และเทคโนโลยีจากรุ่นน้องๆ และรุ่นหลานๆ อยู่เป็นประจำ

ดังนั้น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่เราต้องเปิดโอกาสและผลักดันให้คนรุ่นอายุ 40 ปีหรือน้อยกว่านั้น เข้ามามีบทบาทสำคัญในการออกแบบ และขับเคลื่อนการปฏิรูปเรื่องสำคัญของประเทศ คนรุ่นนี้มีประสบการณ์การทำงานและการบริหารมามากระดับหนึ่ง สามารถเป็นสะพานเชื่อมต่อคนหลากหลายรุ่นได้ดี สามารถสานต่อสิ่งดีๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบันเข้ากับการเปลี่ยนแปลงที่จำเป็นสำหรับอนาคตได้ และที่สำคัญคนรุ่นนี้ยังต้องมีอายุการทำงานอีกนาน อนาคตของเขาจึงขึ้นอยู่กับความสำเร็จของการปฏิรูปมากกว่าคนรุ่นผู้ใหญ่ ผมเชื่อว่าเศรษฐกิจและสังคมไทยจะเปลี่ยนแปลงได้ก็ต่อเมื่อคนรุ่นอายุ 40 ปี มีบทบาทเป็น change agents อย่างแท้จริง

การผสมผสานคนหลากหลายรุ่นเพื่อออกแบบและขับเคลื่อนการปฏิรูปสำคัญมากสำหรับอนาคตของประเทศ การปฏิรูปในปัจจุบันส่วนใหญ่ถูกออกแบบและขับเคลื่อนโดยท่านผู้ใหญ่รุ่นใกล้เกษียณหรือพ้นวัยเกษียณไปแล้ว ท่านเหล่านี้มีประสบการณ์ บทเรียนจากอดีต และความรู้ที่เป็นประโยชน์มากต่อทิศทางการเปลี่ยนแปลงของประเทศ แต่เราก็ต้องยอมรับว่าโลกเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากและจะเปลี่ยนเร็วกว่าเดิมมาก รวมทั้งช่องว่างทางความคิดและวิธีการทำงานของคนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่จะถ่างขึ้นเรื่อยๆ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องผสมผสานคนหลากหลายรุ่นในกระบวนการปฏิรูป โดยเฉพาะต้องผลักดันให้คนรุ่นอายุ 40 ปีหรือน้อยกว่านั้นเข้ามามีบทบาทอย่างแท้จริง รวมทั้งต้องสร้างวัฒนธรรมที่จะรับฟังความคิดเห็นจากคนรุ่นใหม่ กระบวนการปฏิรูปจึงจะมีพลังสอดรับกับความท้าทายของโลกใหม่ได้อย่างเท่าทัน การให้คนรุ่นอายุ 40 ปีเป็นผู้นำสร้างการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยไม่ใช่เรื่องใหม่ เทคโนแครตหลายท่านที่วางรากฐานสำคัญไว้ให้เราในอดีตก็มีบทบาทสำคัญตั้งแต่ช่วงที่ท่านอยู่ในรุ่นอายุ 40 ปี ไม่ว่าจะเป็น ดร.ป๋วย อึ๋งภากรณ์ ดร.เสนาะ อูนากูล ศาสตราจารย์นายแพทย์ กษาน จาติกวนิช หรือ น.พ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ ผมเชื่อว่าทุกท่านจะคิดถึงตัวอย่างคนรุ่นอายุ 40 ปีที่สร้างการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยได้อีกมาก

ประเด็นสุดท้าย ทุกครั้งเวลาที่เราคิดถึงการจัดทำแผนปฏิรูป เรามักจะคิดถึงเรื่องใหม่ๆ ที่อยากทำ สิ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน คือเราต้องคิดว่าจะต้องลดและเลิกทำเรื่องใดบ้าง เพื่อที่จะได้มีพลังและทรัพยากรเพียงพอสำหรับทำเรื่องใหม่ การกำหนดแผนให้ชัดเจนว่าจะลดและเลิกทำเรื่องใดบ้างสำคัญมากเพราะทรัพยากรของเรามีจำกัด รวมทั้งจะช่วยสร้างความชัดเจนให้ผู้ที่ปฏิบัติงานและผู้ที่เกี่ยวข้องทราบว่าอนาคตจะไม่เหมือนเดิม ถ้าเราไม่มีแนวทางลดและเลิกให้ชัดเจนแล้ว ธรรมชาติของมนุษย์ที่ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลงจะทำให้ผู้ปฏิบัติงานมักมีข้ออ้างว่ากำลังยุ่งกับเรื่องเดิม ต้องทำแบบเดิม มากกว่าที่จะปรับตัวหรือให้ความสำคัญกับเรื่องใหม่ หรือไม่ก็จะเกิดปัญหาว่าเราต้องเพิ่มบุคลากร เพิ่มกล่อง เพิ่มหน่วยงานทุกครั้งที่มีแผนปฏิรูปใหม่ สร้างภาระให้กับงบประมาณในระยะยาว รวมทั้งจะทำให้การทำงานและการปรับตัวในอนาคตยากขึ้นไปอีกจากการที่มีหน่วยงาน มีกล่องที่ทำงานในเรื่องใกล้เคียงกันเพิ่มขึ้น

ผมเชื่อว่า เทคโนโลยีจะช่วยให้เราลดและเลิกได้หลายเรื่อง โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับกระบวนการจัดทำและเก็บเอกสาร การเก็บข้อมูลสถิติ การจัดประชุม ตลอดจนการอนุมัติ อนุญาต ที่ต้องเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน

“การปฏิรูป”ที่ไม่มีวันสิ้นสุดในโลกใหม่

ความท้าทายของโลกใหม่เป็นสิ่งที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นสภาวะโลกร้อน พัฒนาการของเทคโนโลยีแบบทวีคูณ การเข้าสู่สังคมสูงอายุ หรือความแตกต่างทางความคิดและทัศนคติของคนระหว่างรุ่น นอกจากนี้เรายังมีปัญหาใหญ่ๆ หลายเรื่องที่สะสมมานาน ไม่ได้ถูกแก้ไขให้เกิดผลสำเร็จอย่างจริงจัง ตั้งแต่เรื่องความเหลื่อมล้ำที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น ผลิตภาพต่ำในหลายภาคเศรษฐกิจโดยเฉพาะบริการสาธารณะและภาคเกษตรที่เกี่ยวข้องกับชีวิตคนไทยจำนวนมาก คุณภาพการศึกษาต่ำและไม่สอดรับกับความต้องการของโลกใหม่ ปัญหาการบริหารจัดการน้ำ ปัญหาสิ่งแวดล้อมทั้งการจัดการขยะและ pm2.5 ไปจนถึงปัญหาอื่นๆ อีกมากที่เกิดจากกฎหมายล้าสมัย และกระบวนการทำงานของภาครัฐที่ไม่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง

การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ยิ่งตอกย้ำให้เราเห็นจุดเปราะบางหลายเรื่องที่เราต้องรีบแก้ไข รวมทั้งได้เร่งให้แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงหลายเรื่องเกิดเร็วขึ้นกว่าเดิม โดยเฉพาะการใช้เทคโนโลยีในการดำรงชีวิตและการทำงาน โลกใหม่ที่จะเกิดขึ้นหลังการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 คลี่คลายลงจะไม่เหมือนเดิม เราจึงต้องปฏิรูปโครงสร้างของเศรษฐกิจสังคมไทยอย่างจริงจัง เราไม่สามารถใช้ทรัพยากรที่เรามีเหลือจำกัดทำเฉพาะมาตรการเยียวยาเหมือนกับช่วงแรกของการแพร่ระบาดได้ การเยียวยาเพียงอย่างเดียวเป็นเพียงแค่การต่อลมหายใจ ไม่ได้ช่วยให้เราแข็งแรงขึ้นหรือมีภูมิคุ้มกันที่จะรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดล้อมในอนาคตได้ ถ้าเรามุ่งทำแต่เพียงมาตรการเยียวยาไปเรื่อยๆ ทรัพยากรที่เหลืออยู่จะลดลงทุกวัน จนอาจจะไม่เหลือทรัพยากรเพียงพอเพื่อสนับสนุนการปฏิรูปที่จำเป็นสำหรับความอยู่รอดในระยะยาว

ผมขอเรียนอีกครั้งว่ามุมมองที่ผมได้นำเสนอในวันนี้เป็นมุมมองจากประสบการณ์ส่วนตัวที่เข้าไปเกี่ยวข้องกับความพยายามปฏิรูปหลายเรื่องในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งมีทั้งที่เกิดผลสำเร็จและไม่สำเร็จ ผมเชื่อว่ามีหลายประเด็นที่ท่านผู้มีเกียรติอาจจะเห็นต่าง และมีอีกหลากหลายประเด็นที่ผมไม่ได้พูดถึงที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่สมควร ที่เหมาะสมได้ในเศรษฐกิจสังคมไทย

คำว่า “ปฏิรูป” จะเป็นมนต์วิเศษช่วยสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดผลสำเร็จได้จริงหรือไม่ ขึ้นอยู่กับพวกเราทุกคนที่จะต้องช่วยกันทบทวนและปรับปรุงกระบวนการปฏิรูปที่เราใช้อยู่ ตั้งแต่การกำหนดเป้าหมายของการปฏิรูปที่ต้องเอาประโยชน์ของสังคมไทย และคนไทยเป็นที่ตั้ง มองไกลไปในอนาคตอย่างน้อย 5-10 ปีข้างหน้า และต้องวางรากฐานที่จะสนับสนุนให้เกิด dynamic momentum ของการเปลี่ยนแปลง เพราะการปฏิรูปในโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงเร็วนั้นจะต้องเกิดขึ้นตลอดเวลา ไม่มีวันจบ

ทิศทางของการปฏิรูปเรื่องใหญ่ๆ ของประเทศจะต้องยกระดับผลิตภาพ ลดปัญหาความเหลื่อมล้ำ และสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ทั้งระบบเศรษฐกิจและสังคมไทยโดยรวม และคนไทยแต่ละคนด้วย เพราะโลกในอนาคตจะเป็นโลก VUCA ที่ผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือมากขึ้น

นอกจากนี้ การนำแผนการปฏิรูปไปปฏิบัติให้เกิดผลจริงจะต้องคำนึงถึงอย่างน้อย 8 ประเด็นสำคัญ คือ (1) ต้องสร้างการตระหนักรู้ถึงความจำเป็นที่ต้องเปลี่ยนเพื่อให้เกิด sense of urgency (2) ต้องแก้ปัญหา risk reward structure ในภาครัฐเพื่อให้ผู้บริหารกล้าที่จะบริหารความเสี่ยงแทนหลีกเลี่ยงความเสี่ยง (3) ต้องทำให้ภาคประชาสังคมและประชาชนที่จะได้รับประโยชน์จากปฏิรูปสามารถทัดทานแรงต้านจากผู้เสียประโยชน์ที่กระจุกตัวสูง (4) ต้องสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นตลอด value chain ข้ามหน่วยงาน ไม่ได้ถูกจำกัดโดยกรอบกฎหมายหรือกรอบอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเท่านั้นรวมทั้งส่งเสริมให้ใช้ regulatory sandbox ในระหว่างแก้ไขกฎหมายซึ่งใช้เวลานาน (5) ต้องยึดหลัก digital first หรือใช้เทคโนโลยี digital เป็นเครื่องมือหลักในการทำงาน (6) ต้องสร้างกลไกที่เปิดโอกาสให้ผู้ที่มีความรู้ความสามารถในภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และสถาบันการศึกษาเข้ามาร่วมคิดร่วมทำงานกับหน่วยงานภาครัฐในลักษณะที่เป็นพันธมิตร (7) ต้องผสมผสานคนหลากหลายรุ่นในการออกแบบและขับเคลื่อนการปฏิรูป โดยเฉพาะผลักดันให้คนรุ่นอายุ 40 ปีหรือน้อยกว่าเป็น change agent หลักที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีพลัง และที่สำคัญ (8) ต้องชัดเจนว่าจะลดและเลิกทำเรื่องอะไรบ้าง เพื่อที่จะได้มีทรัพยากรเพียงพอสำหรับเรื่องใหม่ที่สำคัญสำหรับอนาคต

ถ้าจะให้เศรษฐกิจและสังคมไทยมั่นคงก้าวหน้า และชีวิตของคนไทยแต่ละคนมีความปลอดภัย มีความเจริญและมีความสุขแล้ว การปฏิรูปเป็นสิ่งที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ เราจำเป็นต้องเร่งเปลี่ยนแปลงหลายอย่างให้สมควร ให้เหมาะสมกับบริบทของโลกใหม่ การปฏิรูปเพื่อให้ไทยวัฒนาได้จริงนั้น อาจจะต้องเริ่มที่ “การปฏิรูปกระบวนการปฏิรูป” ที่เราคุ้นชินและใช้อยู่ในปัจจุบัน

อ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซด์ ThaiPublica
https://thaipublica.org/2021/03/veerathai-santiprabhob-speach-at-mahidol-university/

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

พาล่องเรือศึกษาธรรมชาติ เที่ยวชมแก่งฮอม ‘สามพันโบกพิษณุโลก’ #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556341

พาล่องเรือศึกษาธรรมชาติ เที่ยวชมแก่งฮอม 'สามพันโบกพิษณุโลก'

พาล่องเรือศึกษาธรรมชาติ เที่ยวชมแก่งฮอม ‘สามพันโบกพิษณุโลก’

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 16.26 น.

ผู้ว่าฯพิษณุโลก เปิดล่องเรือ เปิดท่องเที่ยวชมแก่งฮอม หรือสามพันโบกพิษณุโลก โชว์ทำแกงหอยหนาม ส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนหน้าแล้ง ชมแก่งน้อยใหญ่สวยงาม พร้อมล่องเรือศึกษาธรรมชาติ ระยะทางกว่า 7 กม.

วันนี้ (2 มี.ค.) ที่บริเวณแก่งฮอม ลำน้ำเข็กพื้นที่ ม.12 บ้านเข็กพัฒนา อ.นครไทย จ.พิษณุโลก นายรณชัย จิตรวิเศษ ผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก พร้อมด้วยนางวัชรินทร์ จิตวิเศษ นายกเหล่ากาชาดจังหวัดพิษณุโลก นายนิสิต สวัสดิเทพ นายอำเภอนครไทย ได้ร่วมกับประกอบพิธีไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อทำการเปิดป่าเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวแก่งฮอม ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชน ที่มีลักษณะเป็นแก่งหินน้อยใหญ่ตั้งขวางแม่น้ำเข็กเป็นจำนวนมาก บางพื้นที่มีลักษณะยุบเป็นหลุมที่คล้ายกับสามพันโบก จ.อุบลราชธานี ซึ่งกลุ่มท่องเที่ยวแก่งฮอมที่มีชาวบ้านพื้นที่ 3 หมู่บ้านมารวมตัวกันเป็นไกด์ให้กับนักท่องเที่ยวที่จะมาเที่ยชม

โดยในการท่องเที่ยวแก่งฮอม ทางผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก และคณะได้ร่วมกันพายเรือล่องขึ้นไปตามต้นน้ำของลำน้ำเข็ก ภายในเขตอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง ระยะทาง 7 กม.ระหว่างทางนักท่องเที่ยวจะได้ชมความงามของธรรมชาติและแก่งหินน้อยใหญ่ที่ถูกน้ำกัดเซาะคล้ายเป็นรูปกรงเล็บของเสือ สวยงามและมีจำนวนมากมาย โดยชาวบ้านที่ออกหาหน่อไม้ต่างกล่าวว่าเคยพบสัตว์ป่ามากมาย เช่น ลิงลม หมูป่า หมี ออกมาหาอาหารและน้ำกิน รวมทั้งยังพบปลาเขียว ซึ่งเป็นปลาน้ำจืดตระกูลปลาเนื้ออ่อน แมงกะพรุนน้ำจืด สิ่งมีชีวิตที่มหัศจรรย์ของโลก สามารถพบเจอเพียง 1-5 แห่งของโลก ประเทศไทยพบได้ในลำน้ำเข็กเพียงแห่งเดียว นอกจากนี้ยังมีหอยหนาม นอง และพิง สัตว์น้ำที่จะพบเจอเฉพาะในน้ำที่สะอาดและบริสุทธิ์เท่านั้น

ระหว่างทางจุดแรกที่นักท่องเที่ยวจะได้แวะชมคือจุดโค้งประตูเมืองเก่าโบราณ ที่ชาวบ้านหลายคนชื่อว่า ในอดีตสมัยพ่อขุนบางกลางท่าว หรือพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ใช้เป็นแหล่งรวบรวมไพร่พลและสอดแนมฝ่ายข้าศึกศัตรูก่อนยกไปตี กองทัพขอม เนื่องจากมีภูมิประเทศที่สูง โดยบริเวณนี้นักท่องเที่ยวจะได้ชมต้นตะเคียนขนาดใหญ่กว่า 4 คนโอบต้นตะแบกที่กำลังพลัดใบเป็นแดง และต้นแดงกำลังพลัดใบเป็นสีเหลืองสวยงาม

จากนั้นนักท่องเที่ยวจะล่องเรืออีกประมาณ 5 กม.ก็จะถึงแก่งปากโครงช้าง ลักษณะเป็นลานหินกว้าง ในอดีตเคยเป็นที่อยู่อาศัยของโขลงช้างขนาดใหญ่ ชาวบ้านเรียกพื้นที่ตรงนี้ว่าปากโขลงช้าง แต่กาลเวลาผ่านไปการเรียกขานจึงเพี้ยนไปเป็นโครงช้างในปัจจุบัน แก่งโครงช้างนี้มีน้ำแร่ธรรมชาติ ซึ่งไหลผ่านชั้นหินดินแล้วดันออกมาเปรียบเสมือนน้ำพุออกมาเป็นสายน้ำ ไหลมาเป็นคลอง มีน้ำตลอดปี

โดยผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก พร้อมนายกเหล่ากาชาดยังได้ร่วมหาหอยหนามเพื่อนำมาทำเมนูแกงอ่อมหอยหนามเป็นอาหารพื้นถิ่นฯกรรมวิธีไม่ยุ่งยากทำความสะอาดหอย ตัดตูดหอยเพื่อสะดวกในการรับประทานอีกด้วย

นายรณชัย จิตรวิเศษ ผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก เปิดเผยว่า แก่งฮอม เป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนมานานหลายปี แต่ในปีนี้ทางชาวบ้านหมู่ 4 หมู่ 9 และหมู่ 12 รวมตัวกันเป็นกลุ่มส่งเสริมการท่องเที่ยว เพื่อสร้างอาชีพ สร้างรายได้ เนื่องจากวิถีชีวิตพื้นถิ่นของชาวบ้านส่วนใหญ่จะออกไปหาหนอไม้ หาของป่ามาขายและรับประทาน แต่ถ้าเปิดแหล่งท่องเที่ยวให้ชาวบ้านมีรายได้เสริมก็จะเป็นการช่วยเหลือและพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น ซึ่งการท่องเที่ยวแก่งฮอมนี้นักท่องเที่ยวจะมาเที่ยวชมได้ก็ต้องเป็นช่วงฤดูแล้งเท่านั้น เนื่องจากปริมาณน้ำที่น้อยก็จะเห็นแก่งน้อยใหญ่ ไม่ใช่แค่เพียงแก่งฮอมอย่างเดียวเท่านั้น แต่สามารถชมได้ทั้งแก่งยาว แก่งวังตูม แก่งจิบ แก่งวังไซร รวมแล้วถึง 12 แก่งทีเดียว

นางสาวตะวัน สร้อยสนตน อายุ 41 ปี ชาวบ้านนำเที่ยวแก่งฮอม กล่าวว่า ในอดีตชาวบ้านที่นี่อพยพออกจากป่าตามนโยบายของรัฐ รัฐจัดที่ทำกิน อยู่อาศัยให้ ทำเกษตรผสมผสาน ปลูกไม้ผล พืชไร่ เก็บหน่อไม้ และพืชผักในป่า ทดแทนการเป็นพรานล่าสัตว์ป่า ตัดไม้ทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยการท่องเที่ยวแก่งฮอม แห่งนี้มีธรรมชาติที่น่าศึกษา ทั้งระบบนิเวศที่สมบูรณ์ นักท่องเที่ยวสามารถนั่งเรือ ล่องไปตามต้นน้ำของลำน้ำเข็ก ที่รับน้ำมาจากเทือกเขาเพชรบูรณ์ ซึ่งบริเวณที่ล่องน้ำไปเที่ยวชมธรรมชาตินั้น น้ำจะมีตลอดทั้งปี 

แต่ถ้าเมื่อถึงฤดูน้ำหลากน้ำจะท่วมสูง แต่ถ้าฤดูน้ำแล้ง ก็จะเห็นแก่งน้อยใหญ่สวยงาม โดยหากนักท่องเที่ยวต้องการมาเที่ยวที่แก่งฮอมก็จะคิดค่าบริการเพียง 500 บาทต่อคนเท่านั้น ซึ่งจะมีอาหารพื้นบ้านให้ 1 มื้อพาล่องเรือไปเที่ยวชมธรรมชาติ 7 กม.ใช้เวลาประมาณ 2 ชม.หรือหากต้องการกางเต้นนอนค้างคืนก็สามารถทำได้จะมีชาวบ้านที่เป็นไกด์นำเที่ยวกว่า  20 คน ให้คอยบริการ หรือสอบถามรายละเอียดได้ที่ 088-9677801

สำหรับแก่งฮอม ตั้งอยู่ริมถนนสายพิษณุโลก-หล่มสัก ประมาณ 72 กิโลเมตร จาก อ.เมืองพิษณุโลก เมื่อขับรถจาก อ.เมืองพิษณุโลก ผ่านแยกบ้านแยง และน้ำตกแก่งโสภา เล็กน้อย จะถึงบ้านเข็กพัฒนา ม.12 ต.บ้านแยง อ.นครไทย จ.พิษณุโลก จะมีป้ายบอกบริเวณหมู่บ้าน แล้วเลี้ยวขวาเข้าไปผ่านกลางหมู่บ้านประมาณ 500 เมตร ก็จะถึงสถานที่จอดรถ และเดินเล็กน้อยก็ถึงลำน้ำเข็ก

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

เนรมิต ‘สวนปาล์ม’ เป็น ‘สวนน้ำธรรมชาติ’ สัมผัส ‘หมอกเขาพิงกันผาทองคำ-ต้นลำแพน 200 ปี’ #SootinClaimon.Com

Posted on March 3, 2021 by SoClaimon
Reply

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/556339

เนรมิต ‘สวนปาล์ม’ เป็น ‘สวนน้ำธรรมชาติ’ สัมผัส 'หมอกเขาพิงกันผาทองคำ-ต้นลำแพน 200 ปี'

เนรมิต ‘สวนปาล์ม’ เป็น ‘สวนน้ำธรรมชาติ’ สัมผัส ‘หมอกเขาพิงกันผาทองคำ-ต้นลำแพน 200 ปี’

วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2564, 16.25 น.

ในเดือนมกราคมถึงปลายเดือนเมษายนของทุกปี จ.สตูลเริ่มเข้าสู่ฤดูแล้ง อากาศร้อน หลายครอบครัวรวมถึงนักท่องเที่ยวต่างมองหาสถานที่พักผ่อนหย่อนใจที่เป็นธรรมชาติ

ที่นี่..น้ำหรา อีกหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวที่อยากจะแนะนำในวันหยุดวันพักผ่อนคลายร้อน บนพื้นที่ 9 ไร่  ที่ประกอบไปด้วย “สวนน้ำธรรมชาติ” จากภูเขาที่โอบล้อมด้วยซุ้มไม้ไผ่ทำให้น้ำเย็นชื่นใจเมื่อได้สัมผัส

หรือสำหรับนักผจญภัยแบบเบา ๆ  ก็มีการเดินเท้า “ปีนเขาระยะทางสั้นๆไม่ชันนัก” เพื่อขึ้นไปชมจุดชมวิวบนยอดเขา แนะนำให้ขึ้นเขาช่วงเช้าเพื่อดูทะเลหมอกและพระอาทิตย์ขึ้นจะสวยงามในมุมใหม่

ลงมาผ่านเส้นทาง “เขาพิงกัน”  เป็นช่องเขาเล็ก ๆ ที่มีผาสองฝั่ง อีกฝั่งมีแสงประกายสีทองที่เรียกว่า “ผาทองคำ”  เกิดจากแสงแดดส่องผ่านกระทบพื้นแล้วสะท้อนแสงไปกระทบหน้าผาเป็นแสงสีทองสวยงาม นักท่องเที่ยวชื่นชอบเหมาะกับการถ่ายภาพ

เดินจาก “เขาพิงกัน”  ชมปากถ้ำที่มีลักษณะรูปร่างแปลกตา บางคนมองเหมือนหัวพญานาค  เดินทางข้ามสะพานไม้ไผ่ชมสวนไผ่ตงเนื้อที่ 2 ไร่ที่สวยงามและอุดมสมบูรณ์ แล้วออกกลับมาแวะถ่ายรูปกับต้นลำแพนยักษ์ที่มีขนาดประมาณ 7 คนโอบ อายุกว่า200ปี แล้ววนกลับมายังจุดเดิมเพื่อเล่นน้ำ ใช้เวลาในการเที่ยวชมโดยรอบไม่เกิน 1 ชั่วโมงครึ่ง ต่อจากนั้นใครจะลงเล่นน้ำก็ไม่ว่ากัน ใครหิวก็มีส้มตำ ไก่ย่างราคาบ้านๆ จานละ 30 บาท หรือ 20 บาทก็ได้ ไก่ย่าง ลูกชิ้นไม้ละ 5-10 บาท เรียกได้ว่ามีเงินแค่ 50 บาทสามารถมาเที่ยวที่นี่ได้แถมยังอิ่มได้อีกด้วย

โดยสถานที่นี้เป็นที่ของนางสาวภมร แก้วพะวง อายุ 42ปี ชาวบ้านบ้านน้ำหรา ต.ทุ่งนุ้ย อ.ควนกาหลง จ.สตูล  เล่าว่า แนวคิดริเริ่มก่อนจะมาเป็นที่นี่น้ำหรา เกิดจากที่ในช่วงฤดูแล้งของทุกปีชาวบ้านในพื้นที่จะขาดแคลนน้ำเป็นอย่างมากเพราะแหลงน้ำที่ผลิตน้ำประปาให้ชาวบ้านได้ใช้แห้งขอด  ทำให้ชาวบ้านแห่มาอาบน้ำในลำธารแห่งนี้  ที่มีพื้นที่เป็นสวนปาล์มของตน

จึงมีแนวคิดใช้กระสอบทรายกั้นน้ำไว้เหมือนฝายเล็ก ๆ จนมีชาวบ้านทั้งในหมู่บ้านและพื้นที่ใกล้เคียงแห่มาอาบน้ำกันมากมายต่อวัน  จึงเริ่มสำรวจเห็นว่า ในพื้นที่สวนปาล์ม 9 ไร่แห่งนี้ มีหลายอย่างที่น่าสนใจ และน่าท่องเที่ยว ในช่วงเดือนธันวาคมปลายปี 62 จึงเปิดเป็นจุดท่องเที่ยว โดยไม่คิดค่าบริการใด ๆ ทั้งสิ้น เล่นน้ำฟรี น้ำดื่มฟรี แต่มีส้มตำไก่ย่างขายในราคาย่อมเยาว์

ต่อมาช่วงต้นปี 63 เกิดปัญหาโควิด19 ระบาด จึงได้ปิดตัวลง แต่พอมาช่วงเดือนมกราคม 64 สถานการณ์โรคระบาดโควิด19 ลดลง บวกกับเข้าช่วงฤดูร้อนพอดี ตนกับสามีจึงเปิดที่นี่ขึ้นมาใหม่อีกรอบ จนได้นับการตอบรับจากนักท่องเที่ยวเป็นอย่างดี

นางภมร กล่าวต่อว่า ทุกวันนี้ รายได้ที่ตนได้รับจากการเปิดการท่องเที่ยวแห่งนี้ ได้มาแค่จากการขายส้มตำ ไก่ย่าง ไอติม และขนมต่าง ๆ การเข้ามาพักหรือเที่ยวชม ไม่ได้คิดค่าบริการแต่อย่างใด รายได้ที่ได้รับอยู่เฉลี่ยวันจันทร์-ศุกร์ 600-800บาท วันหยุด หรือเสาร์-อาทิตย์ 1000-1200บาท เรียกว่าสร้างรายได้ให้ได้อย่างดีงาม  ส่วนผลปาล์มน้ำมันก็ยังคงเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เหมือนเดิม เรียกได้ว่าเนื้อที่ 9 ไร่ สามารถสร้างรายได้ถึงสองเท่า  

และหลังจากนี้ การเดินชมธรรมชาติปีนเขาดูจุดชมวิว ชมผาทองคำ ต้นไม้ยักษ์ ทางตนจะขอเก็บค่าบริการคนละแค่10บาท เพื่อมอบให้กับสตาร์ฟที่คอยดูความปลอดภัยในช่วงเดินทางเพราะบางที่ต้องปีนป่าย  แต่ค่าพักผ่อนเล่นน้ำยังคงเล่นได้ฟรีเหมือนเดิม

สำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากเดินทางมาพักผ่อน ที่นี่น้ำหรา ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 6 ต.ทุ่งนุ้ย อ.ควนกาหลง จ.สตูล (บ้านน้ำหรา) หรือสอบถามเส้นทางได้ที่ 089-3293634 คุณภมร แก้วพะวง

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on X (Opens in new window) X
  • Share on LinkedIn (Opens in new window) LinkedIn
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Tumblr (Opens in new window) Tumblr
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Mastodon (Opens in new window) Mastodon
  • Share on Pinterest (Opens in new window) Pinterest
Like Loading...
Posted in ข่าว Like สาระ, แนวหน้า | Tagged 2564(2021), ข่าว Like สาระ, แนวหน้า, naewna | Leave a reply

Post navigation

← Older posts
Newer posts →

BamBam Family

BamBam Family

สถิติบล็อก

  • 3,339,084 hits

Join 4,077 other subscribers
Follow SootinClaimon.Com on WordPress.com

Categories

Top Posts & Pages

Thailand’s automakers offering staff up to 8-month bonus for New Year
‘โทลล์เวย์’ เดินตามรอยเท้าพ่อ ร่วมแบ่งปันสิ่งดีๆ สู่สังคม
An evening of laughter – Asia style
Register now for your Covid-19 booster shot
ค่าใช้จ่ายกิจการ กับ ค่าใช้จ่ายส่วนตัว
เครือข่ายเพื่อแม้วเดี้ยงถ้วนหน้า อ่อนกำลังยากกลับมาใหญ่
'FriendZSpace ก๊วน3ซ่าตะลุยจักรวาล'พาทะยานสู่อวกาศกับ2ตอนใหม่'วูปอีวิลส์'และ'เด็ก ๆ แห่งดาวไอคอร์'
งานคือเงิน 15/07/59
Dengue ‘can be contracted from infected sexual partner’
No evidence that vaccines can directly cause heart attacks and strokes: HSA #SootinClaimon.Com

Recent Posts

  • นายกฯ เนปาลกล่าวต่อที่ประชุมยูเอ็น น้ำท่วมครั้งใหญ่เป็น “สัญญาณเตือนโลก” ถึงภัยจากโลกร้อน
  • Amazon ลุยส่งพัสดุด้วยโดรน เร็วสุด 30 นาที แต่ชาวบ้านโอดเสียงดังรบกวน
  • นักวิจัยสงสัยการติดเชื้อแบคทีเรียเป็นสาเหตุลูกวาฬหลายร้อยตัวตายเกยตื้นในอาร์เจนตินา
  • ปธน.อิหร่าน เปิดใจกับสื่อเผย สหรัฐฯ ต้องเลือกเองว่าจะยุติสงครามหรือไม่ ลั่นพร้อมเจรจา
  • ส่อง 5 ประเด็น “ทรัมป์-สี จิ้นผิง” พบกันที่วอชิงตัน พักศึกการค้า แต่ปมใหญ่ยังไม่จบ

ป้ายกำกับ

  • 2559(2016)
  • entertain
  • lady
  • naewna
  • The Nation
  • การเมือง
  • ต่างประเทศ
  • บันเทิง
  • ผู้หญิง
  • แนวหน้า
  • RSS - Posts
  • RSS - Comments

Archives

Follow Us

  • https://soclaimon.tumblr.com/
  • https://www.facebook.com/soclaimon
  • https://www.instagram.com/sootinclaimon/
  • https://www.facebook.com/SootinClaimon/
  • https://www.facebook.com/profile.php?id=100001170824639
  • https://www.facebook.com/pompam.pp
  • https://www.facebook.com/toraman666
  • https://www.facebook.com/apich214
  • https://www.facebook.com/samabat.klaimon
  • https://www.facebook.com/profile.php?id=100005312762480
  • https://www.facebook.com/jirasuda.manomaiyanon
  • https://www.facebook.com/eikpakkred
  • https://www.facebook.com/profile.php?id=100003091451547
Blog at WordPress.com.
  • Subscribe Subscribed
    SootinClaimon.Com
    Join 1,631 other subscribers

    Have a WordPress.com account? Log in now.

  • SootinClaimon.Com
    View site in Reader
    Manage subscriptionsSign upLog in
    Report this content
    Collapse this bar
Loading Comments...
%d