“ทักษิณ ชินวัตร” อดีตนายกรัฐมนตรี กลับมามีชื่ออยู่ในสนามการเมืองเวลานี้อีกครั้ง หลังจากมีเรื่องมาบรรจบที่ตัวทักษิณถึง 2 เรื่องในเวลาไล่เลี่ยกัน

เรื่องที่ 1 หมายจับคดีโครงการออกสลากพิเศษเลขท้าย 2-3 ตัว เดิมคดีดังกล่าวถูกให้ออกจากสารบบชั่วคราว เนื่องจากจำเลยไม่อยู่ภายในประเทศ แต่ด้วยผลของ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมือง 2560 ทำให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) สามารถร้องขอต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองรื้อคดีกลับมาพิจารณาใหม่ได้

โดยเมื่อศาลฎีกาฯ นัดให้อดีตนายกฯ ทักษิณมาที่ศาล แต่พอไม่มาตามนัด จึงต้องถูกหมายจับไปโดยปริยายเมื่อวันที่ 25 ก.ค. ซึ่งเป็นหมายจับใบที่ 5 แล้ว โดยก่อนหน้านี้มีหมายจับไปแล้ว 4 คดี ได้แก่ 1.คดีทุจริตปล่อยกู้ธนาคารกรุงไทย 2.คดีทุจริตการปล่อยกู้เอ็กซิมแบงก์ 3.คดีออกกฎหมายแปลงค่าสัมปทานโทรคมนาคมและมือถือเป็นภาษีสรรพสามิต และ 4.คดีฟื้นฟูกิจการทีพีไอ

เรื่องที่ 2 การจัดงานวันเกิดอายุ 69 ปี ที่อังกฤษในวันที่ 26 ก.ค. งานวันเกิดของทักษิณครั้งนี้ นับเป็นปีที่ 11 แล้วที่ไม่ได้ฉลองที่ประเทศไทย นับตั้งแต่ต้องคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในคดีการซื้อขายที่ดินรัชดาฯ

วันเกิดของทักษิณในแต่ละปีล้วนจะมีบรรดาคนแวดล้อมบินจากประเทศไทยไปร่วมแสดงความยินดีกันมากมาย ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นว่าทักษิณยังคงเป็นผู้ทรงอิทธิพลทางการเมืองของพรรคเพื่อไทย

สำหรับวันเกิดของทักษิณในปีนี้นั้นต้องยอมรับว่ามีนัยสำคัญทางการเมืองมากที่สุดในรอบ 4-5 ปี เพราะเป็นช่วงที่ประเทศไทยกำลังจะมีการเลือกตั้งในช่วงต้นหรือกลางปี 2562

ยิ่งใกล้การเลือกตั้งมากขึ้นเท่าไร ก็ดูเหมือนว่า “ทักษิณ-พรรคเพื่อไทย” ต้องตกเป็นฝ่ายตั้งรับมากขึ้นเท่านั้น

อดีต สส.ของพรรคเพื่อไทยในภาคอีสาน ซึ่งเป็นฐานกำลังสำคัญของพรรค กำลังค่อยๆ ถูกดูดออกมาจากพรรค เพื่อตัดแขนตัดขาทักษิณไปทีละน้อย ด้วยการนำสารพัดเงื่อนไขมากดดันบรรดาสมาชิกพรรคให้เอาใจออกห่างพรรคเพื่อไทย เช่น การจัดงบประมาณลงในพื้นที่ของอดีต สส. รวมไปถึงคดีของอดีต สส.ที่กำลังอยู่ในกระบวนการ เป็นต้น

ไม่เพียงเท่านี้ ระยะหลังคนใกล้ตัวทักษิณเริ่มเข้ามาเป็นคดีความด้วย ดังจะเห็นได้จากกรณีของ “พานทองแท้ ชินวัตร” บุตรชายคนเดียวของทักษิณ

พานทองแท้กำลังถูกดำเนินคดีในข้อหาฟอกเงินจากกรณีธนาคารกรุงไทยปล่อยกู้ให้กับกลุ่มกฤษดามหานคร ซึ่งพานทองแท้ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทุจริตในการปล่อยกู้ดังกล่าว จึงไม่ต้องขึ้นศาลฎีกาฯ

แต่เมื่อศาลฎีกาฯ ตัดสินให้ลงโทษจำคุกผู้บริหารธนาคารกรุงไทยที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ปรากฏว่ากรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) ได้เข้ามาขยายผลตรวจสอบเรื่องการฟอกเงิน

จากการตรวจสอบของดีเอสไอพบว่า มีเงินจำนวนหนึ่งเข้าบัญชีพานทองแท้ ฝ่ายผู้ถูกกล่าวหาพยายามชี้แจงว่าเป็นการโอนเงินเพื่อลงทุนซื้อหุ้นและประกอบธุรกิจนำเข้ารถยนต์หรู แต่ดีเอสไอเห็นว่าพยานหลักฐานที่ใช้ชี้แจงนั้นขาดความชัดเจน โดยเฉพาะการอ้างถึงการลงทุนประกอบธุรกิจรถยนต์หรู เพราะไม่มีแผนธุรกิจและไม่มีการจัดตั้งบริษัทเพื่อดำเนินกิจการ

จึงเป็นที่มาที่ทำให้ดีเอสไอรวบรวมพยานหลักฐานและตัดสินใจยื่นให้อัยการสั่งฟ้องต่อศาล

อย่างไรก็ตาม ถ้าว่ากันตามระบบของกระบวนการพิจารณาคดี แน่นอนว่าต้องใช้เวลาอีกพอสมควร เพราะอัยการมีอำนาจหน้าที่ในการตรวจสอบสำนวนให้ครบถ้วน แต่หากว่ากันตามแนวทางทางการเมืองแล้ว คดีของพานทองแท้ก็สร้างผลกระทบอยู่ไม่น้อย

สมาชิกพรรคเพื่อไทยในกลุ่มของอดีต สส. ซึ่งจัดว่าเป็นนักเลือกตั้ง ต่างขวัญเสียไม่น้อยในระยะหลัง เนื่องจากไม่มั่นใจในตัวทักษิณว่านายใหญ่นอกประเทศจะยังลงทุนกับการเลือกตั้งหรือไม่ ภายหลังมีหลายปัจจัยแวดล้อมกดดันครอบครัวชินวัตรพอสมควร

นักเลือกตั้งที่ต้องเว้นวรรคจากการเลือกตั้งมาถึง 4 ปี ย่อมต้องการกลับเข้าสู่อำนาจ แต่การจะกลับเข้ามาในสนามการเมืองนั้นก็ต้องมั่นใจได้ในระดับหนึ่งว่าตัวเองจะไม่ถูกมือที่ไม่เห็นเข้ามาล้วงอีก ซึ่งการจะทำให้ตัวเองปลอดภัยได้ก็คงต้องหนีออกมาจากพรรคเพื่อไทย

ในมุมของทักษิณเอง มองเห็นได้ว่ายังไม่เปิดหน้าสู้เต็มตัวมากนัก ด้านหนึ่งเป็นเพราะการเลือกตั้งยังไม่มีความชัดเจน การออกตัวแรงย่อมไม่เป็นผลดีต่อพรรคเพื่อไทยและครอบครัวชินวัตรในระยะยาว สู้รอเวลาเพื่อให้เกิดความชัดเจนน่าจะดีกว่า

เพียงแต่การรอเวลาอย่างเดียว อาจจะไม่เป็นประโยชน์กับทักษิณอย่างที่คิดเอาไว้ เพราะด้านหนึ่งย่อมต้องการรักษาฐานของตัวเองเอาไว้ด้วย ซึ่งทักษิณจะใช้งานวันเกิดของตัวเองเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับพรรคเพื่อไทย แม้ว่าเวลานี้จะตกเป็นฝ่ายตั้งรับก็ตาม

พรรคเพื่อไทยขาดทักษิณไม่ได้ เช่นเดียวกับทักษิณที่ก็ขาดพรรคเพื่อไทยไม่ได้เช่นกัน โดยสมาชิกพรรคยังเชื่อลึกๆ ว่าถ้าพรรคเพื่อไทยยังมีทักษิณเป็นผู้นำจิตวิญญาณ ชัยชนะของการเลือกตั้งครั้งหน้าต้องอยู่ในมือของพรรค ถึงจะไม่ชนะแบบถล่มทลาย  แต่ก็ยังเป็นเบอร์หนึ่งในทางการเมืองที่เพียงพอต่อการเป็นผู้นำจัดตั้งรัฐบาล

ดังนั้น การเมืองในเวลานี้การยอมตกเป็นฝ่ายรับของทักษิณไม่ได้หมายความว่าเป็นการยอมจำนน แต่อาจเป็นการอดทนเพื่อรอให้อีกฝ่ายหกล้มแล้วค่อยโต้กลับแทน

ประกาศใช้บังคับออกมาเป็นทางการแล้วสำหรับ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561

เดิมที่กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญฉบับนี้มีประเด็นทางการเมืองที่สำคัญ คือ การไม่เซตซีโร่กรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เหมือนกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในทางกลับกัน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ยังได้ไปให้กรรมการ ป.ป.ช.ที่มีลักษณะต้องห้ามบางราย สามารถดำรงตำแหน่งต่อไปได้ จนเป็นที่วิจารณ์อย่างหนัก

อย่างไรก็ดี ประเด็นพิพาทนี้ได้จบลงไปแล้ว ภายหลังศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าการกำหนดให้กรรมการ ป.ป.ช.ที่มีปัญหาดังกล่าวไม่ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ จนนำมาสู่การประกาศใช้กฎหมายดังกล่าวในปัจจุบัน

พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตฉบับใหม่นั้นนับว่ามีหลักการใหม่ที่น่าสนใจพอสมควร ทั้งในแง่ของการป้องกันและการปราบปราม

ด้านการปราบปราม ในภาพรวมแล้วไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงมากนัก อย่างในกรณีของการไต่สวนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง คงเป็นหน้าที่ของ ป.ป.ช.และส่งต่อให้กับอัยการสูงสุดก่อนขึ้นสู่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

แต่มีอยู่มุมหนึ่งพบว่า เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือ กฎหมาย ป.ป.ช.ได้กำหนดกรอบเวลาในการทำงานของ ป.ป.ช.ไว้ชัดเจน

ดังจะเห็นได้จากมาตรา 48 ที่ระบุว่า “เมื่อความปรากฏต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ไม่ว่าจะมีการกล่าวหาหรือไม่ว่ามีการกระทําความผิดที่อยู่ในหน้าที่และอํานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ให้คณะกรรมการ ป.ป.ช.ดําเนินการตามหน้าที่และอํานาจโดยพลัน โดยในกรณีที่จําเป็นต้องมีการไต่สวน ต้องไต่สวนและมีความเห็นหรือวินิจฉัยให้แล้วเสร็จภายในกําหนดเวลาที่คณะกรรมการ ป.ป.ช.กําหนด ซึ่งต้องไม่เกินสองปีนับแต่วันเริ่มดําเนินการไต่สวน”

การวางกรอบไว้ 2 ปีตามมาตรา 48 เป็นโจทย์สำคัญของ ป.ป.ช. เพราะก่อนหน้านี้ ป.ป.ช.ไม่เคยทำงานโดยถูกกดดันในเรื่องของเวลา ทำให้มีบางคดีที่ ป.ป.ช.ใช้เวลาไต่สวนนานกว่า 10 ปี นำมาซึ่งคดีความที่ค้างอยู่ในสารบบของ ป.ป.ช.เป็นจำนวนมาก

ส่วนมุมของการป้องกัน ปรากฏว่า มาตรา 130 กำหนดให้เจ้าหน้าที่ของรัฐยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อหัวหน้าส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐที่ตนสังกัดหรือปฏิบัติงานอยู่ จากเดิมกฎหมายจะบัญญัติไว้เฉพาะตำแหน่งที่สำคัญเท่านั้น อาทิ ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ผู้บริหารท้องถิ่น หรือผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูง

ไม่เพียงเท่านี้ การป้องกันภายใต้กฎหมายฉบับใหม่ ยังมีลักษณะในเชิงรุกด้วย โดยเฉพาะการเข้าไปตรวจสอบการดำเนินการของรัฐบาล ต่างจากเดิมที่จะเป็นลักษณะเชิงรับที่รอให้เกิดการทุจริตก่อน จากนั้น ป.ป.ช.จะเข้าไปตรวจสอบ

“ในกรณีที่คณะกรรมการ ป.ป.ช.มีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการดําเนินการอย่างใดในหน่วยงานของรัฐอันอาจนําไปสู่การทุจริตหรือส่อว่าอาจมีการทุจริต ให้คณะกรรมการ ป.ป.ช.ดําเนินการตรวจสอบโดยเร็ว ถ้าผลการตรวจสอบปรากฏว่ากรณีมีเหตุอันควรระมัดระวัง คณะกรรมการ ป.ป.ช.อาจมีมติด้วยคะแนนเสียงไม่น้อยกว่า 2 ใน 3 ของกรรมการทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ มีหนังสือแจ้งให้หน่วยงานของรัฐดังกล่าวและคณะรัฐมนตรีทราบ พร้อมด้วยข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไข

หน่วยงานของรัฐและคณะรัฐมนตรีมีหน้าที่ต้องดําเนินการตามควรแก่กรณีเพื่อป้องกันมิให้เกิดการทุจริตหรือเกิดความเสียหายต่อประโยชน์ของรัฐหรือประชาชนโดยเร็ว และถ้าไม่เกี่ยวกับความลับของทางราชการให้เปิดเผยให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไป” อำนาจเชิงรุกของ ป.ป.ช.ตามมาตรา 35

ดังนั้น จะเห็นได้ว่า ป.ป.ช.ได้ถูกออกแบบให้มีอำนาจเพิ่มมากขึ้น เพื่อปราบปรามการทุจริต แต่อำนาจที่เพิ่มขึ้นนั้นมีความเป็นไปได้สูงที่จะได้เห็นการใช้แบบเต็มรูปแบบ ภายหลังมีรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง

รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มีการตีกรอบการทำงานของรัฐบาลเอาไว้ค่อนข้างมาก พร้อมๆ กับการถูกตรวจสอบรอบด้านจากทั้งวุฒิสภาและองค์กรอิสระ เช่น ในกรณีของการปฏิรูปประเทศและการบริหารราชการแผ่นดินที่รัฐบาลต้องดำเนินการให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ มิเช่นนั้น อาจนำมาซึ่งการถูกดำเนินคดีอาญา

ไม่ว่ารัฐบาลจะก้าวเดินอย่างไร จะถูกจับตาตลอดเวลา ท่ามกลางความหวาดระแวงว่านายกรัฐมนตรีคนต่อไปจะครองตัวอย่างไร เพื่อไม่ให้ถูกสอยลงจากตำแหน่งกลางอากาศเหมือนกับนายกรัฐมนตรีในอดีต เรียกได้ว่าความมั่นคงในตำแหน่งมีค่อนข้างน้อย

อย่างไรก็ตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต เป็นเพียงหนึ่งในกลไกของการเปลี่ยนผ่านไปสู่การเลือกตั้ง

ทุกอย่างถูกวางไว้เพื่อเปิดทางให้คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) กลับเข้ามาเป็นรัฐบาลอีกครั้ง ทั้งรูปแบบการเลือกตั้ง กติกาของการเลือกตั้ง และการสรรหาองค์กรอิสระในระยะนี้ หรือถ้า คสช.ไม่ได้เป็นรัฐบาล รัฐบาลของนักการเมืองในอนาคตจะต้องเจอกับเครื่องกีดขวางหลายด่านระหว่างการบริหารประเทศผ่านกติกาที่ถูกสร้างในยุคของ คสช.

ที่สุดแล้ว หากจะบอกว่ากฎหมาย ป.ป.ช.อาจเป็นหอกข้างแคร่ในอนาคตสำหรับรัฐบาลของนักการเมือง คงไม่ผิดมากนัก

เปิดหน้าแสดงตัวชัดเจนกันอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดกลุ่มอดีต สส.อุบลราชธานี ออกมาต้อนรับ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ระหว่างการลงพื้นที่ประชุม ครม.สัญจร ท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึง “พลังดูด” ที่ทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ

ไล่มาตั้งแต่ สุพล ฟองงาม อดีต สส.พรรคเพื่อไทย สุชาติ ตันติวณิชชานนท์ อดีต สส.พลังประชาชน โกวิทย์ ธรรมานุชิต อดีตผู้สมัคร สส.ไทยรักไทย วุฒิพงษ์ นามบุตร อดีต สส.ประชาธิปัตย์ ประจักษ์ แสงคำ อดีตผู้สมัคร สส.ชาติพัฒนาเพื่อแผ่นดิน

ถัดมาที่ ​​จ.ศรีสะเกษ ​​อมรเทพ สมหมาย อดีต สส.ชาติพัฒนา, ศิริพงษ์ อังคะสกุลเกียรติ อดีต สส.ชาติไทย ​ ด้าน จ.ยโสธร มี รณฤทธิชัย คานเขต อดีต สส.ไทยรักไทย ​ซึ่งทั้งหมดล้วนแต่มีรายชื่อ​เข้าร่วมกับพรรคพลังประชารัฐเป็นที่เรียบร้อย

ทั้งหมดนี้มี สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกฯ และ​ อุตตม สาวนายน รมว.อุตสาหกรรม ​เป็นผู้ทักทายกลุ่มนักการเมืองที่มารอให้การต้อนรับ

ตอกย้ำให้เห็นว่าสถานการณ์ “ดูด” เวลานี้ส่อเค้าจะบานปลายมากขึ้น​และไม่มีทีท่าจะหยุดลงง่ายๆ

ล่าสุด อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ออกมาวิเคราะห์พลังดูดที่เข้มข้นขึ้นนั้นมาจาก 3 ปัจจัย คือ เงิน ตำแหน่ง และคดีความ

“ผมรับทราบมาว่ามีการเจรจาเรื่องเหล่านี้จริง คนในพรรคประชาธิปัตย์ตกเป็นเป้าในเรื่องเหล่านี้อยู่ แต่ผมเชื่อว่าเขาตกผลึกแล้ว ถ้ามั่นคงในอุดมการณ์ก็อยู่ แต่ถ้ามีเรื่องเหล่านี้ก็ไป เราคงห้ามอะไรไม่ได้ ผมไม่สบายใจที่มีคนพูดเรื่องการย้ายพรรคเพราะมีผลประโยชน์แลกเปลี่ยนเป็นเรื่องปกติทางการเมือง”

สัญญาณสำคัญอยู่ตรงที่ อภิสิทธิ์ มองว่า สิ่งที่เลวร้ายที่สุดคือการนำคดีความมาต่อรองให้ย้ายไปอยู่กับพรรคใหม่ แล้วคดีจะจบ ซึ่งต้องจับตาเพราะรัฐบาลชุดปัจจุบันใช้มาตรา 44 ตีตราไว้หลายคนแล้วตอนนี้จะเคลียร์ให้

สอดรับไปกับกระแสข่าวก่อนหน้านี้ที่มีให้เห็นเรื่อยๆ ถึงความพยายามใช้ประเด็นเรื่องคดีความที่ติดตัวของนักการเมืองแต่ละคนมาเป็นแรงกดดันหวังดึงให้มาร่วมสนับสนุนพรรคพลังประชารัฐ

ที่ผ่านมา สมหญิง บัวบุตร อดีต สส.อำนาจเจริญ พรรคเพื่อไทย ออกมาระบุว่า มีคนติดต่อทาบทามให้ย้ายไปอยู่พรรคใหญ่ 2 พรรค เพื่อแลกกับคดีความ ถ้าหากย้ายไปก็จะไม่มีคดีติดตัว ซึ่งก็ได้ปฏิเสธและกล่าวขอบคุณที่หวังดี เพราะส่วนตัวมีความเชื่อมั่นในพรรคเพื่อไทย

แม้แต่คดีของ วัน อยู่บำรุง ลูกชายของ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง แกนนำพรรคเพื่อไทย ที่ถูกออกหมายจับลงวันที่ 19 ก.ค. 2561 ข้อหาร่วมกันข่มขืนใจผู้อื่นให้การกระทำการใด หรือไม่กระทำการใด หรือจำยอมต่อสิ่งใด โดยทำให้กลัวว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย โดยมีอาวุธ และร่วมกันทำร้ายร่างกายผู้อื่นเป็นเหตุให้ได้รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ซึ่งถูกคุมตัวที่กองปราบโดยไม่ให้ประกันตัวในวันแรก ทำให้ต้องนอนห้องขัง 1 คืน ก่อนศาลอนุญาตให้ประกันตัวไปโดยตีราคาประกัน 3 แสนบาท โดยไม่ได้กำหนดเงื่อนไขแต่อย่างใด

กรณีนี้นับเป็นอีกหนึ่งในคดีที่ถูกมองว่า ตั้งใจใช้คดีความมาเป็นแรงบีบเพื่อกดดันหวังผลให้ย้ายพรรค โดยต้องการแสดงให้อดีต สส.พรรคเพื่อไทย และอดีต สส.เกรดเอทั้งหลาย ได้เห็นว่าขนาดลูกชาย ร.ต.อ.เฉลิม ยังโดนขนาดนี้ คดีความคนอื่นๆ จะหนักขนาดไหนหากไม่ย้ายพรรคไปเข้าด้วยกับพรรคพลังประชารัฐ

วิธีการแบบนี้ไม่ต่างจากกรณีของบรรดาผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอดีตที่เคยถูกพักการปฏิบัติหน้าที่ ตามคำสั่งอาศัยอำนาจตามมาตรา 44 เพราะเกี่ยวข้องกับเรื่องราวการทุจริตหรือเงื่อนงำความไม่โปร่งใสในหลายพื้นที่

จนต่อมาได้รับการปลดล็อกให้กลับมาทำหน้าที่ต่อ ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นเพราะดีลลับให้พลิกขั้วหันมาสนับสนุนพรรคพลังประชารัฐ ซึ่งในช่วงเวลานั้นเริ่มเปิดหน้าปฏิบัติการดูดเต็มสูบ

โดยเฉพาะกับ บุญเลิศ บูรณปกรณ์ นายก อบจ.เชียงใหม่ ที่มีฐานเสียงและขุมกำลังในพื้นที่อันเข้มแข็ง ไม่ต่างจากอีกหลายคนที่ถูกปลดล็อกให้กลับมาทำงานพร้อมกัน เช่น สถิรพร นาคสุข นายก อบจ.ยโสธร มลัยรัก ทองผา นายก อบจ.มุกดาหาร ​ชัยมงคล ไชยรบ นายก อบจ.สกลนคร

แม้แต่กรณีของกลุ่มผู้มีอิทธิพลในพื้นที่จังหวัดต่างๆ ที่ถูกทางการเพ่งเล็งอย่างต่อเนื่อง อาทิ กลุ่มสะสมทรัพย์ จ.นครปฐม เวลานี้กลับถูกบีบให้พลิกขั้วกลับมาสนับสนุนพรรคพลังประชารัฐ ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าใช้จุดอ่อนเรื่องคดีเข้ามาเป็นแรงกดดัน

อีกด้านหนึ่งบรรดานักการเมืองที่หลายคนล้วนแต่มีคดีความในอดีต โดยเฉพาะกับคดีที่ค้างอยู่ในคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ตรงนี้กลายเป็นจุดอ่อนให้ถูกนำมาต่อรอง

ตามกระแสข่าวที่ได้ยินทั้ง วิรัช รัตนเศรษฐ อดีต สส.นครราชสีมา พรรคเพื่อไทย ซึ่งเกี่ยวพันกับคดีทุจริตก่อสนามฟุตซอล สันติ พร้อมพัฒน์ อดีต รมว.พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งยังมีคดีค้างคากรณี ครม.มีมติจ่ายเงินเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบทางการเมืองปี 2548-2553 และยังไม่นับรวมอดีต สส.ผู้มากบารมี อีกหลายคน อาทิ “ชาดา ไทยเศรษฐ์” อดีต สส.อุทัยธานี พรรคชาติไทยพัฒนา กลุ่มตระกูล “สะสมทรัพย์” แห่ง จ.นครปฐม ที่ต้องจำใจย้ายพรรค

ยิ่งในวันที่สังคมกำลังจับตาการทำหน้าที่ของ ป.ป.ช.​ชุดปัจจุบัน ซึ่งถูกมองว่าใกล้ชิดกับทางฝั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ด้วยแล้ว แรงบีบเรื่องคดีจึงดูจะมีน้ำหนักในการกดดันให้ย้ายพรรค มากกว่าเรื่องตำแหน่งหรือผลประโยชน์อื่น

โดยเฉพาะในสถานการณ์การเมืองที่ขั้วอำนาจเก่ายังมีฐานเสียงที่เข้มแข็ง การแทรกตัวเข้าไปชิงเก้าอี้ในพื้นที่ของพรรคพลังประชารัฐจนมีเสียงพอจัดตั้งรัฐบาลได้ อาจไม่ง่ายอย่างที่คาดไว้ แม้จะมีทั้งอำนาจรัฐและอำนาจพิเศษในมือ

จุดอ่อนเรื่องคดีความจึงเป็นอีกไม้ตายที่จะเพิ่มแรงดูดให้เพิ่มมากขึ้นในช่วงสุดท้ายก่อนตลาดปิด

“สามมิตร” กลายเป็นกลุ่มการเมืองที่ไม่ว่าจะขยับตัวไปทางไหนก็ถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด สวนทางกับพรรคการเมืองที่เวลานี้ยังติดล็อกการเมือง ไม่สามารถทำกิจกรรมการเมืองใดๆ ได้ทั้งสิ้น

อย่างที่ทราบกันดีว่าสามมิตรประกอบด้วยบิ๊กการเมืองชื่อดังทั้งสิ้น “สมศักดิ์ เทพสุทิน” อดีตแกนนำกลุ่มมัชฌิมาธิปไตย “สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ” อดีตเลขาธิการพรรคไทยรักไทย โดยมีข้อต่อสำคัญที่ถูกมองว่าเชื่อมถึงคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) อย่าง “สมคิด จาตุศรีพิทักษ์” รองนายกรัฐมนตรี

แบ็กกราวด์ทางการเมืองของทั้ง 3 คน ล้วนมาจากพรรคไทยรักไทย เมื่อครั้ง “ทักษิณ ชินวัตร” เป็นหัวหน้าพรรคในฐานะผู้ทรงอิทธิพลการเมืองสูงสุดเวลานั้น จึงไม่แปลกที่จะรู้ว่าหากต้องการจะมีชัยในสนามเลือกตั้งและสร้างพรรคการเมืองให้เข้มแข็งแล้วจะต้องทำอย่างไร ซึ่งเวลานี้สามมิตรก็พยายามนำแนวทางของทักษิณมาต่อยอดอย่างมีนัยสำคัญ

ในอดีต “ทักษิณ” สร้างฐานทางการเมืองด้วยการควบรวมพรรค เพราะพื้นฐานของทักษิณมาจากพรรคพลังธรรม ซึ่งไม่มีฐานคะแนนเสียง สส.ในพื้นที่ภาคอีสานและภาคเหนือเท่าใดนัก จึงเป็นที่มาของการนำพรรคเสรีธรรม พรรคความหวังใหม่ และพรรคชาติพัฒนา มาอยู่ใต้ร่มเงาของพรรคไทยรักไทย

ความใหญ่ของพรรคไทยรักไทย ทำให้มีกรรมการบริหารมากกว่า 100 คน แม้ภายในจะแบ่งเป็น “วัง” และมีหัวหน้าวังคอยดูแล สส. แต่ทุกวังดังกล่าวต่างล้วนขึ้นตรงกับ “ทักษิณ”

สามมิตรก็เดินตามรอยเท้าแทบจะเหมือนทุกก้าว ดังจะเห็นได้ว่าเวลานี้กำลังทาบทามอดีต สส. กลุ่มการเมือง เข้ามาร่วมงานกับกลุ่มสามมิตร โดยมีเป้าหมายหลักอยู่ที่กลุ่มอดีต สส.ภาคอีสานและภาคเหนือของพรรคเพื่อไทย

ถึงการเลือกตั้งครั้งนี้มีแนวโน้มว่าเขตเลือกตั้งจะลดลง ซึ่งหมายถึงจำนวน สส.แบบแบ่งเขตเลือกตั้งย่อมจะน้อยลงไปด้วย แต่ถึงอย่างไรเสียจำนวน สส.ภาคเหนือและอีสานยังเป็นฐานสำคัญของการจัดตั้งรัฐบาลอยู่วันยังค่ำ เรียกได้ว่าพรรคใดมีส่วนแบ่ง สส.อีสานและเหนือมากที่สุด พรรคนั้นย่อมมีโอกาสเป็นรัฐบาลมากกว่าพรรคการเมืองอื่น

หากจะบอกว่าทักษิณดูดยกพรรค กลุ่มสามมิตรก็ดูดยกกลุ่ม

ส่วนนโยบายทางการเมือง กลุ่มสามมิตรแทบจะลอก “ประชานิยม” ของทักษิณมาเกือบหมด เช่น นโยบายโค 1 ล้านตัว และผลักดันราคาข้าวนาปรังที่ราคาไม่ต่ำกว่า 8,000 บาท เน้นซื้อใจประชาชนรากหญ้าเป็นหลัก เพื่อให้ตัวเองเป็นรัฐบาล

แต่อย่างไรก็ดี ยังมีคำถามว่าความเคลื่อนไหวของกลุ่มสามมิตรเวลานี้เป็นของจริงหรือไม่

ปฏิเสธไม่ได้ว่าสาเหตุหนึ่งที่ทำให้กลุ่มสามมิตรเดินเกมการเมืองได้สะดวกกว่าพรรคการเมืองใดนั้น เป็นเพราะ คสช.ไม่ได้ออกมาห้ามอย่างชัดเจนมากนัก มีแต่เพียงการพูดในทำนองว่าทุกอย่างต้องเป็นไปตามกติกาเท่านั้น

ด้วยเหตุนี้เอง เวลากลุ่มสามมิตรไปที่ไหน บรรดานักเลือกตั้งทั้งหลายก็ไม่ค่อยกล้าปฏิเสธเท่าใดนัก เพราะการปฏิเสธกลุ่มสามมิตร ด้านหนึ่งอาจหมายถึงการปิดประตูใส่หน้า คสช.เช่นกัน

ในมุมของนักเลือกตั้งเวลานี้ ย่อมรู้ดีว่าการออกตัวแรงเลือกข้างใดข้างหนึ่งอย่างชัดเจนย่อมไม่เป็นผลดีต่อตัวเองแน่นอน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับบรรดากลุ่มอดีต สส.พรรคเพื่อไทย

ผลโพลหรือผลสำรวจคะแนนความนิยมทางการเมืองที่ออกมา แม้กระแสจะสนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ให้เป็นนายกรัฐมนตรี แต่ในมุมหนึ่ง “พรรคเพื่อไทย” ก็อยู่ในลำดับบนๆ ของพรรคการเมืองที่ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน

แสดงให้เห็นว่าท่ามกลางการคุมอำนาจเบ็ดเสร็จของ คสช. ปรากฏว่าไม่สามารถทำให้พรรคเพื่อไทยและทักษิณลดอิทธิพลที่มีต่อการเมืองไทยได้เท่าใด

เมื่อกระแสของพรรคเพื่อไทยยังดีอยู่ ส่งผลให้นักเลือกตั้งเกรดเอของพรรคเพื่อไทยเกิดอาการลังเลไม่น้อย เพราะการทิ้งทักษิณย่อมไม่ต่างอะไรกับการเอาตัวเองไปถูกประหารในสนามเลือกตั้ง แต่ครั้นจะไม่ทอดไมตรีกับสามมิตรเอาไว้บ้าง ก็ดูเหมือนจะเปิดหน้าท้ารบกับ คสช.เกินไป ซึ่งไม่ต่างอะไรกับการเหยียบเรือสองแคมของนักเลือกตั้ง

ตรงนี้เองอาจเป็นจุดเสียเปรียบของกลุ่มสามมิตรก็ว่าได้ เพราะนักเลือกตั้งเองก็ไม่ต้องการจะแพ้ในการเลือกตั้ง ทำให้ยังไม่อาจเทใจมาให้กับกลุ่มสามมิตรอย่างเต็มร้อย

ยิ่งไปกว่านั้น จังหวะและเวลาของการย้ายพรรคในเวลานี้ยังไม่ลงล็อกมากนัก เนื่องจากรัฐธรรมนูญกำหนดให้ผู้สมัคร สส.ต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมืองติดต่อกัน 90 วันจนถึงวันเลือกตั้ง แต่ขณะนี้การเลือกตั้งยังไม่มีการกำหนดวันชัดเจน เท่ากับว่าการแสดงพลังดูดช่วงนี้อาจจะยังไม่ใช่ของจริง ต้องรอให้เกิดวันเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ เวลานั้นตลาดการโยกย้าย สส.น่าจะคึกคักมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ถึงพรรคเพื่อไทยจะมีอิทธิพลอยู่ในระดับหนึ่ง แต่กลุ่มสามมิตรได้ก้าวเข้าสู่การเป็นหนึ่งในกลุ่มการเมืองที่กำลังมีราคาทางการเมือง เพราะมีผู้ให้การสนับสนุนในหลายๆ ด้าน ซึ่งสร้างแรงดึงดูดให้กับนักเลือกตั้งที่มีความกล้าพอจะทิ้งพรรคเพื่อไทย

เมื่อกลุ่มสามมิตรชิงเดินหมากการเมืองก่อนทุกพรรคการเมือง ย่อมทำให้ตัวเองมีความได้เปรียบ แม้เวลานี้จะถูกกังขาว่าเป็นของจริงหรือไม่ แต่ถ้าเดินหน้าเก็บแต้มและดูดนักเลือกตั้งได้ต่อเนื่องอย่างที่ทำอยู่ พรรคการเมืองใหญ่ในปัจจุบันก็คงจะหนาวๆ ร้อนๆ เช่นกัน

เมื่อเข้าสู่ช่วงปลายเดือน ก.ค.ของแต่ละปี มักจะพบความเคลื่อนไหวของกองทัพเกี่ยวกับการจัดทำบัญชีโยกย้ายนายทหารประจำปี ตามกำหนดการ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.กลาโหม จะเป็นประธานการประชุมสภากลาโหม  เพื่อพิจารณาบัญชีโยกย้ายทหารใน วันที่ 25 ก.ค.

ในปีนี้เป็นช่วงเวลาที่สำคัญมากกว่าทุกครั้งในรอบ 4 ปี ภายใต้การบริหารประเทศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)

ความสำคัญประการแรกเห็นจะเป็นการที่ปีนี้จะมีนายทหารระดับผู้นำเหล่าทัพเกษียณอายุราชการพร้อมกันยกแผง ประกอบด้วย “บิ๊กเข้” พล.อ.เทพพงศ์ ทิพยจันทร์ ปลัดกระทรวงกลาโหม “บิ๊กต๊อก” พล.อ.ธารไชยยันต์ ศรีสุวรรณ ผบ.ทหารสูงสุด “บิ๊กเจี๊ยบ” พล.อ.เฉลิมชัย สิทธิสาท ผบ.ทบ.  “บิ๊กนุ้ย” พล.ร.อ.นริส ประทุมสุวรรณ ผบ.ทร. และ “บิ๊กจอม” พล.อ.อ.จอม รุ่งสว่าง ผบ.ทอ.

โฟกัสไปที่กองทัพบก ซึ่งเป็นจุดศูนย์อำนาจในยุคนี้ พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงในตำแหน่งสำคัญหลายเก้าอี้ โดยเฉพาะในไลน์ “5 เสือ ทบ.”

พล.อ.อภิรัชต์ คงสมพงษ์ “บิ๊กแดง” ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก (ตท.20) ขึ้นเป็น ผบ.ทบ. ตามคาด และขยับ พล.อ.ณัฐพล นาคพาณิชย์ เสนาธิการทหารบก (ตท.20) ขึ้นเป็นรองผู้บัญชาการทหารบก พล.ท.กู้เกียรติ ศรีนาคา หรือแม่ทัพตู่ แม่ทัพภาคที่ 1 (ตท.20) และ พล.ท. วิจักขฐ์ สิริบรรสพ แม่ทัพภาคที่ 3 (ตท.18) ขึ้นมาเป็นผู้ช่วย ผบ.ทบ.ด้วยกันทั้งคู่ ส่วน พล.ท.ธีรวัฒน์ บุณยะวัฒน์ รองเสนาธิการทหารบก (ตท.19) ขึ้นเป็นเสนาธิการทหารบก

ส่วนตำแหน่งอื่นๆ ที่มีการวางตัวกันไว้แล้ว เช่น พล.อ.ณัฐ อินทรเจริญ รองปลัดกระทรวงกลาโหม (ตท.20) ขึ้นเป็นปลัดกระทรวงกลาโหม พล.อ.พรพิพัฒน์ เบญศรี เสนาธิการทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุด (ตท.18) ขยับขึ้นเป็น ผบ.ทหารสูงสุด พล.ร.อ.ลือชัย รุดดิษฐ์ รอง ผบ.ทร. (ตท.18) ขยับขึ้นเป็น ผบ.ทร. พล.อ.อ.ชัยพฤกษ์ ดิษยะศริน (ตท.18) ขยับขึ้นเป็น ผบ.ทอ.

ความสำคัญประการต่อมาของการโยกย้ายนายทหารประจำนี้คือ การรองรับเพื่อนำไปสู่การเลือกตั้ง

อย่างที่ทราบกันดีว่าเวลานี้ประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่การเลือกตั้งตามโรดแมป เหลือเพียงแต่การรอให้ร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. และร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. มีผลใช้บังคับ ทุกอย่างก็เดินหน้าอย่างเต็มกำลัง

นอกจากนี้ การเลือกตั้งครั้งนี้มีความสำคัญกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา เพราะจะเป็นการเดิมพันครั้งสำคัญของ คสช. ที่ต้องการกลับเข้ามาสู่อำนาจอีกครั้ง เพื่อสานต่อภารกิจการปฏิรูปประเทศและการสร้างความปรองดอง ผ่านการผลักดันให้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรี อีกสมัย

ด้วยเหตุนี้การจัดกำลังกองทัพในระยะนี้ต้องได้คนที่ไว้วางใจเป็นพิเศษขึ้นมาทำหน้าที่คุมกองทัพ จึงไม่แปลกที่ชื่อของ “บิ๊กแดง” จะอยู่ในใจของ คสช.มาตั้งแต่แรก

พล.อ.อภิรัชต์ เป็นหนึ่งในนายทหารที่ครบเครื่องทั้งเรื่องการเมืองและการทหาร

เรื่องการทหารก็มีบทบาทในฐานะผู้คุมกำลังมาโดยตลอด ทั้งตำแหน่ง ผู้บัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ รองแม่ทัพภาคที่ 1 แม่ทัพน้อยที่ 1 แม่ทัพภาคที่ 1 เรียกได้ว่าเติบโตมาตามเส้นทางของนายทหารที่จะขึ้นมาเป็นเบอร์หนึ่งของกองทัพบก

ส่วนการเมืองนั้นได้ผ่านเหตุการณ์สำคัญทางการเมืองมาแล้วเช่นกัน โดยเฉพาะการชุมนุมแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) เมื่อปี 2553 เมื่อครั้งเป็นผู้บังคับการกรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักของศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน (ศอฉ.)

ในช่วงปี 2557 ภายหลังการรัฐประหารของ คสช. พล.อ.อภิรัชต์ ถูก คสช.วางตัวให้ทำหน้าที่ดูแลความสงบมาจนถึงช่วงหลังรัฐประหาร 2557 พล.อ.อภิรัชต์ ได้รับความไว้วางใจจาก คสช.ให้เข้าไปรับงานสำคัญต่อเนื่อง ตั้งแต่เรื่องดูแลความสงบเรียบร้อย ไปจนถึงเรื่องแก้ปัญหาขายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา

แม้โดยพื้นฐานแล้ว พล.อ.อภิรัชต์ จะเป็นนายทหารในกลุ่มวงศ์เทวัญ ไม่ใช่บูรพาพยัคฆ์เหมือน พล.อ.ประยุทธ์ หรือ พล.อ.ประวิตร แต่สถานการณ์ในยามนี้ผู้นำเหล่าทัพและรัฐบาลต่างเห็นตรงกันว่าหากยังแบ่งเหล่าและก๊กกันในกองทัพ โอกาสที่จะพ่ายแพ้ให้กับฝ่ายตรงข้ามมีความเป็นไปได้สูง

ดังนั้น การแต่งตั้งกองทัพบกในระยะหลังจึงไม่ได้มาจากสายบูรพาพยัคฆ์เป็นหลัก ดังจะเห็นได้จากการขึ้นมาเป็น ผบ.ทบ.ของ พล.อ.เฉลิมชัย ที่อยู่ในกลุ่มทหารสงครามพิเศษ ทุกกลุ่มในกองทัพยอมถอยให้กันเพื่อรักษาไว้ซึ่งเสถียรภาพของกองทัพ

ภารกิจหนักของ “บิ๊กแดง” ในวันข้างหน้าอยู่ที่การเลือกตั้งเป็นหลัก

กองทัพจะต้องเป็นกำลังหลักในการควบคุมความสงบในช่วงระยะเปลี่ยนผ่าน เนื่องจากเมื่อการเมืองไทยเข้าสู่โหมดการเลือกตั้งอย่างเต็มตัว เกมการเมืองทั้งบนดินและใต้ดินจะปรากฏให้เห็นเป็นระยะ และแน่นอนว่า คสช.และ พล.อ.ประยุทธ์ ย่อมถูกเป็นเป้าโจมตีในครั้งนี้

ที่สุดแล้วการขึ้นมาเป็น ผบ.ทบ.ของ พล.อ.อภิรัชต์ จึงมีงานหนักและใหญ่กว่า ผบ.ทบ.ในยุค คสช.อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะศึกนี้มีการเดิมพันสูงกว่าทุกครั้ง

ประเมินทิศทางลมแล้วเวลานี้โอกาสกลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ดูจะได้เปรียบมากกว่าคู่แข่งจากพรรคอื่นๆ ด้วยหลายปัจจัยทั้งทางตรงและทางอ้อม

ประการแรก ด้วยอำนาจรัฐกับการบริหารราชการแผ่นดินต่อเนื่องกว่า 4 ปี ผลงานอันปรากฏในช่วงเวลาที่ผ่านมาย่อมสามารถเรียกคะแนนนิยมได้ในหลายพื้นที่ ไม่มากก็น้อย สะท้อนผ่านผลสำรวจความคิดเห็นจากหลายสำนักที่ประชาชนยังมีความเชื่อมั่นในตัว พล.อ.ประยุทธ์

ยิ่งในวันที่คู่แข่งทางการเมืองไม่อาจออกมาดำเนินกิจกรรม ด้วยคำสั่ง คสช. หรือแม้แต่การจะแสดงความคิดความเห็นทางการเมืองที่ยังถูกปิดกั้นด้วยแล้ว ย่อมทำให้บทบาทของนักการเมืองจากแต่ละพรรคที่เคยมีฐานเสียงที่เหนียวแน่นของตัวเองเริ่มอ่อนแรงลงไปเรื่อยๆ

ที่สำคัญในระยะหลังรัฐบาล คสช.เริ่มเปิดเกมรุกทั้งการอัดฉีดเม็ดเงินผ่านโครงการต่างๆ กระจายลงไปในแต่ละภูมิภาค ยังไม่รวมกับการเดินสายลงพื้นที่หอบคณะรัฐมนตรีลงไปจัดประชุม ครม.สัญจร ทั้งหัวเมืองหลัก หัวเมืองรอง ที่ว่ากันว่าเป็นยุทธศาสตร์การเร่งกอบกู้ความเชื่อมั่นและสร้างคะแนนนิยม

ประการที่สอง กฎกติกาที่สร้างความได้เปรียบให้กับฝั่ง คสช. จนถึงขั้นถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นหนึ่งในความพยายามเพื่อปูทางสู่การสืบอำนาจของ คสช. ไล่มาตั้งแต่ระบบเลือกตั้งแบบจัดสรรปันส่วนผสมที่แม้จะแพ้เลือกตั้ง แต่คะแนนที่ได้รับก็ยังสามารถนำไปคำนวณเป็นระบบบัญชีรายชื่อ

ระบบนี้ว่ากันว่าจะเอื้อให้พรรคขนาดกลางขนาดเล็กได้ที่นั่งเพิ่มมากขึ้น ตรงกันข้ามกับพรรคขนาดใหญ่ที่เมื่อได้ สส.ระบบเขตจำนวนมากแล้ว ย่อมไปตัดโอกาสที่จะได้คะแนนบัญชีรายชื่อ ต่างจากระบบแยกบัตรลงคะแนนระหว่าง สส.เขต และ สส.บัญชีรายชื่อ

อีกทั้งเงื่อนไขตามบทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดให้ 250 สว.​ซึ่งมาจากการคัดเลือกของ คสช. มีส่วนร่วมเลือกนายกรัฐมนตรีร่วมกับ สส. 500 เสียง อันมีที่มาจากการเลือกตั้ง ซึ่งจะเป็นตัวช่วยที่สำคัญที่ทำให้ คสช.ได้เปรียบในการรวมเสียงจัดตั้งรัฐบาล

โดยเฉพาะในสภาพที่ไม่มีพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งจะสามารถเอาชนะเลือกตั้งได้คะแนนเสียงแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาด โอกาสรวบรวมเสียง สส.เพื่อจัดตั้งรัฐบาลได้นั้นย่อมไม่ง่าย

ประการที่สาม ความอ่อนแอของพรรคการเมืองทั้งในแง่ถูกแช่แข็งมานานกว่า 4 ปี และจนถึงเวลานี้ยังไม่สามารถดำเนินกิจกรรมใดๆ ได้ แม้แต่การประชุมวางแผนกำหนดนโยบายหรือวางตัวผู้สมัคร ซึ่งจะทำให้พรรคการเมืองเดิมเสียเปรียบพรรคการเมืองที่ประกาศสนับสนุนรัฐบาล คสช.

ยิ่งกว่านั้นด้วยระบบกติกาใหม่ ทั้งเรื่องการจัดหาสมาชิก จัดตั้งสาขาพรรค เรื่อยไปจนถึงเรื่องไพรมารีโหวตหรือการคัดเลือกผู้สมัครเบื้องต้นที่จะต้องผ่านการมีส่วนร่วมของสมาชิกพรรค อันจะทำให้ต้องใช้เวลาในการดำเนินการกับระบบใหม่ที่ไม่เคยดำเนินการมาก่อนยิ่งจะทำให้เกิดความสับสนวุ่นวาย

อีกทั้งปรากฏการณ์ “ดูด” ที่กำลังรุกคืบขยายวงไปยังพรรคการเมืองต่างๆ เพื่อมาเสริมทีมสร้างความเข้มแข็งให้กับ “พรรคพลังประชารัฐ” ผ่านการขับเคลื่อนของ “กลุ่มสามมิตร” สอดรับกับการเปิดหน้าประกาศตัวย้ายพรรคของอดีต สส.หลายคนในช่วงเวลาที่ผ่านมา

ขณะที่พรรคขนาดใหญ่หลายพรรคยังมีปัญหาภายใน ทั้งพรรคเพื่อไทยเองที่นอกจากจะมีปัญหาแรงกดดันรุมเร้าจากภายนอกแล้ว อีกด้านหนึ่งยังมีปัญหาเรื่องเอกภาพภายในพรรคที่หนักกหน่วงไม่แพ้กัน

เมื่อจนถึงเวลานี้ก็ยังไม่อาจหาตัวคนที่จะมาคุมทัพนำเพื่อไทยลงสนามเลือกตั้งอันจะเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่ายได้ เมื่อ คุณหญิงสุดารัตน์​ เกยุราพันธุ์ ที่เคยได้รับไฟเขียวจากต่างแดนก็ดูจะไม่สามารถกู้ความเป็นเอกภาพกลับคืนมาได้ จนกระตุ้นให้อดีต สส.หลายคนเริ่มไหลออก

อีกฝั่งการผลักดันของกลุ่มเจ๊แดงที่ต้องการชูให้ สมชาย วงศ์สวัสดิ์ อดีตนายกฯ กลับมารับหน้าที่สมานรอยร้าวในพรรคก็ยังไม่มีสัญญาณตอบรับ จนทำให้สภาพภายในยังยักแย่ยักยันจนขับเคลื่อนลำบาก

​ประการที่สี่ ทั้งในแง่องค์กรอิสระควบคุมการเลือกตั้ง โดยเฉพาะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ซึ่งถูกคัดเลือกในช่วงนี้ก็ยังถูกตั้งข้อสังเกตถึงการทำหน้าที่ว่าจะสามารถคุมการเลือกตั้งในอนาคตว่าจะดำรงความเป็นกลางได้มากน้อยแค่ไหน อย่างไร

ยังไม่รวมกับมือไม้แขนขาของกองทัพที่ฝังตัวอยู่ในพื้นที่มายาวนานนับตั้งแต่หลังรัฐประหารเพื่อควบคุมดูแลความเคลื่อนไหวของแต่ละพื้นที่ สอดรับไปกับกระแสข่าวเรื่องความพยายามต่อสายดึงสมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมาเป็นมือไม้ช่วยทำพื้นที่อีกแรง

ประการสุดท้าย การเติบโตของพรรคขนาดกลางและพรรคขนาดเล็กที่จะแบ่งคะแนนกันเอง ทำให้โอกาสที่จะเกิดพรรคขนาดใหญ่เป็นไปได้ยาก เมื่อพรรคพลังประชารัฐเองก็ต้องแบ่งคะแนนกับเพื่อไทย ขณะที่ประชาธิปัตย์ต้องแบ่งคะแนนกับรวมพลังประชาชาติไทย ในขณะที่ภูมิใจไทยไปจนถึงอนาคตใหม่ ก็ล้วนแต่ต้องการจะพุ่งเป้าแบ่งคะแนนชิงเก้าอี้ระบบบัญชีรายชื่อซึ่งไม่ต้องชนะระบบเลือกตั้ง

ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ล้วนแต่เป็นข้อได้เปรียบของ คสช. และทำให้ พล.อ.ประยุทธ์ ได้เปรียบกว่าหลายๆ ฝ่ายในการเลือกตั้งครั้งนี้

สถานการณ์การเมืองขณะนี้คงไม่มีประเด็นไหนน่าสนใจเท่ากับว่าความคึกคักของการดูดอดีต สส. นับตั้งแต่กลุ่ม “สามมิตร” เปิดตัวอย่างไม่เป็นทางการ

แกนนำกลุ่มสามมิตรที่เปิดตัวออกมาให้เห็นบ้างนั้นส่วนใหญ่ก็เป็นคนหน้าเดิมที่คอการเมืองรู้จักกันอยู่แล้ว หนำซ้ำยังเป็นกลุ่มคนที่เคยทำงานร่วมกับ “ทักษิณ ชินวัตร” มาตั้งแต่สมัยพรรคไทยรักไทยเรืองอำนาจเมื่อกว่าทศวรรษก่อนหน้านี้มาแล้วทั้งนั้น เรียกได้ว่า “ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่” รู้ไส้รู้พุงกันเป็นอย่างดี

การเดินเกมของกลุ่มสามมิตรเวลานี้ พุ่งเป้าไปที่พรรคเพื่อไทยเป็นหลัก เนื่องจากพรรคเพื่อไทยเป็นพรรคที่ครองอิทธิพลในภาคอีสานและภาคเหนือ ภายใต้หลักการที่กลุ่มสามมิตรเชื่อว่าถ้าแชร์ส่วนแบ่ง สส.อีสานและภาคเหนือมาจากพรรคเพื่อไทยได้เกิน 50-60% ก็เพียงพอที่จะทำให้พรรคเพื่อไทยไม่มีจำนวน สส.มากพอในการเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลได้

ดูๆ ไปแล้วเหมือนกับโมเดลเมื่อครั้งที่ สส.พรรคพลังประชาชนโดนดูดออกมามากกว่า 30 คน เพื่อมาสนับสนุนให้พรรคประชาธิปัตย์ จนพรรคพลังประชาชนกลายเป็นฝ่ายค้านมือสมัครเล่นในเวลานั้น

ส่วนภาคอื่นๆ ยกเว้นภาคใต้น่าจะพอมีโอกาสเจาะได้บ้าง หากบรรยากาศทางการเมืองในช่วงก่อนลงคะแนนเป็นใจให้กับกลุ่มสามมิตร

ด้วยเหตุนี้ จึงได้ปรากฏข่าวว่ากลุ่มสามมิตรเปิดหน้าทาบทามอดีต สส.พรรคเพื่อไทย แบบเต็มที่ ซึ่งล่าสุดไม่เว้นแม้แต่การเจาะฐานมวลชนเสื้อแดงให้เอาใจออกห่างพรรคเพื่อไทย

“กลุ่มสามมิตรได้พยายามเดินสายเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับฝ่ายต่างๆ หลายกลุ่ม โดยเฉพาะกับกลุ่ม นปช. ซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่ในภาคอีสาน หากได้หลอมรวมความคิดเรื่องการสร้างความเข้มแข็งให้กับประชาชน เกษตรกร ชาวไร่ ชาวนาได้ ก็จะเป็นแนวทางการปรองดองเพื่อความเจริญก้าวหน้าของประเทศชาติ” การเปิดเผยจาก “ภิรมย์ พลวิเศษ” เลขากลุ่มสามมิตร

เพียงแค่ขยับตัวทำลายฐานเสื้อแดงของกลุ่มสามมิตร ดูเหมือนว่าจะเริ่มเห็นผลระดับหนึ่ง หลังจากบรรดาแกนนำเสื้อแดงในภาคอีสานมีท่าทีตอบรับกลุ่มสามมิตร พร้อมกับดิสเครดิตแกนนำเสื้อแดงส่วนกลาง

“การเลือกตั้งครั้งหน้าพร้อมที่จะสนับสนุนใครก็ได้ที่พูดจริง ทำจริง ใกล้ชิดกับประชาชน เป็นนายกรัฐมนตรี แม้แต่ พล.อ.ประยุทธ์ ถ้ามาอย่างถูกต้องจากการเลือกตั้ง

สิ่งที่พวกผมเสียใจที่สุดก็คือการสูญเสียชีวิตของพี่น้องคนเสื้อแดงที่รัฐบาลของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ รับปากว่าจะเร่งดำเนินการเอาคนผิดมาลงโทษให้ได้โดยเร็ว แต่ผ่านไปกว่า 3 ปี ก็ยังไม่สามารถเอาคนผิดมาลงโทษได้เลย” เทพพนม นามลี แกนนำเสื้อแดงสุรินทร์ ระบุ

เรียกได้ว่ากลุ่มสามมิตรกำลังบุกใส่พรรคเพื่อไทยทั้งหน้าบ้านและหลังบ้านกันเลยทีเดียว

แต่กระนั้น ถ้าจะมองกันจริงๆ แล้ว ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการดูดอดีต สส.และกลุ่มการเมืองตอนนี้ ยังคงเป็นเพียงการอุ่นเครื่องเบื้องต้นเท่านั้น

กล่าวคือ รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มาตรา 97 กำหนดว่าบุคคลผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็น สส. จะต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแต่เพียงพรรคการเมืองเดียวเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 90 วันนับถึงวันเลือกตั้ง

ประกอบกับการจะลงรับสมัครเลือกตั้ง สส.ได้นั้นยังต้องผ่านกระบวนการทำไพรมารีโหวตของพรรคการเมืองอีก มิเช่นนั้นจะไม่สามารถลงสมัครรับเลือกตั้ง สส.ได้

เท่ากับว่าความชัดเจนและการจะลงหลักปักฐานของพวกนักเลือกตั้งจะเกิดขึ้นอย่างเป็นทางการ ต่อเมื่อมีวันเลือกตั้งที่ชัดเจนก่อน จากนั้นค่อยมาหาทางลงพรรคการเมืองเพื่อให้ครอบคลุมเวลา 90 วันตามรัฐธรรมนูญ และการทำไพรมารีโหวตตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

เมื่อความชัดเจนยังไม่เกิดขึ้น ดังนั้น หากจะบอกว่าการพยายามดูดอดีต สส.และกลุ่มการเมืองขณะนี้ เป็นการกำหนดราคาทางการเมืองคงไม่แปลกนัก

ระบบการเลือกตั้งที่จะนำมาใช้ในการเลือกตั้งครั้งต่อไปนั้นจะแตกต่างไปจากเดิมอย่างที่หลายฝ่ายทราบกันดีที่มีชื่อ “ระบบจัดสรรปันส่วนผสม”

วิธีการเลือกตั้งดังกล่าวส่งผลให้คะแนนของผู้แพ้ในอันดับสองหรือสามมีความหมายขึ้นมาทันที เพราะจะถูกนำไปคำนวณเพื่อหาจำนวน สส.บัญชีรายชื่อ

นักเลือกตั้งเกรดเอ เกรดบี หรือแม้แต่เกรดซี จึงเป็นคนที่มีราคาทางการเมืองขึ้นมาทันที จะมีราคามากหรือน้อยก็แตกต่างกันไปตามราคาค่างวดและผลงานที่ผ่านมา

กลุ่มสามมิตรก็รู้ถึงตรรกะนี้ ถึงได้พยายามทาบทามล่วงหน้าอดีต สส.ที่พอจะมีราคาอยู่บ้างเอาไว้ก่อน เพื่อไม่ให้ถูกโก่งราคาจนเกินไป โดยกลุ่มสามมิตรมีแรงดึงดูดน่าสนใจตรงที่มีท่อต่อไป คสช. ทำให้นักเลือกตั้งที่เข้ามาอยู่กับกลุ่มสามมิตรน่าจะพอวางใจได้ว่าจะไม่ถูกปรับทัศนคติเหมือนกับเมื่อครั้งอยู่กับพรรคเพื่อไทย

แต่กระนั้น การเมืองไทยมีพลวัตที่เปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลา ขึ้นอยู่กับปัจจัยและเงื่อนไขหลายประการ ตอนนี้นักเลือกตั้งอาจมีใจให้กับ คสช.ในฐานะเป็นผู้ทรงอิทธิพล แต่เมื่อวันใดที่ฟ้าเปิดแล้ว พรรคการเมืองสามารถทำกิจกรรมได้อย่างอิสระ มีความเป็นไปได้ที่สายน้ำย่อมไหลย้อนกลับได้เหมือนกัน

อย่าได้แปลกใจว่าทำไมพรรคเพื่อไทยถึงนิ่งกับพลังดูดในเวลานี้ เพราะเข้าใจถึงสัจธรรมข้อนี้เป็นอย่างดี

ทุกย่างก้าวของ “บิ๊กตู่” พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) กลายเป็นที่น่าจับตามองของทุกฝ่ายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะการประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจรแต่ละครั้ง

สาเหตุที่การประชุม ครม.สัญจรถูกมองว่ามีนัยทางการเมือง เนื่องจากเกิดขึ้นท่ามกลางกระแสข่าวความพยายามดึงอดีต สส.พรรคเพื่อไทย และพรรคการเมืองอื่นๆ ของกลุ่มสามมิตร เพื่อเป็นฐานกำลังสนับสนุนในการเลือกตั้งและผลักดันให้ พล.อ.ประยุทธ์ กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง

อีกทั้งเมื่อมีการประชุม ครม.สัญจรในพื้นที่จังหวัดใด จังหวัดนั้นจะได้รับการอนุมัติโครงการอย่างมีนัยสำคัญเหมือนกันทุกครั้งตลอดการประชุม ครม.สัญจร 4 ครั้งที่มีขึ้นในปี 2561

ครั้งที่ 1 ระหว่างวันที่ 5-6 ก.พ. ที่ จ.จันทบุรี และตราด

สั่งการกระทรวงมหาดไทยโดยกรมโยธาธิการและผังเมืองรับไปพิจารณาศึกษาการออกแบบก่อสร้างถนนเส้นทางเลียบชายทะเล จ.ชลบุรี และให้กระทรวงคมนาคมพิจารณาสนับสนุนการปรับปรุงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้เส้นทางโดยการเพิ่มช่องทางจราจร โดยให้คำนึงถึงการเชื่อมโยงพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษตะวันออก (EEC) และพื้นที่ระหว่างจังหวัดในภาค

ครั้งที่ 2 ระหว่างวันที่ 5-6 มี.ค. ที่ จ.เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์

โครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่ช่วงนครปฐม-หัวหิน ของการรถไฟแห่งประเทศไทย รวมไปถึงเดินหน้ายุทธศาสตร์การพัฒนาด้านคมนาคมขนส่งของกระทรวงคมนาคมในพื้นที่กลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง (จ.สมุทรสาคร สมุทรสงคราม เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์) เพื่อมุ่งสู่การเป็นศูนย์กลางคมนาคมและระบบโลจิสติกส์

ครั้งที่ 3 ระหว่างวันที่ 7-8 พ.ค. ที่ จ.บุรีรัมย์ และสุรินทร์

พัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการแก้ไขปัญหาอุทกภัยและภัยแล้ง เช่น โครงการพัฒนาแก้มลิงลุ่มน้ำชีเพื่อป้องกันอุทกภัยในพื้นที่ จ.ชัยภูมิ และจังหวัดใกล้เคียง โครงการก่อสร้างระบบกระจายน้ำเพื่อช่วยเหลือพื้นที่แล้งซ้ำซาก จ.สุรินทร์ และบุรีรัมย์ เพื่อเร่งการระบายน้ำในฤดูน้ำหลากและเก็บน้ำไว้ในลำน้ำช่วงปลายฤดูฝน

ครั้งที่ 4 ระหว่างวันที่ 11-12 มิ.ย. ที่ จ.พิจิตร และนครสวรรค์

กำหนดแผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของประเทศในระยะ 20 ปี ซึ่งครอบคลุมการพัฒนาระบบคมนาคมทั้งทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ และทางราง ซึ่งกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง 2 เป็นศูนย์กลางโครงข่ายคมนาคมที่สำคัญของประเทศ เป็นจุดเชื่อมโยงระหว่างภาคกลางไปสู่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และเชื่อมโยงสู่ภูมิภาคอาเซียน

ดังนั้น การประชุม ครม.สัญจรครั้งที่ 5 ในวันที่ 23-24 ก.ค. ที่ จ.อุบลราชธานี และอำนาจเจริญ จึงไม่แปลกที่ ครม.จะเตรียมอนุมัติหลักการโครงการต่างๆ เกี่ยวกับจังหวัด ซึ่งจะเป็นที่ดึงดูดให้อดีต สส.ในพื้นที่หันมาเทใจให้กับรัฐบาล

พื้นที่ทางการเมืองของ จ.อุบลราชธานี และอำนาจเจริญนั้น เป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ที่พรรคเพื่อไทยครองความเป็นใหญ่มานานพอสมควร แต่ถ้ามองลงในรายละเอียดแล้ว จะพบว่าพรรคเพื่อไทยไม่ได้ครองพื้นที่แบบเบ็ดเสร็จ 100%

การเลือกตั้ง สส.ครั้งล่าสุดเมื่อปี 2554 จ.อุบลราชธานี มี สส.ทั้งหมด 11 คน แบ่งเป็นพรรคเพื่อไทย 7 คน พรรคประชาธิปัตย์ 3 คน พรรคชาติไทยพัฒนา 1 คน ส่วน จ.อำนาจเจริญ มี สส. 2 คน พรรคเพื่อไทยและพรรคประชาธิปัตย์ได้ไปพรรคละ 1 คน

ไม่เพียงเท่านี้ บางพื้นที่ที่พรรคเพื่อไทยชนะพรรคคู่แข่งนั้นก็มีคะแนนห่างกันเพียงหลักพันหรือหลักร้อยคะแนนเท่านั้น เช่น จ.อำนาจเจริญ เขต 1 พรรคเพื่อไทยได้ 37,093 คะแนน พรรคประชาธิปัตย์ได้ 35,216 คะแนน จ.อุบลราชธานี เขต 10 พรรคเพื่อไทยได้ 33,903 คะแนน พรรคชาติพัฒนาเพื่อแผ่นดินได้ 33,559 คะแนน

จากตัวเลขเลือกตั้งปรากฏออกมาจะเห็นได้ว่าโอกาสพรรคการเมืองอื่นก็ยังพอมีอยู่ นอกจากนี้ ด้วยระบบการเลือกตั้ง “จัดสรรปันส่วนผสม” ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 เอื้อให้คะแนนของผู้แพ้ในระบบแบ่งเขต ช่วยเพิ่มจำนวน สส.บัญชีรายชื่อด้วย เรียกได้ว่างานนี้ไม่มีทางแพ้อย่างราบคาบให้กับพรรคเพื่อไทย

สถานการณ์ภายในพรรคเพื่อไทยขณะนี้ ต้องยอมรับว่าไม่สู้ดีนัก โดยมีปัจจัยหลายประการ ไม่ว่จะเป็น แรงกดดันรอบด้านที่นายใหญ่ “ทักษิณ ชินวัตร” อดีตนายกฯ กำลังเผชิญอยู่ผ่านการถูกออกหมายจับหลายคดี หรือคดีอาญาของอดีต สส.หลายคนจากกรณีการเสนอกฎหมายนิรโทษกรรมที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.)

ปัจจัยต่างๆ ที่ว่ามานี้ นักเลือกตั้งอาชีพย่อมมีสัญชาตญาณพิเศษรู้ว่าทิศทางลมที่กำลังพัดอยู่ในเวลานี้ ตัวเองควรยืนอยู่ฝ่ายไหนเพื่อให้ลอยไปตามลม เพราะการยืนต้านลมโดยที่ตัวเองยังไม่แข็งแรง โอกาสถูกพัดล้มทั้งยืนแบบไม่มีโอกาสกลับมาลืมตาอ้าปากได้นั้นมีค่อนข้างสูง

เมื่อทุกอย่างถูกเขี่ยลูกเข้าเท้า พล.อ.ประยุทธ์ มีหรือที่จะไม่ใช้โอกาสนี้ซัดให้เต็มข้อ ทั้งการเดินหน้าใช้ความได้เปรียบนี้สร้างผลงานซื้อใจประชาชนไปทีละจังหวัด รวมไปถึงการสร้างแรงดึงดูดให้กับอดีต สส. เพื่อสะสมเป็นเสบียงสำหรับการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในเร็วๆ นี้

************************

โดย…ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์​

สถานการณ์การเมืองสำหรับพรรคเพื่อไทยเวลานี้ไม่ค่อยสู้ดีนัก

ไหนจะ​ “ศึกนอก” ที่รุมเร้าอย่างหนักเวลานี้ ​ทั้งการเดินเครื่องต่อสายดูดอดีต สส. ให้ย้ายไปอยู่กับพรรคพลังประชารัฐ ผ่านการขับเคลื่อนของ “กลุ่มสามมิตร” จนทำให้หลายพื้นที่ที่เคยเป็นฐานเสียงอันเหนียวแน่นของเพื่อไทยต้องสั่นคลอนหนักขึ้นเรื่อยๆ

ขณะที่อีกหลายพื้นที่อยู่ระหว่างการประสานต่อรองในรายละเอียด ซึ่งต้องรอดูความชัดเจนกันในช่วงโค้งสุดท้าย

ปรากฏการณ์ดูดที่กำลังลุกลามขยายวงไปในหลายพื้นที่ ส่งผลทางจิตวิทยาให้คนที่เหลืออยู่ต้องเริ่มไขว้เขว และยังมีผลโน้มน้าวไปยังกลุ่มที่อยู่ระหว่างรอการตัดสินใจว่าจะอยู่หรือไป

ท่ามกลางกฎกติกาใหม่และปัจจัยแวดล้อมที่ดูจะเกื้อหนุนพรรคการเมือง ซึ่งมีเป้าหมายสนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีต่ออีกสมัย

​ยังไม่รวมกับการปูพรมอัดฉีดเม็ดเงินลงพื้นที่ในฐานะรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่กำลังเริ่มนับถอยหลังรอการก้าวลงจากอำนาจไปสู่การเลือกตั้งที่ยากจะบิดพลิ้วได้อีกต่อไป

สอดรับไปกับการเร่งลงพื้นที่ของ พล.อ.ประยุทธ์ ที่ขึ้นเหนือกล่องใต้ บุกอีสาน เหนือ กลาง จัดเดินสายประชุม ครม.สัญจรไปตามหัวเมืองหลัก หัวเมืองรองพร้อมอนุมัติโครงการที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ด้วยเม็ดเงินมหาศาล

จนถูกมองว่าเป็นการเร่งทำคะแนนกู้ความเชื่อมั่นให้ฟื้นกลับคืนมา เพื่อลุ้นเก้าอี้นายกรัฐมนตรีคนใน หากทุกอย่างสอดรับกับที่มีความพยายามปูทางกันไว้ในหลายมิติ

​แรงกดดันที่หนักหน่วงทำให้พรรคเพื่อไทยต้องออกมารีบตัดตอนป้องกันไม่ให้ทุกอย่างบานปลาย ด้วยการยื่นเรื่องร้องให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เข้ามาตรวจสอบเรื่องการดูดแบบเปิดเผย​ด้วยเกรงว่าจะเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง

​ควบคู่ไปกับแรงกดดันที่บรรดาแกนนำพรรคเพื่อไทยที่ทยอยออกมาเรียกร้องให้ กกต. ใช้ความเด็ดขาดและมีมาตรฐานเท่าเทียมกันกับพรรคอื่นเข้าไปดูแลปัญหาเรื่องนี้

ทั้งอำนาจเงิน อำนาจรัฐ และทรัพยากรในมือ ยังไม่รวมกับอำนาจพิเศษ ซึ่งล้วนแต่ทำให้สถานการณ์การเลือกตั้งรอบนี้ของเพื่อไทยดูจะหนักหน่วงกว่าครั้งที่ผ่านๆ มาอยู่ไม่น้อย

แต่ “ศึกนอก” ที่รุมเร้าอยู่ในเวลานี้ดูจะรุนแรงไม่เท่ากับ “ศึกใน” ที่เต็มไปด้วยความปั่นป่วนบั่นทอนเอกภาพภายในรุนแรง

เริ่มตั้งแต่​หัวขบวนใหญ่ที่ยังไม่อาจสามารถสรุป​ความชัดเจนว่าจะมอบไม้ต่อให้ใครขึ้นมารับหน้าที่กุมบังเหียนขับเคลื่อนพรรคขนาดใหญ่ที่เคยเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลมาแล้วสองรอบได้

หลังอดีตนายกฯ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ต้องหลบหนีคดีออกนอกประเทศ ภายในพรรคก็เริ่มระหองระแหงด้วยสภาพที่ไม่อาจหาใครซึ่งเป็นที่ยอมรับของทุกกลุ่มก๊วนได้โดยดี

ด้านหนึ่ง คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ที่เคยได้รับไฟเขียวจากแดนไกล​วางตัวให้มารับหน้าที่สำคัญนี้ไปแล้ว ด้วยหวังเอาจุดเด่นเรื่องความเป็นคนกลางพอจะประนีประนอมกับหลายๆ ฝ่ายรวมทั้ง คสช.เพื่อลดแรงกดดันในอนาคต

แต่ทุกอย่างเริ่มไม่ง่ายเมื่อหลายเสียงภายในพรรคก็ไม่ได้เห็นดีเห็นงามไปกับสไตล์การทำงานและบุคลิกของ คุณหญิงสุดารัตน์เสียทั้งหมด ถึงขั้นเกิดการออกมางัดข้อไปจนถึงขัดแข้งขัดขากันวุ่นวายในช่วงที่ผ่านมา

ตรงนี้กลายเป็นจุดอ่อนที่เป็นหนึ่งในปัจจัยทำให้เกิดการไหลออกหนักขึ้นเรื่อยๆ ดังจะเห็นว่าหลายพื้นที่ที่ถูกดูดออกไปนั้น ล้วนแต่ยืนนอยู่คนละฝั่งกับคุณหญิงสุดารัตน์ และเป็นช่องว่างที่ฝั่งตรงข้ามพิจารณาและเริ่มเจาะพรรคเพื่อไทยจากจุดดังกล่าวดึงเอาคนส่วนนี้ไปร่วมงาน

ท่ามกลางกระแสข่าวว่ามีอีกหลายคนที่อยู่ระหว่างการทาบทาม ทั้ง พล.ต.อ.ประชา พรหมนอก อดีตรองนายกรัฐมนตรี สมัยรัฐบาลยิ่งลักษณ์ รวมถึง สันติ พร้อมพัฒน์ อดีต รมว.พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และอีกหลายแกนนำพรรคเพื่อไทย​ที่ถูกทาบทามขณะนี้

ความเห็นต่างนำไปสู่แรงผลักดันจากฝั่งเจ๊แดง-เยาวภา วงศ์สวัสดิ์ ที่ต้องการให้ดึงเอาจุดแข็งความเป็นตระกูลชินวัตรกลับมา โดยเดินเกมหนุน สมชาย วงศ์สวัสดิ์ อดีตนายกฯ  สามีกลับมารับหน้าที่สำคัญ และหากดันไม่ไหว จะหนุนลูกชายเสียบแทน โดยอ้างคนในพรรคเพื่อไทยไม่หนุนคุณหญิงสุดารัตน์

ปรากฏการณ์สองขั้วที่กำลังจะขยายรอยร้าวภายในเพื่อไทยให้บานปลายหนักข้อขึ้นเรื่อยๆ ล้วนแต่มีผลต่อความเข้มแข็งอันจะถูกคู่ต่อสู้เล่นงานและมีปัญหาต่อไปในการเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้น

ศึกในเวลานี้จึงส่อเค้ากว่าศึกนอกที่รุมเร้าอยู่เป็นอย่างมาก

*****************************

โดย…ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

การเลือกตั้งใกล้ความจริงเข้าไปอีกหนึ่งขยัก ภายหลังสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) มีมติให้ความเห็นชอบบุคคลผ่านการสรรหาให้ดำรงตำแหน่งกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)ิ จำนวน 5 คน จากทั้งหมด 7 คน

สำหรับบุคคล 5 คน ที่ สนช.ให้ความเห็นชอบ ประกอบด้วย 1.สันทัด ศิริอนันต์ไพบูลย์ อาจารย์ประจำสาขาเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี 2.อิทธิพร บุญประคอง อดีตอธิบดีกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย 3.ธวัชชัย เทิดเผ่าไทย อดีตสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) 4.ฉัตรไชย จันทร์พรายศรี ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา และ 5.ปกรณ์ มหรรณพ ผู้พิพากษาศาลฎีกา

ส่วน 2 คนที่ไม่ผ่านความเห็นชอบ คือ “สมชาย ชาญณรงค์กุล” อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร และ “พีระศักดิ์ หินเมืองเก่า” อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดหลายจังหวัด

แม้จะไม่ได้ครบ กกต. 7 คนตามรัฐธรรมนูญ แต่ก็ยังถือว่าการได้ กกต.มา 5 คนเป็นประเดิมก่อนนั้นช่วยให้การเลือกตั้งเดินหน้าได้อย่างเต็มตัว

กล่าวคือ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย กกต. พ.ศ. 2560 กำหนดให้ กกต.ชุดใหม่ ถึงจะยังได้ไม่ครบ 7 คน แต่หากได้เพียง 5 คน ก็สามารถทำหน้าที่เป็นองค์ประชุมได้ เท่ากับว่าเมื่อว่าที่ กกต.ทั้ง 5 คน ได้ทำการลาออกจากตำแหน่งในงานประจำหมด จากนั้นจะดำเนินการประชุมร่วมกันเพื่อเลือกประธาน กกต.และนำรายชื่อขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายต่อไป ถึงเวลานั้นก็เป็นอันสิ้นสุดการทำหน้าที่ของ กกต.ชุดปัจจุบัน

การอุบัติขึ้นของ กกต.ชุดใหม่ 5 คน นับว่ามีนัยทางการเมืองไม่น้อย เนื่องจากเป็นการเข้าสู่ตำแหน่งในยุคของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ส่งผลให้ กกต.ป้ายแดงมีงานหินรออยู่มากและหนักยิ่งกว่า กกต.ในอดีตมากพอสมควร

1.พิสูจน์ความเป็นอิสระของ กกต. ขณะนี้กำลังเป็นช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านขององค์กรอิสระจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 มาสู่รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 กรรมการองค์กรอิสระที่เข้ามาทำหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 กำลังจะสิ้นสุดลง ภายใต้เงื่อนไขของการเซตซีโร่ ซึ่ง กกต.ก็เป็นหนึ่งในนั้น

กกต.ชุดปัจจุบันที่มาจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 เป็นกลุ่มคนแรกๆ ที่ถูกเซตซีโร่ด้วยผลของ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย กกต.และเข้าสู่กระบวนการสรรหา กกต.ชุดใหม่

การสรรหา กกต.ก่อนหน้านี้ต้องล้มลงไม่เป็นท่า เมื่อ สนช.ลงมติไม่เห็นชอบกับผู้ที่ผ่านการสรรหาทั้ง 7 คน ไม่เว้นแม้แต่บุคคลที่มาจากการสรรหาของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา ทำให้เกิดเสียงวิจารณ์ กกต.ชุดใหม่จะต้องเป็นคนที่ถูกใจ คสช.เท่านั้น

ดังนั้น ภายใต้ความกดดันที่เกิดขึ้น กกต.ทั้ง 5 คน ที่ สนช.เพิ่งให้การอนุมัตินั้นต้องเผชิญกับแรงเสียดทานอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะย่อมต้องถูกกังขาเรื่องความเป็นอิสระ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่สุด

2.การเลือกตั้ง สส. เป็นงานใหญ่และงานสำคัญที่รอ กกต.ชุดใหม่เข้ามาทำหน้าที่ เพราะอำนาจใหม่ของ กกต.ต่อการเลือกตั้งนั้นมีมากขึ้นพอสมควร โดยเฉพาะการให้ กกต.เพียงคนเดียวมีอำนาจยุติการเลือกตั้งบางเขตได้ตามมาตรา 26 (3) ของ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย กกต.

มาตรา 26 (3) มีสาระสำคัญว่า “เมื่อพบการกระทําหรือการงดเว้นการกระทําใดอันอาจเป็นเหตุให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม หรือเป็นไปโดยมิชอบด้วยกฎหมาย…หรือในกรณีจําเป็นอันไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ จะสั่งให้ระงับหรือยับยั้งการดําเนินการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งบางหน่วยหรือทุกหน่วยในเขตเลือกตั้งที่พบเห็นการกระทําหรือการงดเว้นการกระทํานั้นก็ได้”

การเลือกตั้งที่กำลังจะมีขึ้นนั้นมีความสำคัญมากกว่าทุกครั้ง เพราะเป็นการเลือกตั้งของประเทศไทยในรอบ 5 ปี อีกทั้ง คสช.เองก็มีความประสงค์ในการเข้ามาสืบทอดงานของตัวเองต่อผ่านการลงสมัครเลือกตั้ง ยิ่งทำให้ กกต.ถูกเพ่งเล็งมากขึ้นไปอีก โทษฐานที่ กกต.ชุดนี้เกิดขึ้นมาในยุคของ คสช.

3.การสรรหา สว. ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ยังมีอำนาจมากพอสมควร เช่น การติดตามการปฏิรูปประเทศ และการควบคุมรัฐบาลให้เดินตามยุทธศาสตร์ รวมไปถึงการร่วมลงมติให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในวาระแรกเริ่ม

กระบวนการการได้มาซึ่ง สว.ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันในบทเฉพาะกาลกำหนดให้มีจำนวน 250 คน มาจาก 2 ทางคือ 1.คสช.สรรหาเองให้ได้ 200 คน และ 2.กกต.จัดให้มีการเลือกกันเองของผู้สมัคร โดยให้ผู้สมัครเลือกกันให้ได้ 200 คน และส่งให้ คสช.เลือกให้เหลือ 50 คน

หน้าที่ของ กกต.ในการสรรหา สว.นั้นคล้ายกับการควบคุมการเลือกตั้ง สส. แต่มีความสำคัญตรงที่ต้องช่วยเป็นหูเป็นตาให้กับ คสช.ก่อนจะให้ คสช.มาเลือก สว.ในขั้นตอนสุดท้าย จึงไม่แปลกที่ กกต.ชุดนี้จะต้องได้รับความไว้วางใจจาก คสช.ระดับหนึ่ง เพราะมิเช่นนั้น คสช.อาจถูกมัดมือชกให้เลือก สว.ที่มีกลุ่มการเมืองหนุนหลังแบบเลี่ยงไม่ได้

ทั้งหมดนี้เป็นเพียงแค่ภารกิจสำคัญเบื้องต้นของ กกต.ชุดใหม่ ยังไม่นับขวากหนามที่รออยู่ระหว่างอีกไม่น้อย ถ้า กกต.สามารถพิสูจน์ความเป็นอิสระได้ ก็น่าจะช่วยให้ผ่านสถานการณ์ลำบากได้ไม่ยากนัก แต่หากทำไม่ได้ การเมืองไทยก็คงหนีไม่พ้นความขัดแย้งอีกครั้ง