แฟนเพจโพสต์ทูเดย์ที่พำนักในเมือง โมเนดา ประเทศอิตาลี ได้ร่วมส่งภาพซูเปอร์มาร์เก็ตที่มีแต่ชั้นวางสินค้าอันว่างเปล่า หลังจากชาวอิตาลีต่างแห่ซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคไปกักตุนเพื่อรับมือกับมาตรการกักตัวเพื่อสกัดการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19

รัฐบาลอิตาลีได้มีคำสั่งให้ประชาชนอยู่กับบ้าน รวมทั้งการงดกิจกรรมกีฬาและการชุมนุมกลางแจ้งทั้งหมด นอกจากนี้โรงเรียนและมหาวิทยาลัยจะปิดตัวอย่างต่อเนื่องไปจนถึงวันที่ 3 เม.ย. 63 เป็นอย่างน้อย

ขณะที่ชาวอิตาลีที่ต้องการเดินทางทั้งในและนอกประเทศจะต้องได้รับการอนุญาตก่อน แต่ชาวต่างชาติยังคงเดินทางเข้าประเทศอิตาลีได้

จูเซปเป คอนเต นายกรัฐมนตรีอิตาลีกล่าวว่า นี่คือช่วงเวลาที่มืดมนที่สุดของประเทศ โดยเขาปรียบเทียบอิตาลีกับสหราชอาณาจักรในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อกำลังจะหมดแรงต่อต้านพวกนาซี

อิตาลีกลายเป็นประเทศแรกในโลกที่พยายามออกคำสั่งให้กักกันตัวทั่วประเทศ โดยประชาชนได้รับคำสั่งให้อยู่กับบ้าน ตามมาตรการล่าสุดเพื่อสกัดการแพร่กระจายของโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ ไม่ให้ลุกลามจนกระทบอิตาลีและยุโรปทั้งหมด ซึ่งอิตาลีมีขนาดเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับ 4 ของยุโรป

จูเซปเป คอนเต นายกรัฐมนตรีอิตาลีกล่าวว่า ต่อไปนี้จะไม่มี “พื้นที่สีแดง” ซึ่งหมายถึงเขตกักกันในแคว้นภาคเหนือ แต่ทั้งหมดจะต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขการกักกันตัวเหมือนกันทั้งประเทศ

คอนเต ยังกล่าวว่านี่คือช่วงเวลาที่มืดมนที่สุดของประเทศ โดยเขาปรียบเทียบอิตาลีกับสหราชอาณาจักรในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อกำลังจะหมดแรงต่อต้านพวกนาซี

ตั้งแต่วันอังคาร (ตามเวลาท้องถิ่น) ชาวอิตาเลียนที่ต้องการเดินทางไปที่ใดก็ตามในประเทศเพื่อการทำงาน เพื่อสุขภาพ หรือสถานการณ์จำเป็นอื่นๆ จะต้องได้รับอนุญาตเสียก่อน และจะใช้หลักเกณฑ์เดียวกันนี้สำหรับชาวอิตาเลียนที่ต้องการเดินทางออกนอกประเทศ แต่คอนเตบอกว่าชาวต่างชาติยังคงเดินทางมาอิตาลีได้

นอกจากนี้ โรงเรียนและมหาวิทยาลัยจะยังคงปิดตัวลงอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งถึง 3 เมษายนเป็นอย่างน้อย มีคำสั่งห้ามเยี่ยมเรือนจำและมีโครงการปล่อยผู้ต้องขังในแต่ละวันเพื่อแก้ปัญหานักโทษก่อจลาจลทั่วประเทศ โดยเหตุดังกล่วทำให้มีทหารถูกจับเป็นตัวประกันและผู้ต้องขังหลายคนเสียชีวิตในเมืองโมเดนา

กิจกรรมกีฬาและการชุมนุมกลางแจ้งทั้งหมดจะถูกห้ามตั้งแต่ 18.00 น. วันอังคารตามเวลาท้องถิ่น และจะไม่มีการไปสังสรรค์ที่ผับหรือบาร์อีกต่อไป

คำสั่งกักกันทั่วประเทศมีขึ้นหลังจากคำประกาศกักกันแคว้นภาคเหนือที่มีประชากรราว 16 ล้านคน แต่คำสังล่าสุดครอบคลุมทั้งประเทศ ครอบคลุมประชากร 60 ล้านคน

ทางการจีนไม่ได้กำหนดข้อจำกัด การเดินทางทั่วประเทศ แต่ให้กักเฉพาะในมณฑลหูเป่ย์ที่ได้รับผลกระทบมาก พร้อมกับกักเมืองไม่กี่แห่งรวมถึงอู่ฮั่น

ทั้งนี้จากตัวเลขเช้าวันที่ 10 มีนาคม 2563 อิตาลีผู้ติดเชื้อล่าสุดในสูงถึง 9,172 คน

องค์การอนามัยโลก (WHO) แถลงว่า โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ใกล้จะทำให้เกิดการระบาดทั่ว หรือ pandemic แล้ว

“ขณะนี้เชื้อไวรัสมีอยู่ในหลายประเทศ ภัยคุกคามของการระบาดทั่วได้กลายเป็นเรื่องจริงมากแล้ว” Tedros Adhanom Ghebreyesus ผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลกกล่าวในการแถลงข่าว

เขายังกล่าวว่า “แม้ว่ามันจะเป็นโรคระบาดทั่ว แต่มันจะเป็นการระบาดทั่วครั้งแรกที่สามารถควบคุมได้”

โรคระบาดทั่ว หรือ pandemic  เป็นการระบาดของโรคติดเชื้อที่แพร่กระจายในประชากรมนุษย์ในบริเวณกว้าง เช่น กระจายไปทั่วทวีป หรือทั่วโลก

ทั้งนี้ ที่ผ่านมาองค์การอนามัยโลกพยายามหลีกเลี่ยงที่จะใช้คำว่า “การระบาดทั่ว” มาโดยตลอด จนกระทั่งล่าสุดเริ่มที่จะเลี่ยงใช้คำนี้ไม่ได้

ขณะที่สำนักข่าว CNN เลือกที่จะใช้คำว่า pandemic ก่อนหน้าที่องค์การอนามัยโลก โดยประกาศใช้ในวันที่ 9 มีนาคม  2563ระบุว่า “เริ่มตั้งแต่วันนี้ คุณจะสังเกตได้ว่า CNN ใช้คำว่าการระบาดทั่วเพื่ออธิบายการแพร่ระบาดของโรคโคโรนาไวรัสในปัจจุบัน มันไม่ใช่การตัดสินใจที่ไม่ได้ผ่านการพิจารณาอย่างรอบคอบ และแม้ว่าเรารู้ว่ามันฟังดูน่ากลัว แต่ก็ไม่ควรก่อให้เกิดความตื่นตระหนก”

CNN กล่าวว่า องค์การอนามัยโลกหรือมีศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐไม่ได้เรียกเหตุการณ์นี้ว่าการระบาดทั่ว แต่นักระบาดวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขหลายคนโต้แย้งว่าโลกกำลังประสบกับการระบาดทั่ว เนื่องจากปัจจุบันมีผู้ป่วยกว่า 100,000 รายและมีผู้เสียชีวิตกว่า 3,000 รายจากเชื้อไวรัสตัวใหม่นี้  และไวรัสนี้พบได้ในทุกทวีปแล้วยกเว้นแอนตาร์กติกา

ขณะนี้ในโลกโซเชียลของจีนและตามสื่อต่างๆ ของไต้หวันมีการแชร์คลิปการประชุมขององค์การอนามัยโลก ซึ่งผู้แทนของไทยได้อ่านแถลงการณ์ด้วยสีหน้าที่เรียบเฉยแต่ปล่อยมุขจนผู้แทนต่างๆ ขำกันทั้งวง

การประชุมนี้มีขึ้นเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2563 ที่สำนักงานใหญ่องค์การอนามัยโลก (WHO) นครเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ โดยผู้แทนของไทยคือ นพ.สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ ที่ปรึกษาสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ด้านการต่างประเทศ

ระหว่างการประชุม นพ.สุวิทย์ ได้อ่านข้อเสนอต่อที่ประชุมด้วยสีหน้าที่เรียบเฉย แต่เนื้อหาเป็นการตั้งข้อสังเกตที่ตรงไปตรงมา แต่ก็แฝงไปด้วยความขบขัน ทำให้ที่ประชุมหัวเราะตามเป็นระยะ

เนื้อหาของคำแถลงมีดังนี้ (พร้อมด้วยเสียงหัวเราะเป็นระยะๆ)

“ท่านประธาน คำแนะนำขององค์การอนามัยโลกไม่ให้จำกัดการเดินทางระหว่างการระบาดของโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ในประเทศจีนได้ถูกละเมิด ซึ่งนี่ตรงกันข้ามกับการระบาดของ H1N1 ในการระบาดเมื่อปี 2009 ที่เริ่มระบาดจากพื้นที่อื่นๆ ของโลกและแพร่ระบาดเร็วกว่าและคร่าชีวิตคนมากกว่า เราได้เพิ่มมาตรการเป็นสองเท่าหรือที่จริงแล้วสามเท่า”

“ท่านประธานถ้าใช้มาตรการจำกัดการเดินทางและการกักตัว เราก็ควรจะกักตัวผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลกที่เพิ่งเดินทางกลับจากจีน และยกเลิกการประชุมนี้เสีย เพราะมีหลายคน รวมถึงผู้ที่มาจากประเทศที่ใช้มาตรการจำกัดการเดินทาง จับมือหรือกระทั่งสวมกอด ดร.เทดรอส ทั้งหมดนี้เสี่ยงติดเชื้อทั้งนั้น ยกเว้นผม ดร.เทดรอสปฏิเสธที่จะสวมกอดหรือเชคแฮนด์กับผมในช่วง 3 – 4 วันที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ท่านประธานซึ่งนั่งติดกับเขาตลอดเวลา ถือเป็นคนที่เสี่ยงที่สุด”

“ท่านประธานเราจำเป็นจะต้องฟื้นคืนความเชื่อมั่น ความเป็นหนึ่งเดียว และหยุดความตื่นกลัวในโลกในทันที ในการทำเช่นนั้นผมขอเสนอผู้อำนวยการผ่านท่านประธานให้จัดการประชุมระดับโลกของบรรดาเจ้าหน้าที่และผู้เชี่ยวชาญของอนามัยโลกในทันทีที่ประเทศจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่อู่ฮั่น เราจะได้มีโอกาสได้ชมหอกระเรียนเหลืองอันสวยงาม สร้างขึ้นเมื่อเกือบ 2,000 ปีที่แล้ว โดยมีนักท่องเที่ยวไม่กี่คน”

“ถ้าหากไปจัดการประชุมที่ปักกิ่ง จะถือเป็นช่วงเวลาที่สุดยอดที่จะไปเที่ยวกำแพงเมืองจีนกับพระราชวังต้องห้ามโดยไม่มีนักท่องเที่ยวมากเกินไปและราคายังถูก ท่านประธาน โดยได้รับการอนุมัติจากภรรยาของผม ผมยินดีที่จะแบ่งเงินบำนาญประจำปีครึ่งหนึ่งเพื่อสนับสนุนการประชุมนี้ รวมถึงค่าใช้จ่ายส่วนตัวของผมด้วย ขอบคุณท่านประธาน”

หลังจากกล่าวจบแล้วที่ประชุมได้ปรบมือพร้อมกับเสียงหัวเราะและรอยยิ้ม

แม้ว่าการประชุมจะจัดขึ้นเมื่อ 1 เดือนก่อน แต่คลิปนี้เพิ่งจะถูกเผยแพร่ และชาวเน็ตจีนต่างแชร์และแสดงความเห็นกันมากมายในเวยปั๋ว รวมถึงชาวไต้หวันที่แสดงความเห็นในยูทูบ เป็นต้น

นี่คือสถานการณ์เลวร้ายที่สุดของตลาดน้ำมันนับตั้งแต่สงครามอ่าวเปอร์เซียครั้งแรก เพราะราคาน้ำมันดิ่งลงถึง 31%

ราคาน้ำมันปรับตัวลดลงหลังจากการเจรจาระหว่างกลุ่มโอเปกและรัสเซียประสบกับความล้มเหลว โดยซาอุดิอาระเบียตอบโต้ด้วยการเปิดสงครามหั่นราคาน้ำมัน ทำให้ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ที่ร่วงลงเกือบ 1 ใน 3 เหลือแค่ 31 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในเช้าวันจันทร์

แต่บริษัท Goldman Sachs Group Inc. บอกกับลูกค้าว่าราคาสามารถลดลงอย่างรวดเร็วมาอยู่ที่ 20 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล

วิกฤติครั้งนี้ต้องย้อนกลับไปเมื่อ 3 ปีก่อน

เมื่อปี 2016 ซาอุดิอาระเบียและสมาชิกโอเปกอื่นๆ เจอปัญหาใหญ่เพราะผู้ผลิตน้ำมันในสหรัฐ (ซึ่งไม่ใช่สมาชิกโอเปก) ปล่อยน้ำมันออกมามาก ทำให้ราคาลดลงต่ำกว่า 30 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล

ซาอุดิอาระเบียและสมาชิกโอเปกจึงต้องหาตัวช่วย ไม่อย่างนั้นพวกเขาจะรายได้ลดลง จึงโน้มน้าวให้รัสเซียมาฮั้วกันว่าจะลดกำลังการผลิตร่วมกับโอเปกเพื่อที่ราคาน้ำมันจะได้สูงขึ้นและสู้กับการปล่อยน้ำมันออกมาของบริษัทอเมริกัน

ในตอนนั้นโอเปกมีปัญหาเรื่องความบาดหมางระหว่างซาอุดิอาระเบียซึ่งเป็นศัตรูกับอิหร่านแต่อิหร่านเป็นมิตรกับรัสเซีย และยังมีปัญหาเศรษฐกิจของเวเนซุเอลา มหามิตรของรัสเซียที่ถูกสหรัฐคว่ำบาตร โดยสหรัฐเป็นมหามิตรของซาอุดีอาระเบีย

ความขัดแย้งและความสัมพันธ์ที่ไขว้กันอย่างวุ่นวายนี้เคลียร์กันได้ เมื่อซาอุดีอาระเบียและรัสเซียยอมที่จะมองข้ามความขัดแย้งทางการเมือง เพื่อเล่นงานเป้าหมายเดียวกันคือสหรัฐ ที่แม้จะเป็นมหามิตรของซาอุดีอาระเบียในทางการเมือง แต่มหามิตรกลับกำลังเจาะขาอ่อนเพื่อนด้วยการปล่อยน้ำมันออกมาขายกันแบบไม่อั้น

นี่คือจุดเริ่มของพันธมิตรซาอุดีอาระเบีย-รัสเซีย เพื่อพยุงราคาน้ำมันโลกไม่ให้ตกลงไปกว่านี้

แต่ล่าสุดรัสเซียปฏิเสธที่จะยอมทำตามข้อเสนอของซาอุดิอาระเบียที่จะบังคับให้รัสเซียลดการผลิตน้ำมันพร้อมๆ กับโอเปกเนื่องจากความต้องการลดลงในยุคเศรษฐกิจถดถอยและการระบาดของโคโนาไวรัส

โอเปกนำโดยซาอุดีอาระเบียเสนอให้ลดการผลิตลง 1.5 ล้านบาร์เรลต่อวันเพื่อที่จะรักษาราคาน้ำมันไม่ให้ลดต่ำลงในช่วงที่ความต้องการน้อย แต่ดีลนี้จะไม่ผ่านถ้ารัสเซียไม่ยอมเล่นด้วย

ปรากฎรัสเซียไม่ยินยอม เพราะมีแผนอยู่ในใจแล้ว คือแทนที่โอเปกกับรัสเซียจะลดการผลิตเอง ทำไมไม่หันไปบีบผู้ผลิตน้ำมันในสหรัฐให้หยุดการผลิตลงหลังจากที่ปล่อยน้ำมันออกมามากมายในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา?

เมื่อตกลงกันไม่ได้ พันธมิตรซาอุดีอาระเบีย-รัสเซีย ที่ช่วยประคองตลาดกันมานับตั้งแต่ปี 2016 ก็จบสิ้นลง นับจากนี้คือจุดเริ่มต้นของการเผชิญหน้า

ซาอุดิอาระเบียจึงตัดสินใจปรับลดราคามากที่สุดในรอบเกือบ 20 ปีและยังส่งสัญญาณอีกด้วยว่าเพิ่มกำลังผลิต หมายความว่าซาอุดีอาระเบียจะดัมพ์ราคาให้ต่ำลงไปอีกด้วยการปล่อยน้ำมันให้ท่วมตลาด

การทำเช่นนี้เพราะหวังจะให้รัสซียกระอักเลือดตายไปเพราะน้ำมันล้นตลาดจนราคาตกฐานไม่ยอมให้ความร่วมมือ นอกจากนี้ยังทำให้ซาอุดีอาระเบียสามารถชิงส่วนแบ่งตลาดของรัสเซียมาได้อีกด้วย

แต่มันจะไม่จบลงแค่นี้ เพราะ Aramco รัฐวิสาหกิจผู้ผลิตซาอุดิอารเบียกระซิบบอกนักลงทุนบางคนว่ามีแผนจะเพิ่มกำลังการผลิตมากกว่า 10 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนหน้าและอาจสูงถึง 12 ล้านบาร์เรลต่อวัน

หมายความว่าน้ำมันจะถูกลงไปอีก

อย่างไรก็ตาม การเปิดสงครามราคาไม่ค่อยจะได้ผลนัก เพราะเห็นๆ กันอยู่ว่าตอนที่ซาอุดีอาระเบียจับมือกับรัสเซียบีบสหรัฐ ปรากฎว่าสหรัฐยังเฉย ตรงกันข้ามส่วนแบ่งตลาดของโอเปกกลับลดลง เพราะเงินรายได้และเงินลงทุนยังไหลเข้าไปหาบริษัทอเมริกัน

ดีไม่ดีรัสเซียจะใช้วิธีเดียวกับสหรัฐ โดยทำเป็นนิ่งเอาไว้ก่อนเพื่อรอให้ซาอุดีอาระเบียเจ็บเอง ว่ากันตามกลไกเศรษฐกิจ เรื่องนี้เหมือนจะดีเพราะราคาน้ำมันที่ต่ำลงจะช่วยลดต้นทุนของภาคอุตสาหกรรมที่ทรุดลงในช่วงการระบาดของไวรัส โดยเฉพาะจีนที่มีสัญญาณดีขึ้นและเริ่มที่จะเดินเครื่องจักรกันอีกครั้ง

แต่ในระยะสั้น สงครามดัมพ์ราคาให้ผลที่เลวร้ายมาก เราะทำให้เศรษฐกิจที่ผูกติดกับการค้าน้ำมันต้องซวนเซไปตามๆ กัน ตั้งแต่ออสเตรเลีย นอร์เวย์ และแคนาดา ไหนจะประเทศ “เศรษฐีน้ำมัน” ที่เศรษฐกิจบอบช้ำมากอยู่แล้วเพราะราคาต่ำลงยืดเยื้อ เช่น เวเนซุเอลาและอิหร่าน

ประเทศตลาดเกิดใหม่ที่เป็นกำลังสำคัญ เช่น บราซิลก็จะได้รับผลกระทบไปด้วย อย่าลืมว่าในบรรดาตลาดเกิดใหม่บราซิลได้รับผลกระทบจากไวรัสน้อยกว่าใครเพื่อน

ไม่เพียงแค่นั้น สงครามหั่นราคายังทำให้ความมั่นใจของนักลงทุนสั่นคลอนจากที่ตอนนี้ก็ไม่ดีอยู่แล้ว มันจะทำให้ตลาดเกิดความปั่นป่วน

อย่างที่เห็นก็คือเมื่อเปิดตลาดวันที่ 9 มีนาคม 2563 ตลาดหุ้นล้มระเนระนาดเริ่มตั้งแต่โตเกียวเป็นแห่งแรก เศรษฐกิจโลกในตอนนี้เหมือนผีซ้ำด้ำพลอยจริงๆ

การลงทุนทุกอย่างดิ่งลงหมด เริ่มจากพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐที่ต่ำที่สุดเป็นประวัติกาาณ์เพราะแนวโน้มการลดดอกเบี้ย ตามด้วยตลาดหุ้นเอเชีย และราคาทองคำ รวมถึงสกุลเงินหลักของโลก แม้แต่คริปโตเคอเรนซี่ก็ทรุดลง

ยกเว้นทองคำที่มีราคาสูงกว่า 1,700 เหรียญสหรัฐต่อออนซ์ ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนธันวาคมปี 2555

จึงชัดแล้วว่าเงินลงทุนไหลเข้าไปอยู่ที่ทองคำในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัย ถึงขนาดที่  Goldman Sachs Group Inc. คาดการณ์ว่าราคาทองน่าจะไปถึง 1,800 เหรียญสหรัฐต่อออนซ์

ช่วงเวลาดำมืดของน้ำมันและการลงทุนอื่นๆ จึงกลายเป็นช่วงเวลาทองของทองคำไปตามระเบียบ