ประธานาธิบดีบารัก โอบามา ประสบความสำเร็จในการพบปะผู้นำอาเซียนที่สถานตากอากาศซันนี่แลนด์ มลรัฐแคลิฟอร์เนีย ทั้งในฐานะเป็นเจ้าภาพงาน และเสริมบารมีส่วนตัว ถือเป็นครั้งแรกที่มีการประชุมนัดพิเศษระหว่างทั้งสองฝ่ายในสหรัฐอเมริกา ทำให้บทบาทสหรัฐเข้มข้นขึ้นมทันที และทำให้สัมพันธ์ทวิภาคีนั้นกระชับขึ้นทันที ส่วนในระดับส่วนตัวโอบามาต้องการให้ประวัติศาสตร์สหรัฐอเมริกาและภูมิภาคจารึกถึงบทบาทและความพยายามของเขาในการเสริมสร้างสายใยกับสมาชิกอาเซียน

คำปฏิญาณ 17 ข้อออกตามมาหลังการประชุมเสร็จ เป็นเอกสารที่น่าสนใจเพราะรวบรวมความคิดของผู้นำทั้งหมดของทั้งสองฝ่ายที่ได้มาประชุมกันสองวันอย่างสมบูรณ์ที่สุด เพราะหยิบเอาหลักที่มีอยู่ในกฎบัตรสหประชาชาติ กฎบัตรอาเซียน และกฎระเบียบวินัยต่างๆ ที่ใช้กันทั่วโลกมาเป็นหลักการของอาเซียนและสหรัฐอเมริกา มันสามารถนำมาเป็นแนวทางหรือโรดแม็พเพื่อนำไปปฏิบัติต่อไป ทั้งนี้เป็นเพราะว่าโอบามาต้องการให้นโยบายวางเข็มหมุดในเอเชียหรือการสร้างดุลอำนาจใหม่ในเอเชีย (Rebalance to Asia) ให้มีความต่อเนื่องต่อไป หลังตัวเองออกจากตำแหน่ง

ต้องขอชมโอบามาที่ชักจูงให้ผู้นำอาเซียนเดินทางข้ามทะเลมาที่สหรัฐอเมริกาด้วยระยะเวลาเชิญอันสั้น แสดงให้เห็นถึงความน่าเชื่อถือและไว้ใจที่มีต่อโอบามา ที่น่าสนใจคือผู้นำจีนและรัสเซียไม่ได้มีความสนิทสนมกับผู้นำอาเซียนเท่ากับโอบามาเลย ทำให้โอบามาสามารถพบผู้นำอาเซียนก่อนใครเพื่อนในช่วงเข้าสู่ประชาคมอาเซียนพอดี

เท่ากับว่างานนี้สหรัฐอเมริกาได้ใจอาเซียนไปเยอะมาก (สหรัฐเป็นประเทศแรกที่ส่งทูตประจำสำนักเลขาธิการอาเซียนในปี 2011 ที่กรุงจาการ์ตา) ในทางตรงกันข้ามประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูติน ไม่เคยเข้าประชุมผู้นำอาเซียนแต่ครั้งเดียว ทำให้ผู้นำอาเซียนรู้สึกไม่ดีมีอคติ ในวันที่ 19-20 พฤษภาคม จะมีประชุมนัดพิเศษระหว่างผู้นำอาเซียนและปูตินเพื่อฉลองสัมพันธ์ครบรอบ 20 ปี ต้องติดตามดูว่าผลประชุมจะออกมาในแนวใด แต่คงจะไม่บูรณาการเท่ากับปฏิญาณซันนี่แลนด์แน่นอน

ตามจริงปูตินมีมิตรภาพที่ดีกับมาเลเซียในช่วงที่มาเลเซียยังไม่ได้พัฒนาสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับสหรัฐอเมริกา ในปี 2005 ปูตินเดินทางไปเยือนกรุงกัวลาลัมเปอร์อย่างเป็นทางการ พร้อมกับแสดงความพร้อมที่จะเข้าเป็นสมาชิกก่อตั้งของการประชุมสุดยอดเอเซียอาคเนย์ หรือ East Asia Summit ปรากฏว่าสหรัฐอเมริกาไม่เห็นด้วย จึงมีการยับยั้งสร้างความรู้สึกไม่ดีให้แก่ปูตินตั้งแต่นั้นมา

ปูตินไม่ค่อยให้ความสนใจอาเซียนเท่าที่ควร ถึงแม้ว่าเจ้าหน้าที่กระทรวงต่างประเทศรัสเซียจะตอกย้ำเสมอว่า รัสเซียให้ความสำคัญต่ออาเซียนก็ตาม

รัสเซียก็เหมือนสหรัฐอเมริกา กำลังจีบอาเซียนอย่างหนัก เพราะรู้ดีว่าอาเซียนสามารถเป็นกลุ่มสร้างอำนาจต่อรองให้แก่รัสเซียในภูมิภาคได้ อย่าลืมว่า รัสเซียในยุคสหภาพโซเวียตเฟื่องฟูนั้น มีเวียดนาม ลาว กัมพูชาอยู่ในอาณัติมาก่อน ตอนนี้สงครามเย็นยุติแล้ว แต่ความคิดทางการเมืองระหว่างประเทศยังคงความแปลกแยกกันอยู่ ทำให้รัสเซียจะยังคงเป็นทางเลือกในระดับหนึ่ง ตัวอย่างเช่น ซีเรีย เวเนซุเอลา เป็นต้น

ปลายปีนี้ช่วงต้นกันยายน ผู้นำอาเซียนมีหมายกำหนดจะพบผู้นำจีน

เป็นนัดพิเศษฉลองสัมพันธ์ 25 ปี ที่กรุงเวียงจันทน์ ตอนนี้เริ่มมีการเตรียมการไว้แล้ว อาเซียนอยากเห็นประธานาธิบดีสี จิ้นเผิงมา ตามปกติส่งนายกรัฐมนตรีหลี่ เค่อเฉียง มาประชุมตลอด ถ้าครั้งนี้ได้สีมากเองก็จะดี เพราะครั้งนี้สีสามารถสร้างความคุ้นเคยกับผู้นำอาเซียนแบบเดียวกับโอบามา

ที่ผ่านมา ผู้นำจีนและอาเซียนมีแต่คุยกันที่ประชุม ไม่มีอะไรที่ทำให้ผู้นำเหล่านี้รู้จักซึ่งกันและกันดีขึ้น สหรัฐอเมริกาต้องการอาเซียนเข้าช่วยพยุงนโยบายปักหมุดเอเชีย เพราะถ้าไม่ผู้นำสหรัฐมาผลักดันด้วยตัวเอง นโยบายนี้จะไม่มีการพัฒนาการต่อไป ต้องชื่นชมโอบามาในประเด็นนี้

ปฏิญาณซันนี่แลนด์จะเป็นเอกสารสำคัญทางประวัติศาสตร์อาเซียน เพราะถือว่าเป็นครั้งแรกที่อาเซียนกับสหรัฐอเมริกาได้ช่วยกันร่างหลักการ ซึ่งทั้งสองฝ่ายต้องเคารพและปฏิบัติตามจนฟ้าดินสลาย