เมื่อวานนี้ (8 ม.ค.) เวลา 11.20 น. ตามวเลาท้องถิ่นกรุงวอชิงตันดี.ซี. ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้แถลงเป็นครั้งแรกที่ทำเนียบขาว หลังเหตุที่อิหร่านเปิดฉากโจมตีฐานทัพของสหรัฐสองแห่งในอิรัก เพื่อแก้แค้นที่สหรัฐสังหารนายพลกัสซิม โซไลมานี

ประธานาธิบดีทรัมป์ใช้เวลาในการแถลงครั้งนี้ราวๆ 17 นาที โดยสรุปใจความสำคัญได้ดังนี้..

• ไม่มีทหารทั้งทหารสหรัฐหรือพลเมืองอเมริกันคนใดในอิรัก เสียชีวิตหรือบาดเจ็บจากการโจมตี เช่นเดียวกับไม่มีทั้งพลเรือนหรือทหารอิรักเสียชีวิตจากการโจมตีเช่นกัน
• ฐานทัพของสหรัฐทั้งสองแห่งในอิรักโดยเฉพาะฐานทัพอากาศ al-Asad นอกกรุงแบกแดด ได้รับการเสียหายจากการโจมตีเพียงเล็กน้อยเท่านั้น เนื่องจากกองทัพได้เตรียมการรับมืออย่างดี รวมถึงระบบเตือนภัยการโจมตีล่วงหน้าก็ทำงานได้อย่างดีเช่นกัน
• ประธานาธิบดีกล่าวว่า อิหร่านมีท่าที”ผ่อนคลาย” (Standing Down) การเผชิญหน้ากับสหรัฐลง ซึ่งเป็นผลดีต่อทุกฝ่ายรวมถึงทั้งโลก
• ปฏิบัติการสังหารนายพลโซเลมามี เพราะโซไลมานีเป็นผู้ฝึกกลุ่มก่อการร้ายที่สังหารพลเมืองและทหารอเมริกัน เช่น กลุ่มเฮซบอลเลาะห์ โซเลมานีมีส่วนรับผิดชอบโดยตรงต่อการเสียชีวิตของผู้คนมากมาย และเขาคิดมีแผนจะก่อการร้ายอีก สหรัฐจึงต้องปลิดชีพ พร้อมทั้งเป็นการเตือนบรรดากลุ่มก่อการร้ายว่าหากยังรักชีวิตอยู่จงหยุดคิดก่อการร้ายลง
• ทรัมป์ประกาศว่า ตราบใดที่เขายังเป็นประธานาธิบดีอยู่ จะไม่มีวันยอมให้อิหร่านครอบครอบอาวุธนิวเคลียร์ พร้อมทั้งเรียกร้องให้ ชาติพันธมิตรทั้ง อังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี รัสเซียและจีน ถอนตัวออกจากข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านปี 2015 (JCPOA) ซึ่งลงนามสมัยรัฐบาลโอบามา ที่สหรัฐประกาศถอนตัวไปก่อนหน้านั้นเมื่อปี 2018
• ทรัมป์บอกว่า เงินที่อิหร่านใช้ในการก่อการร้ายในเยเมน ซีเรีย และเลบานอนนั้น ล้วนเป็นผลมาจากข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 ที่ลงนามในสมัยรัฐบาลโอบามา ส่งผลให้อิหร่านก็มีท่าทีเป็นปฏิปักษ์มากขึ้น เนื่องจากอิหร่านมีเงินไปสนับสนุนผู้ก่อการร้ายในหลายประเทศในตะวันออกกลาง ซี่งสหรัฐเรียกร้องให้พันธมิตรถอนตัวจากข้อตกลงดังกล่าว
• สหรัฐยังคงมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจและทางการเงินต่ออิหร่านต่อไป จนกว่าอิหร่านจะมีพฤติกรรมดีขึ้น รวมถึงรัฐบาลสหรัฐจากนี้เตรียมออกมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านฉบับใหม่ หลังเหตุโจมตีฐานในอิรัก เพื่อลงโทษพฤติกรรมก้าวร้าวของอิหร่านในภูมิภาค
• ปธน.ทรัมป์เรียกร้องให้องค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือนาโต้ จริงจังและมีส่วนร่วมในตะวันออกกลางมากขึ้น
• ปธน.ทรัมป์บอก ทรัพยากรน้ำมันของอิหร่านไม่ใช่เรื่องสำคัญสำหรับสหรัฐฯ เพราะสหรัฐฯได้ค้นพบก๊าซธรรมชาติและบ่อน้ำมันเพิ่มขึ้นมากมาย จึงไม่ใช่เรื่องสำคัญที่สหรัฐฯ จะพึ่งพิงน้ำมันจากตะวันออกกลาง รวมถึงมีอาวุธที่ทันสมัยและร้ายแรง เช่นขีปนาวุธระบบนำวิถีแบบเหนือเสียง (Hypersonic) แต่ไม่ต้องการใช้อาวุธเหล่านั้นกับอิหร่าน
• อิหร่านต้องละทิ้งความทะเยอทะยานพัฒนานิวเคลียร์และยุติการสนับสนุนการก่อการร้าย “ความแข็งแกร่งของอเมริกาทั้งทางทหาร และทางเศรษฐกิจจะเป็นตัวยับยั้งเรื่องดังกล่าวที่ดีที่สุด” ทั้งนี้ ช่วงท้ายของคำแถลงประธานาธิบดีทรัมป์ทิ้งท้ายว่า สหรัฐพร้อมเจรจาหารือสันติภาพกับฝ่ายใดก็ตามที่มองเห็น พร้อมกล่าวถึงประชาชนอิหร่านถึงการแสวงหาสันติภาพร่วมกัน

อย่างไรก็ดี ประธานาธิบดีทรัมป์ไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าจะมีการใช้ปฏิบัติการทางทหารต่อไปหรือไม่

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า องค์กรการบินพลเรือนของอิหร่าน เปิดเผยว่า อิหร่านจะไม่ส่งมอบกล่องดำ 2 กล่องที่กู้คืนได้จากเครื่องบินโบอิ้ง 737 ของสายการบินยูเครนที่ประสบอุบัติเหตุตกที่อิหร่านเมื่อวันที่ 8 ม.ค.63 ให้กับบริษัทโบอิ้ง หรือสหรัฐ แต่ทางอิหร่านจะประสานงานร่วมกับยูเครน

นายอาลี อาเบเซเดค ผู้อำนวยการองค์กรการบินพลเรือนของอิหร่านว่า ขณะนี้ยังไม่ชัดเจนว่า อิหร่านจะส่งกล่องดำไปให้กับประเทศใดวิเคราะห์ พร้อมกับกล่าวว่า ยูเครนมีความยินดีที่จะเข้าร่วมการตรวจสอบหาสาเหตุของเครื่องบินตกในครั้งนี้

เครื่องบินโบอิ้ง 737 ของสายการบินยูเครน อินเตอร์เนชันแนล แอร์ไลน์ ได้ประสบอุบัติเหตุตกใกล้กับสนามบินอิหม่ามโคไมนี กรุงเตหะรานของอิหร่าน ในช่วงเช้าวันที่ 8 ม.ค. 63 ส่งผลให้ผู้โดยสารและลูกเรือบนเครื่องเสียชีวิตทั้งหมด

ต่อมา สถานีโทรทัศน์ของอิหร่าน รายงานว่า อิหร่านได้ค้นพบทั้งกล่องดำที่บันทึกเสียงและข้อมูลของเครื่องบินลำดังกล่าวแล้ว

ภาพ เอเอฟพี

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า บริษัทโบอิ้ง ผู้ผลิตเครื่องบินจากสหรัฐได้ออกแถลงการณ์ระบุว่า บริษัทพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือที่จำเป็น หลังเกิดเหตุเครื่องบินโบอิ้ง 737-800 ของสายการบินยูเครน อินเตอร์เนชันแนล แอร์ไลน์ตกในอิหร่านเมื่อเช้าวันที่ 8 ม.ค.63 ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 170 คน

โบอิ้ระบุว่า เหตุดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่น่าสลดใจ และทางบริษัทจะให้ความช่วยเหลือในทุกทาง พร้อมระบุว่า ทางบริษัทได้ทำการติดต่อกับสายการบินที่เป็นลูกค้า และพร้อมยืนเคียงข้างพวกเขาในช่วงเวลาที่ยากลำบากนี้

ทั้งนี้เครื่องบินโบอิ้ง 737-800 เที่ยวบินที่ 752 ของสายการบินยูเครน อินเตอร์เนชันแนล แอร์ไลน์ ที่เดินทางจากกรุงเตหะรานในอิหร่านไปยังกรุงเคียฟของยูเครน ประสบอุบัติเหตุตกใกล้กับสนามบินอิหม่ามโคไมนีในอิหร่าน ทำให้ลูกเรือและผู้โดยสารบนเครื่องเสียชีวิตทั้งหมด

เจ้าหน้าที่ของสายการบิน ระบุว่า เหตุการณ์ครั้งนี้ไม่ใช่ความผิดของลูกเรือ เนื่องจากเครื่องบินลำดังกล่าวได้ทำการตรวจซ่อมบำรุงตามกำหนดการในวันจันทร์ก่อนที่จะทำการขึ้นบิน โดยเครื่องบินลำดังกล่าวสร้างขึ้นในปี 2559 และส่งมอบให้กับสายการบินโดยตรงจากบริษัทผู้ผลิต

ภาพ เอเอฟพี

เจ้าชายแฮร์รี่ ดยุกแห่งซัสเซกส์ และเมแกน ดัชเชสแห่งซัสเซกส์ พระชายา ได้ประกาศผ่านสื่ออย่างเป็นทางการ ถึงการลดบทบาทจากการเป็นสมาชิกราชวงศ์”ระดับสูง”ของอังกฤษ พร้อมประกาศงานเพื่อหาเงินใช้ด้วยตัวเอง แต่ยังคงสนับสนุนพระราชภารกิจของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สองอย่างเต็มที่ต่อไป

“หลังจากที่เราพิจารณาอย่างถี่ถ้วนเป็นเวลานาน เราตั้งใจจะถอยออกจากการเป็นสมาชิกราชวงศ์ระดับสูง และทำงานเพื่อให้มีอิสระทางการเงินมากขึ้น ขณะที่ยังคงให้การสนับสนุนสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 อย่างเต็มที่”

นอกจากนี้ทั้งสองประกาศเตรียมไปใช้ชีวิตยังแถบอเมริกาเหนือกันมากขึ้น แต่ก็ยังคงจะรักษาสมดุลระหว่างการใช้ชีวิตในสหราชอาณาจักรกับอเมริกาเหนือ

“การรักษาสมดุลนี้ จะช่วยให้เราเลี้ยงดูบุตรชายโดยสำนึกในราชวงศ์ที่เขาเกิดมา ขณะที่มอบพื้นที่ให้ครอบครัวของเราสามารถก้าวเดินต่อไปได้ ซึ่งรวมถึงการเตรียมริเริ่มองค์กรการกุศลแห่งใหม่ด้วย” ข้อความแถลงระบุ

“เราเตรียมการณ์เปิดเผยถึงรายละเอียดในองค์กรการกุศลแห่งใหม่นี้ต่อไป .. การนี้เรายังสนับสนุนและทำงานร่วมกับสมเด็จพระราชินี, เจ้าฟ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์, เจ้าชายวิลเลียม ดยุกแห่งเคมบริดจ์ และพระราชวงศ์อื่นๆต่อไป จากนั้นเราขอขอบคุณการสนับสนุนอย่างเต็มที่จากทุกคน”

หลังมีการเผยคำแถลงดังกล่าว ในเวลาต่อมา โฆษกของสำนักพระราชวังบักกิ้งแฮม ออกแถลงการณ์ระบุว่า การหารือเรื่องนี้ของดยุกและดัชเชสแห่งซัสเซกส์ที่มีแผนจะลดบทบาทจากสถานะสมาชิกพระราชวงศ์ ยังอยู่ในช่วงแรกเริ่ม และทางเรา(สำนักพระราชวังอังกฤษ) เข้าใจความต้องการของดยุคกับดัชเชสแห่งซัสเซกซ์ที่จะเดินทางเส้นทางที่แตกต่าง แต่นี่เป็นเรื่องซับซ้อน ซึ่งต้องใช้เวลาในการพิจารณา

ด้านผู้สื่อข่าวในพระราชสำนักของบีบีซี อธิบายว่า จากที่เขาเข้าใจคือ คำประกาศนี้สมาชิกราชวงศ์อังกฤษคนอื่นๆ ไม่น่าจะทราบเรื่องนี้มาก่อนและเจ้าหน้าที่ของสำนักพระราชวังก็รู้สึกผิดหวังที่เจ้าชายแฮร์รี่กับเมแกน ออกแถลงการณ์โดยไม่บอก “นี่ถือเป็นรอยร้าวที่ชัดเจนระหว่างฝ่ายเจ้าชายแฮร์รี่และดัชเชสเมแกน กับสมาชิกราชวงศ์คนอื่นๆ

ขณะเดียวกัน สื่อมวลชนแห่งอื่นๆในอังกฤษ ได้ระบุถึงเหตุผลบางส่วนเกี่ยวกับความขัดแย้งในราชวงศ์ว่า มาจากกรณีข่าวที่่เจ้าชายและดัชเชสตกที่เป็นวิพากษ์วิจารณ์กรณีการใช้เงินภาษีอย่างฟุ่มเฟือย จากการที่ทรงใช้ปรับปรุงพระตำหนักฟอร์กมอร์เฮาส์จำนวนหลายล้านปอนด์ รวมถึงการเดินทางพักร้อนด้วยการเช่าเครื่องบินเจ็ตส่วนตัว

สังเกตได้จากข้อความในแถลงการณ์ข้างต้นที่ว่า ต้องการมีอิสระทางการเงินมากขึ้น ขณะที่ช่วงเดือนตุลาคมก่อนหน้านี้ ทั้งสองพระองค์เคยออกแถลงข่าวเปิดเผย เรื่องที่ทั้งสองพระองค์ประสบปัญหาในการอยู่ภายใต้การจับตามองของสื่อต่างๆ เจ้าชายแฮร์รี่ยังตรัสถึงข่าวลือเรื่องรอยร้าวระหว่างพระองค์กับพระเชษฐาอย่างเจ้าชายวิลเลียมด้วยว่า พระองค์เดินบนเส้นทางที่แตกต่างกัน

นายซูฮาอิล อัล มาซรูเอ รมว.พลังงานสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กล่าวว่า กลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน (โอเปก) พร้อมเพิ่มกำลังการผลิตน้ำมัน เพื่อรองรับการขาดแคลนในตลาด หากความตึงเครียดระหว่างสหรัฐและอิหร่านส่งผลกระทบต่อการขนส่งน้ำมันในภูมิภาค

“ตลาดยังคงมีปริมาณน้ำมันอย่างเพียงพอ เราไม่คาดว่าจะเกิดภาวะขาดแคลนอุปทาน นอกจากว่าจะเกิดเหตุภัยพิบัติครั้งใหญ่ ซึ่งเรามองว่ายังไม่มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้น” นายมาซรูเอกล่าว

นายมาซรูเอยังกล่าวอีกว่า โอเปกและกลุ่มประเทศพันธมิตรนำโดยรัสเซีย จะทำการประเมินสถานการณ์ในการประชุมเดือนมี.ค.

นายมาซรูเอยังเรียกร้องให้สหรัฐและอิหร่านลดความตึงเครียดในภูมิภาค โดยระบุว่า “สิ่งที่เราต้องการคือเสถียรภาพในตลาด และหวังว่าทั้งสองฝ่ายจะลดความตึงเครียดลง”

ภาพ เอเอฟพี

เมื่อวันที่ 30 ธันวาคมของปี 2019 ที่ผ่านมา จีนได้เปิดให้รถบริการรถไฟความเร็วสูงในเส้นทางระหว่างกรุงปักกิ่งไปยังเมืองจางเจี๋ยโกว (Zhangjiakou) ระยะทาง 173 กิโลเมตร ซึ่งเป็นเมืองที่เตรียมเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิคฤดูหนาว 2022

ซีเอ็นเอ็นระบุว่า เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่งจางเจี๋ยโกวช่วยย่นระยะเวลาการเดินทางจากเดิมที่ต้องใช้เวลาเดินทาง2-3ชั่วโมง เหลือเพียง 47 นาที

ตลอดปี 2019 จีนเปิดเส้นทางรถไฟความเร็วสูงในหลายสายทั่วประเทศ แต่ทว่าเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง-จางเจี๋ยโกวพิเศษกว่าสายอื่นๆเนื่องจาก รถไฟที่นำมาให้บริการนั้นเป็นรถไฟความเร็วสูงรุ่นใหม่ของซีรีย์ Fuxing ที่สามารถทำความเร็วได้สูงสุดถึง 350 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดยไม่ต้องพึ่งพาคนขับ และยังได้รับการขนานนามว่าเป็นรถไฟความเร็วสูงอัจฉริยะขบวนแรกของโลก

สำหรับเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสาย Jing-Zhang ใช้เวลาก่อสร้างนาน 4 ปี วิ่งเชื่อมระหว่างกรุงปักกิ่งไปยังหยานชิง (Yanqing) และสิ้นสุดที่จางเจียโข่ว ซึ่งทั้งสามเมืองนี้ได้รับเลือกเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิคฤดูหนาวปี 2022 ที่กำลังจะมาถึง โดยตลอดเส้นทางจะแบ่งเป็นสถานีให้บริการ 10 สถานี รวมถึงสถานี Badaling Chang Cheng ซึ่งถือเป็นจุดยอดนิยมของนักท่องเที่ยวที่เข้าชมกำแพงเมืองจีน

ทางรถไฟสาย Jing-Zhang จะมีรถไฟความเร็วสูงให้บริการ 30 ขบวนในทุกวัน แต่มีเพียง 6 ขบวนที่ให้บริการโดย “สมาร์ทไฮสปีดเทรน”

ความสมาร์ทของรถไฟรุ่นใหม่นี้ จีนได้ใช้เทคโนโลยี 5G ในระบบระบบอาณัติสัญญาณของรถไฟ รวมถึงเซ็นเซอร์ 2,718 ตัวเพื่อรวบรวมข้อมูลแบบเรียลไทม์และตรวจจับความผิดปกติในระหว่างการทำงานของรถไฟ นั้นหมายความว่ารถไฟสมาร์ทไฮสปีดเทรนนี้สามารถออกวิ่งให้บริการ หยุดจอดในแต่ละสถานีตามเส้นทาง รวมถึงปรับลด-เพิ่มความเร็วระหว่างเส้นทางได้จนถึงสิ้นสุดการให้บริการด้วยตัวเอง

แม้จะบอกว่าเป็นรถไฟอัจริยะไร้คนขับ แต่รายงานระบุว่ายังต้องมีมนุษย์ค่อยสังเกตการณ์ความเรียบร้อยของระบบบริเวณหัวขบวน ไม่ต่างจากรถไฟความเร็วสูงโดยทั่วไป เพียงแต่พวกเขาไม่ได้เป็นผู้ควบคุมโดยตรง

ขณะที่ภายในตัวสถานีตลอดเส้นทางให้บริการ จีนได้นำระบบจดจำใบหน้ามาใช้งาน พร้อมแอปพลิเคชั่น ซึ่งช่วยให้ผู้โดยสารสามารถเช็คอินใช้บริการได้โดยไม่ต้องใช้ตั๋วรถไฟแบบกระดาษ

ขณะที่ในทุกที่นั่งของผู้โดยสารในขบวนจะมีจอทัชสกรีนให้บริการรวมถึง ไวไฟและแท่นชาร์จโทรศัพท์ไร้สาย สนนราคาตัวรถไฟมีราคาตั้งแต่ 77 หยวน ไปจนถึง231 หยวน สำหรับรถไฟความเร็วสูงแบบธรรมดา ส่วนสมาร์ทไฮสปีดเทรน มีราคาเริ่มที่ 90 หยวน ไปถึง 270 หยวน

ปัจจุบัน จีนมีระบบเครือข่ายรถไฟความเร็วสูงทั่วประเทศเป็นความยาวรวมแล้วถึง 35,000 กิโลเมตร โดยรถไฟความเร็วสูงที่สุดที่จีนให้บริการในขณะนี้คือรถไฟเซี่ยงไฮ้ Maglev

Photo : news.cn

การโจมตีด้วยขีปนาวุธถล่มฐานทัพสหรัฐในอิรัก คือการทำสงครามแบบ Conventional warfare หรือ “สงครามในรูปแบบ” นั่นคือการรบโดยใช้อาวุธโจมตีกันไปมา ไม่ว่าจะเป็นอาวุธแบบมาตรฐาน เช่นจรวดหรือแบบล้ำสมัยเช่นโดรน

บรรดาเซียนการเมืองเชื่อว่าอิหร่านอาจจะรบแบบ Unconventional warfare หรือสงครามนอกระบบ โดยเฉพาะการใช้ตัวแทนรบกับสหรัฐ (Proxy war) ด้วยการบ่อนทำลายผลประโยชน์ของสหรัฐเป็นจุดๆ ไป อย่างที่สหรัฐเรียกว่า “การก่อการร้าย”

อิหร่านควรใช้วิธีนี้เพราะมีแสนยานุภาพด้อยกว่าสหรัฐแต่มี “บริวาร” ที่เป็นเครือข่ายติดอาวุธที่ทำงานครอบคลุมไปทั่วโลก เช่น ฮิซบุลลอฮ์

แต่อย่างที่เราทราบ อิหร่านเลือกที่จะปะทะตรงๆ ทั้งๆ ที่แสนยานุภาพของอิหร่านเมื่อเทียบกับสหรัฐแล้วเหมือนหนูกับช้าง นั่นแสดงว่าอิหร่านกำลังเลือดเข้าตา และเห็นแก่ศักดิ์ศรีที่ถูกหยามมากกว่าจะมองความเป็นจริงในการรบ

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าอิหร่านจะไม่รบนอกแบบ และใช้ตัวแทนรบกับสหรัฐ

Quds Force ของอิหร่านซึ่งผู้บัญชาการเพิ่งจะถูกสังหารไป มีสายสัมพันธ์กับกองกำลังติดอาวุธหลายกลุ่มในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะกลุ่มฮิซบุลลอฮ์ (Hezbollah)

จากการรายงานของ Institute for Near East Policy ในกรุงวอชิงตัน ในระยะหลังทั้งสองกลุ่มนี้ทำงานร่วมกันเพื่อโจมตีเป้าหมายสหรัฐ อิสราเอล และประเทศตะวันตก

เพราะความเกี่ยวโยงกับฮิซบุลลอฮ์นี่เองที่ทำให้ไทยต้องระวังตัวเอาไว้

แม้ว่า “สงคราม” จะเกิดขึ้นในตะวันออกกลาง แต่การรบนอกแบบไม่ได้หมายความว่าจะต้องรบจุดเดียว การรบโดย “กองโจร” ที่สนับสนุนอิหร่านหรืออิหร่านสนับสนุน อาจเกิดขึ้นที่ใดก็ได้บนโลกนี้ ที่ใดก็ตามที่มีผลประโยชน์ของสหรัฐ อิสราเอล และโลกตะวันตก

หากมีการระบอบแบบโดยตัวแทนของอิหร่าน ไทยจึงเป็นหนึ่งในสมรภูมิหรืออย่างน้อยก็อาจเป็นเป้าโจมตี ซึ่งไทยไม่ใช่คู่กรณีโดยตรง เพียงแต่ประเทศไทยมีความ “สะดวก” ที่คนนอกจะเข้ามาโจมตีผลประโยชน์ของสหรัฐ อิสราเอล และโลกตะวันตก

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2555 มีกรณีชาวอิหร่านกลุ่มหนึ่งวางแผนที่จะลอบสังหารทูตอิสราเอลในปรเทศไทย และหมายจะสังหารเอฮูด บารัก อดีตรัฐมนตรีว่การกระทรวงกลาโหมอิสราเอลที่กำลังจะมาเยือนไทย คนร้ายพากันไปเช่าบ้านหลังหนึ่งในแถบพระโขนงเหนือ กรุงเทพฯ เพื่อเตรียมทำระเบิดไว้ก่อเหตุ แต่เกิดระเบิดขึ้นเสียก่อน คนร้ายที่ได้รับบาดเจ็บจึงหนีออกมาเพื่อเรียกรถไปโรงพยาบาล แต่คนขับแท็กซีปฏิเสธ คนร้ายบันดาลโทสะจึงขว้างระเบิดมือเข้าใส่รถจนได้รับความเสียหาย เมื่อเจ้าหน้าที่พยายามเข้ายับยั้งเหตุ คนร้ายก็โยนระเบิดเขาใส่ตำรวจอีก แต่เดชะบุญที่ระเบิดไปกระดอนใส่ต้นไม้กลับมาระเบิดใส่คนร้ายจนขาขาดทั้งสองข้าง

จากกรณีนี้ ทางการไทยได้จับตัวชาวอิหร่านจำนวน 7 คน และหน่วยงานความมั่นคงของอิสราเอลเตือนว่าอิหร่านกับฮิซบุลลอฮ์อาจก่อการโจามตีอิสราเอลทั่วโลก และย้อนไปในเดือนมกราคมพ.ศ. 2555 ทางการไทยยังได้ควบคุมตัวชาวสวีเดนเชื้อสายเลบานอนที่ต้องสงสัยว่าเป็นสมาชิกฮิซบุลลอฮ์ด้วย

นี่คือกรณีล่าสุด แต่ไม่ใช่กรณีแรกที่เป้าหมายอิสราเอลในไทยตกเป็นเป้าการโจมตี เช่นในปีพ.ศ. 2515 ผู้ก่อการปาเลสไตน์กลุ่มแบล็กเซปเทมเบอร์ได้จับตัวประกันสถานทูตอิสราเอลประจำประเทศไทย

ในเดือนมีนาคม ปีพ.ศ. 2537 เกิดอุบัติเหตุรถบรรทุกเฉี่ยวชนกับรถมอเตอร์ไซค์ที่ชิดลม แต่แทนที่คนขับจะลงมาเคลียร์เขาหลบหนี ทำให้จ้องนำรถไปจอดไว้แถวนั้น ห่างจากสถานทูตอิสราเอลประมาณ 250 เมตร นานเกือบ 1 สัปดาห์

ภายหลังเมื่อตรวจรถจึงพบปุ๋ยเต็มคันพร้อมด้วยตัวจุดชนวนระเบิด 14 ตัว เบื้องต้นทราบว่าคนขับเป็นชายชาวตะวันออกกลางแต่หลบหนีไปก่อนหลังเกิดเฉี่ยวชนกับมอเตอร์ไซค์ของคนไทย เจ้าหน้าที่สืบเสาะและจับกุมตัวผู้ต้องสงสัยเป็นชาวอิหร่าน 2 คน คือ Hossein Shahriarifar กับ Mohammadi Lotfollah แต่ต้องปล่อยตัวไปก่อนเพราะหลักฐานไม่เพียงพอ ต่อมา Mohammadi Lotfollah หลบหนีไปจากไทยได้สำเร็จ เหลือแต่ Hossein Shahriarifar ที่ถูกดำเนินคดีข้อหาวางแผนโจมตีสถานทูตอิสราเอลในไทย

หากทำสำเร็จสถานทูตอิสราเอลจะพังพินาศไม่มีเหลือ แรงระเบิดจะสร้างความเสียหายในพื้นที่รัศมีโดยรอบ 2 กิโลเมตร แต่มีผู้วิเคราะห์ไว้ว่าผู้ลงมืออาจหมายตาสถานทูตสหรัฐที่อยู่ใกล้ๆ กัน

เหตุการณ์เหล่านี้น่าจะเพียงพอแล้วว่า ไทยเราเคยเป็นสมรภูมิของการโจมตีของสงครามนอกแบบระหว่างอิหร่านกับสหรัฐ/อิสราเอลมาก่อน แต่โชคช่วยที่การโจมตีไม่สำเร็จ หาไม่แล้วคนไทยอีกมากมายอาจต้องรับเคราะห์ไปด้วย

พึงสังเกตว่า ความพยามของอิหร่าน-ฮิซบุลลอฮ์ ที่จะก่อเหตุในไทยเมื่อปี 2555 เป็นส่วนหนึ่งของการโจมตีอิสราเอล-สหรัฐทั่วโลก เริ่มจากแผนการของอิหร่านที่จะโจมตีสถานทูตอิสราเอลกับซาอุดีอาระเบียในกรุงวอชิงตัน เมื่อเดือนตุลาคมพ.ศ. 2554 ซึ่งสหรัฐสกัดไว้ได้ ตามมาด้วยการเล็งเป้าหมายทางการทูตของอิสราเอลในจอร์เจียและอินเดีย และตามมาด้วยไทย

การโจมตีเหล่านี้ซาลง หลังจากที่สหรัฐและอิหร่านได้ข้อตกลงเรื่องโครงการรนิวเคลียร์เมื่อปีพ.ศ. 2558 แต่เมื่อทรัมป์ฉีกสัญญาในปี พ.ศ. 2562 ความตึงเครียดก็เพิ่มขึ้น จนกลายเป็นการโจมตีกันซึ่งๆ หน้าในเดือนมกราคม พ.ศ. 2563

ในปีนี้ หลังจากที่อิหร่านกับสหรัฐ หนังสือพิมพ์ Los Angeles Times อ้างแหล่งข่าวเจ้าหน้าที่ในกองทัพอิสราเอลที่บอกว่าสหรัฐแจ้งอิสราเอลช่วงหน้าว่าจะปลิดชีพผู้บัญชาการ Quds Force ของอิหร่าน และให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับความขัดแย้งของอิสราเอลกับอิหร่านว่า “ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ฮิซบุลลอฮ์กองกำลังทหารตัวแทนของอิหร่านในเลบานอน ถูกกล่าวหาว่ากระทำการโจมตีเป้าหมายอิสราเอลในอินเดีย ไทย และบัลแกเรีย”

ส่วน Foreign Policy ผู้ทรงอิทธิพลทางการเมืองระหว่างประเทศกล่าวว่า “ซูเลมานี (แห่ง Quds Force) เป็นนักยุทธศาสตร์ของปฏิบัติการนอกแผ่นดินอิหร่าน เขามีหน้าที่ประสานงานแผนการก่อการร้ายทั้งหมดที่เชื่อมโยงกับรัฐบาลอิหร่าน ซึ่งไปไกลที่สุดถึงประเทศไทยและบัลแกเรีย”

เป็นไปได้หรือไม่ว่า สหรัฐได้แจ้งเรื่องปฏิบัติการนี้กับรัฐบาลไทยเช่นกัน เพื่อให้เตรียมรับกับการทำสงครามตัวแทนอีกครั้ง โดยใช้แผ่นดินไทยเป็นสมรภูมิ?

ประเด็นหลังนี้ ผู้เขียนได้แต่เพียงคาดเดาเท่านั้น โดยวิเคราะห์จากกรณีที่นายดอน ปรมัตถ์วินัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวว่า “อันที่จริงก่อนเหตุการณ์จะเกิดขึ้นในวันที่ 3 ม.ค.ทางสหรัฐฯ ได้ประสานมายังไทยเมื่อวันที่ 2 ม.ค.ว่าเขามีเหตุว่าจะต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้”

แต่ในเวลาต่อมาน.ส.บุษฎี สันติพิทักษ์ อธิบดีกรมสารนิเทศและโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ แก้ไขข้อมูลว่า สหรัฐไม่ได้แจ้งให้ไทยทราบก่อนที่จะมีการปฏิบัติการในอิรัก และเรื่องทีเกิดขึ้นเป็น “ข้อมูลที่คลาดเคลื่อน”

ไม่ว่าเรื่องนี้จะมีเบื้องลึกเบื้องหลังอย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่คนไทยต้องเตรียมตัวไว้ก็คือ ไทยไม่ได้ปลอดภัยจากสงครามที่เกิดไกลจากประเทศเราเลย

บทวิเคราะห์โดย กรกิจ ดิษฐาน

สภาวงเดือนแดงของอิหร่านเปิดเผยว่า จากเหตุเครื่องบินแบบโบอิ้ง 737-800 ของสายการบิน Ukraine International Airlines เที่ยวบินที่ PS752 ซึ่งบินขึ้นจากท่าอากาศยานกรุงเตหะราน ช่วงเวลา 06.12 น. ตามเวลาท้องถิ่น มุ่งหน้าไปยังกรุงเคียฟของยูเครน ได้ประสบเหตุตกหลังบินขึ้นจากสนามบินในเตหะรานได้เพียงไม่กี่นาที

รายงาน ระบุว่าผู้โดยสารบนเครื่องมีทั้งสิ้น 176 ลำ แบ่งเป็นลูกเรือ 9 คน ผู้โดยสาร 167 คน จำนวนนี้เป็นพลเมืองอิหร่านมากที่สุดถึง 82 คน ตามด้วยแคนาดา 63 ยูเครน 11 สวีเดน 10 อัฟกัน 4 ชาวเยอรมันและอังกฤษอย่างละ 3 ราย

เครื่องบินที่ตกเป็นรุ่น 737-800 NG ผลิตขึ้นในปี 2016 โดยทางการอิหร่านพบกล่องดำทั้งสองกล่องของเครื่องแล้ว

ทางการยูเครน สันนิฐานการตกเบื้องต้นเนื่องจากเหตุเครื่องยนต์มีไฟลุกไหม้โดยเป็นการขัดข้องทางเทคนิค แม้จะยังไม่แน่ชัดในรายละเอียด แต่ยูเครนระบุว่าไม่เกี่ยวข้องกับเหตุที่อิหร่านยิงมิสไซล์ถล่มฐานทัพสหรัฐแต่อย่างใด

เหตุครั้งนี้นับว่าเป็นเหตุเครื่องบินตกที่ร้ายแรงที่สุดในรอบหลายปีของอิหร่าน

อย่างไรก็ดี สำนักข่าว Mehr สื่อท้องถิ่นรายงานโดยอ้างคำพูดของผู้อำนวยการองค์กรการบินพลเรือนของเตหะรานว่า อิหร่านจะไม่ส่งกล่องดำซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญของเครื่องบินให้กับบริษัทโบอิ้งซึ่งเป็นผู้ผลิตเครื่องบินลำดังกล่าว แต่ก็ยังไม่ชัดเจนว่าอิหร่านจะวิเคราะห์ข้อมูลจากกล่องดำดังกล่าวอย่างไร

สำนักสำมะโนประชากรของสหรัฐเผยข้อมูลล่าสุดว่า การค้าขายของไทยในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมานับจนถึงเดือน พ.ย.ปีที่แล้ว เกินดุลสหรัฐเป็นมูลค่าถึง 20,050 ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งเกินเพดานสูงสุด 20,000 ล้านเหรียญสหรัฐที่กระทรวงการคลังสหรัฐกำหนดไว้สำหรับประเทศคู่ค้า

กระทรวงการคลังของสหรัฐจะจัดทำรายงานการจับตาประเทศที่อาจบิดเบือนค่าเงินเพื่อหวังผลทางการค้าทุกๆ 2 ปี โดยเกณฑ์ที่ใช้วัดประกอบด้วย 1.การเกินดุลการค้ากับสหรัฐมากกว่า 20,000 ล้านเหรียญสหรัฐในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมา 2. การเกินดุลบัญชีเดินสะพัดมากกว่า 2% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) 3. การสะสมเงินทุนสำรองระหว่างประเทศต่อเนื่อง 6 เดือนเพิ่มขึ้นมากกว่า 2% ของจีดีพี

หากประเทศหนึ่งประเทศใดเข้าเกณฑ์อย่างน้อย 2 ใน 3 ข้อจะถูกสหรัฐขึ้นทะเบียนเป็นประเทศที่บิดเบือนค่าเงิน

จากการประเมินของสำนักข่าวบลูมเบิร์ก นับตั้งแต่ปลายปี 2014 บัญชีเดินสะพัดเกินดุลของไทยเกิน 2% ของจีดีพีทุกไตรมาส เมื่อบวกกับการเกินดุลการค้าในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมา และค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้น 6% เมื่อเทียบกับเงินดอลลาร์ จึงเท่ากับว่าไทยเข้าเกณฑ์การแทรกแซงค่าเงินถึง 2 ข้อ เพียงพอที่สหรัฐจะขึ้นบัญชีไทย

รายงานของกระทรวงการคลังฉบับล่าสุดที่เปิดเผยเมื่อเดือน พ.ค. 2019 ประเทศในอาเซียน 3 ประเทศ ได้แก่ สิงคโปร์ มาเลเซีย และเวียดนาม ถูกสหรัฐระบุเป็นครั้งแรกว่าเข้าเกณฑ์แทรกแซงค่าเงิน 2 ข้อ ในขณะที่ไทยละเมิด 1 ข้อ คือ บัญชีเดินสะพัดเกินดุลมากกว่า 2% ของจีดีพี

ไทยถูกสหรัฐจับตานโยบายการค้าอย่างใกล้ชิด เมื่อเดือน ต.ค.ปีที่แล้ว ทางการสหรัฐประกาศจะระงับสิทธิพิเศษทางการค้ากับไทยมูลค่า 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐ เนื่องจากไทยละเมิดสิทธิของแรงงาน อาทิ เสรีภาพในการจัดตั้งสหภาพแรงงานและการเจรจาต่อรอง

ทั้งนี้ แม้ว่าประเทศที่ถูกสหรัฐระบุว่าแทรกแซงค่าเงินเพื่อประโยชน์ทางการค้าจะไม่ต้องรับผิดใดๆ แต่สหรัฐอาจใช้มาตรการลงโทษทางการค้ากับประเทศนั้นๆ อาทิ ระงับสิทธิพิเศษทางการค้า

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า สายการบินหลายแห่งในภูมิภาคเอเชีย อาทิ สิงคโปร์ แอร์ไลน์, ไชน่า แอร์ไลน์ และมาเลเซีย แอร์ไลน์ ประกาศได้ประกาศหลีกเลี่ยงการบินผ่านน่านฟ้าอิหร่าน หรือยกเลิกเที่ยวบิน เนื่องจากสถานการณ์ในตะวันออกลางมีความตึงเครียดมากขึ้น

นอกจากนี้ สายการบินเอมิเรตส์ และสายการบินฟลายดูไบซึ่งเป็นสายการบินในเครือ ได้ประกาศยกเลิกเที่ยวบินไปยังกรุงแบกแดดของอิรัก โดยระบุว่า ทางสายการบินกำลังติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และประสานงานกับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง และอาจมีการเปลี่ยนแปลงการดำเนินงานหากจำเป็น

การตัดสินใจของสายการบินต่างๆในครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังจากกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) ได้ยิงขีปนาวุธ หลายสิบลูก เข้าโจมตีฐานทัพอากาศสหรัฐซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดอันบาร์ ทางตะวันตกของประเทศอิรักในช่วงเช้าวันนี้ตามเวลาไทย เพื่อตอบโต้ที่กองทัพสหรัฐสังหารนายพลกัสซิม โซเลมานี ผู้บัญชาการกองกำลัง Quds Force ของอิหร่าน

ภาพ เอเอฟพี