แม้สถานการณ์ของไวรัสโควิดในสหราชอาณาจักร จะยังไม่รุนแรงเท่าประเทศในยุโรปด้วยกันเหมือนที่อิตาลี แต่จากข้อมูลในอังกฤษ ณ วันที่ 11 มี.ค. พบผู้ติดเชื้อไวรัสโควิดสะสมถึง 382 ราย รักษาหายแล้ว 18 ราย เสียชีวิตแล้ว 6 ราย

ด้วยเหตุดังกล่าว ทำให้สมาชิกระดับสูงในราชวงศ์อังกฤษตต่างปรับพระองค์ในการพบปะกับผู้มาเข้าเฝ้า โดยเมื่อวันที่ 9 มีนาคมที่ผ่านมา เจ้าฟ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์ เสด็จไปยังมหาวิหารเวสต์มินสเตอร์เพื่อร่วมพิธีทางศาสนาเนื่องในวันเครือจักรภพ (Commonwealth Day) โดยการนี้ทรงใช้วิธีการไหว้ (หรือนมัสเต) แทนการสัมผัสพระหัตถ์ต่อคณะบุคคลที่รอต้อนรับ

https://twitter.com/IkonPictures/status/1237032557990084608

ส่วนสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงตัดสินพระทัยไม่ยืนพระหัตถ์ทักทายผู้มาเข้าเฝ้าเช่นกัน โดยเมื่อวันที่ 10 มีนาคม ทรงเสด็จออกเพื่อต้อนรับนาง Saroja Sirisena เอกอัครราชทูตศรีลังกาประจำอังกฤษ พร้อมคู่สมรส ซึ่งทรงไม่ได้สวมถุงพระหัตถ์ พระองค์จึงไม่ได้ยื่นพระหัตถ์เพื่อทักทายแต่อย่างใด

Photo : Aaron Chown/Pool via REUTERS

เดอะการ์เดี้ยนรายงานว่า นางนาดีน ดอร์รีส์ วัย62ปี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขอังกฤษ เผยว่าตนเองถูกตรวจพบเชื้อไวรัสโควิด-19 และกำลังอยู่ในระหว่างการกักกันตนเองอยู่ที่บ้าน

นางนาดีน ซึ่งเป็นสมาชิกพรรคอนุรักษ์นิยมและถือเป็นสมาชิกรัฐสภาอังกฤษคนแรกที่ถูกตรวจพบว่าติดเชื้อไวรัสโควิด-19 โดยเธอบอกว่าเธอได้ทำตามคำแนะนำของหน่วยงานควบคุมโรคอังกฤษอย่างเคร่งครัด พร้อมขอบคุณทุกกำลังใจที่หลายฝ่ายมอบให้

ทั้งนี้ สำหรับอังกฤษ มียอดผู้ติดเชื้อสะสมที่ 382 ราย เสียชีวิตแล้ว 6 ราย

(Picture: Rex Features)

การระบาดของเชื้อโคโรนาไวรัสทำให้กระดาษชำระกลายเป็นสินค้าหายากในหลายที่ ในฮ่องกงแก๊งโจรถึงกับจับอาวุธปล้นกระดาษชำระมูลค่ากว่า 1,000 เหรียญฮ่องกง หรือราว 4,049 บาท ในญี่ปุ่นมีการคล้องโซ่ล็อกกระดาษชำระในห้องน้ำสาธารณะ ในออสเตรเลียเกิดการลงไม้ลงมือกันเพื่อแย่งกระดาษชำระ จนห้างสรรพสินค้าบางแห่งต้องจัดเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยมาเฝ้าชั้นวางสินค้า

ชาวออสเตรเลียถึงกับเรียกกลุ่มคนที่แห่ไปตุนกระดาษชำระว่าเป็น “วิกฤตที่โง่ที่สุด” เพราะเมื่อเทียบกับหน้ากากอนามัยหรือเจลล้างมือแล้ว กระดาษชำระดูจะไม่ใช่สิ่งของที่จะใช้ต่อสู้กับโรค Covid-19 ด้วยซ้ำไป

แล้วเหตุใดผู้คนจึงยังกักตุนจนเหลือแต่ชั้นวางว่างเปล่า

เรื่องนี้เหตุผลทางจิตวิทยาอยู่เบื้องหลัง

นิติกา การ์ก ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ของออสเตรเลียเผยว่า ปรากฏการณ์ตุนกระดาษชำระเกิดจากอาการ FOMO หรือ Fear Of Missing Out ที่เรียกง่ายๆ ว่า กลัวตกกระแส คือเมื่อเห็นคนนั้นซื้อคนนี้ซื้อ ฉันก็ต้องซื้อด้วย

นอกจากนี้ยังเกิดจากความกลัว เนื่องจากการระบาดของเชื้อโคโรนาไวรัสถือเป็นเรื่องใหม่สำหรับชาวโลก และยังไม่มีข้อมูลแน่นอนว่าการแพร่ระบาดจะหยุดเมื่อไร จะร้ายแรงเพียงใด ดังนั้นมนุษย์จึงต้องเตรียมตัวโดยการกักตุนสินค้าเพื่อให้ตัวเองรู้สึกว่าสามารถควบคุมสถานการณ์ได้

ส่วนอีกเหตุผลหนึ่งคือ เป็นการสะท้อนไลฟ์สไตล์ของความสะดวกสบาย โรฮาน มิลเลอร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านผู้บริโภคจากมหาวิทยาลัยซิดนีย์ระบุว่า กระดาษชำระไม่ได้เป็นอุปกรณ์ยังชีพอันดับต้นๆ แต่เป็นสิ่งที่ผู้คนขาดไม่ได้ในฐานะที่เป็นมาตรฐานความสะดวกสบายที่ควรมี

ด้านเหตุผลของผู้บริโภคนั้น มีชาวนิวซีแลนด์เข้ามาตอบคำถามนี้ในชุมชนออนไลน์ Reddit ซึ่งเป็นไปในทำนองเดียวกันว่า ตุนไว้ในกรณีที่ถูกกักตัวหรือต้องปิดเมือง ส่วนผู้ใช้ที่ชื่อ kimono เผยว่า “การไม่มีการะดาษชำระนี่น่าอึดอัดมาก ถึงจะมีตัวเลือกอื่นอย่างสมุดหน้าเหลืองหรือสายชำระ แต่มันไม่เวิร์กอ่ะ”

ต้องบอกก่อนว่าบางประเทศนิยมใช้กระดาษชำระในการทำความสะอาดหลังเข้าห้องน้ำ ผิดกับคนไทยที่จะต้องมีสายชำระติดห้องน้ำ

แล้วเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินอย่างการปิดเมืองเพื่อไม่ให้เชื้อโคโรนาไวรัสแพร่กระจายอย่างที่จีนเคยทำมาแล้ว และอิตาลีกำลังทำอยู่ เราจะต้องเตรียมอะไรบ้าง

กระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิของสหรัฐแนะนำว่าก่อนที่เชื้อโรคจะแพร่ระบาดไปทั่วโลก (pandemic) ให้เตรียมอาหารและน้ำดื่มให้เพียงพอสำหรับ 2 สัปดาห์ โดยอาหารต้องเป็นอาหารที่ไม่เน่าเสียง่าย อาทิ ผลไม้แห้ง ถั่วต่างๆ อาหารกระป๋อง ข้าว รวมทั้งยารักษาโรค

นอกจากนี้ กระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิยังแนะนำให้ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ดื่มน้ำมากๆ  พักผ่อนให้เพียงพอ และไม่เครียดเพื่อให้ร่างกายแข็งแรงสู้กับเชื้อโรคได้

หากจะสรุปการรับมือกับการแพร่ระบาดของเชื้อโคโรนาไวรัสก็คือ ต้องเตรียมตัวให้พร้อม แต่ไม่จำเป็นต้องกักตุน

ในช่วงที่จีนประกาศกักกันหลายพื้นที่ สั่งปิดสำนักงานและโรงงาน ทำให้ประชาชนต้องติดแหงกอยู่ในบ้านตัวเองทำให้พวกเขาต้องหันไปฆ่าเวลาด้วยการเล่นเกมส์ เล่นกีฬา และรวมถึงการดูหนังโป๊

abacusnews รายงานว่า ค้นหาคำว่า “maopian” (คำแสลงในภาษาจีนหมายถึงสื่อลามก) เพิ่มขึ้นจากเสิร์ชเอนจิ้นที่ใหญ่ที่สุดของจีนในช่วงตรุษจีน ตามตัวเลขที่ได้จากดัชนี Baidu Index

นอกจากจะใช้คำค้นดังกล่าว ชาวจีนยังใช้คำค้นอื่นๆ ด้วย เช่น “หนัง A” ซึ่งเป็นคำแสลงในภาษาจีนที่หมายถึงหนังโป๊ และยังมีรหัสคำอื่นๆ อีกที่เมื่อพิมพ์แล้วจะพาผู้ค้นหาไปยังเว็บไซต์หนังหวาบหวิวภายนอกประเทศ

แม้ว่าสื่อลามกออนไลน์จะถูกแบนอย่างเป็นทางการในประเทศจีน แต่ประชาชนยังสามารถเจาะด่านป้องกันของรัฐบาลเพื่อเข้าสู่เว็บสื่อวาบหวิวภายนอกประเทศได้

John Brownstein หัวหน้าเจ้าหน้าที่ฝ่ายนวัตกรรมของโรงพยาบาล Boston Children ได้ทวีตว่า เขาและเพื่อนร่วมงานเห็นว่า การที่คนจีนค้นหาสื่อลามกในช่วงกักกันตัว แสดงว่าคนจีนปฏิบัติตามคำแนะนำของรัฐบาลที่สั่งให้อยู่กับบ้านอย่างเคร่งครัด เขาให้เหตุผลว่าเพราะการที่เราจะดูหนังโป๊ได้เราต้องอยู่กับบ้านเท่านั้น

เริ่มต้นปี 2563 หลายประเทศในเอเชียต้องเผชิญกับการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ หรือโควิด-19 ซึ่งส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต การทำงาน และการดำเนินธุรกิจ แต่ด้วยการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย เช่น วิดีโอคอนเฟอเรนซ์อย่าง Zoom, แอปสำหรับการแชทและการทำงานร่วมกันทางออนไลน์อย่าง Slack และแอปบริการส่งอาหารและสินค้าต่างๆ ที่ช่วยให้ผู้คนสามารถใช้ชีวิตและทำงานได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นสิ่งที่เราไม่เคยมีเมื่อห้าปีที่แล้ว

บริษัทและเจ้าของเทคโนโลยีต่างๆ พยายามหาทางแก้ปัญหาเพื่อให้คนจีนหลายล้านคนผ่านช่วงเวลาที่วิกฤตนี้ เรื่องราวเหล่านี้เป็นกรณีศีกษาว่าเทคโนโลยีดิจิทัลสามารถนำทางและช่วยคนจีนฝ่าฟันอุปสรรค และใช้ชีวิตต่อไปอย่างไรในช่วงที่มีการระบาดของโรค

ช่วงที่ 1 – การทำให้ชีวิตกลับคืนสู่ปกติ

การใช้ชีวิตท่ามกลางการระบาดของไวรัสโควิด-19 ทั่วโลกนับเป็นเรื่องที่ลำบากอย่างยิ่ง แต่ด้วยความคิดสร้างสรรค์ที่หลากหลาย บริษัทเทคโนโลยีต่างๆได้นำเสนอโซลูชั่นที่ช่วยให้คนจีนใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด เช่น

การทำงานการทำงานและการศึกษาผ่านออนไลน์ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในช่วงนี้ ในประเทศจีน บุคลากรหลายล้านคนใช้เครื่องมือในการทำงานร่วมกัน เช่น DingTalk ของอาลีบาบา, WeChat Work and Meeting ของเท็นเซ็นต์, Feishu ของไบต์แดนซ์ และ WeLink ของหัวเว่ย เครื่องมือเหล่านี้เพิ่มฟีเจอร์ใหม่ๆ เช่น โควตาสำหรับผู้เข้าร่วมการประชุมและระยะเวลาในการโทร, การตรวจสุขภาพออนไลน์ และโซลูชั่นสำหรับอุตสาหกรรมที่เฉพาะเจาะจง

ในวันที่ 5 มีนาคม มายแบงค์ (MYbank) ซึ่งเป็นธนาคารพาณิชย์เอกชนสำหรับธุรกิจขนาดเล็กในเครือแอนท์ไฟแนนเชียล (Ant Financial) ได้เปิดตัวการบริการกู้ยืมเงิน “Contactless Loans” ภายใต้ความร่วมมือกับธนาคารของจีนและองค์กรชั้นนำกว่า 100 แห่ง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ธุรกิจเอสเอ็มอี ผู้ประกอบการรายย่อย และเกษตรกรกว่า 10 ล้านรายทั่วประเทศจีน ผ่านโมเดลการกู้ยืม “310” ซึ่งอาลีเพย์และมายแบงค์เป็นผู้บุกเบิก โดยใช้เวลาเพียง 3 นาทีในการยื่นเรื่องขอกู้ยืมเงินผ่านโทรศัพท์มือถือ และอนุมัติทันทีภายใน 1 วินาที

ทุกขั้นตอนดำเนินการโดยระบบอัตโนมัติ หรือ Zero (0) Manual Intervention นับเป็นช่องทางที่สะดวกรวดเร็วสำหรับผู้ประกอบการในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนในช่วงเวลาที่เกิดการแพร่ระบาดของไวรัสโดยไม่ต้องเดินทางไปติดต่อที่สาขาของธนาคารด้วยตนเอง

การใช้ชีวิต ท่ามกลางการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสซึ่งก่อให้เกิดข่าวลือมากมายในโลกออนไลน์ Ding Xiang Yuan ผู้ให้บริการคอนเทนต์ออนไลน์ยอดนิยมของจีน ภายใต้การสนับสนุนของบุคลากรทางการแพทย์ ได้ดำเนินการอย่างจริงจังเพื่อนำเสนอข้อมูลทางการแพทย์ที่มีประโยชน์ บริการตรวจเช็คอัพร่างกายทางออนไลน์ และการจัดการกับข่าวลือเกี่ยวกับไวรัสโควิด-19

นอกจากนี้ Yikuang ซึ่งเป็นบริการในเครือ WeChat ผลงานของนักพัฒนาอิสระ และแอป Sspai.com ก็ช่วยจัดทำแผนที่เพื่อระบุเคสผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันในพื้นที่ใกล้เคียง โดยใช้ข้อมูลจากทางการจีน

การเล่นและเรียนรู้นักเรียนนักศึกษาชาวจีนหลายล้านคนจำเป็นต้องหยุดอยู่บ้านเป็นเวลานาน แต่เทคโนโลยีดิจิทัลช่วยให้พวกเขาไม่พลาดโอกาสที่จะเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นวันเปิดเทอมวันแรกภายหลังการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 นักเรียนนักศึกษากว่า 50 ล้านคนในเมืองต่างๆ กว่า 300 เมืองของจีนได้เข้าร่วมโครงการห้องเรียนออนไลน์ ซึ่งริเริ่มโดย DingTalk และ Youku โดยเปิดโอกาสให้อาจารย์กว่า 600,000 คนเปิดสอนวิชาต่างๆ ผ่านระบบไลฟ์สตรีม

ช่วงที่ 2 – การต่อสู้กับเชื้อไวรัสโควิด-19

ขณะที่หลายพื้นที่ในประเทศจีนพยายามฟื้นฟูวิถีชีวิตให้กลับคืนสู่ปกติ บริษัทเทคโนโลยีของจีนได้นำเสนอนวัตกรรมที่เหนือชั้นในการต่อสู้กับเชื้อไวรัสโควิด-19 โดยใช้โซลูชั่นที่ช่วยยับยั้งการแพร่ระบาดและค้นหาวิธีการรักษาโรค เช่น

Damo Academy ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยของอาลีบาบา ได้พัฒนาระบบวินิจฉัยโรคโดยอาศัยเทคโนโลยี AI เพื่อตรวจจับเคสผู้ติดเชื้อรายใหม่ผ่านการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ซึ่งนักวิจัยได้ฝึกฝนโมเดล AI โดยใช้ข้อมูลตัวอย่างจากเคสผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันกว่า 5,000 ราย ช่วยให้ระบบสามารถระบุความแตกต่างในภาพ CT Scan ระหว่างผู้ป่วยที่ติดเชื้อไวรัสโควิด-19 กับผู้ป่วยโรคปอดบวมทั่วไป โดยมีความแม่นยำสูงถึง 96%

อาลีบาบา คลาวด์ (Alibaba Cloud) เปิดให้สถาบันวิจัยของรัฐเข้าใช้งานระบบประมวลผล AI ของบริษัทฯได้ฟรี เพื่อช่วยเร่งขั้นตอนการจัดลำดับยีนของไวรัส การวิจัยและพัฒนายารักษาโรค และการคัดกรองโปรตีน

ขณะเดียวกัน ไป่ตู้ (Baidu) ก็ได้เปิดแพลตฟอร์ม Smart Cloud Tiangong IoT สำหรับโครงการที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันการแพร่ระบาด รวมถึงหน่วยงานภาครัฐที่มีหน้าที่ยับยั้งการแพร่ระบาด ส่วนเท็นเซ็นต์ก็ได้เปิดให้ใช้งานระบบ Supercomputing เพื่อช่วยให้นักวิจัยคิดค้นวิธีการรักษาโรค

DJI ผู้ผลิตโดรนของจีน นำเอาโดรนที่ใช้ในการพ่นสารเคมีในภาคการเกษตรมาใช้ในการฉีดพ่นยาฆ่าเชื้อในบริเวณที่อาจมีการติดเชื้อ

นอกจากนี้ยังมีการติดตั้งลำโพงไว้กับโดรนเพื่อช่วยในการแจ้งเตือนให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการชุมนุมในพื้นที่หนาแน่น และมีการบินโดรนที่ติดป้ายประกาศแจ้งเกี่ยวกับมาตรการป้องกัน รวมถึงมีการติดตั้งกล้องตรวจจับความร้อนไว้บนโดรนเพื่อตรวจวัดอุณหภูมิร่างกายของประชาชน ช่วยให้คณะแพทย์สามารถระบุเคสที่ต้องสงสัยได้อย่างรวดเร็ว

มีการใช้เทคโนโลยีบล็อกเชน (Blockchain) เพื่อช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ในมณฑลหูเป่ยได้รับบริจาคหน้ากากอนามัย เครื่องมือทางการแพทย์ และเงินบริจาค ซึ่งจำเป็นอย่างมากต่อการดำเนินงาน โดยผ่านแพลตฟอร์ม Shanzong สำหรับการตรวจสอบติดตามเงินและสิ่งของบริจาคโดยอาศัยเทคโนโลยีบล็อกเชนซึ่งเป็นผลงานการพัฒนาของบริษัทสตาร์ทอัพ Hyperchain และ China Xiong’an Group

นอกจากนี้ แพลตฟอร์มที่ให้ความช่วยเหลือทางออนไลน์ Xiang Hu Bao ของแอนท์ไฟแนนเชียล ก็ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนเพื่อตรวจสอบติดตามการจ่ายเงินเคลมประกันอย่างรวดเร็ว หลังจากที่มีการเพิ่มโควิด-19 ไว้ในรายชื่อโรคติดต่อร้ายแรงที่สามารถเคลมประกันได้สูงสุด 100,000 หยวน (14,320 ดอลลาร์ หรือประมาณ 460,000 บาท)

ช่วงที่ 3 – เรื่องราวสนุกๆ และผ่อนคลาย

ขณะที่การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ใกล้จะถึงจุดเปลี่ยน ชาวจีนจึงเริ่มมองหาวิธีผ่อนคลายจากภาวะความเครียดที่เกิดจากการแพร่ระบาดของโรค โดยอาศัยเทคโนโลยีดิจิทัล เช่น

ที่กรุงปักกิ่ง ผับมีชื่อว่า Jing-A Brewing Co. ยังเปิดให้บริการโดยรับเฉพาะออเดอร์ที่สั่งอาหารและเครื่องดื่มกลับบ้าน และให้บริการส่งอาหารถึงบ้าน รวมถึงรีฟิลสำหรับลูกค้าที่นำเหยือกแก้วใส่เบียร์มาเอง บาร์แห่งนี้มีสองสาขาในกรุงปักกิ่งได้ขยายเวลาให้บริการจัดส่งอาหารเป็น 11.00 น. ถึง 23.00 น. ลูกค้าสามารถสั่งอาหารและเครื่องดื่มผ่านทางแพลตฟอร์มออนไลน์ Meituan และทางผับก็ยังให้ส่วนลดพิเศษสำหรับบริการจัดส่งเบียร์อีกด้วย

สำหรับประเทศไทย บริษัทแอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส (เอไอเอส) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็ได้ร่วมมือกันในการใช้เทคโนโลยีหุ่นยนต์และ 5G เพื่อช่วยควบคุมวิกฤตการณ์โควิด-19 โดยมีการใช้ 5G เพื่อปรับปรุงความสามารถของหุ่นยนต์ทางการแพทย์ ซึ่งทำหน้าที่ตรวจวินิจฉัยอาการของผู้ป่วยที่สงสัยว่าอาจติดเชื้อ และช่วยเหลือแพทย์และพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยที่ติดเชื้อหรือสงสัยว่าอาจติดเชื้อ